JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 5/9, ồng Nguyễn Thiện Nhân kuang atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal Việt Nam neh wă cau kơ đơng yàng phờk Ma Ha Phong Sa Ma Rơc kuang atbồ mpồl tam klăc cau jăt yàng phờk lơgar Lào. Tàm dơ\ wă, ồng Nguyễn Thiện Nhân neh đơs tờm, tàm ală nam do, mờ broă sền gròi, pơbồp bal, dong kờl bơh gah tề lam gùng dră bal Việt Nam, mpồl cau jăt yàng phờk Việt Nam sơlơ ngai sơlơ tơnguh bơtàu tơl ală bơta. Kuơ màng ngan, bồ nhai 5 pa do, gah jăt yàng phờk Việt Nam neh bơyai lơh geh cồng nha pơrjum dờng Vesak anih duh broă dunia tàm hìu yàng phờk Bái Đính, càr Ninh Bình, tàm hơ\ geh broă tus bal, pơgồp bal, dong kờl bal bơh mpồl tam klăc cau jăt yàng phờk lơgar Lào mờ să tòm cau kơđơng yàng phờk. Ală broă lơh hơ\ neh pơgồp bal tơnguh bơngă, rùp rài niam bơne\ gah jăt yàng phờk Việt Nam, dà lơgar mờ kòn bơnus lơgar Việt Nam mờ ală bơyô dunia. Ồng Nguyễn Thiện Nhân kung đơs, gah tề lam gùng dră bal Việt Nam pơn jăt tai lơh broă bal nền nòn mờ gah tề lam gùng dră bal lơgar Lào bơ\t bơtàu dà lơgar, tàm hơ\ geh gah jăt yàng phờk lơgar Lào là mpồl lơh broă bal.

TN2: Mho òr 5/9 tàm Hà Nội, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđang rlao jơh dà lơgar wă mò Zhuldyz Akisheva kuang atbồ cơldu\ lơh broă anih rơcang sơndră ma túy mờ cau tìs anih duh broă dunia dê tàm lơgar Việt Nam tus tơ ngac tơn jơh tơngai lơh broă. Tàm dơ\ wă, ồng Nguyễn Xuân Phúc đơs niam bơta dong kờl bơh anih rơcang sơndră ma túy mờ cau tìs anih duh broă dunia dê tàm rlau 20 nam do pơ gồp bơnah kuơ màng tàm broă mut lơh geh cồng nha broă lơh kuơ màng mờ broă lơh jơnau kờ` dà lơgar bè rơcang sơndră ma túy, cau tìs mờ kòp HIV/AIDS lơgar Việt Nam dê. Ồng Nguyễn Xuân Phúc gờm chờ mò Zhuldyz Akisheva geh pồ at 1 gơnoar broă kuơ màng tàm ròt mpồl lơh broă bơh anih duh broă dunia dê. Mơkung ưn ngài ală tă pơ gồp mờ mò Akisheva tus mờ broă rơcang sơndră ma túy, kòp HIV tàm Việt Nam.

Mho òr 5/9 tàm Hà Nội, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar wă mò Zhuldyz Akisheva kuang atbồ cơldu\ lơh broă anih rơcang sơndră ma túy mờ cau tìs anih duh broă dunia dê tàm lơgar Việt Nam tus tơ ngac tơn jơh tơngai lơh broă. Tàm dơ\ wă, ồng Nguyễn Xuân Phúc đơs niam bơta dong kờl bơh anih rơcang sơndră ma túy mờ cau tìs anih duh broă dunia dê tàm rlau 20 nam do pơ gồp bơnah kuơ màng tàm broă mut lơh geh cồng nha broă lơh kuơ màng mờ broă lơh jơnau kờ` dà lơgar bè rơcang sơndră ma túy, cau tìs mờ kòp HIV/AIDS lơgar Việt Nam dê. Ồng Nguyễn Xuân Phúc gờm chờ mò Zhuldyz Akisheva geh pồ at 1 gơnoar broă kuơ màng tàm ròt mpồl lơh broă bơh anih duh broă dunia dê. Mơkung ưn ngài ală tă pơ gồp mờ mò Akisheva tus mờ broă rơcang sơndră ma túy, kòp HIV tàm Việt Nam.

 Mho òr 5/9, ồng Vũ Đức Đam kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rơlao jơh dà lơgar neh tus bal mu\t sơnđờm nam bơsram pa tàm hìu bơsram kai 3 Pleiku, [òn dờng Pleiku, càr Gia Lai. Tus bal mu\t sơnđờm nam bơsram pa, ồng2 Vũ Đức Đam neh pơn jờng hìu bơsram kai 3 Pleiku neh tơnguh rơhời, geh uă cồng nha tàm broă bơto bơtê mờ bơsram. Ồng Vũ Đức Đam sồr tơl nă cau pơgru, tơl nă kơnòm bơsram pal pơlòng bal bơto jăk, bơsram jăk. Càr Gia Lai gam la càr rơbah tàm Tây Nguyên dê, mờ sơlơ pal tơrgùm tàm broă tam gơl pa tơl ală bơta tàm gah bơto bơtê mờ bơsram kờ` tơnguh pràn. Ồng Vũ Đức Đam đơs tòm:“He pal 1 nùs, 1 bơta pràn, lơh ngan kờ` lơh jăt broă tam gơl pa, lài jơh là tam gơl bè broă bơto bơtê mờ bơsram. Pơgồp bal mờ càr Gia Lai, kờ` Tây Nguyên, kờ` [òn lơgar cau khin cha jăk chài Nu\p, mờ ală jơnau yal yau Dam San, Brê xà nu geh pas gơs niam mờ gam prăp gàr sùm bơta chài rơgơi, nùs nhơm niam. Kờ` dà lơgar Việt Nam he dê pas gơs, ndrờm bal mờ ală lơgar tàm dunia”.

Ngai òr 5/9, mpồl kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar bòn dờng Cần Thơ pơ gồp bal mờ lơh broă sùm mpồl duh broă ala mat làng bol bòn dờng bơyai lơh pơrjum ai jơnau đơs tă pơ gồp tus mờ rơndap cih adat bơyai lơh anih cah rơ`a làng bol tam gơl. Cribơyai tàm dơ\ pơrjum, uă ngan jơnau đơs bơh kuang bàng dê ndrơờ ringbal mờ broă rơndap lơh crơng gơs anih cah rơ`a sơn rờp kơnhòal, geh pơ gồp bơnah bơ song ală bơta ờ niam, ờ pràn tàm broă bơyai lơh mờ broă mut lơh bơh anih cah rơ`a kơnă kơn hòal tu\ do, mơkung sơ lơ tơnguh bơta lơh broă is bơh anih cah rơ`a sơn rờp tàm kơn hòal tàm broă cah rơ`a, tơr gùm bơcri bơt bơtàu phan bơna, mpồl kuang bàng pleh rah rài lơh gơbàn huàc huơr. Den tàng, bơyai lơh anih cah rơ`a geh 4 kơnă là anih cah rơ`a jơnhua ngan rlau jơh, anih cah rơ`a kơnă dờng màng, anih cah rơ`a ală càr, bòn dờng di dà lơgar mờ anih cah rơ`a sơn rờp kơnhòal.

Ngai òr, anih lơh broă pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên bal mờ hìu bơsram Cao đẳng Văn hoá Nghệ thuật Dak Lak bơyai tơn jơh 10 nam lơh jăt broă lơh g^t gơ\p, dờp oh mi bal mờ [òn Bhôk, ntum Yang Tao, kơnhoàl Lak, càr Daklak. Tơn jơh 10 nam lơh jăt broă lơh g^t gơ\p,đờp oh mi, mờ di ngai mu\t bơsram tàm nam bơsram pa, geh broă dong kờl bơh anih priă jền gah bơcri priă mờ tơnguh bơtàu Việt Nam tàm càr Dak Lak, 2 mpồl dờp oh mi neh pà mờr 300 pò phan ai ală hìu geh sră dong kờl bơh dà lơgar, hìu rơ[ah mờ ală kơnòm bơsram kis tàm bòn Bhôk in kờp jơh khà priă mờr 30 tơlăk priă. Bè broă lơh g^t gơ\p, dờp oh mi bal bòn lơgar dê ồng Y Sa Kary kuang jăt jơng atbồ bòn Bhôk đơs:“Bàr mpồl lơh g^t gơ\p, dờp oh mi bal là anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam tàm Tây Nguyên mờ hìu bơsram Cao đẳng Văn hoá Nghệ thuật Dak Lak dong kờl làng bol, dong kờl ală kơnòm bơsram, pà sră cih, ào mpha, phan sa phan ngui tơl, làng bol chờ hờp ngan. Làng bol kung tam klăc bal tàm bòn, kis niam, kis di pal jăt mờ gùng dà broă lơh bơh Đảng, adăt boh lam dà lơgar dê”.

Mpồl ơruh pơnu càr Lâm Đồng pa pơ gồp bal mờ mpồl lơh sa kă bro sền gàr màng kis Prudential Việt Nam tàm Lâm Đồng, anih priă jền bơtàu tơnguh hìu tiah ring dà dờng Cửu Long tàm Lâm Đồng, mpồl lơh sa kă bro dà toh Nutifood bơyai lơh pà phan sa tềp trung thu ai ală kơ nòm dềt geh rài kis kal ke bơh 2 ntum Dà Chais mờ Dà Nhim, kơnhòal Lạc Dương. Do là broă lơh pah nam geh mpồl ơruh pơnu càr Lâm Đồng pơ gồp bal mờ ală mpồl lơh sa kă bro bơyai lơh. Broă lơh do kờ` pơn jờng nùs nhơm ală oh dềt geh rài kis kal ke di tu\ sa tềp trung thu, mơkung dong ală oh geh phan chờ hờp ngai àng kơnhai dar me. mờ bơta kuơ hơ\, broă lơh nam do neh gơ hòi uă ngan mpồl lơh sa kă bro tus bal rlau, tàm hơ\ geh ală mpồl lơh sa kă bro dờng bơdìh càr.

 Mho òr 5/9, gah đơng lam ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Dak Nông mờ gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu bòn lơgar càr Dak Nông neh bơyai k^ kơrnoăt hơ pơgồp bal bè broă sền gàr brê, sơndră mờ ồs sa brê mờ sền gàr gơnoar ù tiah nhàr dà lơgar. Jăt mờ kơrnoăt pơgồp bal, 2 gah neh ring bal pơgồp bal tàm broă sền gàr, tam brê, broă lơh bơtơ\t rơbòng dà mờ gơnoar ù tiah tàm tiah nhàr dà lơgar. Jăt mờ hơ\, 2 gah geh tam gơl bal jơnau tơng^t, chồl pràn ală broă lam sồr kung bè tơnguh ală broă sền gàr, tơnguh bơtàu brê tàm tiah nhàr dà lơgar.

 Drim òr 5/9, kuang đơng lam bồ anih duh broă làng bol càr Đồng Tháp neh tus lùp còp, tam pà bal mờ ală hìu nhă gơtìp càl rơbut lơh aniai gơlik geh tàm mho măng ngai òr nao 4/9, lơh gơbàn hòac huơr kơn jơ\ ngan tàm 2 kơnhòal Cao Lãnh mờ Tháp Mười, mơkung pà tơl hìu nhă geh hìu gơtìp tơrlah là 6 tơlak, ală hìu nhă geh hìu gơtìp pồ rơkàng bơh 3 tus 5 tơlak tàm 1 nơm hìu. Tàm dơ\ lơh broă mờ ală tiah geh hìu nhă gơtìp càl rơbut lơh aniai, khà kờp ai go\, tàm Đồng Tháp geh 2 nă cau gơtìp sồt să tài càl rơbut lơh aniai, geh 59 nơm hìu gơtìp tơrlah, 230 nơm hìu gơtìp pồ rơkàng, 1 hìu bơsram kai 1 gơtìp pồ rơkàng jơh tơn. Uă blàng sre tàm tơngai tơnhàu kung gơtìp aniai kơn jơ\ ngan. Ală kơnhòal Tháp Mười, Cao Lãnh, Tam Nông, Thanh Bình là ală tiah gơtìp hoàc huơr kơn jơ\ ngan rlau jơh.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Kuang atbồ lơgar Iraq pa hòi jà broă dong kờl bơh mpồl bơtiàn dunia tàm broă tam dră mờ ală mpồl iơh bơsăk gơwèt mpồl dà lơgar Islam. Ồng Fuad Masum kuang atbồ lơgar Iraq đơs tòm, ală mpồl ling gơwèt mpồl dà lơgar Islam di gơlan geh tơn jơh mhar di lah geh broă lơh bal mờ pơgồp bal bơh lơgar Iraq, Mỹ mờ ală lơgar rềp bal. Ồng Fuad Masum đơs “A` kờ` geh broă dong kờl lơgar Iraq kờ` tam dră mờ ală cau iơh bơsăk, tài lơgar Irăc tu\ do gam kal ke ngan mờ buơn gơtìp aniai”. Ồng Fuad Masum yal lài là, di lah mpồl dà lơgar Islam sơgràm geh lơgar Iraq, den mpồl do geh sò tơm tai tus ală lơgar ndai.

Ala mat gơnoar atbồ lơgar Ukraine mờ ală ling tàu dră tàm tiah đah mattơngai lik lơgar do neh tìp mat tàm càr lơgar Minsk, lơgar Belarus mờ ki\ 1 jơnau ringbal ơm tam cuh geh mut ngui bơh 6 jiơ măng jat jiơ Moscow tàm ngai òr 5/9. Ồng Petro Poroshenko kuang atbồ lơgar Ukraine neh dờp kơrnuat ơm tam cuh do. Jat ală gah yal jơnau tơngit lơgar Nga, kơrnuat ơm tam cuh là broă lơh kuơ màng nàng tơn jơh bơta chơt jê. Drà kă bro lơgar Nga mờ priă Rouble neh mhar geh gơ rềng niam ngan tềng đăp jơnau tơngut ki\ kơrnuat ơm tam cuh bulah ờ geh uă jơnau tơngit mùl màl bè jơnau ringbal do.

 Anih duh broă lơgar Ukraine mờ mpồl ling NATO ngai òr 5/9 neh đơs, geh tam klăc mờ dong kờl lơgar Ukraine kờ` bơsong bơta tung lơtang tàm lơgar do. Jơnau yal bơh anih duh broă lơgar Ukraine mờ mpồl ling NATO kung đơs tòm: kờ` dong kờl lơgar Ukraine, mpồl ling NATO geh tơnguh ală broă lơh tu\ do neh geh bơh mpồl ling do mờ lơgar Ukraine tàm ală gah bơto bơtê sền gàr dà lơgar. Anih duh broă lơgar Ukraine mờ mpồl ling NATO kung kơ\p kờ` te\ khà Gơnoar ala măt dà lơgar Ukraine di gơlan geh bơyai lơh tàm nhai 10 tus mờ gơs là bơta kuơ màng bơh rơndăp broă lơngăp lơngai lơgar Ukraine in, pơgồp bal tàm broă tơn jơh bơta ờ niam neh jo\ nhai do tàm lơgar do.

 Ồng Tony Abbott kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh lơgar Australia gam còp lơgar Ấn Độ ngai òr pà git, ồng geh ki\ 1 jơnau ringbal hạt nhân ngui tàm rài kis làng bol gùl Uranium lơgar Ấn Độ in, kờ` dong lơgar do bơ song bơta ờ tơl năng lượng sùm gơlik geh tàm lơgar do. Tàm 1 jơnau yal bơr, ồng Tony Abbott pà git, Ấn Độ mờ Australia ndrờm kơp kờ` chul chồl kă bro mờ bơcri 2 gah, mờ ồng kơp kờ` 2 lơgar geh lơh jơh dơ\ cribơyai kă bro khat gơ boh mờ tam klac lơh sa tơl làm đah 2 lơgar, digơlan geh lơh jơh tàm lồi nam 2016.

Gơnoar atbồ lơgar Israel ngai òr neh yal, hòi jà bơcri priă  lơh 285 nơm hìu pa tàm bòn ơm kis Elkana cau Do Thái tàm tiah đah tô măt tơngai mu\t dê. Anih lơh broă sền gàr ù tiah lơgar Israel pà g^t, rơndăp broă lơh mờr 300 nơm hìu pa tàm bòn ơm kis Elkana do neh geh yal bơh nhai 1 nam do, mơya tu\ do hơ\ sồng geh hòi jà bơcri priă lơh Jơnau yal do geh ai tơl^k mìng tơnơ\ mờ tu\ lơgar Israel neh sơgràm geh 400 lồ ù cau Palestin tàm tiah đah măt tơngai mu\t, tơl kờ` lơgar Israel lơh gơs 1 bòn dờng pa. Do là broă sơgràm ù tiah dờng ngan mờ lơgar Israel lơh tàm 30 nam do.

 Rlau 150 nă cau jak chài gah lơh sơ nơm gam pơrjum tàm Geneve lơgar Thụy Sĩ tàm 2 ngai, 4 mờ 5/9 nàng bơyai bè ală broă lơh sơn tơr lòng lài tu\ do kờ` sơndră virus lơh chơt cau Ebola, là bơta kòp gam lơh gơbàn bơta ngòt ngan tàm tiah đah mattơngai mut châu Phi mờ tàm gùt plai ù. Mpồl lơh sơ nơm dunia kơp kờ` tàm nam tus geh sơ nơm vaccine nàng rơcang sơndră kung bè broă gơtùi sơm kòp do.