JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Ngai òr 2/7, ồng Tô Huy Rứa kuang atbồ mpồl bơyai lơh dà lơgar mờ mpồl lơh broă neh geh dơ\ lơh broă mờ kuang bàng đơng lam bồ càr Yên Bái bè bơta mut lơh kơ nòl 6 nhai bồ nam, broă bơyai lơh bơt bơtàu Đảng mờ broă rơcang pơrjum Đảng ală kơnă tàm tơngai tus. Tàm dơ\ lơh broă, kuang bàng đơng lam bồ càr Yên Bái neh yal mờ mpồl lơh broă ală cồng nha lơh geh tàm bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtìan tàm càr 6 nhai bồ nam 2014. Tu\ do càr gam lơh ngan rơcang cau lơh broă tus mờ pơrjum mpồl Đảng ală kơnă, tơngai bơh nam 2015 tus nam 2020. Đơs tàm dơ\ lơh broă, ồng Tô Huy Rứa sồr càr Yên Bái pal pơnjat tai rơcang lài sơr lèt gan ală kal ke nàng lơh jơh niam ală kơ nòl ai tơlik. Ồng đơs tờm, kờ` lơh sa mpồl bơtiàn bơtàu tơnguh, ngap lơngai dà lơgar geh gàr kơ\ den Yên Bái pal sền gròi uă tus broă lơh bơt bơtàu Đảng. sền dờng màng tus broă tơnguh cau geh Đảng, tàm hơ\ sền gròi tơmut Đảng ơruh pơnu, cau lơh broă, cau lơh broă sa in. bal mờ hơ\, càr kung pal mut lơh niam ală bơta cau lơh broă nàng rơcang tus pơrjum mpồl Đảng ală kơnă tơngai lơh broă bơh nam 2015 tus nam 2020, tàm hơ\ pal sền gròi uă tus broă gàr tơl cau tàm mpồl Đảng là cau ùr, cau kơ nòm să mờ là cau kòn cau.

 Drim òr 2/7, ồng Hoàng Trung Hải kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar bal mờ mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Thái Bình tìp mờ cau te\ khà kơnhoàl Vũ Thư, cri bơyai bè cồng nha pơrjum dơ\ 7, Gơnoar ala măt dà lơgar kơnă 13 mờ iăt jơnau pơgồp bal bơh cau te\ khà tàm kơnhoàl do. Tàm dơ\ tìp mờ cau te\ khà, ồng Hoàng Trung Hải neh đơs niam ală jơnau pơgồp bal, ală nùs nhơm kơ\p kờ`, broă kờ` bal bơh cau te\ khà tus mờ broă sền gàr gơnoar ù tiah, mờ tơl^k nùs nhơm lơh ngan tam dră sền gàr gơnoar ù tiah dà lơgar mờ broă lơh lơngăp lơngai kuang bàng đơng lam Đảng, Dà lơgar dê tềng đăp mờ broă ơn dra khoàng jờu ờ di pal Hải Dương-981 tàm tiah geh gơnoar lơh sa mờ dà lềng lơgar Việt Nam.

Ngai òr 2/7, mpồl kuang bàng gơnuar ala mat dà lơgar bòn dờng Đà Nẵng geh ồng Nguyễn Bá Thanh, Lê Văn Hoàng mờ mò Nguyễn Thị Kim Thúy neh geh dơ\ tìp mat cau te\ khà kơnhòal Hải Châu, yal cồng nha pơrjum dơ\ 7, gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13. Tàm dơ\ tìp mat, mpồl kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar bòn dờng Đà Nẵng yal mờ cau te\ khà bè tơngume pơrjum dơ\ 7, gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13. Cau te\ khà kơnhòal Hải Châu neh ràng tơlik nùs nhơm chờ hờp tềng đăp cồng nha dơ\ pơrjum dê. Mơkung dăn uă bơta ờ suk, sồr sền sơ wì lơh bơ song bè: tam gơl sră nggal lơh broă dà lơgar, broă dong kờl cau geh màng mờ dà lơgar, ală bơta ờ niam tàm broă atbồ ù tiah, broă sơndră sa kuề sa kùa ờ hềt geh bơ song niam. Cau te\ khà bòn dờng kung ring bal mờ gùng dà broă lơh bơ song bơta dà lềng đah mat tơngai lik bơh Đảng, dà lơgar dê mờ broă lơh ngap lơngai, mơkung sồr pal geh broă lơh sền gròi tus hìu nhă mpồl cảnh sát dà lềng, mpồl sền gàr cau lơh ka mờ làng bol lơh ka nàng khi iăng nùs lơh broă tàm dà lềng.

Mho òr 2/7, tàm Hà Nội, anih duh broă tam klăc bal cau jăt yàng bàp Việt Nam neh bơyai pơrjum mpồl atbồ dơ\ 2, tơn jơh broă lơh 6 nhai bồ nam mờ gùng dà, kơnòl broă lơh 6 nhai lồi nam 2014. 6 nhai bồ nam 2014, broă lơh anih duh broă tam klăc cau jăt yàng bàp Việt Nam ală càr, bòn dờng geh lơh tơl mờ ală broă lơh. Broă pơlòng kờ` gơboh mờ dà lơgar tàm làng bol cau jăt yàng bàp geh tơnguh bơtàu pràn tàm ală gah: tơnguh bơtàu lơh sa, bơto bơtê mờ bơsram, lơh sơnơm, bơta chài rơgơi, lơngăp lơngai dà lơgar mờ broă lơh nùs nhơm is mpồl bơtiàn. 6 nhai lồi nam do, anih duh broă tam klăc cau jăt yàng bàp Việt Nam ai tơl^k 8 kơnòl tòm, tàm hơ\ geh chồl pràn ală broă pơlòng “Gùt làng bol tam klăc bơ\t bơtàu rài kis chài rơgơi tàm bòn ơm kis, kis niam rài kis mờ sàng goh gùng jăt yàng” pơgồp mờ broă bơ\t bơtàu bòn lơgar pa, bòn drà niam chài tàm làng bol jăt yàng bàp.

 Drim òr 2/7, mpồl duh broă ala mat làng bol càr Kon Tum mut pơrjum dơ\ 8, kơnă 10. Mờ uă tơngume kuơ màng, pơrjum dờp geh bơta sền gròi bơh cau te\ khà tàm càr. Đơs bè ală bơta tàm càr 6 nhai bồ nam, mpồl duh broă ala mat làng bol càr Kon Tum pà git, lơh sa mpồl bơtìan càr pơnjat tai kơ\ kơljap mờ lơh geh cồng nha tàm uă broă lơh. Ồng Nguyễn Sánh cau te\ khà kơnhòal Kon Braih geh jà tus bal pơrjum pà git ală tam gơl niam tàm kơn hòal tàm tơngai do bè do:“Tềng đăp bơta đơng lam bơh mpồl duh broă ala mat làng bol, anih duh broă làng bol càr, a` go\ lơh sa bơtàu tơnguh niam pơn drờm mờ 6 nhai bồ nam lài. ờ uă bơta phan lơh sa suơn sre, bulah bơta tàm dà lềng đah mattơngai lik geh kal ke tus mờ Lo, mơya đơs bal tàm càr ală bơta phan do kung gam tac geh ỳom. Broă lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa geh anih duh broă làng bol càr mut lơh pràn ngan. Geh làng bol ală tiah ringbal mờ jơh nùs mut lơh. Sền bal den mpồl bơtìan ngai sơ lơ bơtàu tơnguh. Làng bol kờ` ngan mờ ală broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn bơh bòn lơgar dê.”

 Drim òr 2/7, anih duh broă gah tề lam gùng dră bal càr Gia Lai neh bơyai pơrjum dờng dơ\ 11 tơngai lơh broă bơh nam 2014 tus 2019 mờ broă tus bal bơh 370 nă kuang bàng ala măt ală gah, mpồl lơh broă, làng bol ală kòn cau mờ cau jăt yàng tus bal. Tàm tơngai pa do, gùt càr Gia Lai neh lơh geh mờr 700 nơm hìu nùs nhơm mờ khà priă rơlao 26 tơmàn priă. Ală gah, mpồl lơh broă tàm gah tề lam gùng dră bal càr neh bơ\t bơtàu kes priă rơlao 36 tơmàn priă kờ` dong kờl sơntìl phan tam, phan ròng ai ală hìu rơbah in geh tơl bơta tơnguh tàm rài kis. Tus pơrjum dờng, ồng Rah Lan Đinh kuang atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal ntum Ia Pal, kơnhoàl Cư\ Sê đơs:“Tus pơrjum ngai do, a` chờ hờp ngan tài broă tam gơl pa càr Gia Lai dê. Mơya tu\ do, rài kis làng bol ală kòn cau tàm càr gam uă kal ke. Tus mờ pơrjum dờng, a` kơ\p kờ` là gah tề lam gùng dră bal ală gah, mpồl lơh broă, gơnoar atbồ sền gròi rơlao tai bè broă tơn jơh jơgloh, tơmù rơbah mờ ai broă lơh làng bol kòn cau in kờ` rài kis geh tơnguh rơlao di pal mờ mùl màl bơh broă tam gơl pa dà lơgar tu\ do dê”.

Do tàm dơ\ do, ală kuang bàng neh bơyai tă priă pơgồp bal kờ` dong kờl ală kuang bàng, cau ling mờ làng bol gam pah ngai sền gàr dà lềng, sền gàr ù tiah dà lơgar mờ khà priă geh mờr 470 tơlăk priă.

Drim òr 2/7 mpồl pơr lòng, pà khà jờng dà lơgar bơyai lơh pơrjum bơto pơlam bơta chài lơh broă tàm broă lơh pơr lòng, pà khà jờng tus mờr 500 nă kuang bàng lơh broă pơr lòng, pà khà jờng ală gah, mpồl, sơnah lơh broă dà lơgar, mpồl bal, ală tiah, ală mpồl lơh sa dờng, mpồl lơh sa kă bro dà lơgar. Pơrjum geh bơta tus bal bơh mò Nguyễn Thị Doan kuang jat jơng atbồ lơgar, mơlà kuang jat jơng atbồ dơ\ 1 mpồl pơr lòng pà khà jờng dà lơgar. Đơs tàm pơrjum, mò Nguyễn Thị Doan sồr ală kuang ala mat iat jơnau tơngume bè bơta tàm dà lềng đah mattơngai lik, git loh bè gơnoar tờm dà lềng, bồt bơlàu mờ ală gùng dà broă lơh bơh Đảng, gơnoar atbồ lơgar dê tàm broă bơ song ală bơta gơlik geh, bơh hơ\ tơlik ală broă lơh pa mpồl duh broă pơr lòng pà khà jờng dà lơgar in, bè broă lam lơh srơh pơr lòng tam klac, lơh broă geh cồng nha, bơceh pa tài bồt dà lềng dà lơgar kung bè ală tơngume broă lơh pơr lòng, pà khà jờng pal tơr gùm tàm tơngai tus.

Trồ prang gah gơl^k geh uă neh lơh rơlao 5 rơbô lồ tàm khà 17 rơbô lồ kòi tàm càr Phú Yên gam ờ geh dà. Tu\ do, bơdìh mờ broă lơh bơtơ\t rơbòng dà Đồng Cam gam  tơl dà, tơnao dơng dà hìu măy pờ tơl^k ồs đèng Sông Ba Hạ kung neh mờr soăt, khà dà tus tàm do mìng gam ờ uă ngan.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ngai òr 2/7, ồng Walter Steinmeier kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Đức geh dơ\ tìp mat mờ ồng Fogh Ramussen kuang atbồ mpồl ling NATO tàm càr lơgar Berlin, mờ tơngume cribơyai uă bè bơta lơgar Ukraine. Dơ\ tìp mat geh bơyai lơh lài mờ dơ\ pơrjum kơnă kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai đah Nga, Đức, Tây mờ Ukraine, nàng cribơyai ală broă lơh chul chồl nùs nhơm pin dờn đah ală gah. Là bơta kuơ màng ngan nàng crơng gơs 1 kơrnuat ơm tam cuh pa tàm tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine. Tàm tu\ mpồl ling NATO gam rơcang ală broă dong kờl lơgar Ukraine rơcang gàr is tàm dơ\ tam lơh tàm tiah đah mattơngai lik, mơya kung đơs tờm geh ờ ai ling tus tàm lơgar Ukraine. mờ broă ai rơndeh par mờ ơ hò tam lơh tus tiah đah mattơngai lik châu Âu, ồng Ramussen đơs là, Nato gam kờp tus ală broă lơh jo\ jòng nàng sền gàr ală lơgar jat bal.

Ngai òr 2/7, kuang atbồ gah lơh sơnơm 11 lơgar tàm châu Phi neh pơrjum tàm càr lơgar Accra, lơgar Ghana, cri bơyai rơndăp broă sơndră mờ bơta gơl^k geh kòp tài virus Ebola uă ngan bơh lài tus tu\ do.  Jăt jơnau kờp pa ngan bơh mpồl lơh sơnơm dunia yal ngai 01/7 pà g^t, neh geh 759 nă cau geh dờp ha là geh pin gơtìp virus Ebola tàm lơgar Ghine, Liberia mờ Siera Leon, tàm hơ\ geh 467 nă cau chơ\t, tơnguh 129 nă cau jăt mờ jơnau kờp poh lài. Tàm tu\ khà cau kòp pa gam tơnguh sùm. Pơrjum tàm càr lơgar Accra, mpồl lơh sơnơm dunia neh mblàng kòp duh să tài virus Ebola lơh gơl^k là kal ke dờng màng ngan tus mờ ală lơgar tàm châu Phi. Mpồl bác sĩ lơh ală lơgar kung neh yal lài, kòp tài virus Ebola lơh gơl^k geh neh sơlèt mờ broă sền gròi, mờ rơlao 60 tiah gơkl^k geh kòp tàm ală lơgar châu Phi.

 Gơ rềng tus broă lơgar Lo ơn tìs dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah geh gơnoar lơh sa mờ tiah dà lềng lơgar Việt Nam dê, ngai 30/6 pa do, ală mpồl lơh bơ yô mờ lơgar Việt Nam tàm ală lơgar Tây, Đức, Thụy Sĩ, Tây Ban Nha, Anh mờ Đan Mạch, anih duh broă tam klac lơgar Thụy Điển mờ Việt Nam, Lào, Campuchia mờ anih tờm kơ lôi sơ nơng lơgar Việt Nam tàm lơgar Italia neh tơlik kơrnuat bal sồr Lo lơh jat adat boh lam dunia, tă dra khoàng lik bơh tiah dà lềng Việt Nam dê mờ toan jơh ală broă lơh bơ chồt. kơrnuat do neh geh pơyua tus mpồl tam klac châu Âu. Ală mpồl git gơp lơh bơ yô mờ lơgar Việt Nam tàm châu Âu hòi jà ală kuang bàng đơng lam bồ lơgar Lo, tă mơ dra khoàng Hải Dương 981 bal mờ ală ơ hò sơ gràm tiah dà lềng Việt Nam dê, ơm kơh tơl bơta tam lơh.

 Hơ wơl broă lơgar Triều Tiên ai tơl^k jơnau sồr kuơ màng, jăt mờ hơ\ jơnau ơm tàp ling mờr bơyai lơh bal bơh lơgar Mỹ mờ lơgar Hàn Quốc, mò Jen Psaki, cau pơlam đơs gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh lơgar Mỹ dê ngai 01/7 pà g^t, do là dơ\ tàp ling geh “Nùs nhơm rơcang gàr” mờ lơgar Mỹ ờ geh rơndăp broă ơm ing dơ\ tàp ling do. Đơs tàm pơrjum băo, mò Jen Psaki pà g^t, lơgar Mỹ kờ` 2 gah Triều Tiên tơnguh broă lơh bal, bu\ lah bè hơ\, dơ\ tàp ling sơnđan “Cau sền gàr khăt gơboh Ulchi” mìng là dơ\ tàp ling rơcang sơndră mờ broă kờ` tơnguh bơta pràn lơgar Hàn Quốc dê tàm broă sơndră mờ ală bơta gơl^k geh ni sơna. 

 Ồng Nicolas Maduro kuang atbồ lơgar Vênêzuela pa pà git, gơnoar atbồ lơgar ồng dê gam lơh wơl ală bơta git gơp cribơyai broă mờ Panama, tơ nơ\ mờ dơ\ yal bơr guh at gơnoar broă bơh kuang atbồ lơgar Panama dê. Ồng Maduro neh tơn jơh bơta lơh broă bal mờ Panama tàm nhai 3 pa do, tơ nơ\ mờ tu\ Panama sồr mpồl ală lơgar châu Mỹ bơ song dơ\ tung lơtăng gùng dră bal tàm Venezuela mờ 1 ròt ală dơ\ lik dră tam dră wơl gơnoar atbồ lơgar gơlik geh. Lài mờ hơ\ ồng Juan Carlos Varela kuang atbồ pa lơgar Panama dê đơs tờm, geh jòi ală broă lơh lơh wơl git gơp mờ gơnoar atbồ lơgar Venezuela. Ồng Varela pà git, ồng mờ ồng Maduro geh bơta git gơp niam bơne\ tu\ jơh 2 nă gam lơh kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar.