JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Pơn jăt tai Pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13, drim ngai do 20/11, Gơnoar ala mat dà lơgar pờ tê ring bal Adăt bơyai lơh Gơnoar ala mat dà lơgar tam gơl; Adăt sền gàr mpồl bơtiàn tam gơl mờ cribơyai tàm hìu pơrjum bè Rơndăp broă lơh tam gơl pa sră măi bơh ơdu\ dùl tus ơdu\ 12. Bùi mho, Gơnoar ala mat dà lơgar pờ tê ring bal Adăt kim ta làng bol mờ Adăt sră cih măt mờ tiah ơm kis cau tàm hìu bơnhă. Lài hơ\, tơ nơ\ tu\ 4 nă kuang atbồ Gah broă lơh tàm Gơnoar ătbồ lơgar hơ jơnau lùp bơh kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar dê. Ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rlao jơh dà lơgar neh iăt kơno tơn mờ hơ uă jơnau lùp bơh ală kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar dê gơ rềng tus ală bơta dờng bè tàm tơrbo\ bal kơnhòal ù tiah nàng bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp, ai ù ơm mờ ù lơh sa làng bol kòn cau in, bơsong dồs kal ke lùp geh ngui kes priă dà lơgar halà ờ, kung bè gùng dà broă lơh bè bơta tam pìt tam phà tàm dà lềng đah mat tơngai lik mờ gi\t gơp mờ lơgar Lo.

Tơnơ\ mờ tu\ iăt mờ sền 4 nă kuang bàng tàm Gơnoar atbồ lơgar hơ jơnau lùp tềng đap mờ Gơnoar ala mat dà lơgar, cau te\ khà càr Gia Lai tơl^k nùs nhơm mờ geh jơnau đơs tus mờ tơl nă kuang atbồ gah lơh broă dà lơgar. Tàm hơ\, geh broă ring bal mờ kơ\p gơn geh jơnau hơ, mơya kung geh jơnau đơs là, geh ờ uă kuang atbồ gah lơh broă dà lơgar gam pleh mờ kơnòl, ờ đơs tus tàm ală broă gam ờ su\k ơm cau te\ khà dê. Ồng Trần Xuân Thặng, 71 sơnam, kis tàm [òn 5, sơnah [òn Đống Đa, [òn dờng Pleiku, càr Gia Lai đơs:“Ồng Đinh La Thăng kuang atbồ gah gùng lòt mờ pơn diang phan dà lơgar neh geh broă lơh pràn ngan tus mờ ală anih lơh sa kă bro ờ tơl niam tơngai, broă lơh ờ pràn. Ồng Nguyễn Văn Bình gơnoar atbồ anih priă jền Việt Nam neh geh ală broă lơh niam kờ` ring niam anih kă bro Việt Nam. Ală kuang atbồ gah lơh broă ndai, tàm hơ\ uă ngan là ală kuang atbồ gah lơh broă dà lơgar geh sră pồ pin dờn ờ uă, ờ hềt geh tam gơl uă. Gah lơh sơnơm dà lơgar gam uă broă lơh ờ su\k ơm tus mờ mpồl bơtiàn. Jơnau hơ bơh ồng Vũ Huy Hoàng kuang atbồ gah kă bro dà lơgar gam geh ală bơta pleh, hơ ờ di pal, ờ hềt di tus mờ broă lơh. Bè broă sền gròi, pơlòng kuang bàng lơh broă, kuang atbồ gah broă dơlam is dà lơgar kung hơ di pal”.

Iat sền ală dơ\ lùp mờ hơ jơnau lùp tus mờ ală kuang atbồ Gah broă lơh tàm Gơnoar atbồ lơgar pa do, uă ngan cau te\ khà neh tơlik nùs nhơm chờ hờp mờ ring nùs bal. Mơya, ờ uă cau te\ khà neh kơlôi rcăng ngòt là ală jơnau đơs niam, đơs lơ ngồt, ală jơnau hơ pơrgon bơh ală kuang atbồ gah broă lơh tàm gơnoar atbồ lơgar dê geh mu\t lơh gơtùi halà ờ? Cau te\ khà Hoàng Xuân Trường, ơm tàm [òn 2, ntum Quảng Thành, [òn drà Gia Nghĩa, càr Dak Nông, đơs:“ An\ gơlơh kờn ngan mờ ală jơnau lùp bơh ală kuang bàng dê, neh ala mat tus cau te\ khà in đơs geh jơnau đơs mờ cau te\ khà sền gròi. Ală Kuang atbồ Gah broă lơh tàm Gơnoar atbồ lơgar hơ, a`\ sền go\ hơ di ngan tàm bơta lùp. Mơya, là dùl nă làng bol den kơ\p kờn ală kuang atbồ Gah broă lơh tàm gơnoar atbồ lơgar mu\t lơh geh ală jơnau hơ tus mờ kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar kung bè cau te\ khà gùt lơgar. Mìng is tàm càr a`, ală bơta mờ kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar bơh càr dê neh lùp, an\ kơ\p kờ` la geh mu\t lơh geh ală bơta hơ\. Pơnyơu bè bơta kă bro phan lơh geh bơh sươn sre bơh lài tus tu\ do, làng bol kung kal ke ngan, tài bơh cau kă phan bơklơn khà priă uă ngan, bơta lơh sa geh tơnhàu uă mờ khà priă gơmù uă ngan, lơh sa ờ geh tơnhàu là jơnau kơlôi sơ nơng sùm bơh cau lơh broă sa dê. Bơta dơ\ bàr tai là broă dong kờl tus mờ làng bol kòn cau, an\ sền go\ mpờl go\ broă ntrờ` ơm kis pa ai làng bol tiah rơndăp broă lơh in. Dùl bơta duh hồl tai là bơta geh ngan bè rềs àr gùng lòt…An\ kơ\p kờn là ală kuang atbồ gah broă lơh tàm gơnoar atbồ lơgar jòi gơlik geh broă lơh geh kuơ ngan ngồn”.

Mho òr 19/11, tàm anih lơh broă Gơnoar atbồ lơgar tàm càr lơgar Viêng Chăn, lơgar Lào, ồng Axàng Làoli kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Lào neh wă ồng Nguyễn Đức Hạnh kuang jăt jơng atbồ gah lùp sền Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam bal mờ mpồl kuang bàng di tàm dơ\ tus còp mờ lơh broă tàm lơgar Lào bơh ngai 18 tus 23/11. Ồng Axàng Làoli neh đơs niam dơ\ tus còp dơ\ do bơh ồng Nguyễn Đức Hạnh dê bal mờ mpồl kuang bàng mờ đơs, dơ\ tus còp do bơh ồng Nguyễn Đức Hạnh bal mờ mpồl kuang bàng neh pơgồp bal kuơ màng tàm broă tơnguh broă lơh bơyô, g^t gơ\p, tam klăc bal kuơ màng mờ lơh broă bal tơl ală bơta bơh 2 Đảng, 2 dà lơgar bal mờ làng bol 2 lơgar Lào mờ Việt Nam dê sơlơ ngai sơlơ tơnguh bơtàu mờ geh cồng nha mùl màl. Tàm hơ\, ồng Nguyễn Đức Hạnh kung neh yal cồng nha bơh dơ\ lơh broă mờ anih lơh broă lùp sền Gơnoar atbồ lơgar Lào nàng ồng Axàng Làoli in g^t sơl.

Ồng Nguyễn Xuân Phúc, Kuăng jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar pa sồr Gah Kuang àng dà lơgar mu\t lơh jơh sră nggal lơh rơndăp broă lơh bè kis gơ rờm bal mờ làng bol bòn lơgar jun yal tus Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar in. Ồng Nguyễn Xuân Phúc kung jàu tus Gah Lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar in đơng lam, pơ gồp bal mờ Gah Lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar mờ ală Gah broă lơh tàm Gơnoar atbồ lơgar geh gơ rềng kơlôi sơ nơng, geh Kơrnuăt bơto pơlam làm gah bơto pơlam broă bơto broă lơh, lơh geh broă lơh ai cau neh jơh jàm in, bơto pơlam càn priă, tơr mù priă dia ai anih lơh broă mpồl lơh sa kă bro, mpồl cau, cau dùl nă să is să tờm tus bal ai geh broă lơh ai cau neh jơh jàm in. Mờ Gah Kuang àng dà lơgar đơng lam, pơ gồp bal mờ Gah Priă jền dà lơgar, Gah Lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar mờ ală anih lơh broă geh gơ rềng kơlôi sơ nơng, lơh Kơrnuat bơto pơlam làm gah bơto pơlam broă atbồ, ngui priă ngui tàm broă lơh geh bơta kis gơ rờm bal wơl mờ làng bol bòn lơgar tus mờ cau neh jơh jàm in (sèng1, bơta 5, Kơrnuat sồ 80 ki\ tàm ngai 16/09/2011) bơh Gơnoar atbồ lơgar dê.

 Anih priă jền dà lơgar tàm càr Dak Lak pà g^t, bơh bồ nam tus tu\ do, ală anih priă jền tàm càr do neh dong kờl 21 tơmàn 800 tơlăk priă drơng tàm broă lơh rài kis mpồl bơtiàn tàm càr. Tàm khà ală anih priă jền dong kờl, geh pơnrơ ngan là anih priă jền gah kă bro bal Việt Nam dong kờl lơh 1 nơm hìu bơsram kai 1 tàm ntum Cư\ Pui, kơnhoàl Krông Bông geh 10 tơmàn priă, lơh 114 hìu nùs nhơm geh 4 tơmàn 600 tơlăk priă, pà hìu sơnơm càr Dak Lak 1 nơm rơndeh sơnơm bal mờ phan lơh broă geh 1 tơmàn 200 tơlăk priă; anih priă jền bơcri mờ tơnguh bơtàu Việt Nam dong kờl lơh 4 nơm hìu bơsram tàm kơnhoàl Krông Bông, Krông Buk, Lăk geh 3 tơmàn priă.

 Să jan\ bơh 9 nă làng bol lơh ka càr Bình Thuận gơtìp rềs àr geh ơ hò lơgar ndai dong kờl jun tus anih ơ hò ơm lơgar Singapore tu\ do neh pràn wơl. Anih lơh broă geh gơnoar bơh càr Bình Thuận dê neh yal mờ hìu bơnhă bơh ală làng bol lơh ka dê, mờ sồr pơyua ală sră nggal pal geh nàng anih lơh broă ala măt lơgar Việt Nam tàm lơgar Singapore lơh sră nggal jun rê hờ lơgar tờm. Ơ hò ka BTh 96017 lòt bơh anih ơ hò ơm La Gi lòt tus lơh ka tàm ngai 3 nhai 10 pa do. Kờp bơh tu\ hơ\ tus tu\ tìp rềs àr, hìu bơnhă bơh ală cau do dê ndrờm ờ geh jơnau yal lơi bè broă do. Tus di tu\ geh anih lơh broă geh gơnoar yal, cau tờm ơ hò là ồng Nguyễn Xuân Nghiêm deh nam 1946, kis tàm [òn Hiệp Phú, ntum Tân Tiến, [òn drà La Gi, gam ơm tàm hìu, hơ\ sồng gi\t 9 nă cau lơh ka ai ơ hò ka bơh he dê in tìp rềs àr.

 Nam do, kes priă dong kờl geh tơngu me bơh kes priă dà lơgar càr Điện Biên dê geh rơlao 596 tơmàn priă. Bu\ lah bè hơ\, tus tu\ do, càr Điện Biên mìng rơ\p bơcri geh rơlao 310 tơmàn priă, ndrờm mờ 52% khà rơndăp broă geh jàu. Priă neh bơcri mìng lơh jăt broă bơ\t bơtàu ală broă lơh tàm kơnhoàl pa tam cah is; broă lơh gah nhơl chờ, dong kờl bơcri priă lơh tiah lơh sa mpồng nhàr dà lơgar; rơndăp broă dong kờl làng bol kòn cau gơtìp kal ke Bal mờ broă lam sồr mhar ală broă lơh, rơndăp broă lơh, broă sền gàr niam bơta pràn kung geh càr Điện Biên chồl pràn sơl.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Rlau 10 nă cau neh chơ\t mờ 3 nă cau ndai gơtìp sồt să tơ nơ\ uă ngan gar phàu kơnong cuh tàm dùl nơm hìu tàm bòn dờng Rafah, bơh tiah đah tô Sinai dê. Jơnau yal geh yal tơ nơ\ dơ\ tam lơh mờ phàu crong gơlik geh tàm àng drim gờ` ngai òr 19/11, đah mpồl ling sền gàr bơta ngăp lơngai lơgar Ai Cập mờ mpồl ling dră wơl Islam tàm Sinai. Mơya, tu\ do ờ hềt gi\t geh anih bơh sơn rờp bơh ală gar phàu kơnong pa yal. Mpồl sền gàr bơta ngăp lơngai neh geh ai tus gùt dar tiah geh dơ\ bơrtoh. Ală dơ\ tam lơh gơlik geh bàr pe ngai tơ nơ\ tu\ mpồl ling lềng Islam Ansar Beit al Maqdis tàm Sinai dờp kơ nòl bè ală dơ\ sò tơm tàm ngai 24 nhai 10 pa do, lơh 31 nă ling Ai Cập chơ\t mờ gi\t nđờ jơ\t nă cau ndai sồt să tàm Rafah.

Tàm tu\ bơta tàm gơjra` tàm đah măt tơngai l^k lơgar Ukraine gam ờ hềt jòi geh gùng dà bơsong, mờ dơ\ tam dră tiah đah măt tơngai l^k-Tiah đah mat tơngai mu\t bơh lơgar Nga mờ phương Tây gơrềng tus broă do gam ờ tơn jơh, ồng Walter Steinmeier kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Đức ngai òr 19/11, dùl dơ\ tai đơs, nùs nhơm bơh lơgar Đức mờ lơgar Nga gơrềng tus bơta ờ niam tàm lơgar Ukraine gam ờ ndrờm bal uă ngan. Tàm jơnau yal geh ai tơl^k mìng 1 ngai tơnơ\ mờ tu\ tìp mờ ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga, ồng Walter Steimeier pà g^t: “Pơlai ngan là bol a` ờ hềt lơh tơmù nùs nhơm ờ ring bal tàm broă tam lơh tàm lơgar Ukraine mờ geh tu\ là bol a` gam ờ ndrờm bal uă ngan bè broă lơh gùng dră bal. bol a` neh cri bơyai ală nùs nhơm mờ nùs nhơm bơh bol a` dê gam ờ ndrờm bal uă ngan”.

Anih duh broă dunia, ngai òr 19/11, pà gi\t, mpồl ling Gơnoar atbồ lơgar Lybia mờ ling lềng Islam gam atbồ [òn dờng dờng dơ\ 2 bơh lơgar do dê là Benghazi, lơgar Lybia pa ring bal dùl jơnau ring bal ơm tam cuh bơh sơn rờp lơh geh tàm Benghazi kờp bơh 1 nhai do, tu\ mpồl ling Gơnoar atbồ lơgar mu\t lơh dơ\ sò tơm dờng kờn ai wơl gơnoar gròi sền bòn dờng tiah đah măt tơngai lik do bơh tê mpồl ling klàng làng bol Islam. Jơnau ring bal do neh sơnđờm geh ai ngui bơh 7 jiơ drim ngai òr 19/11 jăt jiơ tiah do, mờ digơlan geh ngui jo\ jòng gơ jăt tàm bơta ring bal bơh ală gah dê.

Ồng Joko Widodo kuang atbồ lơgar Indonesia ngai òr 19/11, neh hòi jà mpồl tam klăc châu Âu sơbì ală broă kơrian kờ` di tàm phan tăc mờ lơgar bơdìh lơgar Indonesia dê tus tàm mpồl do. Ală phan tăc mờ lơgar bơdìh tòm ngan lơgar Indonesia dê tus mờ mpồl tam klăc châu Âu geh jờu cọ, jờu dizel sinh học mờ ală phan tàm dà. Bu\ lah bè hơ\, broă pơn diang ală phan do tus mpồl tam klăc châu Âu roh uă ngan tơngai mờ tìp uă kal ke tài ală broă tă dia mờ ờ tă dia mpồl tam klăc châu Âu ngui. Jăt ồng Joko Widodo đơs, mpồl tam klăc châu Âu là anih blơi dờng dơ\ 2 tus mờ ală bơta phan lơgar Indonesia dê mờ tăc phan bơh lơgar Indonesia tus tàm tiah do geh 2 tơmàn 400 tơlăk đôlar pah nam

 Ngai òr,19/11, tàm Burkina Faso, Trung tá Issac Zida, neh geh pồ lơh Kuang gơs gơngăp gơnoar atbồ hờđang rlao jơh dà lơgar ing, 4 ngai tơ nơ\ tu\ ồng do ai ngui wơl sơnua boh lam bơh lơgar Burkina Faso jăt bơta rồn bơklơn bơh Mpồl tam klăc Châu Phi mờ ală lơgar tàm tiah đah mat tơngai mu\t plai ù dê. Mờ gơnoar broă là Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đăng rlao jơh dà lơgar, ồng Issac Zida geh kơ nòl dong kờl ồng Michel Kafando kuang atbồ lơgar pa, pồ 25 nă kuang bàng lơh broă Gơnoar atbồ lơgar, đơng lam dà lơgar tus tu\ dơ\ te\ khà geh bơyai lơh tàm nam 2015.