JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim òr 12/9, tàm Hà Nội, Gah gùng dră bal dà lơgar bơyai lơh pơrjum ai jơnau đơs bè broă tơn jơh 5 nam lơh jăt kơrnoăt sồ 21 bơh pơrjum dơ\ 6, mpồl đơng lam Đảng dà lơgar kơnă 10 bè broă pơn jăt tai lơh gơs kơrnoăt lơh sa kă bro wèt jăt gùng  Xã hội Chủ nghĩa. Jơnau đơs du\t ndơl tàm pơrjum, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar đơs loh: broă tơn jơh 5 nam lơh jăt kơrnoăt dà lơgar 6, kơnă 10 là kờ` ală broă pa kờ` yal mờ dà lơgar, mờ pơgồp bal tàm broă tơn jơh 30 nam tam gơl pa mờ bơ\t bơtàu jơnau yal gùng dră bal tàm pơrjum dơ\ 12 Đảng dà lơgar dê. Broă sền wơl pal tơrgùm di jăt mờ ală tơngu me tòm kơrnoăt dà lơgar 6. Ală broă gam cri bơyai den geh pơn jăt tai kơlôi sơnơng di pal kờ` yal mờ dà lơgar mờ pơrjum dờng sền mờ tơl^k kơrnoăt. Ồng Nguyễn Phú Trọng đơs là, pal go\ loh bơh mờr 30 nam tam gơl pa, lơgar he tam gơl geh cồng nha bơh broă lơh sa geh rơndăp broă tơrgùm ờ niam tus mờ kơrnoăt lơh sa kă bro jăt gùng  Xã hội Chủ nghĩa. Ồng Nguyễn Phú Trọng sồr tàm jơnau yal, bơnah đơs bè gùng dà, broă lơh pơn jăt tai lơh jăt kơrnoăt dà lơgar 6, kơnă 10 pal kah tơl^k uă bè bơta pa, ală bơta pơn jăt tai chồl pràn, bơsong kờ` sơlơ ngai sơlơ lơh gơs niam kơrnoăt lơh sa kă bro jăt gùng  Xã hội Chủ nghĩa.

Drim òr 12/9 tàm Hà Nội, anih duh broă kơrnuat boh lam gơnoar ala mat dà lơgar bơyai lơh pơrjum bal dơ\ 14. Ală kuang bàng ai jơnau đơs tàm jơnau yal bè broă rơcang sơndră lơh tìs adat boh lam mờ cau tìs, broă bơ song jơnau yal yă yal khài, broă mut ngui kơrnuat lơh glài mờ broă rơcang sơndră sa kuề sa kùa nam 2014. Jơnau yal bơh gơnoar atbồ lơgar dê bè broă lơh rơcang sơndră lơh tìs adat boh lam mờ cau tìs nam 2014 đơs loh, nam do, broă lơh bơh ală bơta cau tìs neh geh tơmù dimơ. Khà broă tìs gơtìp lah yă pa là rlau 65 rbô dơ\ mờ rlau 100 rbô nă cau gơtìp lah yă. Cồng nha broă lùp khàu, lơh glài cau tìs geh tam gơl niam. Uă mpồl cau tìs geh mpồl bal neh geh kup kơryan. Uă tìs lơh sa, sa kuề sa kùa dờng geh git go\ mờ lah yă. Mơya jơnau yal kung đơs loh, bơta cau tìs pơnjat tai gơlik geh kal ke mờ ngai sơ lơ kơn jơ\ rlau, ngan là cau tìs bè kă bro cau, cau tìs ma túy. Jơnau tờm ngan geh đơs là bơta lơh sa mpồl bơtiàn kal ke, khà ờ geh broă lơh gơguh uă, lơh aniai tus ngap lơngai rài kis mpồl bơtiàn, lơh gơguh cau tìs. Broă atbòo dà lơgar tàm ờ uă gah gam ờ niam, ngan là tàm broă atbồ priă jền, ù tiah, atbồ tiah nhàr, mpồng nhàr lơgar.

Mho òr 12/9, anih duh broă càr Dak Lak bơyai lơh jàu khà cau mè Việt Nam khin cha jăk chài 44 nă cau mè in, tàm hơ\ geh 11 nă cau mè geh jàu mờ 33 nă cau mè geh jàu wơl. Mờ 44 nă cau mè geh jàu khà mờ jàu wơl dơ\ do, càr Dak Lak geh 275 nă cau mè Việt Nam khin cha jăk chài. 29 nă cau mè gam kis ndrờm sơnam neh dờng, să jan ờ pràn, den tàng, broă sền gròi bơh Đảng, Dà lơgar mờ gùt mpồl bơtiàn tus mờ ală cau mè là kuơ màng ngan. Lo\ Đặng Minh Điệp, kòn ùr mè Nguyễn Thị Đơm, geh 2 nă kòn klao là cau ling chơ\t màng tàm rài tam lơh mờ Mỹ sò tơm, geh jàu khà dơ\ do pà g^t:“Tu\ do, bơta pràn să jan mè kung ờ uă tai. Tu\ geh dờp khà do, mè kung chờ, mè kơ\p kờ` bơh lài ngan. Hìu nhă kung chờ, neh geh dà lơgar dờp ală broă pơgồp bal bơh hìu nhă dê tàm rài tam lơh sền gàr dà lơgar. Bơh lài, gơnoar atbồ tàm do kung sền gròi tus mờ ală hìu nhă sơl, ngai chờ, ngai satềp kung tus còp să, lam sồr mè. Do là broă lơh g^t jơnau ngan tus mờ mè mờ hìu nhă dê”.

Tềng đăp bơta gơlik geh kal ke bơh càl rơbut gam gơlik geh tàm dà lềng tiah đah tàm gùl lơgar Philippin, geh mat sơnđăn dunia là Kalmaegi, ngai òr 12/9, đah tam phan di gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar neh geh sră nggal sồr gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar ală càr, bòn dờngt tiah đah tô dà lơgar mhar tơ wès gờ` kòi kàl mìu nam do. Mùl màl, ală càr, bòn dờng tiah đah tô dà lơgar pal rơcang lài yuh soat jơh dà tàm ală rơ bòng dà tàm blàng sre, yuh soat jơh dà tàm ală lo\ sre neh să gar. Mơkung mblàng yal, lam sồr làng bol mhar tơ wès ală bă kòi neh du\m mờ jơnau đơs, tơlir hìu rlau mờ kra tàm lo\ sre, ba` sền ờ sơp mờ ală bơta gơlik geh bơh càl rơbut, tài do là tơngai càl mut tàm lơgar he pràn ngan.

Neh lơh 4 nam, mơya broă lơh sa suơn sre mờ broă lơh pa càr Dak Nông dê mìng rơ\p geh bơcri rơlao 130 tơmàn priă, mìng là priă bơh làng bol. Do là bơta tòm lơh gah lơh sa do tàm càr gam ờ pràn. Tàm pơrjum bè lơh sa suơn sre mờ broă lơh pa, geh Gah Khoa học mờ Công nghệ càr Dak Nông bơyai lơh drim òr 12/9, geh uă jơnau đơs neh đơs bè hơ\. Jăt Gah Khoa học mờ Công nghệ càr Dak Nông yal, bơh nam 2010 tus tu\ do, kes priă càr neh ai rơlao 34 tơmàn priă tus mờ broă lơh ală broă tơnguh bơtàu lơh sa suơn sre ngui broă lơh sa pa. Tàm broă hòi jà bơcri priă kờ` lơh ală tiah tam phan tòm uă, neh geh 20 anih lơh sa kă bro tus càr Dak Nông kờ` bơcri priă mờ càr do neh k^ 8 rơndăp broă, mờ khà priă bơcri rơlao 456 tơmàn priă. Geh uă jơnau đơs tàm pơrjum đơs là, khà priă bơcri mờ cồng nha hòi jà bơcri priă càr Dak Nông tàm 4 nam do tus mờ broă lơh sa suơn sre mờ broă lơh pa, gam ờ uă ngan. Tàm hơ\ tai, càr ờ hềt geh ai khà ù tiah loh làng tàm gah lơh sa do. Do là bơta tòm lơh broă lơh sa suơn sre mờ broă lơh sa pa càr Dak Nông gam ờ pràn.

3 nam do, kes priă sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê càr Kon Tum neh mut lơh jàu priă drơng ala sền gàr tiah ơm kis brê geh rlau 380 tơmàn priă. Ală mpồl tờm brê mờ hìu nhă dờp ơpah pah nam geh tơm priă drơng ala tiah ơm kis brê, den tàng geh tai bơta iăng nùs sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê. Broă jàu tơm priă drơng ala tiah ơm kis brê càr Kon Tum geh mut lơh tus mờ 7 hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng di 2 càr Gia Lai mờ Kon Tum mờ 11 mpồl hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng tàm càr. Tàm hơ\ priă ai bơh hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng Ia Ly là uă ngan rlau jơh, mờr 180 tơmàn. Bơh bơnah priă do, rlau 170 tơmàn neh geh tă tơm tus mờ 19 mpồl brê mờ rlau 5 rbô hìu nhă làng bol, 23 mpồl dờp ơpah sền gàr brê, broă geh tơm priă drơng ala tiah ơm kis brê neh pơn jờng làng bol jơh nùs tus bal sền gàr brê mờ rềp mềr mờ brê.

 Tàm tu\ 10 jơ 30 phút ngai òr 12/9, tàm hìu `hoa cờn Tân Khải Hoàn, geh lơh tềng sồ 16A, gùng Phạm Văn Đồng, bòn dờng Pleiku, càr Gia Lai neh gơl^k 1 dơ\  rềs àr tàm broă lơh, lơh 1 nă cau chơ\t mờ 1 nă cau sồt să. Rềs àr gơl^k geh tàm tu\ 1 mpồl cau lơh broă tuh bêtông h đang cờn dơ\ 5 hìu do. Ală dra sơndră mờ 1 bơnah bêtông, lòs hìu `hoa cờn do dê neh ni sơna tơrlah, lơh gơbồr 2 nă cau lơh broă là Nguyễn Văn Nhơn, deh nam 1977 mờ Lê Văn Ba, deh nam 1982 kis tàm bòn dờng Quy Nhơn, càr Bình Định. Bu\ lah geh ală bác sĩ tàm hìu sơnơm càr Gia Lai lơh ngan sơm, mơya tài sồt uă ir, bi Nhơn neh chơ\t tàm tu\ 12 jơ ngai òr, Bi Ba gam pơn jăt tai sơm mờ să jan neh sơlèt mờ bơta ngòt rơngơ\t.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Mpồl tam klăc châu Âu ngai òr 12/9 neh yal tai ală broă lơh glài mờ mpồl do geh ngui tus mờ lơgar Nga mờ ală broă lơh glài do geh ngui bơh ngai òr. Jăt pang băo Official Journal mpồl tam klăc châu Âu tơl^k ngai òr, ală broă lơh glài tơnguh bơh mpồl tam klăc châu Âu dê tus mờ lơgar Nga geh tơrgùm tàm broă kơrian ờ ai lơgar Nga tìp mờ anih kă bro priă jền mpồl tam klăc châu Âu. Jăt mờ hơ\, ală làng bol mờ anih lơh sa kă bro mpồl tam klă châu Âu ờ geh ai càn priă 5 anih priă jền gơwèt dà lơgar Nga. Jơnau kơrian do gam tơl^k tus mờ ală broă kă bro priă tềm pềr, ală broă ai phan bơna kờ` càn priă bơh ală anih priă jền do lơgar Nga dê. Bal mờ ală anih priă jền, geh ờ uă anih lơh sa kă bro năng lượng mờ sền gàr dà lơgar Nga kung gơtìp lơh glài sơl. 24 nă cau lơgar Nga kung geh bal tàm khà lơh glài bơh mpồl tam klăc châu Âu tàm dơ\ do. Jăt mờ hơ\, ală cau do gơtìp kơrina lòt rê mờ kơrian priă jền.

Ồng Petro Poroshenko kuang atbồ lơgar Ukraine ngai òr 12/9 yal bơr, ờ geh broă lơh ling klàng lơi tus mờ dơ\ tung lơtăng tàm lơgar Ukraine, mơkung hơ pơr gon geh bơ song bơta ờ niam tàm lơgar do jat broă lơh cribơyai, mờ cribơyai gùng dră bal, Ồng kung ràng tơlik bơta kơp kờ`, kơrnuat ơm tam cuh tàm tiah đah mattơngai lik lơgar do geh gơnoar atbồ lơgar mờ mpồl dră wơl ki\ tàm lồi poh lài digơlan geh mut ngui bè ờs, nàng ồng gơtùi tơr gùm bơt bơtàu wơl rài lơh sa gam ờ pràn bơh lơgar do dê.

Gah sền gàr dà lơgar Hàn Quốc ngai òr 12/9 pà g^t, dơ\ cri bơyai bè gah sền gàr dà lơgar bơh lơgar Hàn Quốc mờ lơgar Mỹ cri bơyai bè broă lơgar Mỹ jàu gơnoar đơng lam lơgar Hàn Quốc in geh bơyai lơh tàm ngai 16/9 tus do tàm càr lơgar Seoul, lơgar Hàn Quốc. Gah sền gàr dà lơgar Hàn Quốc pà g^t, 2 gah geh tam gơl jơnau đơs bè broă lơh bal mờ tơngai jàu đơng lam di gơlan geh ai tơl^k kơrnoăt du\t ndơl tàm pơrjum pơlam broă sền gàr bơta lơngăp lơngai bơh lơgar Hàn Quốc mờ lơgar Mỹ dơ\ 46 geh lơh tàm  lơgar Mỹ tàm nhai 10 tus do.

Ngai òr 12/9, gơnoar atbồ ling klàng lơgar Thái Lan yal broă lơh tềng đăp gơnoar ala mat dà lơgar. Ồng Prayuth Chan Ocha kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar do pà git, gơnoar atbồ bơh ồng dê geh tơrgùm tàm 11 gah broă lơh tờm ngan, bơh lơh sa tus cribơyai broă mờ lơgar ndai mờ tam dră sa kuề sa kùa. Ồng kung hơ, geh mhar mut lơh mờ chul chồl ală tam gơl pa tàm lơgar Thái Lan. Gơnoar atbồ lơgar geh sùm lơh broă krà` cê tài bơta kuơ bal mờ ai bơta tam klac rê wơl mờ dà lơgar. Jat ồng Chan Ocha, tơngai tu\ do là bơta lòng tus mờ gơnoar atbồ lơgar ồng dê.

Bơnơm ồs Slamet tàm càr Java, lơgar Indonesia ngai òr 12/9 neh bruh ồs uă dơ\ lơh rơlao 20 rơbô nă làng bol kis tàm tiah chàr bơnơm pal ntrờn. Jăt kuang bàng lơgar Indonesia yal, geh di pơgăp 12 jơ 44 phút, bơnơm ồs Slamet bruh ồs, `hu\ `hoa 1 kơi sồ bal mờ rơnga uă ngan. Làng bol kis tàm tiah do neh geh jơnau sồr ntrờn bơh drim ngai òr, mờ geh yal lài là ờ tus tai tàm tiah do tàm tu\ bơnơm ồs gam bruh. Bơnơm ồs Slamet là 1 tàm uă bơnơm ồs bruh ồs tàm lơgar Indonesia, do là lơgar geh bal tàm tiah ồs Thái Bình Dương mờ Ấn Độ Dương, do là tiah ală broă lơh ù tiah gơl^k geh uă ngan mờ tơrluh ù bal mờ bơnơm ồs bruh sùm gơl^k geh.