JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Ngai do 28/11, Gơnoar ala mat dà lơgar pơrjum bal tàm hìu pơrjum, pờ tê ring bal ờ uă rơndăp lơh adăt, cribơyai ờ uă tơngume gam geh jơnau đơs krơi is bè rơndăp lơh adăt lơh sơ nơm phan ròng. Jăt broă lơh, drim do, Gơnoar ala mat dà lơgar pờ tê ring bal kơrnuat ki\ kơrnuat bơh anih duh broă dunia dê bè tam dră lùp khàu pù pờng mờ ală broă lơh boh bơr tam cah ờ rờm hala lơh glài jà` bơsak, ờ di bè bơnus hala lơh tàm bàs kòn bơnus; ring bal kơrnuat ki\ Kơrnuat bơh anih duh broă dunia dê bè gơnoar cau kue\t kơlte dê. Tơngai gam wơl bơh bùi drim, Gơnoar ala mat dà lơgar cribơyai tàm hìu pơrjum bè rơndăp lơh adăt lơh sơ nơm phan ròng. {ùi mho, lài mờ tu\ tơn jơh pơrjum, Gơnoar ala mat dà lơgar pờ tê ring bal kơrnuat tam gơl, bơ tơl ờ uă bơta bơh kơrnuat sồ 35 bơh Gơnoar ala mat dà lơgar dê bè broă ai sră pin dờ`, đùh sră pin dờ` tus mờ cau at gơnoar broă bơh Gơnoar ala mat dà lơgar, Mpồl duh broă ala mat làng bol pồ halà ki\ pồ; Pờ tê ring bal kơrnuat bè gròi sền broă lơh ờs mờng, mờ pờ tê ring bal kơrnuat bè tam gơl tơngume jơnau bơsram, mờ sră ma\y bơh ơdu\ 1 tus ơdu\ 12.

 Mho mang òr 27/11 tàm gơlăng kuang atbồ lơgar, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar wă ồng Prayuth Chan Ocha kung gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Thái Lan di tu\ ồng tus còp ngan ngồn lơgar Việt Nam. Tàm dơ\ wă, ồng Trương Tấn Sang jờng rơ dơ\ tus còp ngan ngồn lơgar Việt Nam dơ\ sơn rờp bơh ồng Prayuth Chan Ocha dê. Đơs tờm Việt Nam sền dờng màng mờ tu\ lơi kung kờ` tam klac mờ lơgar Thái Lan, ồng Trương Tấn Sang đơs niam cồng nha tìp mat cribơyai đah ồng Chan Ocha mờ ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hờđang rlao jơh dà lơgar he. Ồng Trương Tấn Sang đơs tờm, Việt Nam geh ai bơta buơn nàng ală broă lơh tam klac bal đah ală gah, sơnah lơh broă dà lơgar mờ mpồl lơh sa kă bro 2 lơgar geh cồng nha.

Mho òr 27/11, tàm Hìu duh broă Gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh tìp măt boh bơr mờ ồng Ader Janos kuang atbồ lơgar Hungary, gam geh dơ\ lòt còp kơnă Dà lơgar lơgar Việt Nam. Ồng Nguyễn Tấn Dũng đơs niam dơ\ lòt còp bơh mpồl dê kung bè ală jơnau ring bal mờ kuang bàng đơng lam atbồ 2 lơgar neh lơh geh, geh pơ gồp bơnah ai bơta gi\t gơ\p 2 lơgar bơtàu tơnguh làm uă, geh kuơ ngan ngồn mờ geh cồng nha. Ồng Nguyễn Tấn Dũng đơs tờm: Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam kơ\p kờ` sơlơ tam klăc uă rlau tai mờ geh pơ gồp bal niam mờ Gơnoar atbồ lơgar Hungary nàng mu\t lơh ală broă lơh tam klăc bal đah 2 lơgar tàm jơh ală broă, ngan la bè lơh sa, kă bro mờ bơcri priă, mùl cồng nha lơh geh gam ờ uă ngan pơndrờm mờ bơta pràn mờ jơnau kơ\p kờ` bơh 2 gah dê.

 Drim òr 27/11, hìu bơsram Chính trị càr Lâm Đồng bơyai lơh pơrjum jak chài “45 nam mut lơh jat jơnau nting bơr lời wơl Bác Hồ dê”. Tus bal pơrjum geh mờr 30 jơnau cribơyai bơh ală kuang bàng, cau pơgru, cau lơh broă hìu bơsram dê, là ală jơnau sơ nơng jrô ơnàng ngan bè tơl bơta tàm jơnau nting bơr lời wơl Bác Hồ dê. Hơ\ là bơta bè bơt bơtàu Đảng, bơtàu tơnguh chài rơ gơi, bơta mut lơh tềm pềr, sơndră hoàc huơr, bơta tơngklàs cau ùr mờ mut lơh gơnoar ringbal cau ùr dê, bơta bơto pơlam rơnàng kơ nòm să, bơta kòn cau mờ broă lơh gah kòn cau. Tơl jơnau cribơyai bè 1 bơta jơh nùs yal mờ huềng suàn Bác Hồ dê bè ală broă neh gơtùi lơh geh, ờ hềt gơtùi lơh, mơkung ai tơlik broă rơndap lơh bơ song ală bơta ờ hềt niam, ờ pràn kờ` pơ gồp bơnah mut lơh jat jơnau nting bơr lời wơl Bác Hồ dê.

Sơmờm tu\ cau tờm lòt tiah ndai, bol blơ\ neh mut koh kơl suơn tiêu, lơh gơbàn hoàc huơr uă ngan. Bol blơ\ gam tràl sơbil cih jơnau lời wơl mờ tơngume kờ` lòng ngan. Cau gơtìp hoàc huơr bơh dơ\ lơh aniai do là ồng Nguyễn Văn Hữu, ơm tàm bòn Nam Định, ntum Dak Gà`, kơn hòal Dak Mil, càr Dak Nông, mờ rlau 220 nơm `jrong tiêu pa rơp mut tàm tơngai tơnhàu neh gơtìp bol blơ\ koh jrang, hòac huơr rlau 500 tơlak. Bal mờ hơ\, ờ uă jriăng tiêu pa tam kung gơtìp dus jơh. Bơh bồ gùng mut tàm suơn, kuang àng ntum Dak Gà` sền go\ 1 nơm bàng mờ dơm chi geh cih ‘ Niam să cau lam bồ, kờ` tam lơh làh ờ”, geh đơs là kờ` lòng cau tờm suơn. Bơh sơn rờp kuang àng ntum Dak Gà` neh hòi ờ uă cau geh pin nàng lùp khàu.

Drim ngai òr 27/11, mpồl ală bác sĩ tàm Hìu sơnơm Nhi đồng 1, bòn dờng Hồ Chí Minh neh reh geh cồng nha dùl nă sau dềt mat sơnđan là Tà Yên Nghiệp, gơtìp pơh mbùng wàt jơh bơr. Tàm dơ\ reh dơ\ dùl do, ală bác sĩ neh mu\t lơh lơh niam wơl tiah wàt bơr, mờ lơh niam muh ai sau dềt in. Ală bác sĩ đơs la, do là dơ\ reh kal ke tài gơtìp wàt bơr tàm jơh 2 đah mờ tài sơnam reh dờng ir, den tàng digơlan gơ hòr mhàm tàm tu\ reh là uă ngan. Mờ, sau dềt do gam gơtìp tai kòp jê plai nùs bơh deh, mơya ờ aniai uă tus broă reh. Lài mờ tu\ reh, ală bác sĩ neh kham jơh ală kòp geh gơ rềng. Dơ\ reh kung neh lơh geh cồng nha, kơrian\ geh jơnau gơ hòr mhàm tàm tu\ reh.

 Jat jơnau đơs bơh anih duh broă ờ do ờ dă gùng lòt dà lơgar, tơ nơ\ mờr 2 nam lơh jat kơrnuat sồr sồ 4 bơh kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar dê bè broă sơ lơ atbồ broă lơh gơlik, kă bro mờ ngui sơ gơn gàr bồ tu\ đì rơndeh, broă lơh gơlik, kă bro, ngui sơ gơn gàr bồ neh hời rơ hời geh tơnguh niam. Ală mpồl lơh sa kă bro neh sền gròi tus broă tơnguh bơta niam mờ lơh jat niam rlau ală khà tơl bè bơta kơ\ kơljap. Bơh `hai 4 nam 2013 tus tu\ do, mpồl cảnh sát gùng lòt gùt lơgar neh lòt sền, lơh sră lơh glài rlau 6 tơlak 800 rbô nă cau lơh tìs ngap lơngai ờ do ờ dă gùng lòt, dờp anih prap priă jền dà lơgar in mờr 4 rbô tơmàn. Tàm hơ\ lơh glài rlau 896 nă cau ờ ndau sơ gơn gàr bồ halà ndau sơ gơn gàr bồ kơt che ờ di.

Tàm pơgăp 4 jiơ mho ngai òr nao 26/11, Mpồl ling sền gàr nhàr lơgar càr Bình Phước pơ gồp bal mờ Mpồl rcăng sơndră cau lơh tìs ma tuý di Gah đơng lam mpồl ling sền gàr nhàr lơgar dà lơgar gam ku\p 3 nă cau pơndiang kơnau jràu bơh lơgar Campuchia tus tàm lơgar Việt Nam, ku\p mờr 8 rbô kơldung jràu ală bơta. Hơ\ là Nguyễn Tấn Quốc, deh nam 1985; Nguyễn Văn Trường deh nam 1999, ndrờm geh sră ơm kis sùm tàm bòn Tân Hưng, ntum Phước Thiện, kơ nhoàl Bù Đốp; Nguyễn Văn Tâm, deh nam 1992, sră ơm kis sùm tàm bòn 4, ntum Thiện Hưng, kơnhoàl Bù Đốp. Tàm pôs đồng ling sền gàr nhàr lơgar mpồng nhàr lơgar Hoàng Diệu, mpồl lơh broă geh gơnoar neh lơh sră nggal ku\p phan bơna, ku\p ing cau nàng lùp khàu bơh sơnrờp, lơh jơh sră nggal tơl nă cau, nàng lơh glài jăt di mờ jơnau cih bơh adăt boh lam dê.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

            Ngai òr 27/11, Pơrjum Kuang bàng dờng màng dơ\ 18 bơh Mpồl tam klăc tiah đah jum Châu Á- SAARC, geh lơh tàm lơgar Nepal neh tơn jơh mờ jơnau yal bơr bal, đơs tờm bơ\t bơtàu tiah đah jum Châu Á pràn kơldăng kơ\ kơl jăp, bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp, gơ gơs là dùl tàm ală cau lơh broă bal lơh sa geh cồng nha ngan rlau jơh tus mờ lơgar Lo mờ mpồl lơh sa ndai gam bơtàu tơnguh jrô ơnàng tàm tiah do. Tàm dơ\ bơyai lơh tơn jơh, ồng Sukhin Koirala kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar Nepal, đơs tai bơta kuơmàng bơh bơta pin dờn bal nàng lơh geh dùl tiah ơm kis niam rlau ai ală broă lơh bal lơh sa rlau tai.

Tàm dơ\ tus còp lơgar Lào bơh ngai 26 tus ngai 27/11, tướng Prayuth Chan Ocha kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hờđang rlao jơh lơgar Thái Lan neh geh dơ\ tìp mat cribơyai mờ ồng Thongsing Thammavong kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hờđang rlao jơh lơgar Lào, lùp còp mò Choumaly Sayasone kuang atbồ đơng lam Đảng, mơlà kuang atbồ lơgar Lago, mò Pany Yathortou kuang atbồ gơnoar ala mat dà lơgar Lào mờ sền ờ uă dơ\ ki\ jơnau pơrgon sơ lơ tam klac bal đah 2 lơgar. Jat mờ hơ\, 2 gah ki\ sră cih kah bè mut lơh rơndap broă lơh hìu sơnơm càr Bokeo tơngai dơ\ 2, sră cih kah bè tam klac bal tàm gah khoa học mờ công nghệ mờ sră cih kah bè priă ai càn tus mờ rơndap broă lơh gùng bơh kơnhòal Hongsa càr Sayaboury tus kơnhòal Chomphen, càr Luang Prabang. 2 gah lơh geh uă bơta ringbal pơnjat tai lòt sền mờ đal git tiah nhàr lơgar, rơcang sơndră mờ sền gròi kă bro kơ`au ma túy, pơ gồp bal bơ song bè cau lơh broă, sơ lơ tam klac bè gah kă bro, bơcri priă, nhơl chờ mờ bơtàu tơnguh mpồl cau lơh broă, bơtàu tơnguh phan bơna mờ pơ gồp bal sền gàr ngap lơngai tiah nhàr dà lơgar.

Ngai òr 27/11, tàm Bangkok, Thái Lan, rlau 200 nă kuang bàng tàm hơ\ geh kuang bàng Gah Rơndăp broă mờ bơcri priă dà lơgar, Gah Kă bro dà lơgar mờ ala mat mpồl lơh sa kă bro lơgar Việt Nam mờ Thái Lan tus bal cribơyai mờ tơngume “ Kă bro mờ bơcri priă tus mờ Việt Nam: tu\ tơngai niam mờ bơta lòng”, bơh Mpồl lơh broă kă bro di anih lơh broă ala măt lơgar Việt Nam tàm lơgar Thái Lan bơyai lơh. Đơs mu\t cribơyai, ồng Chokedee Kaewsang kuang jăt jơng ătbồ mpồl dong broă anih duh broă bơcri priă lơgar Thái Lan-BOI đơs tờm, Việt Nam là anih kă bro mờ bơcri priă kuơmàng gơ wèt khà dùl tàm tiah Asean. Gơnoar atbồ lơgar Thái Lan geh uă broă lơh dùl ròt bal, kờ` chul chồl dong kờl, lơh geh bơta bươn ai ală mpồl lơh sa kă bro lơgar Thái Lan in rề ơnàng tam klăc bal kă bro, bơcri priă mờ lơgar Việt Nam.

Kuang atbồ gah lơh zờu 12 lơgar tàm mpồl OPEC ngai òr 27/11 neh pơrjum tàm càr lơgar Viên, lơgar Áo, nàng jòi gùng bơ song bơta jơngkah zờu, lơh khà priă zờu gơmù uă, lơh hoàc huơr ală lơgar tàm mpồl do in. dơ\ pơrjum do mpồl OPEC dê geh sền là jơnau kuơ màng ngan rlau jơh tàm ală nam rềp ndo, geh bơyai lơh tàm tu\ tơngai khà priă zờu gơmù rlau 40 dolar tàm 1 thùng kờp bơh `hai 6 pa do, tài ờ uă jơnau bè khà tac uă ir, priă dolar gơmù, kung bè jơnau kờ` ngui ờ uă bơh Lo mờ châu Âu dê.

 Rlau 11 nă cau neh chơ\t tàm dơ\ bơrtoh tơrlung chah tàm Tùng Lâm, càr Quý Châu, lơgar Lo. Jăt Anih sơnio rùp dà lơgar lơgar Lo dê-Chanel CCTV, dơ\ bơrtoh gơlik geh tàm drim ngai òr 27/11, tu\ hơ\ geh 19 nă cau gam lơh broă tàm tơrlung chah. Dơ\ bơrtoh neh lơh 10 nă cau chơ\t tơn tềng hơ\, 1 nă cau chơ\t tàm hìu sơnơm. Bal mờ hơ\ tai, gam 8 nă cau ndai gơtìp sồt să tàm hơ\ geh 6 nă cau gơbàn sồt să kơn jơ\ ngan. Tu\ do ală kuang bàng tàm tiah do gam lùp khàu nàng git loh jơnau bơh tài lơh gơlik dơ\ bơrtoh do.