JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim òr 10/12 tàm Hà Nội, mpồl đơng lam Đảng dà lơgar bơyai lơh pơrjum tìp mat ală cau tus bal mpồl Đảng tàm hìu jàm bơh bol sò tơm dê tàm rài tam lơh sơndră Mỹ tơngklàs dà lơgar bơh nam 1954 tus nam 1975. Đơs tàm dơ\ tìp mat, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar đơs tờm, bơt bơtàu Đảng là bơt bơtàu mpồl duh broă, bơt bơtàu kòn bơnus, pal là ală cau Cộng sản kơ\ nùs, jat jơng bơhiàn pơn ìơ să bơh Đảng he dê, ai mờng chài bơh tơngai bol he tam lơh bòl glar kal ke nàng bơt bơtàu Đảng he mờr tus ngai sơ lơ niam rlau. Ồng Nguyễn Phú Trọng đơs:“ Hùc dà kah tô dà là bơhiàn kuơ màng jơi bơtìan bơh Đảng mờ dà lơgar he dê, sồr mpồl yal jơnau gùt lơgar ală ling Ka] màng gơtìp bol sò tơm kup, kup jàm glar bòl bơh dà lơgar tus bòn lơgar, lơh ngan dong ală anih lơh broă geh gơnuar tàm broă jòi, kờp sền mat ală cau ling kac màng gơtìp bol sò tơm kup jàm tàm ală hìu jàm bol sò tơm dê. Sồr mpồl Đảng mờ gơnoar atbồ ală kơnă sền gròi mờ mhar kờp sền tơl làm, đal git loh làng tơl nă cau ling kac màng mờ ală cau kờ` gơ boh dà lơgar gơtìp bol sò tơm kup jàm mut lơh di ală gùng dà broă lơh, bơta dong kờl bơh Đảng mờ dà lơgar he dê tus mờ mpồl yal jơnau gùt lơgar mờ mpồl yal jơnau tàm ală tiah.”

Di tơngkah 70 nam ngai crơng gơs ling klàng làng bol Việt Nam, mho òr 10/12, tàm gơlang kuang atbồ lơgar, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar neh geh dơ\ tìp mat mờ ala mat mpồl yal jơnau tơng^t 95, lài do là mpồl CP35, mpồl lơh broă kuơ màng Đảng dà lơgar dê neh tus bal dong kờl lơgar Lào mờ ờ uă lơgar tàm Đông Dương tơngai bơh nam 1954 tus 1975. Bơh bơr mờ ală kuang bàng lài do, cau ling tàm mpồl 95, ồng Trương Tấn Sang tơl^k nùs nhơm ngềr ngan tàm broă sơlèt ală kal ke bal mờ phi să is bơh mpồl 95 dê. Ồng Trương Tấn Sang đơs tòm, tàm nùs nhơm tơnkah 70 nam ngai crơng gơs ling klàng làng bol Việt Nam, dơ\ tìp măt geh uă bơta kuơ màng. Ồng Trương Tấn Sang kơ\p kờ` ală anih lơh broă Đảng dà lơgar, gah sền gàr dà lơgar mờ ală anih lơh broă gơrềng bal mhar sền wơl, pơgồp bal nền nòn bơsong ală broă gam gơlời bè sră nggal gơrềng tus mờ ală kuang bàng cau ling mpồl 95, kuơ màng ngan là broă jòi rồ [ồc ntìng mờ cèng rê tus hờ [òn lơgar tòm [ồc ntìng ală cau ling neh chơ\t phi să tàm ù tiah lơgar bơdìh. Bơdìh hơ\ tai, pal yal di tu\ ală kal ke bè sră nggal kờ` Đảng, Dà lơgar geh broă đơng lam bơsong, ồng Trương Tấn Sang đơs tòm, do là ală broă kal ke mơya pal lơh.

 Ngai òr 10/12, ồng Thào Xuân Sùng kuang geh jơng tàm mpồl Đảng dà lơgar, kuang jat jơng atbồ mpồl lam sồr làng bol dà lơgar, kuang geh jơng tàm mpồl duh broă kòn cau bơh gơnoar ala mat dà lơgar dê bal mờ mpồl kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar càr Sơn La neh tìp mat mờ cau te\ khà ntum Mường Sại, kơnhòal Quỳnh Nhai, càr Sơn La. Cau te\ khà ntum Mường Sại geh jơnau đơs tàm ală bơta bè bơcri lơh pa, lơh niam gùng lòt tàm bòn lơgar, gùng che đèng dà lơgar, ơdu\ bơsram, hìu chài rơ gơi bòn ai ală bòn uă kal ke tàm ntum, lơh rơbàng bơh [òn Canh tus [òn Lái, lơh hìu ơm cau pơgru in mờ hìu ơm, hìu tru\ sa ơm ngai ai kơ nòm bơsram in, lơh ală broă lơh, bơto pơlam bơta chài làng bol in, ngan là ală hìu nhă bơh bòn ơm kis pa hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng Sơn La. Kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar càr Sơn La neh hơ ală jơnau dăn bơh cau te\ khà dê jat gơnoar broă, mơkung cih dờp, tơr gùm jơnau đơs cau te\ khà dê nàng pơyua tus ală kơnă, ală gah broă lơh sền sơ wì, lơh bơ song.

 Ngai òr 10/12, pơrjum mpồl đơng lam Đảng càr Dak Nông dơ\ 20 kơnă 10 neh cri bơyai, sền wơl broă lơh jăt kơnòl nam 2014 mờ ai tơl^k gùng dà kơnòl broă lơh nam 2015. Jăt jơnau yal mờ ală jơnau cri bơyai tàm pơrjum pà go\, broă lơh sa-mpồl bơtiàn nam 2014 tàm càr Dak Nông geh uă tam gơl niam. Khà tơnguh lơh sa geh 12,2%. Broă lơh sa pơn jăt tai tam gơl di pal. Bè kơnòl nam 2015, càr Dak Nông lơh ngan geh khà tơnguh lơh sa rơlao 12%, khà priă tàm rài kis tơl nă cau rơlao 37 tơlăk 550 rơbô priă; khà tă dia ring bal kes priă dà lơgar geh rơlao 1 rơbô 300 tơmàn priă. Đơs tàm dơ\ tơn jơh pơrjum, ồng Trần Quốc Huy kuang atbồ đơng lam Đảng càr Dak Nông sồr, ală gah, mpồl lơh broă, ală kơnhoàl pal pơn jăt tai tơnguh lơh jăt kơrnoăt tàm broă lơh, lam lài tàm Đảng, kờ` bơyai đơng lam, lơh jăt kơnòl geh jàu nền nòn rơlao, lơh ngan tơl khà tơnguh lơh sa càr dê tàm nam 2015.

Drim òr 10/12, mpồl duh broă ala mat làng bol càr Bình Định kơnă 11 neh đùh sră pin dờn gơnoar broă tus mờ 13 gơnoar broă bơh mpồl duh broă ala mat làng bol pồ. jat mờ hơ\, ồng Nguyễn Thanh Tùng kuang jat jơng atbồ mpồl đơng lam Đảng càr, mơla kuang atbồ mpồl duh broă ala mat làng bol càr Bình Định geh khà sră pin dờ` uă ngan rlau jơh, mờ 49 tàm khà 56 sră đùh, geh tus 83,05%. Cau geh khà sră pin dờn êt ngan rlau jơh là mò Huỳnh Thủy Vân kuang atbồ mpồl chài rơ gơi mpồl bơtìan mpồl duh broă ala mat làng bol càr Bình Định, mờ 6 tàm khà 56 sră đùh. Thiếu tướng Phan Văn Thanh kuang atbồ kuang àng càr Bình Định là cau mìng 1 nă lơm ờ geh sră pin dờn lơyah.

 Nam 2014, càr Dak Lak neh geh 32 rơndăp broă bơcri priă mờ kờp jơh khà priă dan bơcri rơlao 3 rơbô 400 tơmàn priă, tơnguh 10 rơndăp broă mờ tơnguh rơlao 350 tơmàn priă dan bơcri jăt mờ nam lài; tàm hơ\, geh ai sră dờp bơcri rơlao 12 rơndăp broă mờ kờp jơh khà priă dan bơcri là 1 tơmàn 900 tơlăk priă. Do kung là nam càr Dak Lak geh hòi jà ală rơndăp broă bơcri priă uă tàm gah lơh sa suơn sre, là gah lơh broă pràn ngan càr dê, bè rơndăp broă ròng kơnrồ dà toh, kơnrồ lơh poăc, geh mpồl lơh sa Hoàng Anh Gia Lai bơcri kờp jơh priă dan 470 tơlăk dolar; rơndăp broă lơh hìu măy sơdàng bơh anih lơh sa kă bro bal sơdàng Biên Hoà, mờ priă dan bơcri rơlao 1 rơbô 360 tơmàn priă. Jăt ồng Võ Ngọc Tuyên gơnoar jăt jơng atbồ gah rơndăp broă mờ bơcri priă càr Dak Lak yal, hòi jà bơcri priă nam 2014 tơnguh là cồng nha bơh broă lơh ngan chồl pràn bơ\t bơtàu broă lơh sră nggal, tơnguh khà niam broă lơh sră nggal bơh ală gah, mpồl lơh broă, ală kơnhoàl, [òn drà, [òn dờng tàm càr dê, ai nùs nhơm pin dờn ală anih lơh sa kă bro in. bơdìh hơ\ tai, càr Dak Lak kung neh bơyai lơh geh cồng nha ală dơ\ tìp mờ bơcri priă, tìp mờ kă bro. ală cồng nha do geh là bơta kuơ màng kờ` càr pơn jăt tai hòi jà bơcri priă tàm nam tus.

 Càr Điện Biên geh 19 jơi bơtiàn kòn cau oh mi kis bal, mơya uă dơ\ bơyai lơh chờ bơhìan yau gam gơtìp roh hui\, broă lơh wơl, sền gàr ală dơ\ lơh chờ bơhìan yau gam geh càr Điện Biên sền dờng màng, pơ gồp bơnah sền gàr bơta niam chài rơ gơi, sơ lơ tơnguh mpồl tam klac dờng lă kòn cau. Tu\ do càr gam lơh sir 3 sră nggal jak chài phan lời wơl kah yau ờ di phan bơna nàng dăn mờ gah chài rơ gơi tàp pràn să jan nhơl chờ dà lơgar tơmut tàm sră cih mat phan lời wơl kah yau ờ di phan bơna dà lơgar. Tàm hơ\ geh dơ\ lơh chờ hìu duh kah Hoàng Công Chất, dơ\ bơyai lơh chờ Kin pang then kòn cau Thái kò dê, sa tềp Nào pê chầu kòn cau Mông jù dê. Bal mờ hơ\ mut lơh kơ lôi sơnơng, sền gàr uă dơ\ lơh chờ bơhìan yau bè `ô bau bơhìan yau kòn cau Mông kò dê, dơ\ rac mìu kòn cau Khơ mú dê, dơ\ lơh yàng bòn lơgar kòn cau Sila dê.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga ngai òr 10/12 neh tus càr lơgar New Delhi sơn đờm dơ\ tus còp ngan ngồn lơgar Ấn Độ, kờ` sơ lơ tơnguh git gơp đah 2 lơgar. Jat rơndap broă, tàm ngai do, ồng Putin digơlan geh dơ\ tìp mat mờ ồng Narendra Modi kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hờđang rlao jơh lơgar Ấn Độ mờ tus bal pơrjum Kim Cương dunia geh bơyai lơh tàm lơgar Ấn Độ. Bulah lài hơ\, 2 nă kuang neh geh dơ\ tìp mat 2 gah, mơya ờ hềt mut lơh cribơyai bal. dơ\ cribơyai tàm lơgar Ấn Độ dơ\ do là dơ\ tìp mat dờng màng đah 2 nă kuang đơng lam bồ lơgar Nga mờ Ấn Độ. 2 gah geh cribơyai uă bơta kuơ màng, tàm hơ\ geh broă chul chồl tam klac kă bro mờ sền gàr dà lơgar đah 2 lơgar.

Ồng Mohammed Zarif kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai, lơgar Iran ngai òr  10/12 pà g^t, dar cri bơyai pơn jăt tai bơh lơgar Iran mờ mpồl P5 pơgồp mờ 1 geh lơgar Nga, Tây, Anh, Mỹ, Lo mờ Đức geh bơyai lơh tàm khà kuang jăt jơng atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai dê. Dar cri bơyai pa do ngan bơh lơgar Iran mờ mpồl P5 pơgồp mờ 1 geh bơyai lơh tàm càr lơgar Vien, lơgar Áo neh ờ geh 1 jơnau ring bal tơl ală bơta bè broă lơh hạt nhân lơgar Iran dê di tơngai du\t ndơl ngai 24/11 lài do. Ală lơgar neh ring bal ai tơngai ring bal ing geh k^ tàm ngai 11 nam lài tus nhai 07/2015.

Ồng Tony Abbot kuang gơs gơnap gơnơar atbồ hờđang rlao jơh lơgar Australia ngai òr 10/12 yal bơr, gơnoar atbồ lơgar do hơ pơr gon tă 165 tơlak dolar Mỹ ai kes priă trồ tiah niam bơh anih duh broă dunia dê, kờ` dong ală lơgar rơbah sơndră mờ tam gơl trồ tiah. Tàm jơnau yal bơr tàm dơ\ pơrjum tam gơl trồ tiah anih duh broă dunia tàm Pêru, ồng Tony Abbot hòi jà ală lờgar pal geh ală broă lơh ngan ngồn mờ dipal, kờ` sơndră mờ tam gơl trồ tiah tàm tu\ kung gam gàr niam khà gơguh lơh sa. Ồng Tony Abbot kung hơ pơr gon khà priă do geh tă tàm pơgap 4 nam.

Drim òr 10/12, đah kờp sền dà lơgar Lo yal, tàm nhai 11, khà priă ngui sa tơnguh 1,4% jăt mờ tu\ do nam lài, khà tơnguh ờ pràn ngan tàm 5 nam do. Bơh bồ nam tus jơh nhai 11, khà priă phan kă bro gơguh kas ir tàm lơgar Lo tơnguh 2% jăt mờ tu\ do nam lài, ờ uă ngan jăt mờ khà priă gơguh kas ir 3,5% mờ Gơnoar atbồ lơgar Lo ai tơl^k. Tàm bồ nhai 10 lài do, ală kuang bàng dong broă gah lơh sa đơs là, Gơnoar atbồ lơgar Lo pal tơmù khà tơnguh lơh sa tàm nam 2015 gam 7%.

Gah yal jơnau tơngit RT lơgar Nga dê, ngai òr 10/12 yal, mpồl rơndeh pơndiang phan dong kờl cau bơh gah bơta jal mhar lơgar Nga neh lik bơh bòn dờng Voronezh, lòt jat tiah nhàr Rostov nàng tus Donbass, tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine. Do la mpồl rơndeh pơndiang phan dong kờl cau dơ\ 9 bơh lơgar Nga dê ai tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine, mờ khà 40 nơm rơndeh pơndiang bềng phan dong kờl. Ală phan dong kờl geh phan sa, dà hùc, mai\ pờ tơlik đèng, ma\y jồr dà, sơnơm tơmba bal mờ uă phan ngui kuơ màng ndai.