JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Ngai do 7/11, Gơnoar ala mat dà lơgar lơh broă tàm mpồl, cribơyai bè rơndăp lơh Adăt bơyai lơh gơnoar atbồ lơgar tam gơl, mờ rơndăp lơh adăt bơyai lơh gơnoar atbồ bòn lơgar. {ùi drim, ală kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar cribơyai bè Rơndăp lơh adăt bơyai lơh Gơnoar atbồ lơgar tam gơl. Adăt bơyai lơh Gơnoar atbồ lơgar gam ngui tu\ do, tơ nơ\ 12 nam lơh jăt, bal mờ ală cồng nha lơh geh kung mpờl go\ ờ uă bơta ờ hềt niam. Den tàng bè hơ\, broă tam gơl Adăt bơyai lơh Gơnoar atbồ lơgar nam 2001 là kờn ngan. {ùi mho, ală kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar cribơyai bè rơndăp lơh adăt bơyai lơh gơnoar atbồ bòn lơgar. Sơnua boh lam nam 2013 kung geh ală bơta tam gơl kuơmàng bè gơnoar atbồ bòn lơgar. Den tàng bè hơ\, broă lơh adăt bơyai lơh gơnoar atbồ bòn lơgar nàng ala adăt nam 2013 là kờ` ngan.

 Lồi jiơ bùi mho ngai òr 06/11, tàm hìu lơh broa\ Gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jat jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang  rlao jơh dà lơgar wa\ kuang atbồ gah cau lơh broa\ dà lơgar lơgar Nhờk tus còp mờ lơh broa\ tàm Việt Nam.Tàm bùi wa\, ồng Nguyễn Xuân Phúc neh chờ ngan  dờp go\ bơta tam klac git gơp dờng màng bơh Việt Nam-Nhờk gam pơnjat tai bơtàu tơngguh niam tàm jơh ala\ broa\. Ồng Nguyễn Xuân Phúc neh ưn ngài bơta dong kờl niam mờ geh cồng nha bơh gơnoar at bồ mờ làng bol lơgar Nhờk, tàm hơ\ geh bơta tam klac mờ dong kờl bal bơh anih lơh broa\ gah cau lơh broa\ dà lơgar Nhờk tus ala\ broa\ lơh dong kờl geh lơh niam wơl broa\ lơh cau lơh broa\ dà lơgar bơh cau  lơh broa\ sa pria\ nhai dà lơgar Việt Nam. Ồng Nguyễn Xuân Phúc  đơs tờm: Anih lơh broa\ cau lơh broa\ dà lơgar Nhờk mờ bơnga\  la cau lơh broa\ bal mờ JICA neh dong kờl gah lơh broa\ dơlam is dà lơgar Việt Nam mut lơh ala\ broa\ lơh geh gơ rềng tus bơyai lơh pơr lòng cau mut lơh broa\ tơr gùm bal. Broa\ lơh do geh pơrya kuơ màng tàm broa\ gàr niam khà cau lơh broa\ sa pria\ nhai  tàm broa\ lơh dà lơgar, bơtàutơngguh rlau tai bơta pin dờ` bơh làng bol mờ bơta song dơpa\, loh làng mờ drờm bal tàm broa\ pơr lòng rwah cau mut lơh broa\ tàm anih lơh broa\ Dà lơgar.

Ngai òr 6/11, tàm [òn Nghĩa Chỉ, ntum Minh Đạo, kơnhoàl Tiên Du, càr Bắc Giang geh lơh ngai chờ tam kla] dờng gùt jơi bơtiàn. Do là broă lơh geh kuơ ngan ngồn gờm chờ cồng nha lơh geh bơh pơrjum dờng anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam dơ\ 8 mờ tơngkah 84 nam Ngai crơng gơs gah tề lam jơi bơtiàn tơrgùm dùl Việt Nam (18/11/1930-18/11/2014), mơkung lơh geh bơta tam kla] bal đah mpồl đảng, gơnoar atbồ gah tề lam mờ làng bol tàm ntum tàm sơmbăt tê bal tài bơta bơtàu tơnguh bơh bòn lơgar tờm. Mò Bùi Thị Thanh Thanh kuang jăt jơng atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam đơs tờm: Ngai chờ tam kla] dờng gùt jơi bơtiàn tàm bòn ơm kis neh mùl màl lơh geh dùl dơ\ cribơyai làng bol lơh tờm, bơ tòm tơrgùm bơta pràn bơh tơl nă cau, tơl hìu dê tàm tơl bòn lơgar. Ngai chờ ngan ngồn là tiah sơlơ tam kla] bal nùs nhơm tàm làng bol bòn lơgar:“Ngan broă bơyai lơh Ngai chờ tam kla] dờng gùt jơi bơtiàn tàm bòn ơm kis, lơh geh srơh pơr lòng, tơl nă cau pơr lòng, tơl hìu pơr lòng tơngo\ tàm ală broă tàp pràn să jan\ mờ tơngo\ tàm ală dơ\ sa tam klăc bal. Jăt an\, hơ\ là bơta tam kla] bal đah làng bol bòn lơgar là kờn ngan, gơ lơh geh bơta tam kla] bal tàm bòn lơgar, nàng bơ\t bơtàu bòn ơm kis ngai sơlơ dờng pràn pas sơm”.

Mang òr 06/11, tàm bòn dờng Tuy Hoà, Gah khoa học mờ công nghệ dà lơgar neh bal mờ anih duh broa\ làng bol càr Phú Yên  mut lơh dơ\ lơh mờ tơrbo\ bal kờ`-ngui công nghệ tiah đah jum tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên. Do la broa\ lơh gơ ơm tàm  ala\ broa\ lơh bơta khoa học mờ công nghệ tàm tiah đah jum tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên, nàng geh lơh tơrbo\ bal kờ`-ngui công nghệ bơh ala\ mpồl, cau dùl na\ sa\ kờ` chul chồl bơtàu tơnguh drà ka\ bro công nghệ  ngui geh mờ ka\ bro drơng rài kis lơh sa mpồl bơtìan. Rlau 60 mpồl tàm lơgar mờ bơh lơgar cau tus bal yal tơnggit, ràng tơlik,  geh lơh lài di 185 công nghệ, phan crap mờ phan  khoa học mờ công nghệ, geh lơh ua\ ngan tàm gah công nghệ tơlir, công nghệ kloh, drơng bơtàu tơngguh ngui tàm rài kis lơh sa mpồl bơtìan tiah đah jum tàm gùl lơgar mờ Tây  Nguyên. Tàm dơ\ mut lơh, geh lơh ky\ pơrgon  tam jàu công nghệ, sra\ cih kah mờ ring bal tam klac bơh ala\ anih sền sơnpng mờ mpồl lơh sa ka\ bro.

 Mang òr 6/11, tàm [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak, Gah yal tơngi\t mờ mblàng yal jơnau dà lơgar pơ gồp bal mờ Mpồl ờdo ờdă gùng lòt dà lơgar, anih duh broă làng bol càr Dak Lak sơnđờm mu\t lơh Dơ\ pơr lòng ală mpồl mblàng yal làm bă tiah bè ờdo ờdă gùng lòt nam 2014 tiah Tây Nguyên mờ ală càr rềp bal. Mờ tơngume “ Lơh kràn atbồ rơndeh pơndiang phan mờ gròi sền phan pơndiang kơn jơ\ tàm rơndeh”, dơ\ pơr lòng kờ` dong làng bol gi\t loh làng rlau bè bơta rơndeh pơndiang uă ir phan, mờ kơn jơ\ ir, bơh hơ\ lơh pràn mblàng yal jơnau cih bơh adăt boh lam dê bè atbồ broă lơh pơndiang phan tàm ală mpồl lơh sa kă bro. Do kung là tu\ nàng jờng rơ ală mpồl cau, cau dùl nă să is geh ală broă bơceh lơh tàm broă lơh mblàng yal bè ờdo ờdă gùng lòt, mơkung đơs lah ală broă lơh lơh tìs adăt boh lam, lơh roh bơta ngăp lơngai ờdo ờdă gùng lòt.

Ngai òr 06/11, mpồl lơh broa\  bơh đah sùm mpồl duh broa\ ala mat làng bol càr Dak Nông bơh ồng Trương Văn Hiển kuang jat jơng atbồ mpồl duh broa\ ala mat làng bol càr Dak Nông lam bồ neh lơh broa\ mờ gah prap pria\ jền dà lơgar càr Dak Nông nàng geh sền gròi bơta mut lơh broa\ lơh sền gròi ngui-dơ\ pria\ dà lơgar tàm tơngai do. Đơs tàm bùi lơh broa\,  ồng Trương Văn Hiển đơs tờm, tàm tơngai tus lơh broa\ sùm mpồl duh broa\ ala mat làng bol càr Dak Nông geh lơh broa\ mờ anih duh broa\ làng bol càr Dak Nông, ala\ gah sơnah lơh broa\ geh gơ rềng bal nàng rhời geh bơsong kal ke, kòl yan tàm broa\ sền gròi ta\ pria\ dà lơgar, nàng lơh bè lơi chồl guh niam ala\ khà pria\ bơh bòn lơgar, dà lơgar, drơng bơtàu tơngguh lơh sa-mpồl bơtìan tàm càr.

 Gùl ngai òr 6/11, 39 nă cau sơm lơh tơn jơh ngir ma tuý tàm Anih tờm sơm kòp mờ bơto bơtê- lơh broă mpồl bơtiàn càr Gia Lai, di [òn 2, ntum Biển Hồ, [òn dờng Pleiku, neh lơh tơrlah pơngàr hìu tàm anih do hơ\ sồng dô pồn. Gah lơh broă cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn càr Gia Lai pà git, tu\ ală cau sơm lơh tơn jơh ngir ma tuý tàm anih do pa jơh sào ngai, den Nguyễn Văn Bình deh nam 1993, ơm tàm mpồl [òn 2, sơnah [òn Duy Tân, [òn dờng Kon Tum, càr Kon Tum driau dờng hòi jà, mờ bơ chồt ală cau ndai dô pồn rê hờ hìu. Tơ nơ\ hơ\, 39 nă cau tàm kờp jơh 97 nă cau sơm lơh tơn jơh ngir ma tuý tàm do neh ngui wơu hoài lơh tơrlah rlau 20 thơk che sri\ lò tàm pơngàr hìu kơr yăn gùt dar bơh anih do dê hơ\ sồng dô pồn. Kuang bàng mờ cau lơh broă tàm anih do, neh jơh ală cau tus wàng ku\p, mơya tus 6 jiơ mho ngai òr, rơ\p mìng ku\p geh 8 nă cau lơm.

Drim òr 06/11, Anih tờm dong kờl kơnòm bơsram, cau bơsram dờng bòn dờng Hồ Chí Minh neh bal mờ ờ ua\ mpồl lơh sa ka\ bro bơyai lơh jàu pria\ bơsram ai tus 67 na\ cau bơsram dờng sơr lèt kal ke, bơsram jak gam bơsram tàm ala\ hìu bơsram dờng, cao đẳng tàm bòn dờng mờ kờp pria\ jàu geh tus 392 tơlak pria\. Ala\ cau bơsram dờng geh dờp pria\ bơsram dơ\ do kung geh sùm pria\ bơsram pah nam tus tu\ jơh bơsram, dilah sền gàr geh cồng nha bơsram jơnhua rlau  hala drờm mờ nam lài. Do la dùl tàm ala\ broa\ lơh bơh anih tờm dong kờl  kơnòm bơsram, cau bơsram dờng bòn dờng nàng dong ala\ cau bơsram dờng geh rài kis kal ke geh tai bơta pràn nàng brồ guh tàm bơsram mờ bơsram tàp sa\.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Mho òr 06/11, tàm Cơldu\ lơh broă Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar, tàm càr lơgar Vientian, lơgar Lào, ồng Bunpon Buttanavong kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar Lào neh wa\ ồng Kunio Mikuriya kuang atbồ anih lơh broă sền gròi tă dia phan kă bro dunia lòt còp mờ lơh broă mờ Mpồl lơh broă sền gròi tă dia phan kă bro mờ lơgar ndai di Gah lơh broă priă jền dà lơgar Lào bơh ngai 5 tus ngai 7 nhai 11. Ồng Bunpon Buttanavong gờm chờ mờ đơs niam ngan dơ\ lòt còp mờ lơh broă tàm lơgar Lào dơ\ do bơh kuang atbồ Mpồl sền gròi tă dia phan kă bro dunia dê. Dơ\ lòt còp pơ gồp bơnah kuơmàng tàm broă sơlơ tơnguh tai bơta gi\t gơ\p mờ bơta tam kla] lơh broă bal đah 2 anih lơh broă sền gròi phan kă bro dunia mờ lơgar Lào. Kuơmàng là git gơ\p tam kla] lơh broă bal tàm broă lơh sền gròi mờ tă dia phan kă bro mờ lơgar ndai đah anih lơh broă sền gròi mờ tă dia phan kă bro dunia mờ mpồl lơh broă sền gròi mờ tă dia phan kă bro mờ lơgar ndai lơgar Lào di Gah lơh broă priă jền dà lơgar Lào dê ngai sơlơ bơtàu tơnguh.

Ngai òr 06/11, Gơnoar ala mat dà lơgar Thái Lan neh pơrjum ndơp nàng geh kơrnoat bè broa\ geh bơyai lơh sền hala ờ tus mờ sra\ nggal sang broa\ lơh bơh ala\ kuang bàng gùng dra\ bal lài do bơh anih duh broa\ sơndra\ sa kuề sa kùa jàu. Pơnjat hơ\,  anih duh broa\ sơndra\ sa kuề sa kùa neh dan mờ Gơnoar ala mat dà lơgar Thái Lan bơyai lơh sang broa\ lơh tus mờ ồng Somsak kuang atbồ gơnoar ala mat dà lơgar lài do mờ ồng Nikhom kuang atbồ gơnoar ala  kơna\ dà lơgar lài do tài khi gơbàn tìs sơnoa boh lam nam 2007, tàm tu\ sơnoa boh lam do neh gơbàn anih duh broa\ sền gàr ờ do ờ da\ dà lơgar sang.

 Ngai òr 06/11, Tiến sĩ Allan Bollard kuang atbồ đơng lam Mpồl kuang atbồ APEC pà gi\t, ală Kuang atbồ Gah kă bro ală lơgar tàm Mpồl cribơyai tam kla] bal lơh sa Châu Á- Thái Bình Dương-APEC sơnđờm sền sơ wì bơta geh cồng nha ngan ngồn bơh dùl Kơrnuat khat gơboh kă bro pa tàm tiah do. Ală Kuang atbồ bơh 21 lơgar geh jơng tàm Mpồl APEC geh mat tàm Bắc Kinh tus bal pơrjum kuang bàng dờng màng bơh ngai 10 tus do nàng cribơyai dùl ròt ală bơta, tàm hơ\ geh broă lơh sa mờ kă bro. Dùl tơngume tờm tàm Pơrjum là bơyai broă crơng gơs Kơrnuat khăt gơboh kă bro Châu Á- Thái Bình Dương, bơh lơgar Lo sồr mờ geh jơh ală 21 lơgar tàm mpồl kờ` bal.

Ngai òr 06/11, ồng Mark Rutte kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar Hà Lan neh tus Australia tơnơ\ tơnjơh dơ\ tus còp Malaysia mờ đơs tờm pơrgon geh bơyai lơh lùp khàu tơl jơh dơ\ rơndeh par geh sơnđan MH17 bơh gah rơndeh par Malaysia gơbàn gơ rung hờ đah mat tơngai lik lơgar Ukraine tu\ nhai 7. Tàm 2 ngai tus còp Australia, kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar Hà Lan geh tìp kuang bàng lơgar Australia nàng geh yal ala\ jơnau yal tơnggit pa ngan tàm bơta lơh ngan jòi mờ lùp khàu tềng tiah gơbàn gơ rung rơndeh par.

 Ngai òr 06/11, mpồl cau Kurd bơh lơgar Iraq mờ gah dră wơl tàm lơgar Syria neh đùh [ồm tus ală anih bơh ling lềng Dà lơgar Islam dê tàm [òn dờng nhàr lơgar Kobani bơh lơgar Syria dê. Mơya, tu\ do, ờ hềt gi\t loh bơta pơ gồp bal bơh mpồl cau Kurd bơh lơgar Iraq mờ gah dră wơl tàm lơgar Syria geh lơh tam gơl broă gơlik geh tàm tiah kal ka Kobani hala ờ. Dơ\ tam lơh tàm Kobani geh sền là dơ\ pơr lòng bè bơta pràn jak bơh mpồl ling lơgar ndai bơh lơgar Mỹ lam bồ tàm broă lơh ngan kơria` broă bơtàu tơnguh bơh Dà lơgar Islam dê, là mpồl duh nùs ờ niam neh jun phàu crong mờ ală cau geh phàu tus nàng sơ gràm phà [òn drà do sùm rlau 1 nhai do.