JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Tơnơ\ dùl ngai lơh broă mhar mờ nùs nhơm geh kơ nòl uă, mho ngai òr 21/8, Pơrjum kuang bàng gùt lơgar bơsram mờ lơh jăt Kơrnuat sồr sồ 36 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar dê bè Pơrjum dờng Mpồl đảng ală kơnă wèt tus Pơrjum dờng cau ala măt gùt lơgar dơ\ 12 bơh Đảng dê neh tơn jơh. 13 jơnau đơs tàm dơ\ pơrjum ring bal uă mờ ală tơngume geh mblàng yal, cribơyai. Bè ờ uă tơngume kờn pal tơrgùm đơng lam kờn lơh geh bơta lơh geh cồng nha bơh Pơrjum dờng Mpồl đảng ală kơnă, ồng Tô Huy Rứa kuang geh jơng Gah gùng dră bal dà lơgar, Kuang đơng lam đảng dà lơagr mơkung là Kuang atbồ Mpồl bơyai lơh dà lơgar, sồr:“Broă bơsram mờ lơh jăt Kơrnuat sồr pal lơh bè lơi nàng cau geh đảng tàm gùt đảng gi\t nền, gi\t loh làng, mu\t lơh di Kơrnuat sồr, ring bal bơh bòn lơgar tus anih duh broă đơng lam đảng gơ wèt dà lơgar. Dơ\ 2, đơng lam lam bồ niam jơnau yal gùng dră bal bơh mpồl đảng, jơnau yal sền tìs di bơh anih duh broă đơng lam đảng dê, mơkung bơyai lơh niam broă cribơyai tă pơ gồp jơnau đơs tàm sră rơndăp cih sră nggal bơh Pơrjum dờng mpồl đảng kơnă hơđăng mờ Pơrjum dờng cau ala măt gùt lơgar dơ\ 12 bơh đảng dê. Dơ\ 3, đơng lam broă lơh kuang bàng lơh broă anih duh broă đơng lam đảng pal niam, di mờ jơnau pal jăt, broă rơndăp lơh, kờn pal lơh geh bơta lơh tờm tàm sền go\ yal tơngi\t mờ gàr kơ\ kơrnuat pal jăt, lơh glài tàm tu\ săc rơ wah pồ te\ khà kuang bàng lơh broă tàm anih duh broă đơng lam đảng”.

Kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar pa geh kơrnuat ky\ sra\ broa\ lơh lơh geh hìu prap phan kuơ yau gah lơh bao\ Việt Nam. Do geh la dùl anih tờm go\ ngan, anih prap phan bơna bè gah lơh  bao\ Việt Nam, drơng broa\ sền gàr mờ chồl guh bơta kuơ bơh phan bơna lơh bao\ Việt Nam. Mpồl  cau lơh bao\ Việt Nam la cau tờm bơcri. Hìu prap phan kuơ yau gah lơh bao\ Việt Nam geh lơh tàm dơlam anih tờm bơto git tai broa\ lơh gah bao\ di mpồl cau lơh bao\ Việt Nam tàm kơnhoàl Cầu Giấy, Hà Nội.

 Ồng Vũ Văn Ninh kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh dà lơgar pa geh kơrnuat bơ tơl priă blơi bơ tơl gar sơntìl chi tam ơn prăp dà lơgar. Mùl màl, bơ tơl 149 tơmàn priă bơh priă rcăng gàr lài kes priă dà lơgar nam 2014 ai Gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar in nàng blơi bơ tơl 4 rbô 40  tấn kòi sơntìl, 353 tấn sơntìl tơ ngời mờ 110 tấn sơntìl biăp ai tơmu\t tàm phan ơn prăp dà lơgar dê. Ồng Vũ Văn Ninh sồr broă atbồ mờ ngui khà priă pa yal mu\t lơh jăt di jơnau pal jăt.

Ngai òr 21/8, tàm Hà Nội,  đah khoa học công nghệ geh lơh bal mờ mpồl tin học bơt bơtàu Việt Nam neh bơyai lơh cri tơr`a “ Broa\ geh ngui broa\ lơh jơnau yal tơnggit broa\ lơh-Building Information Modelling” tàm bơcri, lơh geh, atbồ mờ ngui gùng lòt. Dơ\ cri bơyai mờ tơnggu me chul chồl ngui công nghệ thông tin dong kờl lơh sa, tơngguh cồng nha lơh broa\, mơ kung bơtàu tơngguh bơta pràn tàm pơr lòng tàm gơ rờm bal kơnhoàl mờ duniu tàm bơcri, lơh geh mờ lơh gùng lòt tàm Việt Nam. Tàm dơ\ cri bơyai, ua\ ngan cau kuang neh đơs, bơnah dờng ngan ala\ broa\ lơh bơh Việt Nam tu\ do tàm ua\ ngan bơta ờ niam tàm rơndap lơh, pria\ lơh gơbàn gơ jơh ua\, bơh mìng git go\ ala\ bơta tàm tu\ lơh,  bơta pràn at bồ rơndap lơh, at bồ broa\ lơh gam ờ  jak, pal ơpah cau dong mblàng bơh lơgar cau tu\ broa\ lơh geh ua\ ngan kal ke, broa\ lơh gam ờ hềt di pal ngan, at bồ mut ngui gam lơh mờ tê, ờ tơl phan bơna mblàng pơlam mờ trơ gùm kờp nàng lơh niam ngan bơta khà pria\.

 Kờp tus tu\ do, Mpồl cau lơh broă sa kơ nhoàl Ia Grai, càr Gia Lai neh pơ gồp bal mờ Cơldu\ lơh broă kă bro anih priă jền dong kờl cau rbah kơnhoàl Ia Grai dong kờl ai 2900 hìu làng bol lơh broă sa in càn priă bơtàu tơnguh lơh sa mờ kờp jơh priă ai càn là 43 tơmàn 500 tơlak. Mpồl cau lơh broă sa kơ nhoàl Ia Grai sùm pơ gồp bal mờ Cơldu\ lơh broă kă bro sền sơ wì bơta atbồ mờ ngui priă càn tàm 11 mpồl di ală ntum Ia Grăng, Ia Hrung, Ia Dêr, Ia Pếch. Tu\ do dồs jo\ tơngai ir ai ală hìu cau lơh broă sa in càn priă bơtàu tơnguh lơh sa là rlau 100 tơlak, geh tus 0,2% kờp jơh priă dồs.

Drim òr 21/8, Gah Pasteur bòn dờng Hồ Chí Minh ai git pa geh 1 na\ cau nac rê bơh tiah geh kòp Ebola neh tus is hìu sơnơm Nhiệt đới tàm mho ngai òr nao 20/8 nàng geh cah is. Do la cau nac gơ ơm tàm 20 na\ cau Việt Nam geh lòt lơh broa\ tàm lơgar Liberia. Lài hơ\ tàm nđờ ngai, cau do neh gơbàn duh sa\ mờ hùc sơnơm duh sa\ tu\ rơndeh par geh se\ mù tus blàng rơndeh par Bang Kok, Thái Lan. Den tàng,  cau do neh gơtùi lòt gan geh mai\ was duh sa\ tàm blàng rơndeh par Tân Sơn Nhất. Bulah bè hơ\,  tài ờ suk tus bơta pràn kơldang sa\ ja` den tàng, cau nac do neh tus is hìu sơnơm Nhiệt đới bòn dờng Hồ Chí Minh nàng kờ` geh ai cah is. Ala\ bác sĩ ai git, tu\ do pràn kơldang bơh cau do gam bè ờs, ờ go\ ai geh gơbàn duh sa\.

 Mho ngai òr 21/8, Hìu bơsram dờng Dà lơgar Hà Nội bơyai lơh Dơ\ jờng rơ ală kơnòm bơsram geh khà jờng tàm ală dơ\ pơr lòng dunia mờ tàm tiah do nam 2014 mờ khà dùl kơnă dà lơgar. Bơh bồ nam tus tu\ do, Hìu bơsram dờng Khoa học tự nhiên geh 9 nă kơnòm bơsram geh uă khà jờng jơnhoa tàm ală dơ\ pơr lòng dunia mờ tàm tiah do nam 2014. Tus tu\ do, Hìu bơsram dờng Khoa học tự nhiên neh ai geh 171 gai lòng tàm ală dơ\ pơrlòng kơnòm bơsram jak Olympic dunia, tàm hơ\ geh 43 gai lòng biàng.

Mho  mang òr 21/8, tàm  bòn dờng Buôn Ma Thuột,  càr Dak Lak, dùl dơ\ mìu dờng jo\ jòng, geh bal càl pràn mờ puh lèp kơnàs neh lơh ua\ ngan tờm chi tàm ala\ gùng Nguyễn Tất Thành, Ama Khê, Lê Duẩn gơbàn pa\ lơh gùng lòt gơbàn gơ kòl, bòn dờng Buôn Ma Thuột gơbàn tih dà, lơh geh dà sòr dờng ngan, lơh git nđờ rhiang rơndeh mai\  gơ pừ mờ gơbàn dà cò, gùng lòt gơbàn tung lơtang. Dùl na\ làng bol sền go\ đơs:“Dà gơ ntoat jơnhang ngan den tàng rơndeh  ờ gơtùi lòt, hơ\ la gơbàn chơt mai\, tề kung ờ gơtùi sơl, cau đì gơbàn gơ pừ ua\ ngan, lơh kòl gùng, lơh kơryan gùng lòt ngòt rngơt ngan tus cau lòt gùng .Tu\ do,  pal geh broa\ lơh lơi hơ\, bơta tàm do la dà gơ hòr soat, ai di lah bè  do den cau lòt gùng bol a` ngòt ngan”.

Ngai 17/9, tus do, Hìu sơnơm Nhơm zờu Dung Quất geh ơm ing lơh broă, ơm kơ\p tàm jàu wơl ai anih duh broă làng bol càr Quảng Ngãi in. Jăt hơ\, broă kham, sơm kòp ai làng bol in mờ bơsong ală bơta gơ rềng tus cau lơh broă tàm hìu sơ nơm do gam gơ gơs là bơta kal ke ngan tàm càr Quảng Ngãi tu\ do. Kal ke uă ngan tu\ Hìu sơnơm nhơm zờu Dung Quất ơm lơh broă là rlau 16 rbô sră kham sơm kòp ờ sa priă bơh làng bol dê lơh kham sơm kòp bơh sơn rờp tàm hìu sơ nơm do geh bơsong bè lơi? Ồng Nguyễn Tấn Hùng kuang jăt jơng atbồ Gah lơh sơnơm càr Quảng Ngãi pà gi\t: tơ nơ\ tu\ dờp geh tơn jơnau yal Hìu sơnơm geh ơm lơh broă, Gah lơh sơnơm càr Quảng Ngãi neh geh dơ\ pơrjum mhar mờ ală gah sơnah lơh broă geh gơ rềng bal mờ hìu sơ nơm dờng kơnhoàl Bình Sơn mờ Hìu sơ nơm rcăng gàr lài kơnhoàl Bình Sơn bơyai broă lơh bơsong broă kham sơm kòp ai làng bol tàm tiah do in.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ngai òr 21/8, ală kuang bàng lơgar Hàn Quốc mờ lơgar Mỹ neh geh dơ\ pơrjum tàm Seoul, lơgar Hàn Quốc kờn ]ri bơyai ală broă lơh glài tus tàm lơgar Triều Tiên. Jăt dùl jơnau gơlik geh ndai geh gơ rềng, Mpồl cribơyai sền gàr ngăp lơngai anih duh broă dunia ngai òr, ờ dờp jơnau sồr bơh lơgar Triều Tiên dê bơyai lơh dùl dơ\ pơrjum kờ` dră wơl dơ\ tàp ling bal đah Mỹ mờ Hàn Quốc. Lài hơ\, Triều Tiên neh cih sră pơyua sồr Mpồl ]ri bơyai sền gàr ngăp lơngai anih duh broă dunia bơyai lơh dùl dơ\ pơrjum ală lơgar tàm mpồl nàng cribơyai bè bơta tàm bồt Triều Tiên. Mơya, jơnau sồr do ờ dờp geh bơta kờn bal bơh ală lơgar tàm mpồl dê, den tàng Mpồl ]ri bơyai sền gàr ngăp lơngai anih duh broă dunia ờ geh broă rơndăp lơh bơyai lơh dùl dơ\ pơrjum.

Ồng Barack Obama kuang at bồ lơgar Mỹ đơs tờm geh ờ tam gơl tơngai ai rê ling lik bơdĩh lơgar Afghanistan, tàm tu\ geh ala\ bơta pơnrơ bè broa\ lơgar Mỹ pal sơnơng nền broa\ lơh ai rê ling lik bơdĩh lơgar Afghanistan tus lồi nam 2016 tơnơ\ Mỹ ai rơndeh par tam lơh geh tus wơl tàm lơgar Iraq. Tàm dơ\ pơrjum mờ ala\ cau dong broa\ dờng màng bơh Mỹ tàm poh lài, ồng Obama đơs, broa\ ơm ing broa\ ai rê ling Mỹ gam tam lơh tàm lơgar Afghanistan rê hờ lơgar tờm geh ờ lơh tam gơl jơnau gơbàn di lah lơgar Afghanistan ờ bơsong is tung lơtang gùng dra\ bal tàm lơgar.

 Ồng Andi Widjajanto kuang dong broă dờng màng mơkung là kuang đơng lam bồ Mpồl lơh kơ nòl broă bơta tàm jàu Gơnoar atbồ lơgar bơh Kuang atbồ lơgar Indonesia dê, pà gi\t: Gơnoar atbồ lơgar pa rơcăng geh tơrmù bơh 34 gah tu\ do gơmù gam 27 gah. Tàm hơ\, digơlan geh ală anih lơh broă atbồ dà lơgar geh crơng gơs pa mờ digơlan tơmu\t bal ală gah kung gam geh kơlôi nền. Lài hơ\, ồng Joko Widodo kuang atbồ pa geh pồ bơh lơgar Indonesia dê yal bơr, geh bơ\t bơtàu Gơnoar atbồ lơgar pa jăt broă lơh tơnguh jơnhoa cồng nha lơh broă mờ rcăng sơndră sa kuề sa kùa.

Ngai òr 21/8, ồng Andrei Lysenko cau pơlam đơs bơh anih duh broa\ sền gàr dà lơgar mờ sền gàr ngap lơngai Ukraine neh geh kơrnuat ngan ngồn ai ala\ mpồl rơndeh dong kờl bơh lơgar Nga, geh mut tàm lơgar do. Jat ồng Lysenko, broa\ lơh lơh tu\ do la gah sền gròi phan ta\ dia tơmut tơlik mờ lơgar ndai lơgar Ukraine geh bơyai lơh sền phan do mờ broa\ lơh do geh mut lơh tàm tơngai gờ` ngan. Ồng Lysenko kung geh jơnau đơs kơp kờ`: Anih lơh broa\ dong kờl phan bơna sơnơm tơm ba dunia geh gờ` geh kơrnuat broa\ lơh jàu phan dong kờl do tus đah mat tơngai lik lơgar Ukraine.

 Kuang bàng lơh sơ nơm lơgar Mỹ pà gi\t, bác sĩ bơ tờp virus Ebola tu\ ơm tàm lơgar Liberia neh bời wơl kòp tơ nơ\ tu\ sơm kòp mờ sơ nơm lơh tơr lòng lài Zmapp, tàm bòn tờm mờ neh geh ai rê bơh hìu sơ nơm tàm ngai òr 21/8. Bác sĩ Kent Brantly la dùl tàm 2 nă cau sơn rờp ngui sơ nơm Zmapp mùl gam ơm tàm tu\ tơngai lơh tơr lòng lài. Bác sĩ cau Mỹ dơ\ 2 gơtìp bơ tờp virus Ebola tu\ gam lơh kơ nòl broă tàm lơgar Liberia là Nancy Writebol kung geh sơm kòp mờ sơ nơm Zmapp mờ neh geh bơta gơ dờp niam ngan. Bơta sơnơm bơh ală cau jak chài lơgar Mỹ mờ lơgar Canada tam klăc lơh bal uă do tơ nơ\ hơ\ neh geh jun tus tiah đah măt tơngai mu\t Châu Phi nàng dong kờl kơryan kòp Ebola tàm bơta ai gơnoar bơh Mpồl lơh sơnơm dunia-WHO dê.