JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Pơn jăt tai dơ\ pơrjum 30, ngai òr 14/8, anih duh broă sùm Gơnoar ala mat dà lơgar ai jơnau đơs bè rơndăp lơh Adăt Kơnòl broă ling klàng tam gơl, Rơndăp lơh Adăt Te\ khà kuang ala măt Gơnoar ala mat dà lơgar, mờ kuang ala mat Mpồl duh broă ala mat làng bol. Dùl tàm ală bơta pa bơh Rơndăp lơh Adăt Kơnòl broă ling klàng tam gơl là tơr mù cau ơm ing hòi lòt ling, tàm hơ\ geh kơnòm bơsram gam bơsram kai III, cau bơsram dờng gam bơsram broă bơto bơtê ngan ngồn dà lơgar dê tàm ală hìu bơsram dà lơgar crơng gơs. Bè tơngai lơh broă tàm mpồl ling bơh hạ sĩ quan mờ binh sĩ dê, Rơndăp broă lơh Adăt tơnguh tai tơngai bơh 18 nhai tus 24 nhai. Mơya, bơh cribơyai, ờ uă jơnau đơs ring bal mờ Sră yal bơh Gơnoar atbồ lơgar dê là tơnguh tơngai lơh broă tàm mpồl ling bơh hạ sĩ quan mờ binh sĩ dê tus 24 nhai. Ồng Uông Chu Lưu kuang jăt jơng atbồ Gơnoar ala mat dà lơgar, geh jơnau đơs:“ Dơ\ do, mờ broă tam gơl tàm do là tơnguh bơh 18 tus 24 nhai mờ gàr dùl bơta tu\ tơngai ai jơh ală ling binh chủng mờ jơh ală mpồl cau tàm mpồl ling. Tu\ do, tơngai bơto tàp bal mờ ai phan ngui, phàu crong phan tam lơh ngai sơlơ pa rlau, măi moc\ sơlơ ngai sơlơ niam rlau den tu\ tơngai do kung pal jo\ rlau den hơ\ sồng lơh geh jơnau kờn hơ\, ờ hềt đơs tus jơnau kờn bơto bơtê, bơsram tàp tai”.

Drim òr 14/8, tàm càr Ninh Thuận, kes pria\ sền gàr kơnòm dềt Việt Nam bơyai lơh chờ jàu pria\ bơsram geh sơnđan “Bal mờ oh geh lòt bơsram” ai kơnòm bơsram rbah sơr lèt kal ke bơh 5 kơnhoàl, mờ bòn dờng. Mò Nguyễn Thị Doan kuang jat jơng at bồ lơgar mờ la kuang at bồ mpồl dong kờl kes pria\ dong kờl kơnòm dềt neh jàu pria\ bơsram ai tus 110 na\ kơnòm bơsram rbah sơr lèt kal ke tàm 5 kơnhoàl, bòn dờng bơh càr Ninh Thuận, tơl  bơnah pria\ bơsram la 3 tơlak pria\. Mò Nguyễn Thị Doan kung neh jàu 10 bơnah pria\ bơsram, tơl bơnah la 5 tơlak pria\ ai 10 na\ kơnòm bơsram geh rài kis ua\ ngan kal ke, tàm tơngai 5 nam, bơh tu\ do tus nam 2019. Ala\ bơnah pria\ bơsram geh jàu lài mờ dơ\ mut nam bơsram pa geh dong ala\ oh geh lơh ngan brồ guh tàm bơsram mờ tàm rài kis.

 Mho mang òr 14/8, ồng Vũ Huy Hoàng kuang atbồ Gah kă bro mờ lơh sa mờ măi moc\ dà lơgar bal mờ mpồl lơh broă bơh Gah kă bro mờ lơh sa mờ măi moc\ dà lơgar neh lơh broă mờ kuang bàng đơng lam bồ anih duh broă làng bol càr Lâm Đồng bè sơlơ lơh tai broă atbồ ngui tus mờ ală rơndăp broă lơh hìu măi pờ tơlik ồs đèng tàm càr. Đơs tàm dơ\ lơh broă, ồng Vũ Huy Hoàng đơs niam ngan broă lơh ngui mờ rơcăng sơndră mìu càl rbu\t dờng dà ko\ dà cò bơh ală broă lơh hìu măi pờ tơlik ồs đèng dờng tàm càr. Mơkung sồr càr Lâm Đồng pal pơn jăt tai sồr ală gah sơnah lơh broă geh gơnoar sơlơ lòt sền, dilah sền go\ geh rơndăp broă lơh hìu măi pờ tơlik ồs đèng lơi lơh tìs, ờ lơh jăt niam ală jơnau pơrgon bè ờdo ờdă tơnau bơ tơ\t dơng dà den pal lơh glài jăt jơnau cih bơh kơrnuat boh lam dê, dilah ngòt rơ ngơt den ku\p ai sră lơh broă ồs đèng. Ồng Vũ Huy Hoàng, đơs:“ Lời te\ ală broă lơh ờ lơh geh jơnau kờn, ngan là bè tiah ơm kis mờ gơ rềng tus cồng nha bal bè lơh sa mpồl bơtiàn. Sơlơ lòt sền ală tơngume gơ rềng tus ờdo ờdă broă lơh, ală tu\ ngui, hơ\ sồng sền gròi uă tus ngui tơnau dơng dà, bơta gơ rềng tus broă lơh rơcăng sơndră dà ko\, dà cò, mìu càl rbu\t dờng. Hơ\ sồng pơn jăt tai bơsong jơh ală bơta gơ rềng tus ală bơta tơm priă ai ù, ntrờn làng bol tus tiah ơm kis pa. Sồr ală cau tờm tơnau dơng dà, ală cau tờm bơcri priă sền gròi rlau tai broă lơh gơs ală anih đơs lài, ngan là ală bơ tơ\t geh yuh dà, đơs lài ờdo ờdă tơnau bơ tơ\t dơng dà ai làng bol tàm tiah đah jum in”

Gah lơh broa\ sa mờ bơtàu tơngguh bòn lơgar dà lơgar pa ngan ngồn ai sra\ dờp phan chi kis tam gơl gen geh tơl bơta nàng ngui lơh phan sa mờ phan siam  phan ròng ai tus mờ 4 phan  tơngời gam gơl gen sơnrờp tàm Việt Nam. Nền nòn, ala\ phan tơngời tam gơl gen geh dờp sra\ geh:BT11, MIR162 mờ sơntìl MON89034, NK603. Sra\ geh dờp do geh tơlik tơnơ\ geh sền nền nòn ngan mờ geh dờp bơh bơta mpồl lơh broa\ ờ do ờ da\ phan sa mờ phan siam phan ròng tam gơl gen, lơh di jat geh cih. Do la 4 phan tam gơl gen sơnrờp geh dờp tơl bơta gơtùi ngui lơh phan sa mờ phan siam phan ròng tàm Việt Nam mờ gàr tơl niam la ờ geh bơta lơh lơh aniai tus mờ kòn bơnus mờ phan ròng.

 Pơgăp gùl nhai rềp ndo, mìu dờng jo\ jòng lơh tus gơl gùng tơrbo\ bal đah mpồl 3, bòn 4, ntum Kiến Thành mờ bòn drà Kiến Đức, kơnhoàl Dak R’Lấp, càr Dak Nông tơrlah. Bơta jòng tềl tơrlah ù rlau 10 thơk, jrô 7 thơk, lơh broă lòt rê tìp uă ngan kal ke. Tu\ do, neh mu\t tàm nam bơsram pa, dilah gùng do ờ geh di tu\ lơh niam wơl, den ală kơ nòm bơsram tàm tiah do tìp uă ngan kal ke tu\ lòt bơsram tài gùng gơtìp kòl. Mờ dilah kung tàm tu\ tơngai do, pơn jăt tai geh mìu dờng, den pơgăp 50 hìu làng bol sùm lòt rê gan gùng do geh gơtìp kòl jơh.

Gơ ơm tàm broa\ lơh “Wèt tus hờ dà lềng, bồt dà lềng dà lơgar dê” drim òr 14/8, anih pria\ jền Bưu điện Liên Việt neh bal mờ kes pria\ nùs nhơm Việt Nam-anih sơndio rùp Việt Nam geh tus còp mờ pà 150 nơm tivi, kờp pria\ phan pà geh tus rlau 300 tơlak pria\ ai hìu nha\ geh khà sra\ dong kờl bơh dà lơgar, hìu nha\ rbah mờ ala\ anih lơh broa\ dà lơgar, mpồl ling tàm kơnhoàl bồt Lý Sơn, càr Quảng Ngãi. Tơngu me bơh broa\ lơh la nàng kơp kờ` làng bol mờ cau ling geh sền geh tivi, geh git tơl jơnau tơnggit tàm lơgar mờ dunia, tơngguh git wa\, rhời bơtàu tơngguh rài kis.

 Mho ngai òr 14/8, tàm bòn dờng Hồ Chí Minh, Mpồl ơruh pơnu bòn dờng Hồ Chí Minh pơ gồp bal mờ Mpồl lơh sa kă bro Unilever, ngan ngồn yal broă lơh tam klăc bal jo\ tơngai ai rơndăp broă lơh Kes priă Viso-Àu bò pa, sơnđờm pờ, tàm tơngai 3 nam bơh nam 2014-2017, kờ` dong kơnòm bơsram mờ cau bơsram dờng rbah sơr lèt gan kal ke bơsram jak. Broă lơh pơrgon pà 2 tơmàn priă dong kờl bơsram, mơkung lam lơh srơh hòi jà làng bol bòn lơgar pà 100 rbô nơm àu bò bal pà ai kơ nòm bơsram, cau bơsram dờng bơsram jak, geh rài kis kal ke tàm gùt lơgar in

3 na\ cau bơsram dờng cau Nigeria, dùl tàm 4 lơgar tàm đah mat tơngai mut châu Phi gam geh kòp Ebola pa tus Việt Nam nàng geh lòt bơsram tàm hìu bơsram dờng FPT tàm Hà Nội, tàm hơ\ geh 2 na\ cau bơsram dờng geh  mut tàm lơgar tàm ngai 8/8 mờ dùl na\ gam wơl geh  mut tàm ngai 31/7. Dờp geh jơnau yal do,  gah lơh sơnơm dà lơgar neh sồr gah lơh sơnơm Hà Nội mut lơh mo ala\ broa\ lơh sền gròi pràn kơldang sa\ ja` bơh 3 na\ cau bơsram dờng do tàm di 21 ngai, nàng rcang sơndra\ kòp Ebola di gơlan geh gơtờp bơh ala\ cau tus bơh ala\ lơgar geh kòp do. Gah lơh sơnơm Hà Nội kung neh lơh 2 sồ điện thoại sùm geh dong mblàng mờ dờp jơnau yal bè kòp pluh tàm hơ\ geh kòp Ebola, nền nòn la sồ 0969.082.115, mờ 094.9396.115

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Mho ngai òr 14/8, tàm Viêng Chăn, ala măt Anih priă jền dunia neh ki\ dùl sră pơrgon mờ Gah priă jền dà lơgar Lào, dong kờl 40 tơlak dolar Mỹ kờn dong lơgar Lào bơtàu tơnguh tiah mpồl lơh sa kă bro is, tơnhàu phan kuơ tàm ù mờ lơh hìu măi pờ tơlik ồs đèng dềt. Tàm hơ\, bơnah priă 10 tơlak dolar Mỹ dong kờl ai ală mpồl lơh sa kă bro di mơ mờ dềt in, dong khi bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp mờ lơh geh uă broă lơh ai cau lơh broă in; bơnah gam wơl dong kờl bơta chài bơ\t bơtàu pràn jak tàm ală rơndăp broă lơh hìu măi pờ tơlik ồs đèng mờ gah lơh broă tơnhàu phan kuơ tàm ù.

Ngai òr 14/8, gơnoar ala mat lơgar Ukraine neh ring bal dùl rơndap adat nàng lơh geh adat boh lam ai ngui lơh glài ala\ mpồl mờ cau dùl na\ sa\ bơh lơgar Nga, mờ Ukraine đơs la geh  dong kờl tus mpồl dra\ wơl tàm đah mat tơngai lik lơgar Ukraine. Rơndap adat, geh ring bal bơh bơta kờ` bal bơh 242 na\ tàm 318 na\ kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar, sơndio loh broa\ gơnoar at bồ lơgar Ukraine di gơlan  lời broa\ pơndiang nhơm chu geh is bơh lơgar Nga lòt gan ù tiah lơgar Ukraine. Ala\ bơta lơh glài kung kờ`  pơle\ tàm gah pria\ jền, sền gàr dà lơgar mờ gùng lòt pơndiang phan bơh Nga dê. Broa\ lơh glài do kờ` geh bơta ring bal bơh mpồl sền gàr ngap lơngai mờ sền gàr dà lơgar lơgar Ukraine lài mờ tu\ geh ngui ngan ngồn.

 Đơs tàm dơ\ lòt còp tus Crimea- Tiah pa geh tơmu\t bal tàm lơgar Nga tàm bồ nam do, ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga đơs tờm, Nga geh lơh jơh ală bơta lời gơtùi tàm gơnoar broă bơh lơgar dê, kờn tơn jơh dơ\ tam lơh tàm tiah đah măt tơngai lik lơgar Ukraine sơlơ gờn sơlơ niam. Mỹ mờ ală lơgar tàm tiah đah mat tơngai mu\t plai ù neh uă dơ\ hòi jà Nga ngui bơngă bơh lơgar do dê kờ` tơn jơh dơ\ tam lơh jo\ jòng tàm tiah đah măt tơngai lik Ukraine. Ală kuang bàng đơng lam bồ Mỹ mờ Châu Âu đơs là, Nga kờn pal lơh lài broă kơryan ală mpồl phàu crong mờ phan tam lơh gan tiah nhàr lơgar tus tàm lơgar Ukrainae mơkung tus bal tàm ală dơ\ cribơyai niam bơne\ mờ song dơ pă mờ gơnoar atbồ lơgar Ukraine.

Ngai òr 14/8, Gơnoar at bồ lơgar Malaysia đơs, ngai 22 tus do di gơlan geh bơyai lơh ies khà dà lơgar tus cau Malaysia gơbàn chơt tàm dơ\ gơ dùh rơndeh par geh sơnđan MH17 bơh gah rơndeh par Malaysia tàm đah mat tơngai lik lơgar Ukraine ngai 17/7 pa do. Ngai 22 tus do kung la ngai mờ 16 bồc cau gơbàn aniai Malaysia kờp du\ geh ai cèng rê bơh Hà Lan tus hờ Malaysia tơnơ\ neh geh dờp git.

 Làng bol Palestin ngai òr 14/8 pà gi\t, khi kơ\p kờn dùl jơnau ring bal ơm tam cuh pa đah Israel mờ srơh Hamas geh tơn jơh bơta wàng se kơryan bơh Israel dê tus mờ dòr bơ nơm Gaza. Ồng Mohammad el Deeb cau tu\ do gam ơm kis tàm dùl tàm gi\t nđờ jơ\t hìu bơsram bơh anih duh broă dunia dê tàm dòr bơ nơm Gaza pà gi\t, ồng kơ\p kờ` ală dơ\ cribơyai geh gơlam tus dùl kơrnuat sồr ơm tam cuh jo\ jòng mờ Israel.