JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho ngai òr 23/10, tàm Gơlang kuang atbồ lơgar, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar neh geh dơ\ tìp măt rềp mềl 60 nă cau ling yau, ala mat tus ală cau ling Sư đoàn 1 khin cha jak chài di dơ\ lòt còp mờ pơrjum tìp mat tàm càr lơgar Hà Nội. Tàm nùs nhơm ram mhu\ tam klăc cau dùl nùs nhơm bal, ală cau ala mat neh yal mờ Kuang atbồ lơgar in dùl ê\t bè ală broă crơng gơs mờ ală broă tam lơh jai pha pơn rơ ngan bơh Sư đoàn 1 dê tàm ală nam nhai tam lơh tam dră mờ bol Mỹ sò tơm sơ gràm phà. Tơlik nùs nhơm ngoh rơngăc geh tìp mat ală cau ling bơh Sư đoàn 1 khin cha jak chài, ală cau neh pơ gồp bơnah lơh gơs bơta pha lin tơngklàs tiah đah jum tơrgùm dùl dà lơgar, ồng Trương Tấn Sang jờng rơ mờ gờm chờ ală cồng nha lơh geh dờng ngan bơh kuang bàng, cau ling Sư đoàn 1 dê neh lơh geh tàm 9 nam tam lơh tam dră mờ bol Mỹ sò tơm sơ gràm phà bơh jơi bơtiàn he dê, mờ kơp kờn là ală cau ling yau pơn jăt tai tơnguh jơnhoa nùs nhơm cau ling wa Hồ, bal mờ gùt Đảng, gùt làng bol sơr lèt gan jơh ală kal ke, bơ\t bơtàu dà lơgar pas sơm pràn kơldăng, sền gàr kơ\ kơl jăp gơnoar tờm mờ tơl làm ù tiah bơh Dà lơgar dê.

Tàm dơ\ pơrjum tơl làm ngai òr 23/10, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar neh ngan ngồn jàu tus Gơnoar ala mat dà lơgar ky\ kơrnuat pơrgon anih duh broa\ dunia bè gơnoar cau kue\t kơlte, kơrnuat pơrgon, kơrnuat pơrgon bal sơndra\  pù pờng mờ ala\ broa\ lơh lơh glài ja` iơh, ờ di kòn bơnus hala tam bàs kòn bơnus. Broa\ Gơnoar ala mat dà lơgar sền nàng ky\ 2 kơrnuat do la broa\ lơh adat boh lam geh pơrya ngan kuơ màng tàm broa\ sền gàr gơnoar kòn bơnus jat sơnoa boh lam nam 2013. Bè hơ\,  bal mờ broa\ tam gơl pa ala\ bơta adat geh gơ rềng tus mpồl đơng lam dà lơgar jat sơnoa boh lam 2013, broa\ sền ky\ sra\ ala\ kơrnuat pơrgon bal dunia geh gơ rềng tus gơnoar kòn bơnus ai go\ ala\ lơh ngan bơh Gơnoar ala mat dà lơgar- anih lơh broa\ geh gơnoar jơnhua rlau jơh bơh dà lơgar tàm broa\ ai sơnoa boh lam mut tàm rài kis. Kơp kờ`, 2 sra\ nggal adat dunia do geh  ala\ kuang bàng Gơnoar ala mat dà lơgar sền nền nòn lài mờ tu\ kờ` bal, ring bal tàm lồi dơ\ pơrjum do.

 Mang òr 23/10, tàm Anih tờm pơrjum dà lơgar Mỹ Đình, Hà Nội, geh lơh dơ\ sơnđờm mu\t lơh dơ\ pơr lòng lơh broă jak Asean dơ\ 10 nam 2014, mờ tơngume “ Bơta chài broă lơh- Bơta kuơ ngan ngồn bơh bol he dê”. Mò Nguyễn Thị Kim Ngân kuang jăt jơng atbồ Gơnoar ala mat dà lơgar neh tus bal. Dơ\ pơr lòng lơh broă jak Asean dơ\ 10 nam 2014, geh 293 nă cau pơr lòng bơh 10 lơgar tàm Mpồl Asean geh tàm pơr lòng bơta jak lơh broă tàm 25 broă lơh, tàm hơ\ geh 23 broă lơh ngan ngồn mờ 2 broă lơh ai cau in sền. Dơ\ pơr lòng lơh geh tu\ niam ai mờr 1 rbô nă cau mờng chài, cau pơr lòng geh tìp mat lơh quèng mờ tàm yal tơngi\t bal bơta mờng chài tàm broă lơh. Đơs tàm dơ\ sơnđờm mu\t lơh, mò Nguyễn Thị Kim Ngân đơs tờm: Sơlơ bơto bơtê tai broă lơh kờn tơnguh jơnhoa pràn jak geh broă lơh mờ sơlơ tơnguh tai bơta chài bơh mpồl cau lơh broă dê là jơnau kờn neh geh đơs tờm tàm jơnau yal bơr bơh ală kuang bàng đơng lam bồ Asean dê bè bơtàu tơnguh mpồl cau lơh broă mờ bơta chài bơtàu tơnguh wơl lơh sa, gơguh tai kơ\ kơl jăp geh ring bal tàm pơrjum kuang bàng dờng màng Asean dơ\ 17 tàm Hà Nội, lơgar Việt Nam.

Mho ngai òr 23/10,  tàm Anih tờm pờ tơlik jơnau đơs dà lơgar sồ 58 gùng Quán Sứ, Hà Nội, anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam mờ gah lơh sơnơm dà lơgar neh bơyai lơh ky\ sra\ pơrgon bal geh lơh bal mblàng pơlam bơtàu tơngguh khà lơh bal hia\ sra\ nggal mờ  broa\ lơh kham sơm kòp. Broa\ ky\ bal broa\ lơh bal mblàng pơlam la bơr nàng ja\ nàng ala\ mpồl di anih lơh broa\ jơnau đơs Việt Nam mờ Gah lơh sơnơm dà lơgar geh lơh lài lơh bal nền nòn,  bơtàu tơngguh khà mblàng, geh yal ala\ gùng dà broa\ lơh  bơh Đảng,  Dà lơgar gah lơh sơnơm. Tàm hơ\ gah pờ tơlik jơnau VOV gùng lòt dà lơgar gam pờ tơlik jơnau yal tơnggit 115 tàm ala\ tu\ jiơ niam tàm ngai. Bal mờ hơ\,  geh yal tơnggit di pal mo bè ala\ bơta jak chài pa tàm broa\ kham sơm kòp, ala\ cau lơh sơnơm lam lài, bác sĩ pơnrơ jak.

Tơ nơ\ mờr dùl nam lơh, tus tu\ do, rơndăp broă lơh niam wơl mờ lơh ơnàng mờr 24 kơi sồ gùng Hồ Chí Minh, gơl lòt gan ù tiah càr Kon Tum neh jơh lơh geh 40% bơnah broă. Tu\ do, ală cau tờm lơh gùng gam lơh mhar tơngai pơrgon lơh gơs gùng, lơh ngan jơh nùs lơh gơs lài mờ broă rơndăp lơh là 3 nhai. Nàng lơh geh tơngai pơrgon lơh gơs gùng Hồ Chí Minh gơl lòt gan càr Kon Tum, 3 mpồl cau lơh gùng neh ai gi\t nđờ rơhiang nă cau lơh gùng bal mờ rơndeh rơndồ, măi mo\c, tam pà gơs pe mpồl, lơh broă sùm ngai kung bè mang. Tu\ do, broă lơh gùng gam geh uă bơta bươn, tài càr Kon Tum neh jàu jơh mat gùng, cau lơh gùng rcăng lài phan bơna mờ trồ tiah kung tơngai ranh rơ sơh sơl nàng lơh gùng mhar.

Mpồl dờng xăng zờu Việt Nam-Petrolimex ngan ngồn yal tơmù khà pria\ xăng zờu. Do la dơ\ 2 tàm nhai 10, pria\ xăng geh tơmù, mờ khà tơmù ua\ đau. Pria\ xăng gơmù bơh pria\ xăng zờu tàm drà ka\ bro dunia pơnjat tai gơmù. Tus tu\ do, phan xăng zờu neh gơmù tus 8 dơ\ mờ kờp jơh pria\ gơmù la 3.300 pria\ tàm dùl lit. Zờu diezen gơmù tus 14 dơ\ mờ khà pria\ gơmù tus 3.060 đong tàm dùl lit, zờu chu gơmù tus 11 dơ\, kờp pria\ gơmù tus 2.890 đong tàm dùl lit mờ zơu majut gơmù tus 9 dơ\.

Pơgăp 11 jiơ mang ngai 22 nhai 10 pa do, tàm bòn dùl, ntum }ư Mô\t, kơnhoàl Ea H’ Leo, càr Dak Lak, mpồl lơh broă geh gơnoar neh ku\p bàn 4 nơm rơndeh lơ òr gam pơndiang tìs mờ kơr nuăt boh lam pơgăp 10 khối chi. 4 nơm rơndeh lơ òr pơndiang dơm chi kơnau gơtìp Mpồl lòt sền làm gah sền go\ mờ ku\p tàm tiah rềp Anih atbồ sền gàr brê bơh Mpồl lơh sa kă bro is dùl nă să lơh broă brê bơ nơm Ea Wy, kơnhoàl Ea H’Leo, càr Dak Lak. Tu\ gơtìp sền go\, ală cau pơndiang dơm chi kơnau neh dô pồn, lời wơl jơh ală phan bơna mờ rơndeh rơndồ. Ồng Nguyễn Minh Ưng kuang jăt jơng atbồ anih sền gàr brê kơnhoàl Ea H’Leo, pà gi\t, ală dơm chi do bơh cau koh kơl kơnau brê tàm ntum Ea Răl koh kơl kơnau tàm ală bă brê geh is tàm kơnhoàl Ea Súp, rềp nhàr mờ kơnhoàl Ea H’ Leo. Broă do gam geh anih lơh broă geh gơnoar lùp khàu lơh loh.

 Ngai òr 23/10, tàm bòn dờng Cần Thơ, Cơldu\ lơh broă kă bro mờ lơh sa mờ măi moc\ Việt Nam-VCCI pơ gồp bal mờ Anih lơh broă ala mat lơgar Phần Lan tàm lơgar Việt Nam bơyai lơh tơlik mat rơndăp broă lơh dong kờl bơtàu tơnguh tăc phan lơh gơs bơh sươn sre mờ phan tàm dà tus drà kă bro lơgar Phần Lan mờ Tiah đah tô Châu Âu. Rơndăp broă lơh kờn tơnguh jơnhoa pràn jak bơh mpồl lơh sa kă bro lơh gơs phan mờ tăc mờ lơgar ndai phan lơh geh bơh sươn sre phan tàm dà Việt Nam dê, pơ gồp bơnah sơlơ tơnguh tai bơta gi\t gơ\p kă bro mờ bơcri priă đah Việt Nam mờ Phần Lan mờ Tiah đah tô Châu Âu.

JƠNAU TƠNGGUT DUNIA.

Ngai òr 23/10, ală rơndeh par bơh mpồl ling dunia bơh lơgar Mỹ lam bồ pơn jăt tai mu\t lơh dùl ròt ală dơ\ đùh bồm mờ rơndeh par tàm bòn drà dờng màng Kobani, lơgar Syria dê, là tiah gam gơlik geh bơta tam lơh cui rơ]ai ngan đah cau Kurd mờ ling lềng kờn lơh gơprah gơ pring jơh Mpồl Dà lơgar Islam-IS. Jăt Anih tờm đơng lam dơ\ tam lơh, ală mpồl ling neh mu\t lơh jơh ală là 15 dơ\ đùh bồm mờ rơndeh par tàm 2 ngai do tàm bòn drà Kobani, mờ neh đùh bồm di tàm ală anih lơh zờu bơh mpồl Dà lơgar Islam-IS gròi sền. Ală dơ\ đùh bồm mờ rơndeh par gơlik geh tàm tu\ tơngai ală gah mpồl cau Kurd tàm lơgar Syria lài hơ\ neh lơh geh dùl jơnau ring bal tam pà bal gơnoar atbồ mờ săng jơh ală jơnau gơ jran\ kơuềng nàng ngui jơh bơta dong kờl ngai sơlơ gơguh uă tai bơh dunia dê tus mờ dơ\ tam lơh tam dră wơl mpồl Dà lơgar Islam- IS gam gròi sền uă ù tiah tàm dà lơgar tàm Trung Đông do.

Ngai òr 23/10, ồng Stefen Harper kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar Canada pơrgon geh jàu tai gơnoar sền gròi mờ gơnoar kup krơ\ tus ala\ cau lơh  broa\ sền gàr ngap lơngai tơnơ\ dơ\ rah phào bơdĩh hìu lơh broa\ Gơnoar ala mat dà lơgar ờ cơldu\ lơh broa\ kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar tàm càr lơgar Ottawa dùl ngai lài hơ\. Jơnau đơs tềng đap Gơnoar ala mat dà lơgar, ồng Harper kung đơs tờm geh lơh pràn lơh mhar broa\ lơh tơngguh adat boh lam geh dong kờl ala\ anih lơh broa\ geh  gơnoar gơtùi jòi geh tềl mờ lùp khàu ala\ cau gơ gơs cau sò tơm iơh bơsac tu\ lòt hờ lơgar cau mờ bơyai lơh yal ya\ ala\ cau do.

Tàm dơ\ wa\ ồng Surakiet Sathienthai kuang atbồ Mpồl duh broă ring lơngai mờ tơrna bơyai Châu Á-APRC tàm Viêng Chăn, lơgar Lào tàm ngai òr 23/10, ồng Thongsing Thammavong kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Lào pà gi\t, lơgar Lào ờ kơ\p kờn gơlik geh ală bơta tàm gơ jran\ tàm tiah dà lềng đah mat tơngai lik mờ kờn jơh ală broă lơh nàng lơh geh bơta ring lơngai tàm tiah dà lềng đah măt tơngai lik. Mpồl duh broă ring lơngai mờ tơrna bơyai Châu Á là dùl mpồl lơh broă ờ di gơnoar atbồ lơgar sền gròi dunia krơi is, geh mpồl kuang bàng đơng lam là ală kuang bàng đơng lam bồ lài do bơh ờ uă lơgar dê bè: Thái Lan, Malaysia, ai jơnau kờn lơh broă là dong kờl ală gơnuar ătbồ lơgar bơsong mờ bơta ring lơngai ală tam pìt tam phà tàm tiah do kờn chul chồl ring lơngai, bơtàu tơnguh mờ kơ\ kơl jăp tàm tiah Châu Á.

Mpồl lơh sơnơm dunia ai git, tus tu\ do neh geh rlau 9.900 na\ cau bơtờp virus chơt cau Ebola tàm đah mat tơngai mut châu Phi, mơ kung geh yal lài khà sồ do geh sơr lèt rlau khà sô 10 rbô tàm poh do. Tàm 3 lơgar đah mat tơngai mut châu Phi la anih gơbàn ua\ ngan kòp Ebola, jơnau kòp gam gơbàn aniai ngan mờ ala\ cau gơbàn kòp pa mờ cau chơt slơ gơguh pah ngai. Tus tu\ do,  geh  ua\ tai lơgar  tàm dunia bè Bolivia, Tây, Liberia, Lo…yal geh dong kờl mờ tus bal mờ broa\ lơh sơndra\ kòp Ebola tus mờ ù tiah đah mat tơngai mut châu Phi.

 Tơ nơ\ 4 ngai lơh broă, Pơrjum bal dơ\ 4 Mpồl duh broă đơng lam Đảng cộng sản lơgar Lo kơnă 18 ngai òr 23/10 neh tơn jơh tàm Bắc Kinh. Do là dơ\ sơn rờp bơta chul chồl tơl làm atbồ dà lơgar jăt adăt boh lam hala gam sơnđan là broă lơh adăt boh lam atbồ geh ai cribơyai tàm dùl dơ\ pơrjum bal bơh Mpồl duh broă đơng lam đảng cộng sản lơgar Lo dê kờn sơlơ tơnguh tai mờ tam gơl pa broă lơh đơng lam bơh Đảng dê tus mờ chul chồl tơl làm atbồ dà lơgar jăt adăt boh lam.