JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim do 10/10, Dơ\ bơyai lơh tơngkah 60 nam Ngai tơngklàs càr lơgar Hà Nội (10/10/1954-10/10/2014) geh lơh tàm Anih tờm Pơrjum dà lơgar Mỹ Đình- Hà Nội. Tàm dơ\ bơyai lơh tơngkah do, kuang bàng đơng lam bồ Đảng mờ Dà lơgar geh jàu pà gai lòng Hồ Chí Minh ai làng bol mờ kuang bàng bòn dờng Hà Nội in. Mờ kuang bàng đơng lam bồ bòn dờng Hà Nội kung jờng rơ Cau niam broă niam mờ cau làng bol càr lơgar jak ngan nam 2014. Jăt broă lơh, Kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar, Kuang atbồ lơgar, Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh dà lơgar, Kuang atbồ Gơnuar ala măt dà lơgar, Kuang atbồ Anih duh broă Gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam geh mat tàm Dơ\ bơyai lơh tơngkah do. Ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar ala mat Đảng mờ Dà lơgar pà jờng Gai lòng Hồ Chí Minh ai làng bol mờ kuang bàng bòn dờng Hà Nội in. Ồng Hồ Quang Lợi kuang atbồ Mpồl mblàng yal gùng dà broă lơh Đảng dà lơgar di Anih duh broă đơng lam Đảng bòn dờng Hà Nội pà gi\t: Dà lơgar neh geh kơrnuat tơngkah 60 nam Ngai tơngklàs càr lơgar Hà Nội là ngai tơngkah kuơ màng kơnă Dà lơgar tàm nam 2014:“ Bòn dờng Hà Nội geh ala ât gùt lơgar yu\ rơyùm bơyai lơh Dơ\ tơngkah 60 nam Ngai tơngklàs càr lơgar. Jơnau Tơngklàs càr lơgar Hà Nội ngai 10/10/1954- là tềl kah pơn rơ ngan tàm ală tu\ tơngai tam lơh Ka] Màng bơh jơi bơtiàn he dê tềng đăp bơta đơng lam bồ bơh Đảng Cộng Sản Việt Nam mờ Bác Hồ kờ` gơboh. Ngai 10/10/1954, Hà Nội gơklo\ gơ crà ngan bùng bi bal mờ bơkàu chờ gờm wa\ rò mpồl ling tam lơh jai pha rê tus nàng tơngklàs càr lơgar”.

Mang òr 9/10, ồng Joe Natuman kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh lơgar Vanuatu neh rê bơh bòn dờng Hồ Chí Minh,  tơnjơh niam bơne\ dơ\ tus còp ngan ngồm lơgar Việt Nam bơh ngai 5-9/10/2014 jat jơnau jà bơh ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar he. Tàm ala\ dơ\ tìp mờ kuang bàng đơng lam lơgar he, 2 gah neh yal jơnau bal bè bơta pa bơh tơl lơgar, đơs bơta di nùs bè broa\ git gơp niam bơne\ bơh 2 lơgar tàm tơngai lài, geh đơs 2 lơgar tam pà ua\ bơta drờm bal, ngan la jơh 2 jơi bơtìan drờm pal sơr lèt gan tam lơh bòl glar nàng geh ngap lơngai, khat gơboh jơi bơtìan. Kuang bàng đơng lam 2 lơgar đơs, Việt Nam mờ Vanuatu geh ua\  bơta pràn nàng lơh broa\ bal, ring bal tàm tơngai tus kờ` lơh pràn cri bơyai dờng màng mờ ala\ kơna\, mơ kung geh pơnjờng bal kờ` tam tìp làng bol kờ` tơngguh bơta git wa\ mờ pin dờ` bal.

 Mho ngai òr 9/10, ồng Phạm Bình Minh kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar mơkung là Kuang atbồ Gah Cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar Việt Nam neh wa\ ồng Evgeny Vladimirnovich Lukyanov kuang jăt jơng abồ dong broă Mpồl sền gàr bơta ngăp lơngai dà lơgar Nga. Bàr gah neh cribơyai bè bơta tàm tiah Châu Á mờ Thái Bình Dương, mờ ring bal kờn pal sùm tàm yal tơngi\t bal bè ală bơta sền gàr ngăp lơngai dunia mờ ală tiah. Bàr gah kung sền gròi, pơn jăt tai geh gùng dà broă lơh pơ gồp bal lơh broă niam tàm ală dơ\ cribơyai tiah do mờ tàm dunia, kuơmàng là tàm broă lơh bơh Mpồl Asean dê mờ ală cau lơh broă bal, Kơnă kuang bàng dờng màng Tiah đah mat tơngai lik Châu Á, APEC mờ Anih duh broă dunia, tài bơta kuơ bơh tơl lơgar, tài bơta ngap lơngai mờ bơtàu tơnguh tàm tiah do mờ tàm dunia.

Cơldu\ lơh broa\ Gơnoar atbồ lơgar pa geh sra\ nggal đơs wơl jơnau lam sồr bơh ồng Vũ Văn Ninh kuang jat jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar bè broa\ lơh cơldu\ lơh broa\ bưu điện. Ồng Vũ Văn Ninh sồr anih pria\ jền dà lơgar Việt Nam jat gơnoar geh pơlam broa\ mut lơh broa\ lơh lơh broa\ bơh bưu điện LienVietPostBank jat geh pơlam geh cih nền nòn bơh ala\ bơta, khà broa\ lơh, cau lơh broa\, công nghệ, at bồ bơta gơbàn aniai…nàng gàr niam broa\ lơh, cồng nha tàm broa\ lơh bơh LienVietPostBank mờ di pal mờ bơta krơi is bơh broa\ lơh anih lơh broa\ bưu điện dê, lơh di bơta kờ` li la ngan bơh làng bol, ngan la tàm bòn, tiah sar  lơgar ngài,

Jăt jơnau đơng lam bơh ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh dà lơgar, ală mpồl lơh broă geh gơnoar bơh bòn dờng Hồ Chí Minh dê pơ gồp bal niam mờ mpồl lơh broă geh gơnoar tàm Dà lơgar mờ ală càr, bòn dờng geh gơ rềng ku\p kơrian ală mpồl cau pơndiang phan kă bro kơnau, phan ờ ngan bơh ală tiah ndai rê tus bòn dờng Hồ Chí Minh nàng tàm ntrờn halà kă bro. Bòn dờng Hồ Chí Minh mu\t lơh dơ\ lơh uă tam dră rcăng sơndră mờ cau lơh tìs; tam dră kă bro kơnau, blơ\ blăc kă bro mờ phan ờ ngan bơh tu\ do tus dơ\ sa tềp bơhiàn Ất Mùi nam 2015; sơlơ lơh tai broă lùp khàu, pơ gồp bal lơh broă geh cồng nha, gi\t nền bòn lơgar, cau lơh tìs nàng ku\p kơria` ală mpồl cau lơh tìs geh mpồl, ngan là cau lơh tìs ma tuý; di tu\ sền go\, kơrian mờ ku\p kơria` ală mpồl cau pơndiang phan kơna, lơh broă blơ\ blăc kă bro mờ kă bro phan ờ ngan, ngan la phan jràu chu, ơlak, phan sa mờ phan te\ phan sa.

Ngai òr anih duh broa\ làng bol càr Dak Nông neh bơyai lơh pơrjum đơs wơl, ring bal broa\ lơh bơtàu tơngguh tam ua\ tờm macca tàm kơnhoàl Tuy Đức, tơngai bơh 2014-2020. Pơnjat hơ\, kờp jơh ba\ ù geh ai rơndap tam  tờm macca tàm kơnhoàl Tuy Đức la rlau 14.600 lồ tàm 5 ntum, geh:Dak R’tih, Quảng Tâm, Quảng Tân, Quảng Trực mờ Dak Buk So.Ala\ bơta sơntìl macca geh ai tam la OC, 246, 816, 849, 842, 741, 800, 900 mờ 695. Kờp jơh khà pria\ bơcri la 1.133 tơmàn pria\. Jat kờp du\ den cồng nha geh kờp bal la 2 tấn mơ gùl plai ra` dùl lồ dùl nam tus mờ tam mìng  tam macca lơm, 1 tấn plai ra` dùl lồ dùl nam tus mờ  tam bơrlu\ bal mờ ala\ chi tam ndai mờ 5 tạ plai ra` dùl lồ dùl nam tus mờ broa\ tam rah rài.

Mu\t lơh Kơrnuat sồ 2472 bơh Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar bè broă pà ờ uă sră bău, păng bău ai tiah kòn cau, tiah kơh bơ nơm, tiah uă kal ke in tơngai bơh nam 2012- 2015, bơh bồ nam tus tu\ do, gùt càr Dak Lak neh mu\t lơh pà ờ sa priă 22 bơta bău, sră bău ai tiah làng bol kòn cau, cau geh bơngă in mờ kờp jơh rlau 750 rbô păng bău. Broă pà sră bău, păng bău ai tiah làng bol kòn cau in di tu\ mờ tơl neh dong làng bol sền gi\t jơnau yal ngai sơlơ di tu\, jrô ơnàng mờ di gùng dà broă lơh gùng dră bal, nùs nhơm bồ tơngoh, pơ gồp bơnah uă ngan tàm broă lơh bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn, tơn jơh jơgloh tơrmù rbah tàm bòn lơgar.

Mho mang òr 9/10, ua\ tiah tàm bòn dờng Hồ Chí Minh neh gơbàn gơ ngơr dà ua\ bơh gơguh tih dà. Jat anih tờm rcang sơndra\ mìu nhàc dà o\ dà cò mờ jòi cau gơbàn rềs àr bòn dờng Hồ Chí Minh, ua\ anih gơbàn gơ ngơr bam jro bơh dà tàm brong dà sang gơguh tih mờ bơh dà bơh ala\ rbòng kềng gah dà dờng Sài Gòn mờ dà dờng Đồng Nai, mơya ờ geh bơtơt lơi gơbàn tơrlah mờ ờ gơbàn aniai bè kòn bơnus. Mpồl đơng lam atbồ rcang sơndra\ mìu nhàc dà ko\ dà cò mờ jòi cau gơbàn rềs àr ala\ sơnah bòn, ntum pơhìn gơ ngơr dà kung neh tơngguh cau lơh broa\ mờ rcang tam dra\ mờ bơta ờ niam di gơlan gơlik geh.

Bơh bồ nam tus tu\ do, Anih tờm Bơtàu tơnguh bă ù càr Hậu Giang neh tă tơm priă ai wơl mờ dong kờl mờ ntrờn ơm kis pa mờ khà priă rlau 74 tơmàn. Mìng is nhai 9 pa do, mpồl do neh tă tơm ai 2 rơndăp broă lơh in mờ kờp jơh priă là 15 tơmàn 600 tơlak… Tàm tơngai tus, mpồl do geh pơn jăt tai mu\t lơh ală rơndăp broă lơh, bè: tiah ntrờ` ơm kis pa mờ bòn làng bol ơm kis sơnah 5; tiah ntrờn ơm kis pa drơng rơndăp broă lơh ơnàng gùng rơndeh dờng sồ 1; tiah ntrờn ơm kis pa Vị Đông…Mơkung kờp sền, bơsong ală jơnau sồr, yal yă bơh ală hìu làng bol dê tus mờ rơndăp broă lơh gam gơ kòl; lơh sră nggal bơ tơl tus mờ ală cau tơl bơta tơm wơl, dong kờl.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ồng Prayuth Chan-ocha kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh dà lơgar Thái Lan ngai òr 9/10, neh lòt gùng tus lơgar Myanmar, sơnđờm dơ\ lòt còp ngan ngồn lơgar do. Do là dơ\ lòt còp kơnă dà lơgar dơ\ sơn rờp bơh ồng Prayuth Chan-ocha dê kờp bơh tơ nơ\ dơ\ lơh gơlừ gơnoar atbồ lơgar tàm Thái Lan tàm ngai 22 nhai 5 pa do. Jăt broă rơndăp lơh, tàm 2 ngai lòt còp lơgar Nga, ồng Prayuth Chan-ocha geh dơ\ tìp măt mờ ồng U Thein Sein kuang atbồ lơgar Myanmar mờ ală kuang bàng đơng lam bồ dờng màng lơgar do dê kờn chul chồl tam klăc lơh broă bal tàm gah lơh sa mờ bơcri priă kă bro đah 2 lơgar, kung bè bơsong ală bơta gơ rềng tus bơta kuơ bal.

Tàm dùl bơta gơbàn geh gơ rềng tus dơ\ lik dra\ sơgràm tiah tàm gùl tàm Hong Kong, mang òr 9/1, mò Carrie Lam kuang lơh broa\ cơldu\ lơh broa\ Hong Kong nisơna đơs sang bùi cri bơyai mờ mpồl cau bơsram dờng Hong Kong, kờp du\ geh bơyai lơh tàm mho do. Jơnau ai geh mò Carrie Lam ala mat gơnoar atbồ Hong Kong ai tơlik hơ\ la, ala\ jơnau đơs bơh đah mpồl cau bơsram  dờng Hong Kong ai tơlik tàm 2 ngai rềp do la geh bơta krơi is jơh ngan mờ ala\ bơta ring bal lài hơ\ mờ 2 gah lơh geh, bơr nàng pin dờ` tus dơ\ cri bơyai neh gơbàn ờ kơ\, den tàng gơnoar atbồ Hong Kong geh kơrnuat ơm ing bùi cri bơyai mờ mpồl cau bơsram dờng, mơ kung mò Carrie Lam kung hòi jà ala\ cau lik dra\ bal  rê jơh, ai wơl bơta ha pah tus ala\ gùng lòt.

 Ồng Arseny Yatsenyuk kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh lơgar Ukraine, pà gi\t, lơgar do digơlan tă 66 tơlăc euro pơgăp 83 tơlak 500 rbô dolar Mỹ nàng lơh pơng gàr jòng 2295 kơi sồ jăt tiah nhàr lơgar mờ lơgar Nga. Rơndăp broă lơh do geh Gơnoar atbồ lơgar ai tơlik tàm bồ nhai 9 pa do tàm dùl broă lơh ngan kờn tơn jơh bơta dong kờl bơh lơgar Nga dê ai mpồl ling ntàu dră tàm Tiah đah mat tơngai lik Ukraine. Ồng Arseny Yatsenyuk, đơs tờm, broă ai geh wơl gơnoar gròi sền tiah nhàr lơgar mờ lơgar Nga là bơta kuơmàng tàm broă rơndăp lơh ngăp lơngai bơh Ukraine dê. Digơlan tus nhai 4 nam 2015 tus do, broă lơh pơng gàr do geh lơh gơs.

            Ngai òr 9/10, cau Lào tàm gùt lơgar neh tus hờ kềng gah dà dờng Mê Kong tàm càr lơgar Vientian lơgar Lào nàng tus sền chờ pơr lòng plung, dùl chờ niam ngan tàm nam tơnjơh kàl sa wèr jat pơrya bơh yàng Phờk tàm lơgar Lào. Tàm 7 hìu yàng phờk gơ ơm jat gah dà dờng Mê Kong tàm càr lơgar Vientian neh geh gal cau ngan tus bơyai lơh ala\ adat lơh yàng gah yàng Phờk, kơ\p kờ` geh rài kis hờm ram, pràn kơldang sa\ ja`  lơh sa geh bơtàu tơngguh.

 Dùl nơm ơ hò pơndiang 49 nă cau neh gơtìp gơ kram tàm dà lềng càr Đah mat tơngai lik Java, lơgar Indonesia, lơh rlau 11 nă cau chơ\t mờ gi\t nđờ jơ\t nă cau roh thit. Ồng Moch Hernato kuang atbồ Cơldu\ lơh broă jòi sền dong kờl rềs àr càr Đah mat tơngai lik Java, pà gi\t, tơ nơ\ tu\ kơno yal jơnau do tơn, mpồl dong kờl rềs àr neh mhar tus tơn, 6 nă cau geh dong klàs kis. Broă lơh jòi sền ală cau roh thit kung gam pơn jăt tai geh jòi. Jơnau bơh tài lơh gơlik rềs àr do là tài jơng ada ơ hò gơtìp pă.