JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 30/7 tàm hìu lơh broă gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar neh wă mò Torda Eszter, kuang ala mat dờng màng lơgar Hungary tàm lơgar Việt Nam. Tàm dơ\ wă, ồng Nguyễn Xuân Phúc đơs tờm tus gơnoar bơh anih ala mat lơgar Hungary tàm lơgar Việt Nam tàm broă pơ gồp bơnah sơ lơ tơnguh bơta git gơp đah gah lơh broă kơrnuat boh lam mờ ală anih lơh broă dơlam dà lơgar bơh 2 lơgar Việt Nam mờ Hungary. Ưn ngài ồng Nguyễn Xuân Phúc neh lời tu\ tơngai nàng wă, mò Torda Eszter neh ràng tơlik ală nùs nhơm niam tus mờ dà lơgar, kòn bơnus lơgar Việt Nam, mơkung đơs tờm, bơta tam klac lơh bơ yô bal đah 2 lơgar geh pơnjat tai sơ lơ tơnguh jat ală broă lơh tam klac ngan ngồn.

 Kung tàm mho òr 30/7, tàm Hà Nội, geh jơnau sồr bơh kuang atbồ gah sền gàr dà lơgar, Trung tướng Lương Cường kuang jăt jơng atbồ gah gùng dră bal neh đơng lam dơ\ wă, tìp măt mpồl cau geh màng mờ dà lơgar càr Thừa Thiên Huế tus còp gah sền gàr dà lơgar. Tàm dơ\ wă, ồng Lương Cường neh cri bơyai bè bơhiàn tam lơh jăk chài bơh ling klàng mờ làng bol càr Thừa Thiên Huế bơh tàm ală dơ\ tam lơh, kung bè tàm broă bơ\t bơtàu, sền gàr dà lơgar tu\ do; mờ đơs tòm, ală nam do, kơnă đảng, gơnoar atbồ ală gah lơh broă tàm càr Thừa Thiên Huế neh pơgồp bal sùm, drơng, dong kờl, bơsong ală broă gơrềng tus mờ cau geh sră dong kờl, ai broă lơh oh kòn cau ling sồt să, cau ling chơ\t màng; lơh hìu nùs nhơm, dong kờl ală hìu nhă geh sră dong kờl gơtìp kal ke.

 Drim òr 30/7, mpồl gròi sền anih duh broă adat boh lam gơnoar ala mat dà lơgar dê bơh ồng Trần Đình Long kuang jat jơng atbồ anih do lơh kuang lam bồ mpồl neh geh dơ\ lơh broă mờ anih duh broă làng bol càr Thái Bình bè broă mut lơh kơ nòl, gơnoar bơh anih duh broă làng bol ală kơnă tàm càr jat jơnau cih bơh adat bơyai lơh mpồl duh broă ala mat làng bol mờ anih duh broă làng bol nam 2013. tàm dơ\ lơh broă, anih duh broă làng bol càr Thái Bình dăn mờ mpồl gròi sền bè broă pal git loh bơngă, gơnoar bơh mpồl duh broă ala mat làng bol mờ anih duh broă làng bol tàm ală mpồl lơh broă dà lơgar gơ in dipal. Tam cah loh kơ nòl, gơnoar bơh mpồl duh broă ala mat làng  bol, anih duh broă làng bol tàm tơl mpồl lơh broă dà lơgar. Chồl pràn broă tam cah kơnă, tam cah gơnoar đah dà lơgar mờ bòn lơgar, đah gơnoar atbồ ală kơnă jat gùng dà tơnguh gơnoar lơh tờm is, kong kơ nòl is bơh gơnoar atbồ tàm bòn lơgar dê tàm broă tơlik kơrnuat, mut lơh ală gùng dà broă lơh, gơnoar geh tam pà.

 Drim òr 30/7, tàm bòn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng, Đại tướng Trần Đại Quang kuang atbồ gah kuang àng dà lơgar, kuang atbồ đơng lam Tây Nguyên neh đơng lam pơrjum lơh broă broă geh is mờ tơnguh gơnoar atbồ ală tiah tàm Tây Nguyên. Pơrjum neh tơrgùm sền wơl cồng nha kung bè ală kal ke tàm broă lơh jăt jơnau sồr sồ 588, rơndăp broă lơh jăt kơrnoăt 124 bơh kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar dê bè ală broă dong kờl geh is tàm tiah do dê. Đơs tàm pơrjum, Đại tướng Trần Đại Quang neh đơs tòm: kờ` tơl niam lơh geh cồng nha ală khà neh ai, ală gah, mpồl lơh broă dà lơgar gơrềng bal mờ ală càr pal gờ` geh rơndăp broă sền wơl, bơyai tơn jơh, sền wơl jơh ală broă neh tơl^k tàm càr, mờ mhar nền nòn kơlôi sơnơng mờ ai tơl^k ală broă lơh di pal mờ broă kờ` mùl màl tàm tiah do dê. Tàm hơ\ uă ngan là tơnguh broă dong kờl ală càr ală broă lơh kuơ màng kờ` tơnguh bơta buơn tơl càr dê.

Tơnơ\ 1 nhai tus bal broă lơh  dong kờl is kàl rlô bơkang  tàm 41 bòn tàm 23 ntum kal ke càr Dak Lak dê, mho òr 30/7, 700 nă cau bơsram dờng neh tơrgùm bơ tòm, yal cồng nha mut lơh. Tàm 1 nhai mut lơh broă lơh, ală cau lơh broă dong kờl is bal mờ ơruh pơnu tàm bòn lơgar neh lơh geh 172 broă lơh, bơnah broă ơruh pơnu, lơh blàng nhơl bơlai, lơh gùng bê tông, tuah wàs rơ bòng dà, lơh broă lơh gàr kloh niam, lơh niam hìu ơm hìu nhă geh khà sră dong kờl bơh dà lơgar in, bơ song ală anih săng sồ siă, tam tờm chi. Bal mờ hơ\, ală broă lơh jrô ơnàng gam pơlam bè bơta chài bơyai lơh broă mpồl ơruh pơnu tus mờ ơruh pơnu tàm bòn lơgar, pờ rlau 150 ơdu\ bơto bơsram wơl ai kơ nòm bơsram bơh kai 1 tus kai 3, mờ rlau 3 rbô 300 nă kơ nòm bơsram, bơyai lơh pơrjum, nhơl `o\ ơruh pơnu, kơ nòm dềt in, tam jàu bơta chài lơh broă, mut lơh git nđờ jơt broă lơh tam biap, kham kòp mờ pà sơ nơm ờ sa priă làng bol in.

 Mho òr 30/7, mpồl lam sồr ai mhàm is càr Dak Nông neh bơyai l^k lam sồr ai mhàm is kàl rơlô bơkang nam 2014. Đơs tàm dơ\ bơyai lơh, mò Nguyễn Thị Ngọc Lệ kuang jăt jơng atbồ anih duh broă càr Dak Nông neh hòi jà ală kuang bàng, cau lơh broă sa priă nhai, kơnòm bơsram mờ làng bol tàm gùt càr tus bal ai mhàm is kờ` dong kờl cau kòp gam kờ` geh mhàm hơ\ sồng sơlèt mờ kòp tê jê să. Tơnơ\ mờ dơ\ lam sồr, geh g^t nđờ rơhiang nă cau là kuang bàng, cau lơh broă sa priă nhai, cau lơh broă, ơruh pơnu mờ làng bol tàm bòn drà Gia Nghĩa neh tus bal ai mhàm is. Di gơlan tàm dơ\ do geh di pơgăp 500 kơl dung mhàm niam.

 Tàm dơ\ lơh broă mờ mpồl đơng lam Đảng càr Quảng Ngãi, drim òr 30/7, ồng Lê Hồng Anh lơh broă sùm mpồl đơng lam Đảng dà lơgar đơs là, Quảng Ngãi ờ hềt brồ guh jơh bơta pràn nàng bơtàu tơnguh lơh sa, broă atbồ mờ mut lơh rơndap broă ờ hềt pràn, broă tă priă bơcri gam lơyài, lơh sơ nơm tàm bòn lơgar gam uă bơta ờ niam, bơta niam kuang bàng tàm ờ uă tiah ờ hềt tơl. Ồng Lê Hồng Anh sồr càr chồl pràn tơngai bơt bơtàu phan bơna, tơrgùm bơtàu tơnguh lơh sa mờ mai\ mok dờng, mơkung mblàng yal, pơn jờng cau lơh ka lơh pa ơ hò, plung, ngan là rơ wah ơ hò să mờ lòs dipal nàng tơnguh cồng nha kup phan tàm dà.

 Drim òr 30/7, tàm bòn dờng Hạ Long, càr Quảng Ninh, gah bơto pơlam gùng dà broă lơh dà lơgar neh pơgồp bal mờ gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar, mpồl đơng lam Đảng càr Quảng Ninh bơyai pơrjum bơto bơtơl jơnau g^t wă bè nhàr dà lơgar, dà lềng, bồt dà lơgar lơgar Việt Nam ai mpồl kuang bàng sền gàr gah bơto bơtê mờ bơsram, cau pơgru bơto môn Lịch sử mờ Địa lý in. Ală kuang bàng neh iăt, cri bơyai bè jơnau yal jăt tơngu me: broă gơl^k geh mờ ờ uă broă ai tơl^k tus mờ broă bơto bơtê mờ bơsram, lam sồr jơnau g^t wă bè dà lềng, bồt dà lềng mờ phan geh is dà lềng, bồt dà lềng tàm ală hìu bơsram kai 3 tu\ do; tiah geh, gơnoar, bơta pràn mờ bơta kuơ màng dà lềng, bồt dà lềng mờ phan geh is dà lềng lơgar Việt Nam dê. Ală cơng tàng adăt boh lam tam dră sền gàr gơnoar dà lềng, bồt dà lềng lơgar Việt Nam tàm dà lềng đah măt tơngai l^k, ală broă tam dră lơgar Việt Nam dê dră mờ broă lơgar Lo ơn dra khoàng jờu Hải Dương-981 tàm tiah dà lơgar lơgar Việt Nam, cơng tàng rài lài do neh tơl^k gơnoar dà lềng, bồt dà lềng lơgar Việt Nam, bơta gơl^k geh tàm dà lềng đah măt tơngai l^k tu\ do mờ broă lơh ală lơgar gơrềng bal bè broă tàm dà lềng đah măt tơngai l^k…

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ngai òr 30/7, ồng Phạm Bình Minh kuang jat jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar, mơlà kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar neh geh dơ\ cribơyai tàm điện thoại mờ ồng Laurent Fabius kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Tây. 2 gah neh cribơyai mờ ringbal ală broă lơh kờ` chồl pràn git gơp lơh broă bal Việt Nam mờ Tây bè sơ lơ ai mpồl lòt lơh broă tàm ală kơnă mờ rề ơnàng tam klac tàm ală gah lơh sa, sền gàr dà lơgar, bơt bơtàu phan bơna, năng lượng, bơto bơsram, cribơyai chài rơ gơi mờ jờng rơ cồng nha bơh nam chài rơ gơi lơgar Việt Nam tàm lơgar Tây. Ồng Phạm Bình Minh mờ ồng Laurent Fabius kung cribơyai bè ờ uă bơta tàm kơnhòal mờ dunia mờ 2 gah sền gròi bal, tàm hơ\ geh bơta tàm dà lềng đah mattơngai lik. Ồng Laurent Fabius ràng tơlik nùs nhơm kờ` broă bơ song tam pìt tam phà tàm dà lềng đah mattơngai lik jat broă cribơyai mờ ală broă lơh ngap lơngai, ờ ngui phàu crong tam lơh.

Ồng Philip Hammond kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Anh ngai òr 30/7 pà g^t, ồng geh bơyai 1 dơ\ pơrjum dờng kờ` cri bơyai bè broă gơl^k geh kòp Ebola tàm tiah tiah đah măt tơngai mu\t châu Phi. Ồng yal lài virus gơtòp mhar do gam pơhìn tus mờ lơgar Anh. Jăt mpồl lơh sơnơm dunia yal, virus Ebola neh lơh 627 nă cau chơ\t tàm ală lơgar Guinea, Liberia mờ Sierra Leon bơh tu\ gơl^k geh tàm nhai 2 nam do. Ală cau gơtòp virus Ebola gơl^k geh hă, jê ndul gơjroh, gơl^k mhàm. Virus lơh gơtòp mhar do lơh chơ\t tus 90% ală cau gơtìp kòp.

Gah yal jơnau tơngit Yonhap lơgar Hàn Quốc pơlam jơnau đơs bơh kuang bàng mpồl dong broă ling lơgar do pà git, lơgar Triều Tiên pa cuh 4 nai rocket khà lơyah. Dơ\ cuh sơn rờp geh mut lơh drim òr 30/7, bơh bơ nơm Myohyang, càr Pyongan lơgar Triều Tiên dê, mơya ndrờm bè neh ờ geh cồng nha tài ală nai rocket mìng par geh 2, 3 brơs mat. Triều Tiên neh cuh tai 2 nai rocket khà lơyah, par di pơgap 210 kơi sồ mờ 130 kơi sồ tu\ mho măng òr kung tàm tiah pa yal. Jơh ală nai rocket do ndrờm cuh hờ tiah đah mattơngai lik. Nai rocket cuh ngài pơgap 210 kơi sồ geh đơs là dùh tàm dà lềng đah mattơngai lik, tàm tu\ nai rocket gam wơl geh đơs là dùh tàm ù gờl lơgar Triều Tiên dê.

 Jăt cau pơlam đơs bơh mpồl tam klăc anih lơh sa kă bro châu Âu pà g^t, ală broă lơh glài pa geh ờ mìng aniai tus mờ lơh sa lơgar Nga mờ gam lơh aniai tus mờ broă tơnguh lơh sa mpồl tam klăc châu Âu mờ lơgar Ukraine dê. Mpồl do đơs ờ di ngan bè ală broă lơh glài pa, mờ hòi jà ală gah gơrềng bal tus mờ dơ\ tam lơh tàm lơgar Ukraine pal lơh ngan pleh kờ` mờ tam lơh gơl^k geh. Mpồl do hòi jà ală cau lam bồ mpồl tam klăc châu Âu, lơgar Nga mờ lơgar Ukraine mhar bơyai 1 dơ\ pơrjum dunia mờ broă tus bal ală gah kờ` tơn jơh tam lơh is tàm lơgar Ukraine, kung bè jòi gơl^k 1 broă lơh bal mờ ală gah geh dờp bal tàm nùs nhơm lơngăp lơngai.

 Drim òr 30/7, gơlik geh 1 dơ\ tơrlah ù tàm 1 bòn tàm tiah đah mattơngai mut lơgar Ấn Độ. Rlau 150 nă cau geh đơs là digơlan neh chơt tàm dơ\ tơrlah do. Ală kuang bàng pà git, dơ\ tơrlah ù gơlik tàm bòn Ambe, càr Maharashtra, tiah đah mattơngai mut lơgar Ấn Độ, tơ nơ\ uă ngai mìu sơr. Pơgap 40 nơm hìu tàm bòn neh gơtìp bồr tàm ù lu\. Tu\ do cau lơh broă dong kờl gam geh ai tus tiah do, mơya gùng lòt kơh bơnơm mờ mìu jo\ jòng lơh mpồl dong kờl ờ hềt gơtùi tus sơl.