JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Pơn jăt tai dơ\ tus còp mờ lơh broă tàm lơgar Tây, ngai òr 10/10, mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar Việt Nam geh mò Tòng Thị Phóng kuang jăt jơng atbồ Gơnoar ala mat dà lơgar lam bồ neh tus còp mờ bơsram bal broă lơh dà bơ\ tơl^k bơh hìu măy tàm hìu măy tơl^k dà Valenton, càr Valdemarne mờ lơh broă mờ ồng Christian Favier kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar, mờ là kuang atbồ mpồl duh broă càr Valdemarne. Tàm dơ\ lơh broă mờ kuang atbồ mpồl duh broă càr Valdemarne, mò Tòng Thị Phóng pà g^t tơnơ\ mờ tu\ lơh gơs sơnoa boh lam nam 2013, Gơnoar ala mat dà lơgar Việt Nam tu\ do gam kơlôi sơnơng bơ\t bơtàu adăt bè broă sền gàr bơh ală gơnoar atbồ ală càr, bòn dờng. Den tàng, mò Tòng Thị Phóng neh dan mờ ồng Chritian Favier mờ kuang bàng đơng lam mpồl duh broă càr Valdemarne tam gơl bal broă sền gàr, đơng lam 1 gơnoar atbồ tàm càr, mờ geh tơl niam ring bal mờ geh tam pà sền gàr bal…

Ngai òr 10/10, pơnjat tai dơ\ tus còp mờ lơh broă tàm lơgar Nhờk, ồng Nguyễn Xuân Phúc  kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar neh tus lùp còp ồng Shinzo Abe kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Nhờk, tìp mat cribơyai mờ ồng Fumio Kishida kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Nhờk, mơkung sền ờ uă dơ\ ki\ jơnau ringbal tam klac kuơ màng tàm gah kơrnuat boh lam mờ vệ tinh. Tàm dơ\ tìp mat mờ ồng Shinzo Abe, ồng Nguyễn Xuân Phúc sồr lơgar Nhờk pơnjat tai ai lơgar Việt Nam in priă bơcri ODA nam 2014 tàm khà jơnhua, mơkung sồr Nhờk chồl pràn tam klac lơh sa suơn sre, tàm hơ\ geh broă kup ka ngừ dà lềng, dong tơnguh jơnhua cồng nha phan lơh gơs bơh suơn sre, phan sa mờ dong bơt bơtàu khà tơl bơta niam phan lơh gơs bơh suơn sre lơgar Việt Nam in.

 Mho òr 10/10, tàm hìu lơh broă Gơnoar ala mat dà lơgar, mpồl lơh broă jăt jơnau kơ\p kờ` làng bol Gơnoar ala mat dà lơgar neh bơyai lơh pơrjum mờ ală anih lơh broă gơrềng bal kờ` lơh jăt rơndăp broă pơgồp bal wă làng bol drơng tàm pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13 geh bơyai lơh tàm ngai 20/10 tus do. Jăt mờ hơ\, broă wă làng bol geh bơyai lơh tàm ală ngai mờ Gơnoar ala mat dà lơgar lơh broă mờ tàm bơta geh jơnau ni sơna. Tàm pơrjum, ală kuang bàng neh sồr, mpồl lơh broă jăt jơnau kơ\p kờ` làng bol dê pal tơnguh rơlao tai khà niam mờ cồng nha broă wă làng bol; kuang atbồ anih duh broă ală càr, [òn dờng pal bơyai wă làng bol, cri bơyai, bơsong di tu\ ală broă yal yă bơh làng bol dê tàm càr tơn kờ` tơmù broă yal yă gal cau, sơlèt mờ càr tus dà lơgar. Mờ sồr gah kuang àng dà lơgar pal lơh jăt ală broă tơl niam ờ do ờ dă tàm tơngai geh bơyai pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13 kung bè tơl niam bơta lơngăp lơngai tàm hìu wă làng bol.

 Tàm ală ngai bơh ngai 5 tus ngai 11/10, mpồl lơh broă bơh mpồl lơh sa dà lơgar bơh ồng Vương Đình Huệ kuang atbồ mpồl lơh sa dà lơgar lam bồ geh dơ\ lơh broă tàm ală càr tiah đah tam gùl lơgar là Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị mờ Thừa Thiên Huế bè bơta bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn. Jơnau kờ` bơh dơ\ lòt lơh broă mpồl lơh sa dà lơgar dê là sền mờ đơs ală cồng nha lơh jat kơrnuat pơrjum Đảng gùt lơgar dơ\ 11 mờ kơrnuat pơrjum mpồl Đảng ală càr Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Trị mờ Thừa Thiên Huế, tơngai lơh broă bơh nam 2010 tus nam 2015, bơta lơh sa mpồl bơtiàn 9 nhai bồ nam 2014, sền sơ wì, đơs bè broă mut lơh rơndap tap sèng wơl, tam gơl broă lơh bơtàu tơnguh, kuơ màng là rơndap tap sèng wơl gah lơh sa suơn sre mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar, bơta lơh jat jơnau đơs pơn dut sồ 56 bơh gah gùng dră bal dà lơgar dê bè pơnjat tai tam gơl pa, bơtàu tơnguh mờ tơnguh jơnhua cồng nha lơh sa mpồl bal, mờ mut lơh broă lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa 9 nhai do tàm ală càr.

Mang òr 10/10, là 1 mang chờ mờ càr lơgar Hà Nội, tu\ mờ gùt [òn dờng geh uă broă lơh tơnkah 60 nam ngai tơnklàs càr lơgar. Kuơ màng ngan là broă pờ tơl^k tơn rùp đơs crih tamya mờ tơngu me “Hà Nội-pin dờn mờ kơ\p kờ`”. broă lơh do neh tơrbo\ bal mờ ală anih geh bơyai ală broă đơs crih tamya, ràng tơl^k rùp bè: broă đơs crih tamya mờ tơngu me “Nhai 10 Hà Nội” tàm blàng dờng Ka] Màng Nhai 8, tơrgùm ală cau chài đơs crih geh pơnrơ ngan, geh uă jơnau đơs crih pơn jờng Hà Nội; ha là broă l^k lòt soh ào kăp kờ` cau sền mờ tơngu me “Bơta niam Hà Nội” tàm Văn Miếu Quốc Tử Giám; broă đơs crih tamya “Hà Nội ngai rê” tàm blàng bơkào rùp Lý Thái Tổ; pơlòng nhơl chờ bòn lơh broă tàm blàng coh plai Quần Ngựa. Bơdìh mờ ală anih geh pờ tơl^k rùp tơn gam geh ală broă cuh phào bơkào pơ-àr mờ uă broă đơs crih tamya ndai geh bơyai lơh tàm ală gơl gùng tòm tàm bòn dờng.

 Ngai òr 10/10, mpồl cau ling yau càr Kon Tum bơyai lơh pơrjum pơr lòng kờ` gơ boh dà lơgar cau ling yau lam lài dơ\ 4, tơngai bơh nam 2014 tus nam 2020. mut lơh srơh pơr lòng kờ` gơ boh dà lơgar cau ling yau lam lài, 5 nam do, ală cau ling yau càr Kon Tum, ngan là 500 nă cau ling yau gam at ală gơnuar broă bè Đảng, mờr 5 rbô nă cau tàm mpồl là cau geh Đảng neh bơtàu tơnguh niam bơhìan “ Cau ling Bác Hồ”, geh uă tă pơ gồp bơt bơtàu, sền gàr Đảng, gơnoar atbồ, gàr kơ\ ngap lơngai gùng dră bal mờ ngap lơngai ờ do ờ dă mpồl bơtiàn tàm bòn lơgar. Tam klac dong kờl bal mờ gơp bơtàu tơnguh lơh sa, tus tu\ do, tàm mpồl ờ gam hìu nhă jơ gloh, khà hìu nhă rơbah gơmù hơ đơm 18%. Ală cau ling yau kung là ală cau tờm ngan bơh ală srơh broă lơh bè:Gùt làng bol tam klac bal bơt bơtàu rài kis ngac ngar jak chài tàm bòn ơm kis, sơmbat tê bal, tă pơ gồp bơta pràn bơt bơtàu bòn lơgar pa, bơt bơtàu bòn “ Hờm-tơl-pràn kơldăng- kơ\ kơljap- ờ do ờ dă.”

Drim òr 10/11, tàm hìu sơnơm càr Dak Nông, anih lơh broă geh gơnoar càr Dak Nông neh bơyai lơh reh bồc kờ` g^t loh bơta chơ\t bơh ồng Nguyễn Tấn Mẫn, deh nam 1977, atbồ mpồl lùp sền gùng lòt, mờ là kuang jăt jơng atbồ anih k^ rơndeh ntrờn gơwèt gah gùng lòt mờ pơn diang phan càr Dak Nông. Trung tá Phạm Thanh Bình kuang atbồ jơdu\ lơh broă pơlam, cau pơlam gơs kuang bàng càr Dak Nông pà g^t:“Bơh tàm broă lơh jăt kơnòl sơndră mờ cau tìs tàm gah lơh sa mờ gơnoar atbồ, kuang àng càr Dak Nông neh go\ ồng Nguyễn Tấn Mẫn, kuang jăt jơng atbồ anih k^ `jơ\ rơndeh dờng gơwèt gah gùng lòt mờ pơn diang phan càr Dak Nông geh nùs nhơm sa priă bơh ờ uă cau tòm rơndeh kờ` ai rơndeh pơn diang phan `jơ\ ir lòt gan anih k^ rơndeh mờ  gơtìp lơh glài di jăt mờ adăt boh lam. Broă hòi tơrgùm mờ lơh broă mờ ồng Nguyễn Tấn Mẫn, mờ ồng Mẫn neh dờp là geh dờp priă bơh ờ uă cau tòm rơndeh. Tus 5 jơ mho ngai 09/10, ồng Mẫn neh dan mờ cau lùp khào kờ` lòt jă brê, tơnơ\ mờ hơ\, ồng Mẫn neh ntru` bơh nrèng hìu gờ` gơsơ\t să”.

Mang òr 10/10, gah chài rơ gơi tàp pràn să jan mờ nhơl chờ pơ gồp bal mờ mpồl võ thuật bơhìan yau càr Dak Lak neh bơyai lơh pơr lòng Võ thuật bơhiàn yau càr Dak Lak nam 2014. bơh tu\ do tus ngai hìng, ală cau chài võ thuật kơnòm să geh pơr lòng ai 28 gai lòng, geh17 khà kơn jơ\ đối kháng mờ 11 tơngume quyền ràng tơlik. Dơ\ pơr lòng kờ` chồl pràn srơh pơlam tàp mờ pơr lòng võ bơhìan yau, sơ lơ tơnguh nùs nhơm tam klac, tìp mat, bơsram jat bal đah ală mpồl, kơnhòal, bòn drà, bòn dờng tàm càr, bơh hơ\ kờ` git, rơ wah ală cau chài võ jak ngan nàng pơr lòng mpồl dà lơgar in.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ngai òr 10/10, ling lơgar Hàn Quốc mờ lơgar Triều Tiên neh gơl^k geh cuh phào tàm tiah nhàr dà lơgar hờ đang ù gờl. Broă do gơl^k geh tơnơ\ mờ tu\ ală kuang bàng lơgar Hàn Quốc tơnpar plai [lu\h geh jơnau dră wơl mờ lơgar Triều Tiên. Tu\ do, ờ hềt geh jơnau yal lơi bè khà cau sồt să mờ chơ\t jê, mơya jăt gah sền gàr lơgar Hàn Quốc yal, làng bol kis tàm tiah nhàr dà lơgar lơgar Triều Tiên neh ntrờn ngòt gơl^k geh tam lơh. Dơ\ cuh phào gơl^k geh di tàm tu\ lơgar Triều Tiên tơnkah 69 nam ngai crơng gơs Đảng lơh broă at gơnoar tàm lơgar Triều Tiên.

Ngai òr 10/10, gơnoar atbồ lơgar Nhờk neh ringbal rơndap adat kơryan jơh phan bơna, priă jền bơh ală cau 1 nă să halà mpồl bal geh gơ rềng tus ală broă lơh sò tơm iơh bơsak. Rơndap adat do geh cih bè broă sền gròi ală broă cribơyai priă jền mờ ù tiah hìu đăm tàm lơgar Nhờk bơh 89 mpồl sò tơm iơh bơsak mờ 360 nă cau sò tơm iơh bơsak, tàm hơ\ geh mpồl sò tơm iơh bơsak Alkeda halà mpồl ling lềng dà lơgar Islam. Gơnoar atbồ lơgar Nhờk kơp kờ` rơndap adat do geh ringbal tàm dơ\ pơrjum kuơ màng bơh gơnoar ala mat dà lơgar dê tàm lồi nhai 11 tus do.

 Ồng Pedro Morenes kuang atbồ gah sền gàr lơgar Tây Ban Nha ngai òr 10/10 neh dờp, lơgar do geh ai 300 nă ling tus lơgar Iraq kờ` dong kờl bơto ling sền gàr bơta lơngăp lơngai tàm dơ\ tam lơh mờ dà lơgar Islam sơnđan is. Lài mờ hơ\, gơnoar atbồ lơgar Tây Ban Nha neh pơrjum ring bal kơrnoăt ai ling tus lơgar Iraq. Đơs tàm pơrjum băo tơnơ\ mờ tu\ pơrjum gơnoar atbồ lơgar, ồng Pedro Morenes pà g^t, kơnòl do geh tơn jo\ bơh 7 tus 8 poh. Jăt mờ hơ\, ală cau ling lơgar Tây Ban Nha geh bơto bè broă tă phan bơrtoh lơh is, mền bơrtoh mờ lơh jăt ală broă lơh kuơ màng ling lơgar Iraq in.

Kuang bàng bòn dờng Donetsk, tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine pà git, geh 3 nă làng bol chơt mờ 5 nă cau ndai gơtìp sồt să tàm dơ\ cuh phàu pơle\ tàm bòn dờng do tàm mang òr 10/10. Jat jơnau yal, 10 nơm hìu làng bol dê mờ 1 nơm hìu ơm bal neh gơtìp tơrlah tơ nơ\ dơ\ sò tơm mang òr. Cau pơlam đơs mpồl duh broă sền gàr ngap lơngai mờ sền gàr dà lơgar lơgar Ukraine là ồng Andrei Lysenko pà git, ờ geh ling lơgar Ukraine chơt tàm 1 ngai mang òr. Mơya, geh 7 nă cau gơtìp sồt să tàm ală dơ\ tam lơh mờ mpồl dră wơl tàm tiah đah mattơngai lik.

Anih priă jền dunia pa pà g^t, kòp Ebola di gơlan lơh aniai tus rơlao 32 tơmàn dolar tus mờ broă lơh sa tàm châu Phi tàm 2 nam tus Ồng Jim Yong Kim kuang atbồ anih priă jền dunia đơs là, ală broă gơrềng bè broă lơh sa do là geh sền gròi, di lah ală lơgar tàm do mờ mpồl bơtiàn dunia geh broă lơh di tu\ kờ` kơrian kòp. Jăt anih priă jền dunia yal, di lah kòp ebola geh sơndră tàm lồi nam do, tu\ hơ\ khà priă bơcri tàm broă lơh sa tàm ală lơgar đah măt tơngai mu\t châu Phi geh mìng gơtìp hoàc huơr di pơgăp 359 tơlăk đôlar Mỹ.

 Dơ\ tam lơh đah ală mpồl geh phàu dră wơl tàm lơgar Libya neh lơh mờr 287 rbô nă cau lơgar do pal sang hìu đam nàng dô pleh. Jat jơnau yal mblàng ngai òr 10/10 bơh đah lơh broă anih duh broă dunia dê bè cau dô pleh, tàm 3 poh do neh geh tus 100 rbô nă cau ntrờn bơh bòn drà Warshefana, bơdìh càr lơgar Tripoli. Tàm tu\ hơ\, tam lơh ]ui rơ]ai tàm bòn dờng đah mattơngai lik Benghazi neh lơh rlau 15 rbô nă cau pal sang hìu đam.