JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Mho ngai òr 8/7, tàm Hìu duh broă Kuang atbồ lơgar dê, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar neh geh dơ\ lơh broă mờ mpồl kuang bàng đơng lam bồ Anih gròi sền ai ngui kơrnuat boh lam làng bol jơnhoa hơđăng rlau jơh bè cồng nha lơh broă 6 nhai bồ nam mờ broă lơh 6 nhai lồi nam. Đơs bè ală kòl yăn kal ke, gam gơ kòl bơh gah gròi sền ai ngui kơrnuat boh lam dê, ồng Trương Tấn Sang sồr kờn pal jòi gơlik geh ală jơnau bơh tài gơbàn, nàng gờn bơsong, pleh lơh gơlik jơnau pơn rơ tàm mpồl bơtiàn ờ di, ngan là tus mờ broă bơsong ală dơ\ lơh tìs tàm gah lơh sa, mờ gơnuar broă. Ồng Trương Tấn Sang đơs tờm, bulah tơngai lài, neh tơlik cah r`a di tu\ ờ uă dơ\ lơh tìs sa kuề sa kùa mờ lơh sa dờng, mơya kung gam ờ hềt lơh geh jơnau kờn ngan ngồn. Bal mờ hơ\, ồng Trương Tấn Sang đơs la, broă tàm pơndăng tàm ală dơ\ cah rn\a bơh ală cau gròi sền ai ngui kơrnuat boh lam dê kung gam ờ hềt jak chài ngan. Do là bơta dờng màng ngan, sồr pal tơr gùm bơto bơtê, tề lam mpồl kuang bàng, nàng lơh geh ală broă lơh, lơh tam gơl pa lơh broă kơrnuat boh lam bơh dà lơgar he dê mờ ngan là tam dră wơl jơnau lời hiu\ cau lơh tìs mờ tơrmù lơyah ngan rlau jơh tìs uàn ờ di.

Drim òr 8/7, tàm Hìu duh broă Gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang geh jơng Gah gùng dră bal dà lơgar, mơkung là Kuang jăt jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar neh wa\ rò rềp mềl ồng Kèn-ta Kong-bun-mi kuang jăt jơng atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Lào bơt bơtàu dà lơgar gam geh dơ\ lòt còp mờ lơh broă tàm lơgar he. Ồng Nguyễn Xuân Phúc sồr 2 anih lơh broă kờn pal rcăng lài mu\t lơh broă lơh tam klăc lơh broă bal, tơnguh jơnhoa cồng nha tàm broă lơh gah jăt yàng tàm tơngai tus, bơh broă sùm tam gơl mpồl kuang bàng dờng màng lòt còp bal mờ gơp, bơyai lơh ală dơ\ pơrjum, bơyai nàng tàm yal tơngit bal jơnau, mờ mờng chài ătbồ dà lơgar bè bơta jăt yàng bơh tơl lơgar dê.

Mho ngai òr 8/7, tàm Hà Nội, ồng Vương Đình Huệ kuang atbồ Mpồl duh broă lơh sa dà lơgar, đơng lam dơ\ lơh broă mờ Anih priă jền bơtàu tơnguh Việt Nam, kờn đơs bơta rơndăp tăp sèng wơl anih priă jền tơngai bơh nam 2011-2013. Đơs tàm dơ\ lơh broă, ồng Vương Đình Huệ kuang atbồ Mpồl duh broă lơh sa dà lơgar, đơs tờm:“ Tus tu\ do, bol he neh mu\t tus tu\ tơngai nam dơ\ 4, tơ nơ\ tu\ lam mu\t lơh Kơrnuat Đảng dơ\ 11, mờ bơ\t bơtàu tơngume kơrnuat boh lam mờ mu\t lơh rơndăp tăp sèng wơl rài lơh sa. Mpồl duh broă lơh sa dà lơgar, mu\t lơh jơnau yal bal rơndăp tăp sèng wơl rài lơh sa, gơ jăt bal mờ tam gơl broă lơh gơguh tai lơh sa ai jơh ală broă lơh in, kờ` geh ală jơnau đơs tơl ngan, di ngan rlau jơh bè bơta cồng nha rơndăp tăp sèng wơl rài lơh sa bơh dà lơgar he dê tàm tơngai lài, hơ\ sồng geh ală gùng dà broă lơh mờ broă rơndăp lơh, nàng bơh tu\ do tus jơh tơngai lơh broă do, bol he geh ală broă lơh tam gơl ngan ngồn bè rơndăp tăp sèng wơl, mơkung dan geh ală broă rơndăp lơh jo\ tơngai rlau ai tơngai 5 nam pơn jăt tai in”.

Drim ngai òr 8/7, ồng Đinh La Thăng kuang atbồ Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar neh lơh broă mờ Anih duh broă làng bol càr Thanh Hoá bè cồng nha mu\t lơh broă lơh gùng lòt tàm càr. Jăt Anih duh broă làng bol càr Thanh Hoá yal, tus tu\ tơngai do, Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar gam pơ gồp bal mờ càr lơh broă lơh sờr ntrờn phan bơna ai ù lơh broă mờ atbồ sền gàr 4 rơndăp broă lơh dờng tàm hơ\ geh: Rơndăp broă lơh gùng dờng 1A, Gùng dờng 217, gùng dờng 15, rơndăp broă lơh rbàng Thắm, rơndăp broă lơh rbàng Bút Sơn, rbàng Sông Hoàng di rơndăp broă lơh càn priă gah gùng lòt pơndiang phan nàng lơh niam wơl ală gùng lòt dà lơgar dê. Tàm ală tu\ lam mu\t lơh rơndăp broă lơh pal lơh jăt niam jơnau pal jăt jơh ală gùng neh geh kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar ki\. Bè ală rơndăp broă lơh gùng lòt gam mu\t lơh tàm ù tiah càr, ồng Đinh La Thăng sồr ală mpồl gờn bơsong tơn ală bơta kòl yăn gơ rềng tus priă jền ngui tàm broă sờr ntrờn phan bơna ai ù lơh gùng.

Mho ngai òr 8/7, tàm Hà Nội, Gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar, mờ Anih lơh broă ala măt lơgar Canada tàm lơgar Việt Nam ki\ jơnau ring bal Rơndap broă lơh dong kờl bơta chài mờ gùng dà broă lơh, nàng mu\t lơh rơndăp broă lơh rơndăp tăp sèng wơl gah lơh broă sa sươn sre bơh lơgar Việt Nam dê. Rơndăp broă lơh geh priă bơcri mờr 500 rbô dolar Mỹ, bơh Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai, kă bro mờ bơtàu tơnguh lơgar Canada dong kờl, kờ` mu\t lơh dong kờl bơta chài mờ gùng dà broă lơh, mu\t lơh rơndăp broă lơh rơndăp tăp sèng wơl gah lơh sa sươn sre lơgar Việt Nam dê, tơngai bơh nam 2013-2020. Kuang jăt jơng atbồ Broă lơh bơtàu tơnguh rơndăp broă lơh bơh lơgar Canada dê pà gi\t: Ală dong kờl bơh Gơnoar atbồ lơgar Canada dê tus mờ Việt Nam tàm ală nam rềp ndo, uă ngan là tơr gùm tàm broă lơh tam gơl wơl gùng dà broă lơh kơr nuăt boh lam dà lơgar bơh dà lơgar tus bòn lơgar mờ sơlơ tơnguh tai pràn jak tàm pơr lòng lơh sa sươn sre tàm kơnă bòn lơgar.

Jăt jơnau yal mhar bơh Gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar dê, tàm dơ\ 2 bơh dơ\ pơr lòng rơ wah kơnòm bơsram mu\t bơsram kai dờng mờ cao đẳng nam do, gùt lơgar geh 141 hìu bơsram bơyai lơh pơr lòng tàm 893 anih pơr lòng, mờ rlau 761 rbô nă kơ nòm pơr lòng lơh sră dan pơr lòng. Kờp tus lồi bùi mho ngai òr 8/7, neh geh rlau 575 rbô nă kơ nòm pơr lòng lòt lơh sră nggal mu\t pơr lòng, geh khà 75,51% pơndrờm mờ khà sră nggal dan pơr lòng. Ală hìu bơsram tơr gùm rlau 65 rbô 600 nă kuang bàng tus bal lơh broă rơ wah kơ nòm pơr lòng. Gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar, đơs, Mpồl duh broă pơr lòng rơ wah kơ nòm bơsram ală hìu bơsram neh jơh rơcăng ală bơta pal geh nàng bơyai lơh pơr lòng, lơh geh tơl ală bơta niam ngan rlau jơh ai kơ nòm pơr lòng lòt lơh sră mu\t pơr lòng in; di tu\ bơsong, lơh niam wơl ală bơta tìs hiu\ tàm sră yal lòt pơr lòng bơh kơ nòm pơr lòng dê.

 Ngai òr 8/7, Hìu bơsram dờng Dà Làc neh wa\ mờr 4300 nă kơnòm pơr lòng lòt lơh sră mu\t pơr lòng kai bơsram dờng dơ\ 2 nam 2014, geh khà mờr 80% tàm kờp jơh khà kơ nòm pơr lòng lơh sră dan pơr lòng. Broă lơh bơ tơl pràn kàl pơr lòng kung gam geh ală cau lơh broă dong kờl is, ală mpồl cau mờ làng bol tàm tiah do jơh nùs mu\t lơh mờ dong kờl. Dơ\ pơr lòng dơ\ 2 do, bal mờ ai rlau 1 rbô anih ơm ơpah ờ sa priă, 500 anih ơm ơpah ờ kas priă, mpồl cau bơsram dờng lơh broă dong kờl is bơh Hìu bơsram dờng Dà Làc dê gam pơ gồp bal mờ Mpồl lơh broă niam gah ỳang phờk Lâm Đồng, Hìu tăc piang sa wèr Âu Lạc mờ ờ uă cau dùl nă să is tàm tiah do, pà 2000 dơ\ sa ờ sa priă ai kơ nòm pơr lòng mờ cau hìu bơnhă in. Tàm ală ngai pơr lòng, ală dơ\ sa do geh jun tus tơn tàm tê ală kơnòm pơr lòng in, jun tơn tềng mpồng mu\t tàm hìu bơsram dờng Dà Làc. Nàng lơh geh tơl ală bơta niam ai ală kơ nòm pơr lòng là cau kue\t kơlte in, geh să jan ờ pràn tus ală cơldu\ pơr lòng, Mpồl duh broă pơr lòng rơ wah kơ nòm bơsram mu\t kai bơsram dờng Dà Làc ai 1 nơm rơndeh 16 cơghế nggui, nàng lòt rò mờ jun kơ nòm pơr lòng. Mpồl lơh broă dong kờl is kung rơcăng uă rơndeh măi nàng di tu\ pơndiang ală kơ nòm pơr lòng lòt pơr lòng jơla tus di tu\ tàm cơldu\ pơr lòng. Jăt ồng Lê Hồng Phong kuang jăt jơng atbồ Hìu bơsram dờng mơkung là Kuang jăt jơng atbồ Mpồl duh broă pơr lòng rơ wah kơ nòm bơ srăm mut kai bơsram dờng Dà Làc nam 2014, pà git, ală bơta pal geh nàng pơrlòng sùm geh rơcăng lài tơl ngan, kờn ờ lời gơbàn khat dùl jơnau ờ niam lơi pơlai ngan tàm dơlam mờ bơdìh tiah pơr lòng.

Ngai òr 8/7, mpồl lơh broă tă dia càr Dak Nông dê bơyai lơh Pơrjum jờng rơ cồng nha lơh geh bơh mờr 70 mpồl mờ cau dùl nă să is mu\t lơh niam kơ nòl broă tă dia nam 2013. tàm nam 2013, uă mpồl lơh sa kă bro mờ hìu bơnhă lơh sa kă bro tàm càr Dak Nông neh lơh ngan sơr lèt gan kal ke, gàr mờ bơtàu tơnguh lơh sa, kă bro, tă pơ gồp tàm gơguh tai rài lơh sa bơh càr dê mờ mu\t lơh niam kơ nòl broă tă dia. Cih dờp cồng nha mu\t lơh kơ nòl broă tă dia nam 2013 tàm càr Dak Nông, Gah lơh broă priă jền dà lơgar neh pà sră jờng rơ ai 5 mpồl, cau dùl nă să in. 63 mpồl mờ cau dùl nă să is ndai kung geh gah lơh broă tă dia jờng rơ. Ồng Vũ Văn Thiện kuang jăt jơng atbồ Mpồl lơh broă tă dia càr Dak Nông pà gi\t, 6 nhai bồ nam do, tă dia dà lơgar bơh càr Dak Nông dê pơn jăt tai lơh geh cồng nha niam mờ rlau 670 tơmàn, sơr lèt 8% broă rơndăp lơh.

            JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.                                          

            Ala\ mpồl lơh broa\, gah sền sơnơng bơh lơgar Lo mờ Mỹ  tàm ngai òr 8/7, neh ky\ ring bal mut lơh 8 broa\ lơh bal bè  tam dra\ mờ tam gơl trồ tiah. Jơnau ring bal lơh geh mo lài mờ tu\ 2 lơgar bơyai lơh dar cri bơyai lơh sa mờ broa\ kuơ màng bơh lơgar Mỹ-Lo dơ\ 6 geh lơh tàm Bắc Kinh, lơgar Lo. Jat jơnau ring bal, 2 lơgar geh mut lơh ala\ broa\ lơh bè geh dờp, ngui mờ prap carbon, tơmù hydro Fluorocarbon mờ nàng  geh lơh tus broa\ lơh bơt bơtàu ala\ bòn dờng êt carbon, broa\ lơh carbon lơyah tàm gah lơh sơmang.

Ồng Shinzo Abe kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar Nhờk mờ ồng Tony Abbott kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh lơgar Australia tàm ngai òr 8/7 neh ki\ dùl ròt jơnau ring bal tam klăc lơh broă bal tàm gah lơh sa mờ jơnau ring bal bè phan ngui măi moc\ gah ling klàng mờ bơto ngui măi moc\ đah 2 lơgar. Ală jơnau ring bal pa yal, geh ki\ di dơ\ lòt còp ngan ngồn jo\ jòng 3 ngai bơh ồng Shinzo Abe kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh lơgar Nhờk dê tus lơgar Australia, tàm hơ\, sền dờng màng tus broă chul chồl tam klăc lơh broă bal tàm gah lơh sa mờ sền gàr dà lơgar đah 2 lơgar. Ồng Shinzo Abe, kung hòi jà lơgar Nhờk mờ Australia tam klăc lơh broă bal uă rlau tai tàm jơh bal broă lơh sa bal mờ broă ling klàng. Ồng đơs tờm, Australia mờ Nhờk neh geh bơta gi\t gơp lơh sa niam ngan mờ tu\ do là tu\ tơngai 2 gah bơ\t bơtàu bơta gi\t gơp dờng màng pa.

Ngai òr 8/7, ồng Valery Heletey kuang at bồ gah sền gàr dà lơgar Ukraine đơs,  gơnoar at bồ lơgar Ukraine neh mìng mut lơh wơl ala\ dơ\ cri bơyai ờ tam cuh mờ mpồl kờ` geh tus  mut bal mờ lơgar dờng Nga tàm đah mat tơngai lik lơgar do mìng mờ bơta mpồl do pal lời te\ phàu crong. Jơnau đơs do geh ồng Heletey ai tơlik tàm tu\ mpồl lơh broa\ bơh Gơnoar at bồ lơgar Ukraine neh geh pràn rlau tơnơ\ geh sơ gràm wơl ù tiah Slovyansk bơh mpồl kờ` mùt bal mờ lơgar dờng.    

Ồng Kim Jong Un kuang atbồ đơng lam bồ lơgar Triều Tiên ngai òr 8/7, neh bơyai lơh Dơ\ kah kơlôi ngan ngồn 20 nam, ngai chơ\t bồc ồng Kim Nhật Thành kuang atbồ lơgar Triều Tiên bơh sơnrờp, là cau crơng gơs lơgar làng bol lơh tờm Triều Tiên. Đơs tàm dơ\ bơyai lơh, ồng Kim Jong Nam kuang atbồ anih duh broă sùm Gơnoar ala măt dà lơgar Triều Tiên đơs niam ngan, ală tă pơ gồp bơh bồc ồng Kim Nhật Thành dê tus mờ broă lơh bơtàu tơnguh bơh lơgar Triều Tiên dê. Ồng Kim Jong Nam kung hòi jà jơh ală làng bol tam klăc bal, kờn bal dùl nùs mờ ồng Kim Jong Un nàng bơt bơtàu dùl rài tơ nơ\ do pas sơm bơtàu tơnguh rlau ai lơgar Triều Tiên in.

Ngai òr nao 7/7, ồng Chung Hong Won kuang gơs gơnap gơnoar at bồ hơ đang rlao jơh lơgar Hàn Quốc pơrgon geh  bơsong jơh bơta sa kuề sa kùa tàm jơh ala\ bơta tàm mpồl bơtìan, lơh ngan nàng lơh geh dùl Hàn Quốc ờ do ờ sa\, sàng goh. Tàm dùl jơnau đơs tàm anih sơndio rùp, ồng Chung Hong Won đơs tờm: Cơl du\ lơh broa\ ồng dê geh crơng gơs dùl anih duh broa\ is, broa\ bal, anih geh ala\ cau jak tàm  ua\ gah broa\ lơh krơi is ai tơlik ala\ broa\ lơh dong bơsong bơta sa kuề sa kùa tàm jơh ala\ gah broa\ lơh mpồl bơtìan. Anih duh broa\ do geh bal ua\ gah drơng broa\ lơh  drơng ala\ bơta  krơi is bè lơh niam git wa\, sang broa\ lơh sa kuề sa kùa…Anih duh broa\ tài lơh niam dà lơgar do kung geh crơng gơs nàng ai tơlik dùl broa\ lơh tơl làm tus ala\ broa\ lơh at bồ ờ do ờ da\  lài nhai 2 nam tus.