JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 13/6, Gơnoar ala măt dà lơgar cri bơyai tàm hìu pơrjum dờng, ai jơnau đơs tàm rơndăp broă kơrnoăt bè broă tam gơl, bơtơl kơrnoăt sồ 35 Gơnoar ala măt dà lơgar dê bè broă ai sră pin dờn, đùh sră pin dờn tus mờ cau at groăt geh Gơnoar ala măt dà lơgar, mpồl duh broă ala măt làng bol pồ ha là k^ tơnpồ. Tàm dơ\ cri bơyai do, gam geh uă jơnau đơs ờ ring bal gùt dar tơngai ai pang sră pin dờn mờ ală khà ai sră pin dờn. Kung tàm ngai òr, Gơnoar ala măt dà lơgar neh pờ tê ring bal rơndăp broă adăt tam gơl, bơtơl ờ uă bơta tàm adăt sră kham, sơm kòp ờ sa priă, cri bơyai bè rơndăp broă adăt bơcri priă tam gơl mờ rơndăp broă adăt tam gơl, bơtơl ờ uă bơta tàm adăt lơh jăt kơrnoăt lơh glài bơh anih cah r`a broa\  làng bol.

 Ngai òr 13/6 tàm Hà Nội, anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar dờp 4 tơmàn priă dong kờl ling klàng mờ làng bol sền gàr Hoàng Sa bơh mpồl lơh sa dờng tà` mai Việt Nam, gah tề lam gùng dră bal dà lơgar càr Hòa Bình. Ala mat anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar, ồng Nguyễn Thiện Nhân kuang atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar cih dờp mờ đơs niam bơta dong kờl bơh mpồl lơh sa dờng tà` mai Việt Nam, gah tề lam gùng dră bal dà lơgar càr Hòa Bình neh tă pơ gồp bal bơta pràn, bal mờ làng bol gùt lơgar tam pà, pơn jờng ală cau lơh ka, mpồl sền gàr cau lơh ka, cảnh sát dà lềng gam ngai măng sền gàr gơnoar tờm bồt dà lềng dờng màng dà lơgar dê. Ồng Nguyễn Thiện Nhân kơp kờ`, bal mờ bơta dong kờl bè phan bơna, ală mpồl bal geh pơnjat tai chồl pràn pơr lòng lơh broă, lơh sa, lơh geh bơta pràn nàng sền gàr dà lơgar.

Mho òr 13/6, tàm bòn dờng Đà Nẵng, ồng Vũ Văn Ninh kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar at bồ hờ đang rlao jơh dà lơgar neh đơng lam pơrjum pơgồp jơnau đơs tàm rơndăp broă kơrnoăt bè ờ uă broă tơnguh bơtàu lơh phan tàm dà. Ồng Vũ Văn Ninh đơs, kơrnoăt bơh Gơnoar atbồ lơgar bè ờ uă broă tơnguh bơtàu phan tàm dà kờ` dong kờl cau lơh ka tàm dà lềng, tơnguh bơtàu lơh sa, lơh pas bơh dà lềng. Bal mờ hơ\, cau lơh ka geh pơgồp bal mờ ală mpồl sền gàr cau lơh kam cảnh sát sền gàr dà lềng, mpồl ling tàm dà sền gàr gơnoar tòm dà lềng, bồt dà lềng dà lơgar dê:“Gơnoar atbồ lơgar tơl^k kơrnoăt ai phan bơna lơh gơs bơh priă ai càn là ơhò; dong kờl 70% tus 90% khà priă sền gàr ơhò, tàm khà uă ngan di gơlan geh tơm tus 100%, kờ` làng bol lơh ka iang nùs. Lồi du\t là gơnoar ală tiah lơh jăt geh cồng nha broă do là kuơ màng ngan”.

 Ngai òr 13/6, anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar càr Thái Bình neh bơyai lơh pơrjum kơnă 17, tơngai lơh broă bơh nam 2014 tus nam 2019. đơs tàm dơ\ pơrjum, mò Bùi Thị Thanh kuang jat jơng atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar sồr anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar ală kơnă tàm càr Thái Bình pơnjat tai lơh niam rlau tai broă lam sồr, tơr gùm ală rơnàng làng bol bơt bơtàu mpồl tam klac dờng gùt jơi bơtiàn. Pơnjat tai mut ngui kơrnuat sền gròi, cribơyai mpồl bơtiàn, tơr gùm jơnau đơs làng bol dê tus bal bơt bơtàu Đảng, gơnoar atbồ làng bol sàng kloh, pràn kơldăng, kơ\ kơljap. Lơh niam gơnoar đơng lam nàng ală cau tàm mpồl pơ gồp bal lam sồr làng bol jơh nùs tus bal ală dơ\ lam sồr, ală srơh pơr lòng kờ` gơ boh dà lơgar, ngan ngồn, bơt bơtàu mờ sền gàr dà lơgar. Pơrjum neh tă pơ gồp geh rlau 2 tơmàn priă tus mờ kes priă tă pơ gồp bal bơta pràn sền gàr gơnoar tờm bồt dà lềng.

 Jăt broă sền gròi bơh mpồl sền gàr cau lơh ka Việt Nam: ngai òr 13/6, tàm tiah dra khoàng jờu Hải Dương-981, lơgar Lo gam geh 116 nơm ơhò, tàm hơ\ geh 6 nơm ơhò ling tàm dà lềng. ală ơhò lơgar Lo ngui bơta jờl ting jăt ơhò sền gàr cau lơh ka Việt Nam mờ kơrian, tu\ lơi kung tơm, bồm dà tu\ ală ơhò lơh jăt adăt boh lam lơgar Việt Nam kờ` tus rềp tềng dra khoàng jờu lam sồr, dră wơl mờ sồr lơgar Lo tơl^k dra khoàng jờu mờ ală ơhò l^k bơdìh dà lềng geh gơnoar lơgar Việt Nam dê. Tềng đăp mờ broă kơrian bơh ală ơhò lơgar Lo, ală ơhò lơh broă di pal mờ adăt boh lam mpồl sền gàr cau lơh ka mờ ơhò cau lơh ka Việt Nam gam bè ờs, lơh ngan sền gàr gơnoar tòm dà lềng.

Dùl nùs bal wèt hờ bồt dà lềng, mìng tơ nơ\ 1 nhai kờp bơh ngai bơyai lam lơh tus tu\ do, mpồl lam sồr tă pơgồp kes priă dong kờl Trường Sa, bòn dờng Bảo Lộc, càr Lâm Đồng neh dờp geh khà priă tă pơ gồp 730 tơlak, geh uă rlau 2 dơ\ pơn drờm mờ rơndap broă càr jàu. Jat mpồl lam sồr tă pơ gồp kes priă dong kờl Trường Sa bòn dờng Bảo Lộc, sơn đờm bơh bơta tàm dà lềng đah mattơngai lik, dơ\ do, kuang bàng mờ làng bol bòn dờng Bảo Lộc jơh nùs ngan lơh jat mờ tă pơ gồp uă rlau tai ală dơ\ lài, mờ kơp kờ` cồng nha lơh geh ờ mìng tàm khà 730 tơlak.

 Ngai òr 13/6, mpồl đơng lam Tây Nguyên neh bơyai pơrjum tìp măt tam gơl broă mờ anih lơh broă dà lơgar tàm Tây Nguyên, kờ` ring bal broă pơgồp, tam gơl jơnau tơng^t, pơgồp bal tàm broă bơ\t bơtàu mờ tơnguh bơtàu Tây Nguyên sơlơ ngai sơlơ pas gơs mờ pràn kơl dang. Tàm pơrjum, ală kuang bàng neh tơl^k ală broă kal ke dờng màng tu\ do tàm broă lơh Tây Nguyên dê là ờ tơl kơrnoăt tam pà ring bal, lơh ală broă lơh bal, pơgồp bal lơh sa bơh ală càr, bơh Tây Nguyên mờ ală tiah ndai ờ hềt niam, ờ hềt geh mpồl pơlam yal tơng^t bè broă kơlôi sơnơng, bơto bơtê. Ồng Trần Việt Hùng, kuang jăt jơng atbồ đơng lam mpồl đơng lam Tây Nguyên pà g^t, do là dơ\ sơnrờp mpồl đơng lam Tây Nguyên bơyai 1 dơ\ pơrjum tìp măt, tam gơl broă mờ ală anih lơh broă dà lơgar tàm Tây Nguyên. Tơnơ\ mờ pơrjum do, mpồl đơng lam Tây Nguyên geh bal mờ ală anih lơh broă jòi broă ring bal kờ` pơgồp lơh broă geh cồng nha rơlao.

Ală nam do, mờ broă mut lơh ringbal, geh cồng nha uă broă lơh tus bal tàm mpồl bơtìan, khà rơgai ờ sô tàm kơ nòm dềt tàm càr Dak Nông gam hời rơ hời gơmù. Mờ jơnau kờ` lơh ngan tus jơh nam 2015, khà rơ gai ờ sô tàm kơ nòm dềt bơh càr dê gơmù gam hơ đơm 20%, gah lơh sơ nơm gam lơh ngan mut lơh uă broă lơh ngan ngồn, tơl làm. Mơya broă rơcang sơndră rơgai ờ sô tàm kơ nòm dềt ờ mìng là kơ nòl is bơh gah lơh sơ nơm dê, mờ bơta kuơ màng là pal lam sồr geh tơl bơta pràn tus bal, ai broă lơh do gơs là 1 broă lơh mpồl bơtiàn, mờ bơta lơh bal bơh gùt mpồl bơtìan dê. Geh bè hơ\ den bơta rơgai ờ sô tàm kơ nòm dềt tàm càr hơ\ sồng gơmù, pơ gồp bơnah tơnguh bơta niam rài kis làng bol tàm tơl tiah.

Pa Do, tềng bơtơ\t bòn Drang, ntum Ea Hđing, kơnhoàl Cư\ Mgar, càr Dak Lak, mpồl ơruh pơnu, anih duh broă kơnhoàl mờ anih lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar kơnhoàl Cư\ Mgar neh pơgồp bal bơyai lơh “Ngai chờ tuh ka bơtơl phan tàm dà nam 2014”. Ală cau tus bal neh tuh 12 rơbô nơm ka ală bơta, tàm hơ\ geh ka trắm, ka trôi, ka mè, ka bò, ka kròp mờ khà priă jơh di pơgăp 60 tơlăk priă. Broă lơh do kờ` dong kờl tơnguh jơnau g^t wă bơh mpồl ơruh pơnu mờ làng bol bè gơnoar, bơta kuơ màngbơh broă sền gàr tiah kis, sền gàr dà, mờ bơtơl han tàm dà tàm tiah do tơn.

JƠNAU TƠNGIT DUNIA.

 Mpồl kuang bàng dờng lơgar Đức ngai òr 13/6 neh tus càr lơgar Tehran kờ` cri bơyai mờ lơgar Iran kờ` tơmù jơnau ờ ring bal bơh 2 gah bè broă lơh hạt nhân lơgar Iran dê. Mpồl kuang bàng lơgar Đức geh dơ\ tìp mờ ồng Ali Akbar Velayati kuang dong broă kuơ màng ồng Ali Khamenei đơng lam nùs nhơm dờng màng lơgar Iran tàm ngai òr. Ala măt lơgar Đức kung geh dơ\ tìp mờ ồng Abbas Araqchi kuang lam bồ mpồl kuang bàng cri bơyai lơgar Iran tàm ngai hìng.

 Gah năng lượng lơgar Nga ngai òr 13/6 pà git, Nga ờ kờ` cribơyai bơyai nhơm chu mờ mpồl tam klac châu Âu mờ lơgar Ukraine lài mờ tơngai dut ndơl mờ lơgar Ukraine pal tơm 1 bơnah priă dồs blơi nhơm chu lơgar Nga in. Ồng Olga Golant cau pơlam đơs gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Nga pà git, Nga geh ờ cribơyai broă do bơh ală dơ\ cribơyai tàm điện thoại lài mờ tơngai dut ndơl là ngai 16 nhai do. Lài mờ hơ\, ồng Guenther Oetinger kuang atbồ mpồl tam klac Châu Âu drơng broă năng lượng neh ràng tơlik bơta kơp kờ`, dơ\ cribơyai nhơm chu pa đah Ukraine mờ Nga geh mut lơh wơl tàm lồi poh do.

 Gah lơh sơnơm lơgar Ukraine ngai òr 13/6 neh yal, broă ai ling Gơnoar atbồ lơgar Ukraine kờ` kơrian cau l^k dră tàm tiah đah măt tơngai l^k lơgar do neh lơh 257 nă cau chơ\t, 1 rơbô 300 nă cau sồt să mờ lơh gơl^k geh bơta ờ niam uă ngan tàm lơgar do. Tàm nhai 4 lài do, gơnoar atbồ lơgar Ukraine pal sồr 1 broă lơh ling klàng kờ` kơrian ală cau kờ` tam cah is dà lơgar, mơya tus tu\ do ờ mìng ờ hềt geh niam lơngăp lơngai mờ gam lơh lơgar Ukraine gơtìp kal ke ngan.

Ngai òr 13/6, rlau 1 rbô nă pơnu tus bơh càr tiah đah jum Kerbala lơgar Iraq dê là tiah geh kha uă cau jat yàng Islam jơi Shiai ơm kis neh tus bal is dơ\ sac rơ wah lòt ling kờ` sơ lơ tơnguh bơta pràn mpồng ling gơnoar atbồ lơgar sơndră wơl mpồl ling kờ` tam lơh gam sền gròi uă bòn dờng tàm lơgar do. Do là dơ\ 2 tàm 2 ngai do, ală mpồl cau ling pa lik bơh càr Kerbala tus ală sàl tơr gùm tàm Tagi. Tàm do, ală cau pa lòt ling geh tus bal dơ\ pơlam tàp lơyah ngai lài mờ tu\ geh tơmut tàm ală pôs ling tam lơh ngan ngồn. Ờ uă ling pà git, khi tu\ lơi kung rơcang phi să nàng sền gàr dà lơgar Iraq

 Gơnoar atbồ lơgar Bulgaria neh sơlèt mờ dơ\ đùh sră pin dờn geh bơyai lơh ngai òr tàm Gơnoar ala măt dà lơgar, lơgar do dê. Bu\ lah bè hơ\, Gơnoar atbồ bơh ồng Plamen Oresharski, kuang gơs gơnăp gơnoar at bồ hờ đang rlao jơh dà lơgar Bulgaria gam gơtìp apl tơnjơh at gơnoar mờ dơ\ te\ khà lài mờ tơngai di gơlan geh bơyai lơh tàm nam do. Do là dơ\ 5 Gơnoar atbồ lơgar ồng dê pal sơlèt mờ dơ\ te\ khà pin dờn tơnơ\ mờ rơlao 1 nam at gơnoar, tàm tu\ ală broă ờ niam gùng dră bal gam gơl^k geh tàm lơgar rơ[ah ngan châu Âu do.

Ồng Shinzo Abe kuang gơs gơnăp gơnoar at bồ hờ đang rlao jơh lơgar Nhờk ngai òr 13/6 đơs là, ồng kờ` tơmù priă dia khà priă lơh geh mpồl lơh sa kă bro dê 5%, gơmù hơ đơm khà 30% tu\ do tàm 2,3 nam tus. Jat ồng, gơnuar atbồ lơgar kờ` chul chồl bơcri priă lơgar ndai tàm lơgar Nhờk mờ sơ lơ tơnguh lơh sa mờ broă tơmù priă dia khà priă lơh geh mpồl lơh sa kă bro in hơ đơm 30%. Gơnoar atbồ lơgar Nhờk geh mut lơh ală tam gơl cèng bơta bơtàu tơnguh bè ròt priă dia khà priă lơh geh mpồl lơh sa kă bro dê. Ồng kung pà git, gơnoar atbồ lơgar geh rơndap broă gàr niam ală bơnah priă jền kờ` rơcang sơndră lài bơta pràn digơlan tơmù priă dia digơlan gơlik geh. Mơya ồng ờ yal rơndap broă mùl màl.