JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Pơn jăt tai pơrjum dơ\ 7, Gơnoar ala măt dà lơgar kơnă 13, mho ngai òr 22/5, Gơnoar ala măt dà lơgar ]ri bơyai tàm mpồl bè rơndăp lơh adăt bơyai lơh anih cah rn\a làng bol tam gơl mờ rơndăp lơh adăt bơyai lơh anih gròi sền ai ngui kơrnuat boh lam làng bol tam gơl. Do là 2 rơndăp lơh adăt geh tam gơl kờn mu\t lơh gơs adăt boh lam tơl ngan, dipal ală gùng dà broă lơh tam gơl pa kơrnuat boh lam bơh Đảng, Dà lơgar dê mờ dipal mờ sơnoa boh lam nam 2013. Ngai do, Gơnoar ala măt dà lơgar pơn jăt tai ]ri bơyai tàm mpồl bè đơs bơtơl cồng nha mut lơh broă rơndăp lơh bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn mờ kes priă dà lơgar nam 2013; broă rơndăp lơh kờn lơh geh bơta ring bal kes priă dà lơgar mờ kes priă bòn lơgar nam 2013; broă lam mu\t lơh broă rơndăp lơh bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn mờ kes priă dà lơgar ală nhai bồ nam 2014; kờp du\ tơn jơh ngui kes priă dà lơgar nam 2012.

Kềng gah dơ\  cri bơyai lơh sa dunia-WEF bè  đah mat tơngai lik châu Á pa geh lơh tàm Philippines, drim òr 22/5, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar at bồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh geh dơ\ tìp giáo sư Klaus Schwab kuang at bồ cri bơyai lơh sa dunia. Đơs jơnhua sơnđan bơh dơ\ pơrjum nàng chul chồl gơguh tài bơta gơguh jak drờm ring bal, ồng Nguyễn Tấn Dũng đơs tờm, broa\ mờng ngan bơh Việt Nam neh ai go\ broa\ bơt bơtàu pa tàm lơgar bal mờ broa\ gơ rờm bal dunia la broa\ lơh geh cồng nha ngan nàng lơh geh bơta chồl guh pràn ngan tus mờ bơtàu tơngguh mhar mờ kơljap. Ồng Nguyễn Tấn Dũng ai git, tu\ do Việt Nam gam pơnjat tai lơh gơs broat gah lơh sa mờ tam gơl broa\ lơh bơtàu tơngguh nàng lơh geh dùl rài lơh sa geh pràn tam pơr lòng bal mờ drờm bal mờ gơguh jak mpồl bơtìan, rềp mềr mờ tiah kis.

 Ngai òr 22/5, ]ri bơyai mờ cau lơh bău kềng dơ\ pơrjum dơ\ 7, Gơnoar ala măt dà lơgar kơnă 13, ồng Đinh La Thăng kuang atbồ Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar pà gi\t, Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar kờn jơh lơm jơnau sồr lời bơnah priă 35 rbô tơmàn tềm pềr geh bơh broă kờp sền wơl tơr mù bơcri priă ală rơndăp broă lơh gùng lòt nàng lời bơcri lơh ơhò dờng ai làng bol lơh ka in kơ\ kơl jăp lơh sa, iang nùs lơh broă tàm dà lềng. Mơya, kờ` pal mblàng yal tai ai làng bol lơh ka in rơhời tam gơl tus ngui ơhò lòs. Ồng Đinh La Thăng đơs tờm: Ală broă lơh lời ai Trường Sa, Hoàng Sa, dong làng bol lơh ka lơh broă tàm dà lềng, iang nùs kơ\ kơl jăp lơh sa geh Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar kờn jơh lơm, tàm hơ\ geh jơnau sồr ai 35 rbô tơmàn priă là priă Gah gùng lòt pơndiang phan dà lơgar pa kờp sền wơl ală rơndăp broă lơh, lơh tam gơl wơl rơndăp lơh bơh hơ\ tơr mù jơh ală priă bơcri ală rơndăp broă lơh gùng lòt rơcăng mu\t lơh.

Mho ngai òr 22/5, Tàm hìu lơh broa\ Gơnoar at bồ lơgar, ồng Vũ Văn Ninh kuang jat jơng gơs gơnăp gơnoar at bồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh tìp ala\ cau lơh sơnơm ling klàng bal mờ làng bol lơh bal lài do càr Kiên Giang di mpòl geh tus còp Hà Nội. Mpồl cau lơh sơnơm ling klàng mờ làng bol lài do càr Kiên Giang la mpồl lơh broa\ neh  geh crơng gơs geh 5 nam do. Tu\ do,  mpồl geh tus 13 mpồl dềt tàm gùt càr mờ 770 na\ cau drờm la cau ling yau tus bal sền gàr dà lơgar tàm ala\ rài. Pah nam mpồl neh bơyai lơh git nđờ rhiang dơ\ kham sơm kòp di ala\ broa\ lơh sền gàr pràn kơldang sa\ ja` làng bol mờ ala\ khà pra\ bơdĩh pria\ jền dà lơgar. Ồng Vũ Văn Ninh neh đơs jơnhua broa\ lơh bơh mpồl cau lơh sơnơm ling klàng mờ làng bol lơh bal lài do càr Kiên Giang tàm tơngai do, geh ta\ pơ gồp mut lơh geh cồng nha gùng dà broa\ lơh sền kuơ mpồl bơtìan bơh dà lơgar, kơp kờ` cau lơh sơnơm ling klàng làng bol lơh bal lài do pơnjat tai lam lài ala\ broa\ lơh, bơto bơtê oh kòn  jat jơng tai bơhìan bơh rnàng bi, rnàng bèp kờ` bơt bơtàu mờ sền gàr dà lơgar.

Ngai òr 22/5, tàm anih tờm chài rơgơi kơnhòal Krông Năng, càr Dak Lak geh lơh Dơ\ lam lơh Nhai lơh broă tài kơnòm dềt nam 2014. Mờ tơngume Lơh broă tài dùl mpồl bơtiàn ờ geh tam lơh, ờ sơgràm aniai kơnòm dềt. Nhai lơh broă tài kơnòm dềt nam do gùt càr Dak Lak tơr gùm lơh pràn mblàng yal ală gùng dà broă lơh, kơrnuat bơh lam bơh dà lơgar dê tus mờ broă lơh sền gàr, ròng siam, dong kờl mờ bơto bơtê kơnòm dềt, lơh geh bơta tam gơl uă ngan bè jơnau gi\t wa\ mờ broă lơh bơh gùt mpồl bơtiàn dê tus mờ broă lơh ròng siam sền gàr dong kờl rơnàng tơnơ\ do bơh dà lơgar dê, kờn jơh ală oh geh ơm kis, bơsram sră tàm ù tiah ờdo ờdă ngăp lơngai mờ niam bơne\.

Kơnờm bơh làng bol tàm ntum dong kờl ù sre, tu\ do tàm blàng sre lơh kòi 1 kàl bơh rlau 200 lồ tàm Kơ Dơ, ntum Glar, kơnhoàl Đak Đoa, càr Gia Lai neh geh gùng geh lơh bơh hờ gùng ntum geh lòt tus tàm sre jòng rlau 2 kơi sồ, ơ nàng 5 thơt, dong ngan làng bol in pơndiang kòi  tơnơ\ tơ wès cèng rê hờ hìu. Bulah gùng gam ờ hềt niam tài ờ hềt lơh mờ bê tông, gơya ala\ rơndeh lơ òr, rơndeh lơ mòk drờm geh lòt rê bưon boài tàm jơh  nhai prang mờ nhai mìu. Tus kàl  lơh sa,  làng bol ngui rơndeh pơndiang phan lơh broa\ tus tàm sre kờ` lơh sa mờ trơwơl wơl geh pơndiang kòi lơh geh bơh  tàm sre rê hờ hìu tơnơ\ geh  tơnhàu, tơmù geh cau lơh broa\ mờ pria\ jền lơh broa\ sa.

 Ngai òr 22/5, Mpồl lơh broă bơh càr dê bơh mò Nguyễn Thị Ngọc Lệ kuang jăt jơng atbồ anih duh broă làng bol càr Dak Nông lam bồ neh lam lòt sền bơta lam mu\t lơh bè bơtàu tơnguh lơh sa sươn sre jăt ngui măi moc\ pa tơngai bơh nam 2011-2015, wèt tus nam 2020 tàm ù tiah kơnhòal Dak Glong. Tàm dơ\ lơh broă, mò Nguyễn Thị Ngọc Lệ đơs tờm, broă rơcăng lài lam mu\t lơh kơrnuat do tàm kơnhòal neh dong làng bol ngăc ngar tàm broă tam gơl tờm chi tam phan ròng, ngui kòn sơntìl pa lơh geh cồng nha uă, geh khà priă kă bro jơnhoa. Bơta geh ngan, ală broă lơh neh dong làng bol lơh geh tai uă priă jền, kơ\ kơl jăp rài kis mờ lơh pas.

Dơ\ pơr lòng jơh kai bơsram 3 nam do, gùt càr Lai Châu geh rlau 2.500 na\ kơnòm bơsram cih mat dan pơr lòng, tàm hơ\ geh rlau 70% la kơnòm bơsram kòn cau. Càr Lai Châu ]rơng gơs 19 mpồl bơyai lơh dơ\ sền pơr lòng, gơguh 5 mpồl pơndrờm mờ nam lài. Nàng dong kờl  tơl bơta buơn boài  rlau jơh tus kơnòm pơr lòng tus pơr lòng, càr Lai Châu kung neh geh broa\ lơh ai dong kờl khà pria\ tus ala\ kơnòm bơsram geh rài kis rbah, kal ke kờ` ala\ oh ờ sơnơng kơlôi. Ala\ kơnòm bơsram, ngan la  kơnòm bơsram kòn cau geh bơyai lơh bơsram lài git tai wơl jơnau bơsram nàng pơr lòng jat khà cau, tiah geh rwah. Ala\ hìu bơsram kung bơyai lơh dong mblàng mờ ai kơnòm bơsram cih mat môn  pơr lòng rwah is, tam pà ơdu\ mờ geh ai bơsram tai ơla\ oh in.

Tàm 2 ngai, ngai òr mờ ngai do (22 mờ 23/5), tàm bòn dờng Hồ Chí Minh, geh lơh Pơrjum gah kòn cau ùr deh dùh Việt Nam-Tây mờ Châu Á-Thái Bình Dương dơ\ 14 bơh Hìu sơnơm gah kòp cau ùr deh dùh Từ Dũ, bòn dờng Hồ Chí Minh pơgồp bal mờ Mpồl cau lơh sơnơm gah kòp cau ùr deh dùh lơgar Tây mờ Mpồl cau lơh sơnơm gah kòp cau ùr deh dùh dunia lơgar Tây bơyai lơh. Do là jơnau lơh sơnơm ờs mờng pah nam ndrờm pal mờ dunia bơh gah lơh sơnơm Việt Nam dê, kung là tu\ nàng ală  cau lơh broă gah kòp cau ùr deh dùh tàm lơgar mờ lơgar ndai geh tu\ tìp măt cribơyai mờng chài gơ rềng tus broă lơh sơm kòp mờ kơlôi sơnơng, mờ bơtàu tơnguh gah lơh broă gah kòp cau ùr deh dùh. Bơh pơrjum, geh cèng tus gah lơh sơnơm bòn dờng Hồ Chí Minh in, kuơ màng là gah cau lơh sơnơm gah kòp cau ùr deh dùh bơta sền tơl làm, bal mờ dùl broă lơh lơh broă geh kuơ ngan ngồn kờn lơh gơs kơnòl broă sền gàr pràn kơldăng să jan\ deh dùh ai làng bol in tàm tu\ tơngai pa.

JƠNAU TƠNGGUT DUNIA.

Ngai òr 22/5, ồng Susilo Bambang Yudhoyono kuang atbồ lơgar Indonesia sơnđờm dơ\ lòt còp kơnă dà lơgar 3 ngai tus lơgar Philippines. Jăt broă rơndăp lơh, ồng Susilo Bambang Yudhoyono geh dơ\ cribơyai broă dờng màng mờ ồng Benigno Aquino kuang atbồ lơgar Philippines cribơyai bè ală bơta 2 lơgar, tiah do mờ dunia mờ 2 lơgar sền gròi bal, ngan là sơlơ tơnguh tai bơta tam klăc lơh broă bal đah 2 lơgar tàm ală broă, bè kă bro, bơcri priă, tơr mù bà trồ tiah lơh aniai, sền gàr làng bol ntrờn ơm kis mờ tìp măt lơh quèng làng bol.

Pa do, tàm hìu lơh broa\ broa\ Anih duh broa\ châu Âu tàm Brussels lơgar Bỉ neh lơh geh dơ\ pơrjum bơh Anih duh broa\ châu Âu mờ Gơnoar at bồ lơgar Gruzia. Tơnggu me tờm bơh dơ\ pơrjum la ]ri bơyai rnàng tơnơ\ do bơh kơrnuat tam tơrbo\ bal bơh mpồl tam klac châu Âu mờ Gruzia. Mpồl tam klac châu Âu pơrgon geh dong kờl broa\ lơh lơh niam gùng dra\ bal, adat boh lam mờ lơh sa tờm dờng bơh Gruzia mờ mpồl tam klac châu Âu kờ` ngan bơta  gơrờm bal bè gùng dra\ bal mờ lơh sa Gruzia mờ mpồl tam klac châu Âu. Jơh mpồl tam klac châu Âu mờ Gruzia drờm  tam pà broa\ lơh bal bè lơh tờm, ngap lơngai,  pas gơs mờ kơp kờ` geh ky\ kơrnuat tam tơrbo\ bal tàm tơngai tus.

 Ồng Bounthong Chitmany kuang geh jơng Gah gùng dră bal dà lơgar, kuang atbồ Anih duh broă sền sơ wì đảng làng bol kăc màng lơgar Lào, Kuang atbồ Cơldu\ lơh broă rơcăng sơndră sa kuề sa kùa dà lơgar Lào pà gi\t, anih lơh broă kờp du\ priă jền Gơnoar atbồ lơgar Lào neh geh kơrnuat mu\t lơh niam broă yal loh làng jơtài bơh kuang bàng lơh broă sa priă nhai dà lơgar dê lài mờ tu\ guh at gơnoar broă nàng kơr yăn sa kuề sa kùa. Jăt ồng Sinay Mienglavanh kuang jăt jơng atbồ anih duh broă sền sơwì Đảng làng bol kăc màng Lào, ală bơta jơtài kờp priă rlau 20 tơlăc ki\p priă lơgar Lào rlau hơđăng bè ù tiah, hìu ơm, rơndeh rơndồ, măi moc\ kung bè ală phan kuơ màng ndai ndrờm pal cih yal jơh.

Ala\ gah ai tơnggit AP, AFP mờ Reuters lam jơnau bơh Gah sền gàr dà lơgar Hàn Quốc ai git, Triều Tiên ngai òr 22/5, neh lơh cuh phàu ngan tàm ù tuah gam tam phà đah jum dà lềng Hoàng Hải, rềp anih ơhò tam lơh bơh lơgar Hàn Quốc sền gròi. Broa\ gơlik geh tàm tu\ 6 jơ mho òr. Bulah bè hơ\, Gah sền gàr dà lơgar Hàn Quốc đơs tờm ơhò tam lơh bơh lơgar do ờ di phàu kơnong mờ kung ờ gơbàn bơcah tơrlah aniai. Gah ai tơnggit Yonhap bơh lơgar Hàn Quốc ai git, ơhò tam lơh lơgar do neh cuh sal tê wơl tàm dà lềng rềp  ơhò tam lơh bơh lơgar Triều Tiên. Anih sơndio rùp YTN bơh lơgar Hàn Quốc kung geh đơs la ơhò tam lơh bơh  lơgar do neh cuh 2 ròt gar phàu  sal tê wơl, mơya kuang bàng Gah sền gàr lơgar Hàn Quốc ờ hềt đơs tờm jơnau yal tơnggit do.

Jăt păng bău Les Echos, lơgar Tây dê, dùl nă kuang bàng lơgar Lo neh dờp, tu\ tơngai mờ kă broă mờ lơgar ndai bơh lơgar Lo dê gơguh uă neh lòt rlau, tài priă nhai, priă tă lơh sa ndrờm gơguh mờ là àn ơnòng kơn jơ\ tus mờ ală mpồl lơh sa kă bro lơgar Lo. Tàm nhai 4 nam do, tăc phan mờ lơgar ndai bơh lơgar Lo dê mìng gơguh 0,9% pơndrờm mờ tu\ do nam lài. Khà priă apah cah lơh broă lơgar Lo tu\ do gơguh tus 2 dơ\, geh tu\ là tus 3 dơ\ pơndrờm mờ ală lơgar bè Ấn Độ, Việt Nam hala Campuchia.