JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim ngai òr 31/7, tàm Hà Nội, Anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam bơyai lơh pơrjum tàm jàu broă lơh lơh broă kòn cau, mờ bơta jăt yàng 6 nhai bồ nam. Cri bơyai tàm dơ\ pơrjum, ală kuang bàng sồr: Kờ` pal pơn jăt tai kờp sền wơl ală broă dong kờl tus mờ làng bol kòn cau; Pơgồp bal mờ ală gah sơnah lơh broă dà lơgar, mpồl cau mờ lam sồr hòi jà làng bol tus bal lơh broă sền gàr dà lơgar. Mơkung tus bal lơh broă sền gàr gơnoar kòn bơnus mờ tam dră wơl bơta sơmờm gơnoar kòn bơnus gơ rềng tus bơta kòn cau mờ bơta jăt yàng. Pơrjum kung tơlik kơnòl broă tờm 6 nhai lồi nam do, tàm hơ\ tơrgùm sơlơ pơ gồp bal, ring bal lơh broă, tàm lam sồr, hòi jà mờ bơ tòm tơrgùm làng bol ală kòn cau, ală gah jăt yàng; mblàng yal, jờng rơ, mờ pơn jờng mờ rề ơnàng lơh uă bơta jak chài tàm ală mpồl cau, cau dùl nă să is là cau kòn cau mờ gah jăt yàng, pơgồp bơnah chồl guh srơh pơr lòng kờn gơboh dà lơgar, bơ\t bơtàu mpồl tam klă] dờng gùt jơi bơtiàn…

Drim òr 31/7, Mpồl sền gròi bơh anih duh broa\ chài rgơi, bơto bơtê, ơruh pơnu, kơnòm pa tàu mờ kơnòm dềt bơh Gơnoar ala mat dà lơgar neh geh bùi lơh broa\ mờ gah chài rgơi tàp pràn sa\ ja` mờ nhơl chờ càr Bà Rịa Vũng Tàu. Tàm bùi lơh broa\, ala mat bơh gah chài rgơi tàp pràn sa\ ja` mờ nhơl chờ càr Bà Rịa Vũng Tàu geh jơnau dan: Dà lơgar kờ` geh ala\ broa\ lơh dong kờl nền nòn tus mờ ala\ broa\ lơh phan lời wơl chài rgơi, ngan la ala\ phan tềl kah yau rài dà lơgar, chài rgơi tờm ngan, mơ kung geh dong kờl broa\ geh lơh wơl ala\ bòn lơh broa\, geh broa\ lơh dong kờl tus mờ ala\ cau chài, rơndap tap sèng tơl làm ala\ bơta bơyai lơh chờ tàm bòn lơgar, kờ` geh pơlam ala\ khà broa\ nàng bòn lơgar geh lơh geh ala\ broa\ lơh tơngguh bơta lơh chờ, geh pơlam broa\ lơh toh wơl ala\ khà jờng chài rgơi tu\ cau dùl na\ sa\, mpồl bal geh gơbàn  tìs dờng ngan, tơlik ala\ broa\ lơh nền nòn bè broa\ bơt bơtàu ala\ broa\ lơh chài rgơi tàm ala\ tiah lơh sa mờ mai\ mok.

 Mho ngai òr 31/7, tàm Hà Nội, Geh lơh dơ\ pơr jum bău ờs mờng pah dơ\ Gơnoar atbồ lơgar nhai 7 yal bè uă bơta lơh sa, mpồl bơtiàn mờ làng bol sền gròi. Ồng Nguyễn Văn Nên kuang atbồ Cơldu\ lơh broă Gơnoar atbồ lơgar đơng lam dơ\ pơrjum bău. Hơ jơnau lùp bơh cau lơh bău dê bè bơta tam lơh tàm lơgar Libya mờ broă rơndăp lơh sền gàr ờdo ờdă ai rlau 1500 nă cau lơh broă lơgar Việt Nam in gam lơh broă tàm lơgar do, ồng Nguyễn Văn Nên đơs loh: Kuang gơs gơnăp gơnoar at bồ hơđang rlao jơh dà lơgar neh đơng lam Gah lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar, Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar pơ gồp bal niam, jăt sền niam bơta gơlik geh mơkung rơcăng lài ală broă lơh kờ` sền gàr ờdo ờdă ngan ai cau lơh broă Việt Nam in. Tàm dơ\ pơrjum bău, ồng Nguyễn Văn Nên kung hơ ală jơnau lùp gơ rềng tus broă sền gàr niam bơta ngăp lơngai, ờdo ờdă gùng rơndeh par; ală broă lơh ngui khà priă bơh sơn rờp yal tơngi\t, jơnau lơgar Lo tă dra khuàng Hải Dương 981 lik bơh tiah dà lềng mờ tiah geh gơnoar lơh sa bơh lơgar he dê, broă tàm pơr lòng blơi ală phan ngui lơh sơ nơm bơh Gah lơh sơ nơm bòn dờng Hà Nội dê, ală bơta lơh tìs bơh Vinaconex dê tàm broă mu\t lơh gùng ding dà sàng kloh Dà dờng Đà mờ ală gùng dà broă lơh tàm broă rơndăp tăp sèng wơl gah lơh broă sa sươn sre…

Ngai òr 31/7, Anih tờm mut lơh broa\ lơh bơcri càr Dak Nông di gah rơndap broa\-bơcri càr neh bơyai lơh dơ\ cri bơyai “geh gùng bơtàu tơngguh mpồl lơh sa ka\ bro di mơ mờ dềt tàm rài lơh sa gơmù”. Tàm dơ\ cri bơyai, ala\ cau jak mờ cau tờm mpồl lơh sa ka\ bro neh cri bơyai tơlik ala\ broa\ lơh  nàng bơsong ala\ kal ke, geh gùng tus mpồl lơh sa ka\ bro di mơ mờ dềt bơtàu tơngguh tàm rài gơmù lơh sa bè mpồl lơh sa ka\ bro pal sền  ngan lơh broa\ bal mờ gơtùi tơmut bal ala\ mpồl lơh sa ka\ bro dềt gơs mpồl lơh sa ka\ bro dờng nàng pờ ơnàng broa\ lơh sa, ka\ bro mờ tơngguh bơta tam pơr lòng hala tam gơl lơh sa ka\ bro ndai nàng di pal. Càr Dak Nông kờ` geh  broa\ lơh nền nòn tàm bơta pơn jờng ala\ anih pria\ jền ka\ bro bơcri tàm bòn lơgar nàng geh lơh li la ai tus mpồl lơh sa ka\ bro di mơ mờ dềt geh càn pria\ kung bè lơh geh broa\ lơh gơ hòi bơcri, tơngguh dong mblàng, dong kờl bè bơta chài, bơto cau lơh broa\, geh drà ka\ bro mờ adat boh lam.

 Gah lơh sơ nơm càr Dak Lak pa bơyai lơh Pơrjum mu\t lơh broă lơh ci\t sơ nơm vaccine sởi- Rubella ai kơ nòm dềt bơh 1 tus 14 sơnam in tàm broă lơh ci\t sơ nơm rơcăng sơndră kòp rề ơnàng. Jăt broă rơndăp lơh, broă lơh geh lơh bơh nhai 9 nam do tus nhai 2 nam tơ nơ\ mờ tam pà gơs 3 dơ\, jăt sơnam bơh 1 tus 5 sơnam, 6 tus 10 sơnam mờ 11 tus 14 sơnam. Kờp du\ mờr 500 rbô nă kơ nòm dềt tàm càr Dak Lak geh ci\t sơ nơm tàm dơ\ ci\t sơ nơm do. Kờ` rơcăng lài niam ngan rlau jơh ai broă lơh dờng ngan rlau jơh bơh lài tus tu\ do in, anih duh broă làng bol càr Dak Lak neh geh broă rơndăp lơh crơng gơs mpồl đơng lam tàm jơh ală kơnă, tàm hơ\, mpồl cau tờm là gah lơh sơ nơm, bơto bơtê, yal tơngi\t jơnau, mpồl ling, ală mpồl cau. Bal mờ broă lùp cau gơ wèt cau pal ci\t sơ nơm den broă mblàng yal tus mờ làng bol in mờ broă lơh sền gàr ờdo ờdă ci\t sơ nơm rơcăng sơndră kòp gam geh mu\t lơh tàm càr Dak Lak.

Ngai òr 31/7, Mpồl ala mat cau lơh broa\ càr Lâm Đồng neh bal mờ mpồl dong kờl phan bơna sơnơm tơm ba càr mờ hìu sơnơm càr Lâm Đồng bơyai lơh “Ngai chờ ai mhàm is bơh cau lơh broa\ sa pria\ nhai dà lơgar càr Lâm Đồng” lơh jat broa\ lơh ala\ ntờ] mhàm pơrhê nhai rlô bơkang nam 2014 mờ tơng kah 85 nam ngai crơng gơs mpồl ala mat cau lơh broa\ Việt Nam. Cồng nha geh tàm bùi drim lơh geh, neh geh 313 na\ cau lơh broa\ sa pria\ nhai dà lơgar ai tus 254 kơldung mhàm drơng geh mhàm tus broa\ lơh sơm kòp tàm hìu sơnơm  càr Lâm Đồng tàm nhai rlô bơkang.

 Poan jơt rbô tờm chi neh geh làng bol mờ ơruh pơnu bòn dờng Điện Biên Phủ, càr Điện Biin tam tàm dòr bơ nơm ngăp lơngai is tàm drim ngai òr 31/7. Broă lơh do bơh Mpồl lơh broă tiah ơm kis mờ Vinamilk bơyai lơh lơh jăt Broă lơh tam 1 tơlak tờm chi ai Việt Nam in. Do là broă lơh wèt tus tiah ơm kis bơh broă hòi jà làng bol lơh bal tam tai uă tờm chi ai Việt Nam in. Broă lơh geh rề ơnàng tus ală tiah mờ tờm chi cèng wơl bơta kuơ ngan ngồn ai làng bol bòn lơgar in, bè: Tiah làng bol ơm kis, tiah mpồl bơtiàn bal, ală gah gùng tàm gùl, ală hìu bơsram, tàm ală bòn dờng dờng tàm gùt lơgar.

Càr Nghệ An gam geh broa\ lơh bơtàu tơngguh ala\ anih dờng ròng phan, sền do la ala\ broa\ lơh ròng phan di pal mờ bơta geh is, lơh niam rhời ala\ bơta gam ờ diơng mờ bơta mờng ờ niam tàm ròng phan neh bơh jo\ ngan tàm càr. Nghệ An neh rơndap ala\ tiah ròng phan, jờng ala\ mpồl lơh sa ka\ bro bơcri lơh ala\ broa\ lơh ròng phan dờng, pa ngan jat broa\ lơh anih ròng. Bơh ua\ ngan ala\ broa\ lơh, tus tu\ do, Nghệ An neh  geh tus 380 anih ròng phan dờng, tàm hơ\ geh 90 anih ròng sur, 32 anih ròng iar, ơda mờ rlau 210 anih ròng rpu, kơnrồ. Mìng is kơnrồ dà toh, Nghệ An tu\ do geh rlau 29 rbô nơm mờ khà  dà toh nam 2014 kờp du\ geh tus 100 rbô tấn.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Jat BBC yal, ngai òr nao 30/7, Gơnoar ala mat kơnă bòn lơgar lơgar Mỹ neh ring bal dùl kơrnuat sơnđờm yal yă ồng Barak Obama kuang atbồ lơgar Mỹ mờ jơnau yă la sơmờm gơnoar broă, mu\t lơh ală kơrnuat rlau mờ bơta ai bè gơnoar bơh Kuang atbồ lơgar dê geh cih tàm sơnua boh lam. Mờ khà sră đùh 225-201, ală cau lơh adăt boh lam tàm Gơnoar ala mat kơnă bòn lơgar lơgar Mỹ geh tus jòi ală sră nggal kơrnuat boh lam geh gơ rềng tus sơnđờm dùl dơ\ yă ồng Barak Obama. Ală cau kờ` broă yă do đơs la, ồng Barak Obama neh lơh broă rlau ir mờ bơta ai gơnoar tu\ lơh is tam gơl adăt sền gròi dong kờl lơh sơnơm gùt làng bol Affordable Care Act, mờng hòi là Obamacare, ngan là 2 dơ\ ơm lơh jơnau cih bơh adăt do dê bè kơ nòl bơh cau tờm ngui cau lơh broă.

Ngai òr nao 30/7, ồng Sergei Lavrov kuang at bồ gah cri bơyai broa\ lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Nga đơs tờm, kơrnuat lơh glài bơh phương Tây geh tơngguh pria\ năng lượng gơguh jơnhua. Jat AFP, jơnau đơs bơh ồng Lavrov geh ai  tơlik tơnơ\ tu\ Bỉ mờ Mỹ yal ala\ broa\ lơh glài kràn kơldang ngan ple\ tàm Nga kờp bơh dơ\ ờ tam git. Kuang at bồ gah cri bơyai broa\ lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Nga đơs lài mờ Mỹ gam “cuh is tàm jơng tờm” mờ ai git Nga  gam chul chồl “Broa\ lơh is he dê mờ geh lơh Mỹ pal go\ gơ lơh kal ke”. Bal mờ hơ\, Nga kung ai git cau ngui tàm châu Âu kung geh gơlơh kal ke tơnơ\  kơrnuat lơh glài ple\ tàm ala\ gah lơh broa\ kuơ màng bơh Nga bè năng lượng, sền gàr dà lơgar mờ pria\ jền.

Jăt mblàng yal jơnau lơgar Singapore dê ngai òr nao 30/7, broă ngui adăt cau lơh broă pa sồr ală mpồl lơh sa kă bro pal lơh lài apah cau lơh broă là cau tàm bòn lơgar ala tài cau lơh broă là cau lơgar ndai tàm ală broă lơh geh nhai nhai dimơ digơlan geh lơh aniai ờ niam tus lơh sa kă bro rềp mềl bơh dà lơgar bồt do dê. Kờp bơh ngai do, ală mpồl lơh sa kă bro di mơ mờ dờng bơh Singapore dê dilah kờn apah cau lơh broă mờ khà priă nhai hơđơm 9600 dolar dùl nhai pah cih yal tàm sră nggal broă lơh tàm internet bơh gơnoar atbồ lơgar đơng lam, anih mìng geh làng bol lơgar do mờ ală cau geh sră ơm kis sùm pờ mu\t. Ală anih do kung pal kơ\p cau lơh broă tàm bòn lơgar tus dan lơh broă tàm pơgăp 2 poh lài mờ tu\ lơh uă ai cau lơgar ndai in.

Philippines neh ai kuang at bồ gah cri bơyai broa\ lơh bal mờ lơgar ndai lơgar do tus lơgar Tunisia nàng rcang ai ntrờn 13 rbô  cau lơgar do lik bơdĩh lơgar Libya. Broa\ lơh do geh mut lơh tơnơ\ dùl na\ kong nhơn bơt bơtàu cau Philippines gơbàn gơsơt ja` bơsac ngan mờ dùl na\ y tá Philippines gơbàn kơltơ\  bơh mpồl cau tàm Libya. Gơnoar at bồ lơgar Philippines ngai òr 31/7  kung neh đơs lah pràn ngan broa\ lơh gơsơt cau ja` ngan mờ broa\ kơltơ\ cau lơgar do tàm Libya. Ồng Albert Del Rosario kuang at bồ gah cri bơyai broa\ lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Philippines bal ngai òr ai git, ồng neh tus bồt Djerba tàm Tunisia, lơgar rềp bal mờ Libya, nàng geh đơs mờ cau lơgar Philippines lik ntrờn bơh lơgar Libya tài bơta ngap lơngai ngòt rngơt ngan tàm lơgar do.

Tơ nơ\ dơ\ rềs àr rơndeh par MH 17 bơh Malaysia Airlines dê tàm tiah gam geh dơ\ tam lơh tàm đah măt tơngai lik lơgar Ukraine, Mpồl gah rơndeh par ngui tàm rài kis làng bol dunia-ICAO neh bơyai lơh dùl dơ\ pơrjum dờng màng tàm ngai do, tàm Canada kờn cri bơyai bè ală rềs àr gơ jăt bal mờ broă par gan kơlwàng trồ ală tiah geh bơta tam lơh. ICAO digơlan geh sồr ală cau tàm mpồl kơrhia lài uă rlau, lơh broă geh cồng nha rlau, lòt sền sùm rlau nàng pleh gơbàn rềs àr. Mpồl do kung geh ai ală broă lơh kờn sơlơ lơh tai ală broă lơh sền gàr niam bơta ngăp lơngai mờ ờdo ờdă.