JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Mut lơh broa\ lơh tam tìp mờ cau te\ khà tềng đap dơ\ pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơna\ 13, ngai òr 14/10, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar neh bal mờ ala\ kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar mpồl te\ khà sồ 1. Mpồl kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar bòn dờng Hồ Chí Minh neh tam tìp mờ cau te\ khà kơnhoàl 1 mờ 3. Cri bơyai mờ cau  te\ khà bè bơtàu tơngguh lơh sa mpồl bơtìan, ồng Trương Tấn Sang neh đơs tờm Đảng mờ Dà lơgar gam lơh ngan rơndap niam lơh sa phan bơna, tam gơl pa broa\ lơh bơtàu tơngguh. Do la broa\ lơh kuơ màng  pal lơh jo\ jòng  ờ gơtùi lơh 1, 2 nam. Mờ broa\ lơh di pal, bol he neh lơh geh ờ ua\ cồng nha bơh sơnrờp. Lài jơh la lơh gơs broat broa lơh bơh Gơnoar ala mat dà lơgar, ngan la tàm bơt bơtàu, mo tơn  bơh dơ\ pơrjum do kung geh tus 17 rơndap lơha dat geh ring bal  ua\ adat geh gơ dờp chul chồl tus bơta bơtàu tơngguh bơh rài lơh sa. Bè tam gơl pa mpồl lơh sa ka\ bro dà lơgar rơndap wơl anih pria\ jền gam geh lơh pràn. Bè bơt bơtàu phan bơna bòn lơgar, geh lơh pal bơt bơtàu phan bơna drờm bal den bơta dồs dà lơgar kung gam lơh geh  bơ klơn dờng ngan, kờ` pal geh kờp du\ ngan ngồn tàm bơcri lơh dà lơgar.

Ngai òr 14/10, tàm dơ\ lòt còp ngan ngồn tus lơgar Iran, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh geh dơ\ tìp măt cribơyai broă mờ ồng Mohammad Shariatmadari kuang jăt jơng atbồ lơgar Iran. Bàr gah ndrờm tơlik nùs nhơm chờ hờp tềng đăp bơta bơtàu tơnguh niam bơne\ bơh bơta gi\t gơ\p lơh bơ yô bal ờs mờng đah 2 lơgar tàm ală nam do, kuơmàng là tơ nơ\ dơ\ lòt còp Việt Nam bơh ồng Mahmoud Ahmadinejad kuang atbồ lơgar Iran dê tàm nam 2012; ring bal chul chồl rlau tai cồng nha tam klăc lơh broă bal đah 2 lơgar tàm tơngai tus, kuơmàng tàm broă lơh sa, kă bro, mờ khoa học công nghệ.

Mho ngai òr 14/10, tàm Gơlang kuang atbồ lơgar, mò Nguyễn Thị Doan kuang jat jơng atbồ lơgar neh wa\ rềp mềr mpồl cau kuang di Gah khoa học tiah kis mờ mpồl bơtìan di tam klac đah khoa học kỹ thuật mờ ala\ cau ka\ bri, geh ua\ ngan ta\ pơ gồp tàm sền gàr tiah kis. Tàm bùi wa\, mò Nguyễn Thị Doan neh đơs jơnhua ala\ cau ka\ bro, lơh sa pơnrơ ngan tàm broa\ lơh sền gàr, sền gàr tiah kis. Mò Nguyễn Thị Doan sồr tàm tơngai tus, tơl mpồl lơh sa ka\ bro kờ` pal git rlau tai kơnòl he dê tus mờ broa\ lơh sền gàr tiah kis mờ bơtàu tơngguh kơljap dà lơgar. Bal mờ  broa\ tus bal broa\ lơh dong kờl kòn bơnus, ala\  cau ka\ bro lơh sa kờ` pơnjat tai lơh gơs ala\ phan khà niam, sền gàr pràn kơldang sa\ ja` làng bol, lơh pas,  lơh niam tus bòn lơgar, dà lơgar.

 Ngai òr 14/10, Mpồl lơh broă bơh Mpồl duh broă kòn cau Gơnoar ala mat dà lơgar dê bơh ồng Ksor Phước kuang atbồ Mpồl duh broă kòn cau Gơnoar ala mat dà lơgar lơh kuang atbồ mpồl, neh lòt lơh broă mờ càr Trà Vinh bè broă mu\t lơh broă lơh kòn cau tơngai bơh nam 2012- 2014. Tàm dơ\ lơh broă, ồng Ksor Phước sồr càr Trà Vinh sền gròi uă rlau tai mờ pơn jăt tai geh ală broă lơh geh cồng nha ai broă lơh tơn jơh jơgloh tơr mù rbah in, bơto bơtê mờ ngui mpồl cau lơh broă là cau kòn cau Khmer nàng drơng jơnau kờn bơtàu lơh sa mpồl bơtiàn tiah kòn cau Khmer bơh càr dê in. Mu\t lơh kơrnuat bơh Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh dà lơgar dê bè broă dong kờl ù ơm, ù lơh sa, dà sàng kloh ngui sa tàm rài kis, càr kờn pal tơr gùm ai priă jền, dong kờl rlau 23 rbô hìu làng bol Khmer rbah geh dờp kuơ bơh broă dong kờl do.

Gah gùng lòt pơndiang phan, gah bơto bơtê mờ bơsram càr mờ kuang àng càr Gia Lai pa geh lơh bal  tus kờp sền jơh ala\ rơndeh ai jun kơnòm bơsram, git go\ tìs mờ ờ ai pơndiang kơnòm bơsram bơh 35 nơm tàm 77 nơm rơndeh bơh 29 hìu bơsram tàm càr Gia Lai. Tờm ngan la bòn dờng Pleiku, geh 14 nơm rơndeh gơbàn ờ diơng. Tàm hơ\ ờ diơng ngòt rngơt ngan la bơh cau mai\ rơndeh sa\ tờm khoa\ kơ\ ala\ mpồng đah tơr è rơndeh. Ờ diơng do gơlik geh bơh ua\ ngan rơnden jun, rò kơnòm bơsram bơh hìu bơsram kai III Hoàng Hoa Thám mờ kai II Nguyễn Văn Cừ. Bè ala\ bơta ờ niam ndai gơlam tus ờ ai lơh broa\, ồng Nguyễn Hữu Quế gơnoar jat jơng atbồ gah gùng lòt pơndiang phan càr Gia Lai ai git:“35 tàm 77 nơm rơndeh ờ tơl bơta gơtùi rò jun kơnòm bơsram ua\ ngan gơbàn ờ diơng, tam gơl rơndap lơh bơh rơndeh, ờ geh phan crù ồs sa, ờ blơi sra\ sền gàr kơnòl broa\ làng bol. Bol a` neh  lơh sra\ bơh ala\ rơndeh  pa đơs mờ jàu tus kuang àng kơnhoàl atbồ. Mìng tu\ lơi, ala\ cau tờm rơndeh geh lơh nam wơl, lơh di bơta gơtùi lòt rê den hơ\ sồng geh ai jun rò kơnòm bơsram”.

Drim òr 14/10, Gah yal tơngi\t mờ mblàng yal jơnau Dak Nông mờ Kuang àng càr Dak Nông neh bơyai lơh pơrjum bău nàng yal ngan ngồn bè broă dùl nă kuang bàng lùp sền gùng lòt gơ wèt Gah gùng lòt pơndiang phan càr Dak Nông ntru` bơh hơđăng hìu jơnhoa cờn gơ sơ\t is să tàm anih lơh broă lùp khàu dê. Đơng lam dơ\ pơrjum bău, Đại tá Lương Ngọc Lếp kuang jăt jơng atbồ Gah Kuang àng càr Dak Nông pà gi\t: Lài mờ tu\ gơlik geh broă do, Cơldu\ lơh broă kảnh sát lùp khàu cau lơh tìs bè rơndăp tăp sèng ătbồ lơh sa mờ gơnoar broă Kuang àng càr, sền go\ ờ uă kuang bàng lùp sền gùng lòt di Gah gùng lòt pơndiang phan càr Dak Nông geh tềl tơngo\ sa priă bơh ală cau tờm rơndeh dê dờp, nàng ai rơndeh pơndiang phan kơn jơ\ ir lòt gan anih gròi sền mờ ờ gơtìp lơh glài. Tàm 2 nă kuang bàng gơtìp hòi tus, geh ồng Nguyễn Tấn Mẫn, deh nam 1977 kuang jăt jơng atbồ anih gròi sền bơta kơn jơ\ rơndeh pơndiang phan sồ 56. Ồng Mẫn yal neh sa priă bơh ờ uă cau tờm rơndeh dê. Mơya, tàm ală tu\ lùp khàu, ồng Mẫn dan cau lùp khàu ai lik bơdìh nàng lòt ja\ brê, hơ\ sồng ntru` tơn bơh hơđăng hìu cờn dơ\ 2 bơh anih lơh broă kuang àng dê nàng gơ sơ\t is să, mờ gơbàn chơ\t tơ nơ\ hơ\ 30 phuk. Gơ rềng tus broă dờp sa priă tìs bơh ală kuang bàng lùp sền gùng lòt di Gah gùng lòt pơndiang phan càr Dak Nông dê, Anih lơh broă kảnh sát lùp khàu kuang àng càr gam geh kơrnuat yă dơ\ lơh tìs dờp sa priă bơh cau lơh tìs dê mờ ku\p jàm ồng Lê Đình Trọng, 39 sơnam kuang jăt jơng atbồ Mpồl lùp sền di Gah gùng lòt pơndiang phan càr Dak Nông, neh dờp sa priă bơh cau lơh tìs dê là 21 tơlak 500 rbô. Bal mờ hơ\ tai, anih lơh broă lùp khàu đơs, ồng Nguyễn Quang Khải kuang jăt jơng atbồ Mpồl lùp sền sồ 1 geh broă lơh dờp sa priă bơh cau lơh tìs dê ai mờ khà priă là 23 tơlak.

 Tus tu\ do,  broa\ lơh  rcang tus bơta cit sơnơm vaccine sơndra\ kòp sởi-rubella nam 2014-2015 tàm càr Tiền Giang neh rcang. Pơnjat hơ\, gùt càr Tiền Giang geh rlau 374 rbô na\ kơnòm dềt bơh 1 tus 14 sơnam la cau geh cit sơnơm sơndra\ kòp sởi-rubella ờ roh pria\. Càr Tiền Giang rwah 173 anih ntum, sơnah bòn, bòn drà mờ 543 anih hìu bơsram nàng cit sơnơm vaccine jat 3 dơ\ tơnjơh tàm ngai 15/03/2015.

            JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ngai òr 14/10, Gơnoar atbồ lơgar Hàn Quốc đơs tờm geh ta\ sang ala\ broa\ lơh lơh glài ple\ tàm lơgar Triều Tiên, dilah Triều Tiên ai tơlik ala\ broa\ lơh geh kơnòl. Lài hơ\, mò Park Geun Hye kuang atbồ lơgar Hàn Quốc đơs tờm, 2 lơgar gơtùi cri bơyai bè bơta ta\ sang ala\ broa\ lơh glài tàm dơ\ cri bơyai dờng màng. Jat ala\ kuang bàng bơh Gah tơrgùm dùl lơgar Hàn Quốc, jơnau đơs do bơh kuang atbồ lơgar Hàn Quốc geh pơrya niam. Bulah bè hơ\,  bơta do ờ geh di pơrya la broa\ lơh bơh lơgar Hàn Quốc tàm bơta sang ala\ broa\ lơh glài  ple\ tàm lơgar Triều Tiên tam gơl. Hàn Quốc mờ Triều Tiên pal bơyai lơh ala\ dơ\ cri bơyai bè ala\ bơta geh kơnòl.

Jăt ồng Barack Obama kuang atbồ lơgar Mỹ, mpồl bơtiàn dunia kờ` pal geh ală broă lơh pràn kơldăng rlau tai tàm broă sơndră wơl mờ bơta lơh bơ tờp bơh kòp Ebola. Tàm dơ\ boh bơr tàm điện thoại mờ ồng Ban Ki-moon kuang atbồ Anih duh broă dunia pa do, bàr nă kuang bàng do ring bal đơs là, tềng đăp bơta pơhìn bơh kòp Ebola dê tàm tơngai do, mpồl bơtiàn dunia kờn pal tơnguh bàr dơ\ bơta lơh ngan jơh nùs mờ geh ală broă lơh ngan ngồn, mu\t lơh ală jơnau pơrgon bơh khi dê tàm dơ\ tam lơh tam dră wơl bơta lơh bơ tờp bơh kòp Ebola dê. Ồng Barack Obama kung đơs tờm, bơta dong kờl bơh ală lơgar tàm anih duh broă dunia dê tu\ do là kờn ngan, kuơmàng là bơta dong kờl bè cau lơh broă kung bè ală phan ngui pal geh kuơmàng ndai.

Đai tướng Udomdẹ at bồ ling klàng tam lơh đang ù gờl lơgar Thái Lan pa lam sồr ala\ mpồl ling Thái Lan tàm đah jum lơgar do bơyai lơh 6 broa\ lơh geh lơh lài nàng kơryan bơta tam lơh tàm 3 càr đah jum lơgar Thái Lan. Ala\ broa\ lơh do geh: Tơngguh broa\ lơh sền gàr ngap lơngai tàm trồ mang mờ ala\ bơta lòt sền, sền gròi mờ geh ngui ala\ broa\ lơh krơi is. Lơh ala\ anih jơnau yal tơnggit bè bơta ngap lơngai tàm ala\ ntum, sơnah bòn nàng git wa\ bơta gùt ngai mang. Sùm geh lơh niam, bơsir di pal ala\ broa\ lơh sền gàr ngap lơngai geh cồng nha rlau. Rcang ai tai  kảnh sát sền gàr nhàr lơgar mờ ling klàng dong kờl broa\ sền gàr ala\ tiah mờ gùng tờm dờng.

Ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga ngai òr 14/10, yă  Kuang đơng lam bồ lơgar Ukraine neh lơh tìs gơnoar kòn bơnus tàm dơ\ tam lơh tàm tiah đah măt tơngai lik lơgar do. Đơs tàm Mpồl duh broă gơnoar kòn bơnus mờ mpồl bơtiàn broă làng bol tàm Moscow, lơgar Nga, ồng Vladimir Putin đơs là, gơnoar atbồ, mpồl ling mờ ală kuang bàng ndai tàm lơgar Ukraine neh lơh tìs ală jơnau cih bơh adat boh lam dunia dê, lơh khăt dùl nă làng bol lơi bơh lơgar Nga dê pal kung pal kơlôi rơcăng. Jơnau yal bơr do geh ồng Vladimir Putin yal mìng bàr pe ngai tơ nơ\ tu\ mpồl kuang bàng gròi sền gơ wèt Cơldu\ lơh broă anih duh broă dunia bè gơnoar kòn bơnus-UNHRC yal pà gi\t, ală mpồl phàu crong gơ wèt mpồl ling lơgar Ukraine pơn jăt tai lơh tìs adat dong kờl kòn bơnus dunia.

Ngai òr 14/10, Israel  geh đơs lài la,  broa\ gơnoar ala mat dà lơgar Anh đùh sra\ kờ` bal dà lơgar Palestin neh lơh aniai bơta kơp kờ` ngap lơngai. Jơnau đơs bơh Gah cri bơyai broa\ lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Israel ai tơlik geh đơs loh, bơta dờp bơh dunia gờ` nàng gơtùi yal geh al jơnau ờ di tus ala\ cau atbồ Palestin, ờ bài ai tơlik ala\ jơnau rwah kal ke mờ jơh 2 đah pal mut lơh, geh sang ala\ tu\ nàng kờ` geh lơh tus ngap lơngai mùl màl. Tàm dùl dơ\ đùh sra\ ờ bơklơn lơh ngai òr, gơnoar ala mat dà lơgar Anh neh kờ` dùl dà lơgar Palestin, kềng bal lơgar Israel. Palestin neh jờng kơrnuat do bơh Gơnoar ala mat dà lơgar Anh.