JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Mho òr 04/11, ala\ kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar geh cri bơyai tàm mpồl bè gùng dà broa\ lơh bơcri lơh geh broa\ lơh blàng rơndeh par dunia Long Thành, broa\ ky\ sra\ kơrnuat bơh anih duh broa\ dunia bè sơndra\ pù pờng mờ ala\ broa\ lơh lơh glài ja` iơh ngan, lơh  tam bàs kòn bơnus mờ broa\ ky\ sra\ kơrnuat anih duh broa\ dunia bè gơnoar bơh cau kue\t kơlte. Bè 2 kơrnuat do bơh anih duh broa\ dunia mờ Việt Nam geh  ky\, ala\ jơnau geh đơs ring bal jơnhua ngan tus mờ broa\ lơh glài ja` iơh, hala lơh tam bàs kòn bơnus mờ kơrnuat bè cau kue\t kơlte. Mơ kung  broa\ tus bal tàm 2 kơrnuat do mờ la lơgar geh jơng tơl làm kung di mờ ala\ geh cih  bè gơnoar kòn bơnus tàm sơnoa boh lam nam 2013. Bulah bè hơ\,  mò Nguyễn Thị Khá bơh mpồl càr Trà Vinh ai git,  kờ` pal sền wơl ala\ adat neh tơlik lơh mờ ala\ adat mờr geh ring bal pal ring bal.

Mho òr 4/11, tàm Hà Nội, Cơldu\ lơh broă kă bro mờ lơh sa mờ măy moc\ Việt Nam pơ gồp bal mờ Anih lơh broă ala mat lơgar Slovakia tàm lơgar Việt Nam bơyai lơh Cribơyai mpồl lơh sa kă bro Việt Nam mờ Slovakia. Tàm dơ\ cribơyai, ồng Đoàn Duy Khương kuang jăt jơng atbồ Cơldu\ lơh broă kă bro mờ lơh sa mờ măy mo\c Việt Nam pà gi\t: Việt Nam mờ lơgar Slovakia la 2 lơgar geh bơhiàn gi\t gơ\p lơh bơ yô bal bơh jo\ rài. Mờ bơta kuơ ndrờm bal bè rơndăp tăp sèng lơh sa, bơta kơ\ kơl jăp bè gùng dră bal, gam là drà kă bro lơh gơ kờn ngan mờ nhhăp nhhar ngan rlau jơh tàm tiah Châu Á mờ Mpồl tam klă] Châu Âu-EU, Việt Nam mờ lơgar Slovakia geh uă tu\ tơngai nàng bơtàu tơnguh bơta gi\t gơ\p kă bro đah 2 lơgar jăt uă broă. Việt Nam, gơtùi là rbàng tơrbo\, anih tus niam nàng phan bơna bơh lơgar Slovakia dê geh tăc tàm ală drà tàm tiah Asean. Sơlơ\u wơl, Slovakia kung geh là cau lơh broă bal kuơmàng, la mpồng mu\t nàng phan bơna bơh Việt Nam dê geh tus kă bro tàm ală lơgar tàm EU, mờ ală lơgar ndai tàm Châu Âu.

Ngai 4 mờ 5/11, tàm bòn dờng {uôn Ma Thuột, càr Dak Lak neh lơh geh dơ\ cri bơyai ala\ cau tus bal tàm ala\ broa\  lơh tiah 3 mum bơtàu tơngguh. Tus bal geh cau ala mat bơh gah lơh broa\ sa mờ bơtàu tơngguh bòn lơgar càr mờ cau lơh sa bơh ala\ càr Dak Lak, Dak Nông, Gia Lai mờ Kon Tum. Tàm 2 ngai, ala\ kuang bàng geh tus bal cri bơyai mpồl nàng lơh gơs ròt bơta kuơ mờ broa\ lơh ka\ bro bơh ala\ phan tam, ròng  geh la bơ, tìu, bùm blàng, poãc kơnrồ mờ ala\ broa\ lơh bơto pơlam broa\ lơh sa, broa\ lơh geh bal ala\ broa\ lơh sền sơnơng broa\ lơh pơlam lơh geh broa\ lơh bal cau lơh broa\ sa dềt mờ drà ka\ bro. bơh hơ\ geh bơyai lơh wac broa\ lơh ala\ bơta kuơ mờ broa\ lơh ka\ bro ờ ua\ phan bơh broa\ lơh sa, ròng phan nàng geh ngui tàm bơta mùl màl.

Lơh jăt Ngai rcang sơndră kòp đồm mhàm dunia 14/11 nam do, bơh ngai 8-15/11, Mpồl atbồ kham sơm kòp di Gah lơh sơnơm dà lơgar mờ Mpồl lơh sa kă bro Novo Nordisk Pharma Việt Nam geh bơyai lơh Broă lơh Bòn tam gơl kòp đồm mhàm. Broă lơh geh lơh tàm Hìu bơsram dờng lơh sơnơm bòn dờng Hồ Chí Minh tàm 2 ngai, 8 mờ 9 nhai 11; tàm Hìu sơnơm dờng dà lơgar Cần Thơ bơh ngai 10- 11/11; tàm Hìu sơnơm dờng Đà Nẵng tàm 2 ngai bơh ngai 12-13/11 mờ tàm Hìu sơnơm Nội tiết dà lơgar anih lơh broă sồ 2 tàm Tứ Hiệp, Thanh Trì, Hà Nội bơh ngai 14 tus ngai 15 nhai do. Tàm ală anih do, gi\t nđờ rbô nă làng bol geh yal tơngi\t jơnau gi\t wa\ bè kòp đồm mhàm, bơto pơlam, sền sơdàng geh tàm mhàm ờ sa priă tus mờ ală cau geh pơhìn gơbàn kòp do. Bal mờ hơ\ tai, gam geh uă broă lơh chul chồl ơm kis niam mờ sàu sa dipal nàng rcăng sơndră lài kòp  đồm mhàm tuýp 2 mờ atbồ sơm kòp geh cồng nha kờn tơrmù bơta aniai bơh kòp do.

Tơnơ\ ala\ anih lơh bao\ sùm geh đơs mờ pa do,  mpồl lòt sền lơh broa\ bal ala\ gah bơh đah atbồ gùng lòt 4 geh bal mờ  Đah ờ do ờ da\ gùng lòt càr Đồng Nai neh tus sền, lơh sra\ broa\ mut lơh gùng dờng 20 ờ tơl bơta ngan ờ do ờ da\, tus tu\ do, bơta do neh geh lơh niam. Tu\ do tàm gùng dờng 20, gơl gan càr Đồng Nai,  tàm ala\ gơl gùng gam lơh, mpồl mut lơh neh geh lơh pang yal jơnau tơnggit, đèng yal, lơh pơng gàr mờ geh cau sền gròi gùng lòt tu\ lòt. Broa\ lơh gam geh lơh mhar rlau. Ala\ bơto tơnơ\ geh lơh neh crap  pang tà`, 2 đah gah gùng neh tuh ù mờ pơnring, bong  pơrdô dà neh geh crap gơs kung neh geh  bồr ring mo. Mpồl mut lơh kung gam pơnjat tai lơh niam wơl ala\ jrong nhar, pang yal tơnggit mờ  lơh jơh mo ala\ bơtô dờng, bơtô dềt tàm ala\ gơl gùng ờ hềt thàn lơh.

Hìu sơnơm Kơnòm dềt 1, bòn dờng Hồ Chí Minh, pa dong klàs dùl nă kơnòm dềt gơtìp òng sồ] lơh gơbàn ờ pràn tàm làm să jan\. Oh dềt do 10 sơnam, ơm tàm càr Cà Mau mờ 87 tềl òng sồ] tềng bồ ngko, tê, ngkời lơh as gơ prồ, geh jun tus Gah sơm kòp kơn jơ\ mờ sơndră khih, di Hìu sơnơm Kơnòm dềt 1, tàm bơta să jan\ ờ kah bơta lơi tai, glar tă nhơm, să jan\ muh mat pàl jù jơh, ờ huan gơtùi đồm, mờ đồm dà pơr hê. Cồng nha sền mhàm ai go\, oh do gơtìp aniai gơklăc mhàm, gơbàn khih tàm să jan\, lơh lề sồt puăc, gơguh kali tàm mhàm. Jơnau geh gi\t là tài gơtìp òng sồ] lơh gơlik bơta aniai lơh ờ pràn gùng tă nhơm, sồt klờm, sồt leh, đồm mhàm. Bác sĩ Nguyễn Minh Tiến atbồ Gah sơm kòp kơn jơ\ mờ sơndră khih di Hìu sơnơm Kơnòm dềt 1, pà gi\t, tơ nơ\ rlau dùl poh sơm kòp, să jan\ bơh oh dềt do dê neh pràn wơl.

Mho òr 04/11, anih lơh broa\ kảnh sát lùp khàu bơh kuang àng kơnhoàl Dak R’lấp, càr Dak Nông neh geh kơrnuat kup jàm lơh glài tus mờ Ngô Văn Thưởng deh nam 1995 kis tàm bòn 3, ntum Dak Sil, kơnhoàl Dak R’lấp nàng geh  lùp khàu lơh loh bè bơta blơi tac tìs ma tuý. Mơ kung geh geh kơrnuat lơh glài mờ pria\ tus mờ Nguyễn Văn Nam deh nam 1992, kis tàm bòn 3, ntum Quảng Tín, kơnhòal Dak R’lấp bè bơta blơi tac tìs ma tuý. Jat jơnau khài bơh ala\ cau do, mho ngai 31/10, Thưởng  lòt bơh ntum Dak Sil, kơnhoàl Dak R’lấp tus hờ bòn drà Gia Nghĩa blơi dùl lạng cần sa bơh dùl na\ cau sơnđan Tuân ờ hềt lik loh mờ pria\ 1 tơlak 300 rbô dùl lạng. Bal dùl ngai, Thưởng neh ai cần sa do Nam in tac den gơbàn  kuang àng Dak R’lấp kup bal mờ phan tac.

 Drim òr 4/11, tàm Tiah prăp gàr brê bơ nơm geh is Đah tô Hướng Hoá, càr Quảng Trị, Mpồl sền gàr brê kơnhoàl Hướng Hoá neh tơngklàs 30 nơm bơs rê kis wơl mờ brê bơ nơm. Lài hơ\, tàm tu\ 5 jiơ mho ngai òr nao 3/11, tàm Tiah [òn Tân Tiến, ntum Tân Liên, kơnhoàl Hướng Hoá, càr Quảng Trị, Mpồl sền gàr brê neh sền go\ dùl [àu dờng geh ơn kềng gah gùng. Bơh sền, anih lơh broă gơnoar gi\t phan pa yal là bơh ồng Dư Văn Ba, ơm tàm [òn 4, [òn drà Khe Sanh, blơi wơl bơh dùl nă làng bol tàm bòn lơgar do dê jun tus [òn dờng Đông Hà nàng kă bro. Ồng Dư Văn Ba yal, jơh ală bơs do geh làng bol blơi tàm lơgar Lào hơ\ sồng jòi gùng jun tus lơgar Việt Nam mờ gùng dềt.

            JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

            Mang òr 04/11, jat jiơ Việt Nam, ala\ cau te\ khà Mỹ neh sơnđờm lòt đùh sra\ pồ tàm dơ\ te\ khà gùl tơngai lơh broa\ bơh jơh ala\ kuang bàng tàm gơnoar ala mat bòn lơgar mờ gơnoar ala mat dà lơgar Mỹ. Dơ\ te\ khà dơ\ do kuơ màng ngan tus mờ ồng Barack Obama kuang atbồ lơgar, tài cồng nha dơ\ te\ khà geh gơbàn aniai tus bơta ring bal ala\ broa\ lơh ồng dê gơ rềng tus ua\ bơta tàm 2 nam at gơnoar gam wơl. Đảng lơh tờm bơh ồng Obama tu\ do gam geh  gal cau tàm gơnoar ala mat dà lơgar, tàm tu\ đảng cộng hoà den sền gròi gơnoar ala  mat bòn lơgar. Dilah đảng Cộng hoà geh  gơnoar ua\ tàm gơnoar ala mat dà lơgar tàm dơ\ te\ khà  gùl tơngai lơh broa\ dơ\ do,  ồng Obama  geh pal kong mờ  ua\ ngan kal ke tàm broa\ ring bal ala\ gùng dà broa\ lơh he dê, tàm hơ\ geh dơ\ tam lơh sơndra\ dà lơgar Islam  tàm Iraq mờ Syria hala  ala\  broa\ lơh geh lơh niam lơh sa. Ala\ dơ\ tus sền gròi pơnrơ bòn lơgar ai go\ đảng Cộng hoà gam geh bơta  pràn ua\ tàm dơ\ tam phà gơnoar tàm gơnoar ala mat dà lơgar.

Ngai òr 04/11, lơgar Iran neh ờ dờp jơnau yă bè broă lơgar do neh hơ ai ntrờn dùl bơnah urani geh lơh uă tus lơgar Nga, dilah lơh geh jơnau ring bal mờ Mpồl 5 lơgar lơh broă sùm tàm anih duh broă dunia là Anh, Tây, Mỹ, Lo, Nga mờ lơgar Đức bè broă lơh hạt nhân. Gah ai tơngi\t jơnau ngan ngồn bơh Iran dê yal jơnau đơs bơh ồng Marzieh Afkham cau pơlam đơs bơh Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Iran dê, đơs la, bơta đơs lài mờ ală jơnau yal bơh gah lơh bău lơgar ndai dê ndrờm là ală jơnau yal ờ geh dờp.

Ngai òr 04/11, anih duh broa\ châu Âu ai git,  ala\ broa\ lơh glài mờ  ala\ lơgả đah mat tơngai mut plai ù ngui mờ lơgar Nga  mờ ala\ broa\ lơh sal wơl bơh lơgar Nga  geh ala\ bơta gơbàn nâii bè pria\ jền tus mờ ala\ lơgar lơh sa  tàm mpồl tam klac châu Âu. Bulah bè hơ\,  ala\ broa\ lơh do mìng geh tu\ tơngai mờ kờp du\ geh tơnjơh tàm nam tơnơ\. Tàm sra\ rơndap lơh sa nhai hàm pa do, geh ai tơlik tàm ngai òr, anih duh broa\ châu Âu kung ai git,  mpồl tam klac châu Âu, Mỹ, Nhờk geh ngui ala\ broa\ lơh glài pria\ jền mờ ka\ bro tus mờ lơgar Nga, kung bè lơgar do geh ngui ala\ broa\ lơh sal wơl ala\ gơbàn aniai ka\ bro tơn tus mờ tơl lơgar geh jơng krơi is, mơya mìng la gơ kơryan di mơ tus mờ jơh mpồl.

 Tàm dunia, tu\ do geh pơgăp 10 tơlak nă cau ờ geh lơgar mờ là bơta ờ niam tàm broă lơh adăt boh lam ờ niam ngan rlau jơh tàm dunia tu\ do. Do là jơnau đơs bơh ồng Antonio Guterress kuang atbồ anih lơh broă dunia bè cau dô pleh dê tàm dùl dơ\ pơrjum [ău geh lơh tàm Geneve, lơgar Thuỵ Sĩ, tàm ngai òr 04/11. Jăt ồng Antonio Guterres, bơta làng bol ờ geh lơgar do là jơnau ờ gơtùi dờp ngan mơya, là jơnau krơi sơ bơi ngan tàm rài 21. Ồng Antonio Guterres kung đơs tờm, bơta ờ geh lơgar lơh cau in gơlơh bè bơta geh mat bơh khi dê là dùl cau tìs.

Ngai òr 04/11, geh 9 na\ kong nhơn neh gơbàn gơ bồr tơnơ\ gơbàn gơ tơrlơm gùng rgồng  gơlik geh tàm [òn dờng Lan Châu, càr Cam Túc, lơgar Lo. Dơ\ tơrlơm rgồng gơlik geh tàm tu\ 3 jiơ nggùl jat jiơ bòn lơgar tàm ngai òr, tu\ 12 na\ kong nhơn lơh broa\ tàm gùng rgồng bơh hìu ga rơndeh ồs sồ 2 bơdĩh [òn dờng Lan Châu. Gơbàn geh gơ tơrlơm gùng rgồng gam geh lùp khàu lơh loh. Jat dùl na\ cau sền go\  yal wơl, tu\ khi lơh broa\ ngài mờ gùng mut tàm gùng rgồng di 1 rbô thơt den kloh dùl ntas dờng mờ tơnơ\ hơ\ ù lu\ gơmù pràn ngan. Tu\ do, mpồl lơh broa\ dong kờl cau gam lơh ngan mờ tu\ jiơ nàng jòi ala\ cau gam ờ hềt jòi go\.