JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 18/6, Tàm hìu duh broă Đảng dà lơgar, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar neh wă ồng Dương Khiết Trì kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Lo tus còp lơgar Việt Nam, tus bal dơ\ tìp mat đah 2 nă kuang atbồ anih duh broă đơng lam tam klac 2 lơgar Việt Nam mờ Lo. Ồng Nguyễn Phú Trọng đơs tờm gùng dà broă lơh ờ tam gơl bơh Đảng, dà lơgar mờ làng bol lơgar Việt Nam dê, sùm sền dờng màng bơta git gơp lơh bơ yô, tam klac bal mờ lơgar Lo. Ồng Nguyễn Phú Trọng đơs tờm bơta ờ niam mờ gơ rềng bơh broă lơgar Lo ơn dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah dà lềng lơgar Việt Nam dê bơh bồ nhai 5 tus tu\ do, gơ wèt mờ làng bol lơgar Việt Nam, tơl làm bơta git gơp Việt Nam mờ Lo mờ ală bơta tàm kơnhòal, đơs tờm gùng dà broaălơh bè gơnoar tờm bơh lơgar Việt Nam dê tus mờ ală bồt dờng Hoàng Sa, Trường Sa mờ tàm dà lềng đah mattơngai lik la ờ tam gơl mờ ờ gơtùi tam gơl. Ồng Dương Khiết Trì đơs tờm, Đảng, gơnoar atbồ lơgar Lo jơh nùs sền dờng màng mờ sùm kơp kờ` bơtàu tơnguh bơta git gơp niam bơne\, kơ\ kơljap jo\ jòng mờ lơgar Việt Nam, kơp kờ` 2 gah pơnjat tai cribơyai nàng tơmù kal ke, bơ song ală bơta tàm dà lềng, ring bal pal pơnjat tai gàr ală broă lơh tìp mat, tam klac tài ală gah bơh 2 lơgar, lơh bal ngan sền gàr bơta git gơp 2 lơgar Việt Nam mờ Lo bơtàu tơnguh pràn kơldang, kơ\ kơljap.

Tàm dơ\ lơh broă mờ ồng Dương Khiết Trì kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh lơgar Lo dê, mho òr 18/6, broă kal ke tàm dà lềng đah măt tơngai l^k neh geh ồng Phạm Bình Minh kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar, mờ là kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh neh đơs tus bơta ờ su\k ơm ngan tềng đăp mờ broă ai dra khoàng jờu ờ di pal lơgar Lo dê. Ồng Phạm Bình Minh sồr lơgar Lo tơl^k mơ dra khòang jờu mờ ơhò l^k bơdìh tiah dà lềng lơgar Việt Nam, sền gròi ală broă ba` lời gơl^k geh tam lơh, cri bơyai bơsong bơta kal ke tu\ do kung bè ală jơnau ờ ring bal ndai bơh 2 lơgar dê tàm tơngu me adăt boh lam dunia, kơrnoăt hơ bal anih duh broă dunia bè adăt dà lềng nam 1982. Ồng Dương Khiết Trì đơs, Đảng, Gơnoar atbồ lơgar bal mờ làng bol lơgar Lo sền kuơ broă tơnguh bơtàu broă g^t gơ\p, lơh bơyô mờ lơgar Việt Nam, ring bal 2 gah gờ` ring niam broă tàm dà lềng đah măt tơngai l^k, tơmù nùs nhơm ba` lời gơl^k geh tam lơh, ba` lời broă lơh bal bơh 2 lơgar ờ niam, lơh ngan chồl pràn ală broă lơh bal bơh 2 lơgar geh ală broă tơnguh bơtàu uă mờ mùl màl rơlao, mờ đơs wơl nùs nhơm lơgar Lo dê bè dà lềng đah măt tơngai l^k.

 Ngai do 19/6, jat kờp du\ lài broă lơh pơrjum dơ\ 7 gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13, ală kuang bàng geh pờ tê ring bal adat ờ jai lơh broă tam gơl, adat gùng tam bau mờ hìu nhă tam gơl. Kung tàm ngai do, gơnoar ala mat dà lơgar cribơyai tàm hìu pơrjum bè rơndap adat sră kim ta làng bol mờ rơndap adat sră cih mat cau ơm kis tàm hìu nhă. Lài mờ hơ\ tàm ngai òr 17/6, gơnoar ala mat dà lơgar lời uă tu\ tơngai nàng cri bơyai bè rơndap adat hìu ơm tam gơl mờ rơndap adat kă bro ù tiah hìu đam. Tàm hơ\ cri bơyai bè rơndap adat hìu ơm tam gơl, uă kuang bàng sồr pal geh ală jơnau cih pơn jờng bơtàu tơnguh hìu ơm cau rơbah in, gàr niam broă cau rơbah geh hìu ơm. ờ uă kuang bàng kung sồr rơndap adat pal cih loh bè ală cau geh dờp hìu ơm mpồl bơtiàn nàng pleh bơta sơ mờm jòi sa cồng. Mơkung pal geh kơrnuat, broă lơh mùl màl nàng dong kờl mpồl lơh sa kă bro tus bal bơcri lơh hìu ơm mpồl bơtiàn, ngan là broă lơh hìu ơm cau lơh broă in.

 Kờ` rơcang pơrjum bè ờs nggùl nam mpồl duh broă ala măt làng bol càr Lâm Đồng  mờ mpồl duh broă ala măt làng bol kơnhoàl, tàm 3 ngai bơh ngai 16 tus 18/6, mpồl kuang bàng tàm mpồl duh broă ala măt làng bol càr Lâm Đồng mờ mpồl duh broă ala măt làng bol kơnhoàl Di Linh neh tìp mờ cau te\ khà tàm bòn drà Di Linh mờ ală ntum Hoà Nam, Tân Châu, Đinh Lạc, Hoà Trung, Tân Thượng, Tam Bồ, Đinh Trang Hoà, Sơn Điền mờ Gung Reh. Dơ\ do, cau te\ khà ală ntum, bòn drà neh dan ală broă geh bơsong pal geh tơngu me gơrềng tus mờ broă bơcri priă lơh gùng lòt tàm [òn, bơ\t bơtàu [òn lơgar pa, broă sền gàr brê, broă ờ kơl jăp broă lơh ồs đèng làng bol ngui, broă lơh jăt broă tam wơl kơphe, broă bơsong ù tiah sơgràm tàm tiah ơm kis pa tiah gơtìp aniai bơh broă lơh hìu măy pờ tơl^k ồs đèng Đồng Nai 3, broă tơnjo\ dồs priă tàm ntrờn ù tiah tàm broă lơh hìu măy pờ tơl^k ồs đèng 2, broă bơsong sră nggal yal yă mờ cah rơ`a lơyaì, rềs àr tàm gùng lòt mờ kă bro ngui ma tuý ờ di pal sơlơ ngai sơlơ tơnguh…

Kuang àng càr Dak Lak pa pơ gồp bal mờ mpồl lơh sa kă bro kau su Ea Hleo bơyai lơh dơ\ lam lơh srơh gùt làng bol sền gàr ngap lơngai dà lơgar tàm mpồl cau lơh kau su Ea Wy, mờ bơta tus bal bơh mờr 200 nă cau lơh broă. Tàm dơ\ lam lơh, kuang bàng đơng lam bồ kuang àng càr Dak Lak neh yal bè bơta ngap lơngai ờ do ờ dă tàm càr. Tàm tơngai do, neh geh ờ uă bol ờ niam hòi jà ờ uă cau buơn đòm jat ală jơnau ờ geh ngan, săng broă lơh sa, tơr gùm lơh tung lơtang tàm bòn lơgar, cau tìs ma túy, cau tìs lơh sa gơguh uă bè khà dơ\ mờ khà tìs. Bơh hơ\ sồr làng bol tơnguh jơnhua nùs nhơm rơcang gàr lài, di tu\ yal yă cau tìs mờ anih lơh broă geh gơnoar. Kuơ màng, broă lơgar Lo ơn tìs dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah geh gơnoar lơh sa bơh lơgar Việt Nam dê neh lơh gơbàn ờ suk tàm gùt làng bol, mơya làng bol pal git kơrhia, ba` iat jơnau bơ chồt bơh bol ờ niam dê, tơr gùm gal cau mờ geh ală broă lơh duh nùs ir lơh aniai tus broă lơh cribơyai mờ lơgar cau bơh gơnoar atbồ lơgar Việt Nam dê.

 Jơdu\ lơh broă gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu bòn lơgar kơnhoàl Dak Mil, càr Dak Nông pa sền wơl mờ jàu ngui 2 broă tuh dà, sih phơng jăt ntờc tus mờ tòm tiêu in ai 2 hìu làng bol kis tàm ntum Dak Gằn mờ Dak Ndrot tàm ù tiah ơnàng mờr 1 lồ. jăt mờ hơ\, mờ khà priă lơh sa suơ sre, mpồl lơh broă do neh dong kờl 100% khà priă, bơto sồr tàm broă ngui mờ crăp kờ` dong kờl ală hìu do buơn tàm broă sền gàr, sơndră mờ kòp, tu lơh aniai, pơgồp bal tàm broă tơnguh cồng nha mờ sền gàr tiah kis.

Trồ prang duh jo\ jòng neh lơh 130 lồ han toih tàm bồt Lý Sơn, càr Quảng Ngãi pơhìn gơtìp ờ tơl dà. Tu\ do, tơnau dà Thới Lới, là tơnau dơng dà mìng 1 lơm tàm bồt gam soat dà. Mìng is bồt Bé ntum An Bình, uă bă ù lơh sa gơtìp săng lời. Uă nhai do, bồt Lý Sơn, càr Quảng Ngãi ờ geh mìu, uă bă ù tam han toih ờ tơl dà uă ngan. Tàm bồt Bé ntum An Bình, mờr 2 nhai do, 26 lồ ù lơh sa suơn sre gơtìp săng lời tài ờ geh dà. Kơnhòal Lý Sơn neh dong kờl làng bol 225 tơlak nàng tuah wàs mờ lơh niam wơ 56 tơrlung dà drơng rài kis mờ broă lơh sa làng bol in.

 Anih biến áp ồs đèng tàm bòn Nà Bai, ntum Chiềng Yên, kơnhoàl Vân Hồ, càr Sơn La mờ bơta pràn 50 kv geh anih lơh sa kă bro ồs đèng đah tô dà lơgar lơh tòm bơcri priă lơh bơh nam 2004, mơya tus tu\ do, làng bol kung gam ờ hềt geh dờp bơta kuơ bơh broă lơh do. Do là rơndăp broă lơh ồs đèng làng bol in ngui, di gơlan geh drơng 70 hìu in. Bu\ lah bè hơ\, tơnơ\ mờ 10 nam khà hìu tàm bòn do neh  tus 149 hìu mờ 618 nă cau, mơya kung gam ờ hềt geh ồs đèng. Tài ờ geh ồs đèng ngui, den tàng ală broă tàm rài kis, lơh sa làng bol tàm [òn do dê gơtìp kal ke ngan, geh uă làng bol pal ngui ồs đèng jờu mờ tru\ sa mờ lòng. Bu\ lah neh geh uă dơ\ làng bol dan broă lơh do, mơya neh 10 nam rơlao bơh ngai mu\t lơh anih biến áp tus tu\ do, làng bol tàm [òn do kung ờ hềt geh ồs đèng ngui sơl.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Kuang bàng lơgar Philippines 1 dơ\ tai hòi jà lơgar Lo ơm ală broă lơh bơt bơtàu digơlan lơh gơguh uă kal ke tàm dà lềng đah mattơngai lik mờ pơhìn tus ngap lơngai tàm kơnhòal. Lơgar Philippin đơs tờm, broă lơh bơh lơgar Lo dê sơ lơu\ wơl mờ jơnau yal bơr bè broă lơh bơh ală gah dê tàm dà lềng đah mattơngai lik DOC mờ lơgar do kung neh ki\. Jat ồng Del Rosari kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Philippin, ală lơgar đah jum mattơngai lik châu Á geh pal lơh broă, nàng sồr Lo mut lơh di jơnau hơ pơrgon DOC. Bè đah lơgar Philippines, den lơgar do geh jat broă yă Lo tàm anih cah rơ`a dunia tàm Lahaye, lơgar Hàn Lan. Philippin neh sồr anih cah rơ`a dunia tơlik kơrnuat gơ` rlau tơ nơ\ mờ tu\ Lo yal bơr ờ tus bal dơ\ lah yă.

 Hơ jơnau lùp anih yal tơng^t CNN, lơgar Mỹ, ồng Euan Graham tàm hìu bơsram dờng Công Nghệ Nanyang, lơgar Singapor đơs, broă lơh dra khoàng jờu Hải Dương-981 bal mờ geh uă ơhò ling tàm dà mờ rơndeh par lơgar Lo dê là “Broă lơh is” mờ “Loh làng là geh nùs nhơm bơchồt”. Bơdìh hơ\ tai, broă lơgar Lo pa do pơyoa sră tus mờ ồng Bankimoon gơnoar atbồ anih duh broă dunia mờ yă lơgar Việt Nam lơh gơl^k geh ờ niam tus mờ broă lơh dra khoàng jờu Hải Dương-981 dê bal mờ ală jơnau cih ờ di pal geh lơgar Lo tơl^k lài mờ hơ\ tàm anih duh broă dunia neh ờ pơlam sồr nùs nhơm dunia ring bal.

 Ồng Mykhailo Koval gơnoar atbồ gah sền gàr dà lơgar lơgar Ukraine pà git, Ukraine geh crơng gơs 1 mpồl tam lơh kuơ màng tàm tơngai tus nàng tam dră mờ ală bơta pơhìn tus ngap lơngai dà lơgar. Mpồl tam lơh pa geh ală cau ling tus bal broă lơh ling klàng tàm tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine mờ ờ uă cau lơh broă kờ` tus bal tam lơh ndai. Ồng Koval ờ yal jơnau tơngit mùl màl bè khà ling bơh mpồl do dê.

 Mpồl tam klăc châu Phi pa tơl^k kơrnoăt dờp lơgar Aicập, tơn jơh 1 nam lơgar do gơtìp tơl^k bơdìh mpồl tam klăc châu Phi dê tài ală jơnau yă lơh gơlừ mờ ling klàng. Lơgar Aicập gơtìp tơl^k, l^k bơdìh ală lơgar tàm mpồl geh 54 lơgar mpồl tam klăc châu Phi dê bơh nhai 7 nam lài, tơnơ\ mờ tu\ ồng Mohamed Morsi kuang atbồ lơgar Aicập-mờ là kuang atbồ lơgar sơnrờp ngan geh làng bol pồ tàm lơgar do gơtìp tơl^k bơh 1 dơ\ lơh gơlừ.

Ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga neh sồr ồng Petro Poroshenko kuang atbồ lơgar Ukraine gàr niam ờ do ờ dă tus mờ ală cau lơh bau\ yal jơnau tơngit bè ală bơta gơlik geh tàm lơgar do. Tàm tu\ hơ\ ồng Poroshenko neh đơs tờm mờ ồng Vladimir Putin la, ồng sồr lùp khàu tơl làm bè ală broă gơ sơt aniai cau lơh bau\ tàm lơgar do, mơ kung mut ngui ală broă lơh gàr niam ngap lơngai ală cau lơh bau\ in.

 Dùl mpồl dră wơl cau jăt yàng islam drim òr  18/9, neh sò tơm kờ` di tàm mpồl lơh jờu dờng ngan lơgar Iraq. Jăt mờ ală jơnau cau sền go\ yal, `hu\ jù neh gơl^k uă bơh tàm tiah lơh jờu tàm Baiji, ngài mờ càr lơgar Bagdad 210 kơi sồ hờ đah tô. Mpồl dră wơl do neh sò tơm tiah lơh jờu mờ phào dờng bal mờ bơh 2 mpồng l^k mờ mu\t. Mpồl do neh lơh tơrlah ờ uă anih prăp jờu tơnơ\ mờ tu\ mu\t tàm tiah lơh jờu. Dơ\ sò tơm do gơl^k geh tàm tu\ Gơnoar atbồ lơgar Iraq gam lơh jăt ală broă cuh phào kờ` kơrian mpồl dră wơl sò tơm tus càr lơgar Bagdad.