JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Ngai do 12/6, gơnoar ala mat dà lơgar pơnjat tai lùp jơnau tus mờ ồng Hà Hùng Cường kuang atbồ gah lơh broă kơrnuat boh lam dà lơgar mờ ồng Hùynh Phong Tranh kuang atbồ đah lùp sền gơnoar atbồ lơgar. Ală kuang atbồ gah broă lơh tàm gơnoar atbồ lơgar, kuang atbồ gah lơh broă gơ rềng bal tus bal mblàng tai. Lài hơ\ tàm ngai òr 11/6, gơnoar ala mat dà lơgar lùp ồng Đinh Tiến Dũng kuang atbồ gah priă jền dà lơgar mờ ồng Phạm Vũ Luận kuang atbồ gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar mờ ồng Hà Hùng Cường kuang atbồ gah lơh broă kơrnuat boh lam dà lơgar. Ală bơta ờ suk neh geh ală kuang ala mat lùp. Là kuang bàng dơ\ 2 bơh gơnoar atbồ lơgar dê hơ jơnau lùp, ồng Phạm Vũ Luận neh dờp geh uă jơnau lùp bè cồng nha bơto bơsram, bơto broă lơh, bơta tam gơl bơto bơsram, cau bơsram dờng jơh bơsram ờ geh broă lơh. Ồng Phạm Vũ Luận dờp, gam geh bơta jat cồng nha tàm broă bơto bơsram, bơta bơto bơtê ờ hềt sền gròi tus cồng nha, ờ gơ jat mờ jơnau kờ` drà kă bro dê. Tàm tơngai tus, gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar geh atbồ krà` cê broă crơng gơs pa ală hìu bơsram dờng, tam gơl pa bơto bơsram jat gùng dà broă lơh geh cồng nha, bơsram sră gơ jat mờ mut lơh mùl màl.

 Iăt mờ sền dơ\ hơ jơnau lùp bơh ồng Phạm Vũ Luận kuang atbồ gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar, geh uă cau te\ khà tàm càr Gia Lai đơs là, tàm ală nam do, broă bơto tàm hìu bơsram dờng, hìu bơsram Cao đẳng mìng sền kuơ tus mờ khà cau mu\t bơsram mờ ờ sền gròi cồng nha tàm broă neh jơh bơsram. Lơh gơl^k 1 bơta mùl màl là geh uă cau bơsram dờng tu\ neh jơh bơsram ờ jòi geh broă lơh, lơh hoàc huơr uă ngan tus mờ broă bơto bơtê mờ bơsram. Cau te\ khà Rmah Chưng kòn cau Jarai, kis tàm sơnah bòn tây Sơn, bòn dờng Pleiku, càr Gia Lai đơs: “Tu\ do, cau bơsram dờng neh jơh bơsram ờ geh broă lơh là kal ke ngan. Geh uă cau bơsram dờng là kòn cau neh jơh bơsram rê lơh broă mìr sre. Ù tiah hăt lah, ờ geh ù lơh broă tai. Kơ\p kờ` Gơnoar ala măt dà lơgar, ală gah, mpồl lơh broă ai tơl bơta niam kờ` cau bơsram dờng tu\ neh jơh bơsram geh broă lơh niam, kờ` cau bơsram dờng ờ gơtìp ờ geh broă lơh”.

 Ngai òr 11/6, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh wă ồng Jitendra Sharma kuang geh jơng tàm mpồl lơh broă sùm, kuang atbồ mpồl cau chài cah rơ`a làng bol lơh tờm dunia lài do gam còp mờ lơh broă tàm lơgar he. Tàm dơ\ wă, ồng Nguyễn Xuân Phúc ưn ngài mpồl cau chài rơ`a làng bol lơh tờm dunia đơs bal mờ să tờm ồng Jitendra Sharma đơs is, neh geh jơnau đơs tò dong lơgar Việt Nam tềng đăp broă lơgar Lo ơn tìs dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah geh gơnoar lơh sa mờ tiah dà lềng lơgar Việt Nam dê. Ală bơta tò dong do bơh mpồl cau chài cah rơ`a làng bol lơh tờm dunia neh pơ gồp bơnah kuơ màng dong gơp bơ yô dunia git loh rlau tai bè nùs nhơm kờ` ngap lơngai mờ kơrnuat boh lam kơ\ kơljap bơh lơgar Việt Nam dê tàm dơ\ tam dră sền gàr dà lơgar, sền gàr kơrnuat boh lam.

Drim òr 11/6, mpồl cau kơ đơng yàng phờk càr Quảng Trị neh bơyai răc yàng kờ` geh bơta lơngăp lơngai tàm dà lềng đah măt tơngai l^k mờ rơlao 4 rơbô nă cau kơ đơng yàng, cau jăt yàng tàm càr do tus bal. Tàm dơ\ bơyai lơh, Hoà thượng Thích Thượng Tấn, là cau geh jơng tàm mpồl đơng lam yàng phờk dà lơgar, kuang atbồ đơng lam mpồl cau jăt yàng phờk càr Quảng Trị neh yal bè broă lơgar Lo ai dra khoàng jờu Hải Dương-981 ờ di pal tàm tiah dà lềng lơgar Việt Nam; mờ yal jơnau yal bơh mpồl jăt yàng phờk Việt Nam dê pơyoa tus mpồl cau jăt yàng phờk lơgar Lo. Ală cau jăt yàng phờk neh răc dan kờ` dunia lơngăp lơngai, rài kis làng bol geh niam mờ tơnpar ntờp, plai [luh mờ jơnau kơ\p kờ` geh bơta lơngăp lơngai tàm dà lềng đah măt tơngai l^k…

 Tàm càr Dak Lak geh mờr 35 anih cih mat kă bro sơ gơn gàr bồ. Tơngai do, ală mpồl atbồ drà kă bro neh lòt sền 18 anih, sền go\ 2 anih lơh tìs, kup ai 125 nơm sơ gơn gàr bồ ờ kơ\, lơh glài mờ priă 20 tơlak. Ồng Vương Minh Sơn kuang jat jơng atbồ đah atbồ drà kă bro càr Dak Lak pà git, bơh tu\ do tus lồi nam, ală mpồl geh sùm lòt sền, lơh glài tàm gah kă bro sơ gơn gàr bồ, mơya kal ke tu\ do là bơta tac sơ gơn gàr bồ ờ kơ\ tềng gah gùng. Den tàng, bơta tờm ngan kung gam là git wă bơh cau blơi mờ cau ndau sơ gơn dê. Ồng pà git:“ Gơ wèt mờ ală anih tac sơ gơn gàr bồ tềng gah gùng den ờ geh cau lơi lơh sră ai gơnuar tac. Tu\ geh mpồl lòt sền den khi khòm jơh phan nàng dô, tu\ lơh glài den khi kung ờ geh anih ơm kis loh làng, den bơta hơ\ kung ka ke ngan. Kuơ màng ngan là tus mờ cau ndau sơ gơn gàr bồ, pal git là sơ gơn lơi ngan, sơ gơn lơi ờ ngan, nàng gàr bơta niam, tu\ đì rơndeh rơndeh den dilah gơpừ kung ờ huan gơtìp aniai.”

 Jơnau yal bơh gah sền gàr cau lơh ka, gơwèt gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu bòn lơgar dà lơgar yal tàm mho òr 11/6 pà g^t: tơnơ\ mờ tu\ lòt jăt đah măt tơngai l^k-đah jum măt tơngai l^k, ngai òr, dra khoàng jờu Hải Dương-981 ờ go\ ntrờn. Tàm tiah do, lơgar Lo neh tơnguh ală ơhò sền gàr dà lềng kờ` dong kờl ơhò lơh ka lơgar Lo kơrian ơhò lơh ka cau lơh ka lơgar Việt Nam gam lơh ka tàm tiah lơh ka ờs mờng tàm dà lềng geh gơnoar lơgar Việt Nam dê. Tàm bơta ngai mờ dra khoàng jờu Hải Dương-981 bơh 30 tus 40 hải lý, ală ơhò lơh ka lơgar Việt Nam neh lơh ngan ơm lơh ka tàm tiah lơh ka ờs mờng. Tềng đăp mờ broă kơrian mờ iơh bơsăk bơh ală ơhò lơgar Lo, ală ơhò lơh broă di pal mờ adăt boh lam mờ ơhò lơh ka cau lơh ka lơgar Việt Nam dê gam niam ờ do ờ dă, lơh ngan sền gàr gơnoar tòm ù tiah bồt dà lềng.

 Drim òr 11/6, tàm kơnhòal bồt Lý Sơn càr Quảng Ngãi, mpồl lơh sa kă bro lòs Việt Nam neh bơyai lơh lùp còp mờ pà 20 nơm mai\ đal git, kờp tus 200 tơlak priă ai ală ơ hò lơh ka bơh làng bol tàm bồt dê gơtìp ơ hò lơgar Lo tơm tu\ gam lơh ka tàm dà lềng Hoàng Sa lơgar Việt Nam dê. Ồng Nguyễn Quốc Chinh kuang atbồ mpồl cau lơh ka ntum An Hải kơnhòal Lý Sơn pà git, bơh tu\ lơgar Lo ơn tìs dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah dà lềng lơgar Việt Nam dê neh lơh aniai tus broă lòt lơh broă tàm dà lềng bơh làng bol bồt Lý Sơn dê. Broă dong kờl mai\ đal git ală ơ hò lơh ka gơtìp aniai in, kờ` dong cau lơh ka mhar rơcang tơl phan bơna lơh ka tàm ơ hò, lòt dà lềng lơh ka, sền gàr gơnoar tờm dờng màng  dà lơgar dê.

Jăt anih duh broă càr Đồng Nai yal, kờp tus tu\ do, càr do neh kờp geh 205 anih lơh sa kă bro gơtìp aniai bơh broă l^k dră lài do, tàm hơ\ geh 198 anih lơh sa kă bro tàm tiah lơh sa kă bro mờ măy mo\k, geh uă là anih lơh sa kă bro Đài Loan. Tus tu\ do, ală anih lơh sa kă bro gơtìp aniai neh lơh broă wơl bè ờs. Bơh tàm jơnau lam sồr, geh uă cau lơh broă neh g^t gơnoar, kơnòl să tòm tàm broă tam pà bal kal ke mờ anih lơh sa kă bro, tu\ lơi kung kờ` lơh tai broă kờ` bơtơl khà phan ờ tơl. Neh geh 555 nă cau lơh broă tàm 6 anih lơh sa kă bro neh ờ dờp priă nhai tàm ală ngai ơm lơh broă kờ` tơl^k nùs nhơm kal ke bal mờ anih lơh sa kă bro.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Lơgar Nhờk mờ lơgar Australia ngai òr 11/6 neh lơh geh 1 jơnau dut ndơl kuơ màng tàm ală dơ\ cribơyai bè 1 jơnau ringbal tam klac công nghệ mờ phan bơna sền gàr dà lơgar bơh 2 lơgar, pờ gùng tus bơta pràn digơlan lơgar Nhờk jàu công nghệ ơ hò `ơp mur lơgar Australia in. gơ rềng tus ală broă lơh rềp ndo bơh Lo dê tàm dà lềng Hoa Đông mờ dà lềng đah mattơngai lik, kuang atbồ gah sền gàr dà lơgar 2 lơgar Nhờk mờ Australia đơs tờm bơta kuơ màng bơh broă sền dờng màng adat boh lam dunia, ringbal dră wơl khat 1 broă lơh ngan lơi kờ` tam gơl bơta geh ngan mờ phàu crong tam lơh.

Tơnơ\ mờ broă gah adăt boh lam lơgar Mỹ tơl^k kơrnoăt yă 5 nă sỹ quan gơwèt ling lơgar Lo mờ tìs lơh broă “Ndơ\p ndơr tàm internet”, pa do anih lơh sa kă bro CrowdStrike, do là 1 anih lơh sa kă bro cau 1 nă să lơh is bè sền gàr internet lơgar Mỹ neh ai tơl^k jơnau yal, yă ling lơgar Lo neh kơ`au ală jơnau tơng^t tus mờ anih lơh broă dà lơgar bal mờ ală anih lơh sa kă bro lơh broă tàm gah sền gàr bơta lơngăp lơngai dà lơgar ală lơgar tàm phương tây mờ lơgar Mỹ.Tềng đăp mờ jơnau yă bơh lơgar Mỹ bè broă kơ`au jơnau tơng^t lơgar Lo dê, tàm dơ\ pơrjum băo mho ngai 10/6, mò Hoa Xuân Doanh cau pơlam đơs gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh lơgar Lo neh ờ dờp, mờ ờ mìng bè hơ\, mò gam sơnđan lơgar Mỹ la lơgar kơ`au jơnau tơng^t iơh bơsăk ngan

 Anih lơh broă ntrờn ơm kis lơgar Nga neh lơh sră lòt hờ lơgar cau ai rlau 1 tơlak nă cau tàm bồt Crimea in, là tiah tam cah bơh lơgar Ukraine mờ mut tàm lơgar Nga tàm `hai 3 pa do. Hơ jơnau lùp bơh păng bau\ Izvestia bơh lơgar Nga dê ngai òr 11/6, ồng Konstantin Romodanovsky kuang atbồ anih lơh broă ntrờ` ơm kis pà git, pah ngai, anih lơh broă do lơh mờr 20 rbô sră lòt hờ lơgar cau ai làng bol bồt Crimea in. Ồng đơs loh, jơh ală cau cih mat là cau bồt Crimea lài mờ ngai 18/3 ndrờm geh dờp là cau lơgar Nga mờ anih lơh broă ntrờn ơm kis geh kơ nòl lơh sră lòt hờ lơgar cau khi in tàm pơgap 3 nhai.

 Đơs tàm pơrjum anih duh broă dunia bè gơnoar cau koe\t kơl te, ala măt lơgar Nhờk neh hòi jà ală lơgar tàm dunia geh broă lơh tơl niam ờ do ờ dă cau koe\t kơl te tu\ gơl^k geh ală rềs àr bơh trồ  tiah. Jơnau hòi jà do geh ai tơl^k tu\ ală lơgar ki\ kơrnoăt hơ bal bè gơnoar cau koe\t kơlte bơyai pơrjum 3 ngai tàm hìu lơh broă, anih duh broă dunia tàm [òn dờng New York lơgar Mỹ. Kơrnoăt bè gơnoar cau koe\t kơl tê geh mu\t ngui pơgăp mờ do 6 nam kờ` kơrian ală broă lơh ờ di pal tus mờ cau koe\t kơlte mờ lam sồr cau koe\t kơlte tus bal tàm ală broă lơh tàm rài kis mpồl bơtiàn.

 Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Philippin pà git, 53 nă cau lơh broă lơgar do neh rê wơl hờ lơgar tàm ngai òr 11/6 bơh lơgar Libya, là lơgar gam gơlik geh tam lơh. Ồng Charles Jose cau pơlam đơs gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Libya yal, do là pồl cau lơh broă lơgar Philippin sơn rờp lik bơh lơgar Libya kờp bơh tu\ lơgar do gơlik geh tung lơtăng gùng dră bal pơgap mờ do 2, 3 poh.  

Ngai òr 11/6, geh g^t nđờ rơbô nă cảnh sát lơgar Hàn Quốc neh tus jòi cau tòm sơlàng Sewol tàm tiah jăt jăt yàng gơwèt bòn dờng Anseong. Broă jòi ku\p cau do gơl^k geh 1 ngai tơnơ\ mờ tu\ kò Park Geun Hye kuang atbồ lơgar Hàn Quốc hòi jà mpồl sền gàr bơta lơngăp lơngai tơnguh broă jòi ku\p ồng Yoo Byung-eu, 72 sơnam, cau tòm sơlàng Sewol mờ là cau jăt yàng tàm lơgar do. Cau pơlam đơs mpồl cảnh sát pà g^t, geh di pơgăp 6 rơbô nă cau lơh broă sền gàr bơta lơngăp lơngai tus bal tàm broă lơh do.