JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Pơn jăt tai pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13, ngai 15/11 do, Gơnoar ala mat dà lơgar pơrjum tàm hìu pơrjum dờng, bơyai lơh ai sră tơnpồ pin dờn, yal cồng nha đùh sră mờ ring bal kơrnoăt dờp cồng nha ai sră tơnpồ pin dờn. Jăt broă lơh, drim do, Gơnoar ala mat dà lơgar iăt tơrgùm bal cồng nha cri bơyai tàm mpồl bè broă ai sră tơnpồ pin dờn. Tơnơ\ mờ hơ\, pồ mpồl sền sră pồ mờ yal sră tơnpồ pin dờn; mờ cri bơyai tàm hìu pơrjum dờng bè rơndăp broă te\ khà kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar mờ kuang bàng tàm mpồl duh broă ala măt làng bol. {ùi mho, Gơnoar ala mat dà lơgar pơrjum tàm hìu pơrjum dờng bè rơndăp broă adăt tam gơl, bơtơl ờ uă bơta tàm adăt tă dia tăc phan kuơ màng; rơndăp broă adăt tam gơl, bơtơl ờ uă bơta tàm adăt tă dia. Tơnơ\ mờ hơ\, yal cồng nha sền sră tơnpồ mờ ring bal kơrnoăt dờp cồng nha ai sră tơnpồ. Lài mờ hơ\, ngai òr 14-11, Gơnoar ala mat dà lơgar iăt jơnau yal bè ờ uă bơta bè broă ai sră tơnpồ ală cau tàm Gơnoar ala mat dà lơgar ai sră tơnpồ pin dờn; pờ tê ring bal khà mat 50 nă cau at groăt geh Gơnoar ala mat dà lơgar pồ mờ k^ tơnpồ; cri bơyai tàm mpồl bè broă ai sră tơnpồ pin dờn; mờ kung cri bơyai tàm hìu pơrjum dờng bè gùng dà, broă lơh rơndăp broă [làng rơndeh par dunia Long Thành.

 Mho òr 14/11 tàm hìu lơh broă gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hờ đang rlao jơh dà lơgar wă kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro Gazprom Neft lơgar Nga gam geh dơ\ lơh broă tàm lơgar he. Ồng Nguyễn Tấn Dũng đơs tờm, gơnoar atbồ lơgar Việt Nam sùm dong kờl, ai geh bơta niam tus mờ ală broă lơh tam klac bal đah Petrovietnam mờ Gazprom Neft jat nùs nhơm tam klac lơh broă bal, jo\ jòng, geh kuơ bal. bơh bơnàng jă bơta git gơp bơhiàn yau niam bơne\ mờ lơh broă bal kuơ màng Việt Nam mờ lơgar Nga, ồng Nguyễn Tấn Dũng kơp kờ` Gazprom Neft pơnjat tai rề ơnàng tam klac bơcri priă tàm lơgar Việt Nam tàm ală gah, ngan là tàm broă sền gròi, tơnhàu `hơm chu, jồr zờu, tac zờu ờ hềt lơh gơlik phan, pơ gồp bơnah ngan ngồn tàm bơta git gơp tam klac lơh sa, kă bro, bơcri priă đah Việt Nam mờ Nga.

Mho òr 14/11, tàm Hà Nội, ồng Nguyễn Đăng Tiến Gơnoar atbồ anih lơh broă pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam neh geh dơ\ lơh broă, boh bơr mờ kuang bàng sền gàr mpồl lơh sa Viễn thông ling klàng Viettel. Tàm dơ\ boh bơr, ồng Nguyễn Đăng Tiến neh hơ uă jơnau lùp bơh kuang bàng sền gàr mpồl lơh sa dờng Viettel dê gơrềng tus mờ broă mờng chài sền gàr, broă bơyai lơh, broă kuơ màng tơnguh bơtàu jơnau tơng^t. Mpồl lơh sa dờng Viettel, geh Thiếu tướng Nguyễn Mạnh Hùng gơnoar atbồ mpồl lơh sa dờng Viettel kơ\p kờ` geh lơh broă bal mờ anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam tàm gah broă lơh, yal tơng^t. Ồng Nguyễn Đăng Tiến kung pà g^t, anih lơh broă pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam kung kờ` ngan lơh broă bal mờ mpồl lơh sa dờng Viettel kờ` kơlôi sơnơng, tơnguh bơtàu broă pờ tơl^k jơnau đơs pa, kờ` geh uă ơnàng rơlao tus mờ gùt lơgar kung bè tàm lơgar bơdìh.

Ngai òr 14/11, tàm kơnhòal {uôn Đôn, anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam càr Dak Lak pơ gồp bal mờ gah tề lam gùng dră bal tam klac bơtàu tơnguh dà lơgar càr Mondulkiri, lơgar Campuchia neh bơyai lơh sền wơl 4 nam mut lơh jơnau hơ pơr gon đah gah tề lam gùng dră bal 2 càr bè “ Bơt bơtàu gùng nhàr lơgar ngap lơngai, lơh bơ yô, tam klac bơtàu tơnguh bal”. 4 nam mut lơh jat jơnau hơ pơr gon, gah tề lam gùng dră bal dà lơgar càr Dak Lak chồl pràn mblàng yam bè bơhìan tam klac, rềp mềr, git gơp lơh bơ yô bal đah làng bol 2 lơgar Việt Nam mờ Campuchia mờ ală tơngume bè: Ờ sơ gràm ù lơh broă, ờ ơm kis rlau ir mờ tiah nhàr lơgar, ờ ting mòc phan brê, ờ koh kơl aniai brê, ờ dô gan tiah nhàr lơgar, ờ mpồn mờ dong kờl ală bơta cau tìs in. tàm dơ\ pơrjum, anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar càr Dak Lak mờ gah tề lam gùng dră bal tam klac bơtàu tơnguh dà lơgar càr Mondulkiri ki\ sră ringbal pơnjat tai tam klac tàm ală nam tus. Jat mờ hơ\, gah tề lam gùng dră bal 2 gah lam sồr ală gah, ală kơnă, ală rơnàng làng bol, ngan là ală mpồl lơh sa kă bro mut lơh geh cồng nha ală jơnau ringbal, tam klac bal đah 2 Đảng, 2 dà lơgar, ai geh bơta niam nàng bơyai lơh ală broă lơh tìp mat, dờp lơh oh mi đah ală mpồl lơh broă gah tề lam gùng dră bal kơn hòal, ntum 2 càr dê, ngan là tàm ală kơn hòal, ntum geh bal gùng nhàr lơgar.

Ngai òr 14/11, tàm [òn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng neh bơyai lơh pơrjum Khoa học Gây mê Hồi sức gùt lơgar nam 2014 mờ broă tus bal bơh 700 nă kuang bàng tàm lơgar mờ uă lơgar tàm dunia bè: lơgar Mỹ, Tây, Australia, New Zealand, Thái Lan, Singapor, Malaysia, Philippin, Myanmar, Ấn Độ. Pơrjum neh yal 62 tơngu me kơlôi sơnơng, tàm hơ\ geh 7 tơngu me: niam ờ do ờ dă tàm gah deh kòn, tơmù jê mờ lơh ờ jê jăt tiah, lơh ờ jê, tơnguh pràn. Ală giáo sư geh pơnrơ jăk bè broă gây mê, hồi sư\1c bơh uă lơgar tàm dunia mờ ală jơnau yal bơh lơgar Việt Nam dê geh tìp bal, tam pà bal broă mờng chài, cồng nha kơlôi sơnơng ngui tàm broă gây mê, hồi sức.

 Drim òr 14/11, kuang đơng lam bồ anih duh broă làng bol càr Phú Yên bal mờ gơnoar atbồ kơnhòal Đông Hòa mờ mpồl lơh sa kă bro bơcri priă Đèo Cả bơyai lơh bơh bơr tơn mờ rlau 70 hìu nhă làng bol gơtìp gơ rềng tài mut lơh rơndap broă lơh gùng brong Đèo Cả. tàm tơngai mut lơh gùng tờm lam mut tàm gùng brong Đèo Cả, mpồl mut lơh neh tồt `jrong, tơnring mat gùng, lơh aniai tus dà tơrlung mờ lơh tơr đàng hìu làng bol, broă bơrlu\ bê tông lơh gơlik thul kơmbuh sơmang lơh aniai tus bòn ơm kis, lơh gơbàn broă ờ uă hìu nhă làng bol ờ suk, kơryan broă mut lơh. Tàm dơ\ cribơyai, ală hìu nhă làng bol sồr cau tờm bơcri là mpồl lơh sa kă bro bơcri priă Đèo Cả pal tơm wơl priă, dong kờl nàng lơh niam tơrlung dà, lơh niam tềl tơr đàng hìu mờ tơm wơl pơgap 8 sàu 7 kòi sre ờ gơtùi lơh, tài bơh broă lơh gùng lơh aniai. Ala mat mpồl lơh sa kă bro bơcri priă Đèo Cả neh ringbal lòt sền ală tơrlung dà gơtìp bơ\ mờ hơ dong kờl tơl tơrlung dà là 800 rbô, mơkung crơng gơs mpồl lòt sền tềl tơr đàng hìu làng bol nàng geh rơndap broă tơm wơl priă.

Tàm tu\ 4 jơ 30 phút ngai òr 14/11, ơhò lơh ka geh sồ QB 91759-TS geh 10 nă cau tàm ơhò, geh ồng Hoàng Hưng, 47 sơnam, kis tàm [òn Trung Bính, ntum Bảo Ninh, [òn dờng Đồng Hới atbồ tu\ gam lơh ka tàm dà lềng den gơtìp `sừc dờng dà lềng bal mờ càl pràn, ơhò gơtìp chơ\t măy. Tàm hoài măy đàr ka, ồng Hưng gơtìp măy đàr pồt lơh pă tê kiao. Dờp jơnau yal, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar Nhật Lệ-mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr Quảng Bình neh pơgồp bal mờ Gơnoar atbồ tàm do neh ai 2 nơm ơhò bal mờ cau lơh ka tus dong kờl. tơnơ\ mờ 2 jơ lòt, mpồl cau dong kờl neh tus dong kờl mờ hoài ơhò lơh ka gơtìp rềs àr do rê tus hờ ù gờl niam ờ do ờ dă.

 Bơh bồ nhai 11 tus tu\ do, hìu sơ nơm càr Quảng Ngãi neh dờp mờr 20 nă cau mut tàm hìu sơ nơm tài gơ tờp bơs khih kăp. Pah ngai, geh bơh 2 tus 3 nă cau mut tàm hìu sơ nơm tài gơtìp bơs tơlir tiăng pơr hê kap, geh ngai gơguh tus 5 nă cau\. Tu\ do jơi bơs do neh geh tàm uă bòn làng bol ơm kis bơh càr Quảng Ngãi dê, lơh ờ suk ngan tàm làng bol.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ngai do 15/11, pơrjum dờng ală lơgar geh broă lơh sa tơnguh bơtàu mờ pa tơnguh bơtàu gam sơnđan là mpồl G20 neh mùl màl mu\t pơrjum tàm [òn dờng Brisbane, lơgar Australia. Nam do, mpồl G20 lơh ngan ai geh jơnau kơ\p kờ` uă ngan. Hơ\ là lơh ngan lơh jăt mờr 1 rơbô jơnau bơceh pa kờ` tơnguh khà lơh sa gùt dunia tàm 5 nam tus geh tai 2%, ndrờm mờ 2 rơbô tơmàn đôlar jăt mờ khà yal lài, bơh tu\ hơ\, geh tơl^k tai g^t nđờ tơlăk broă lơh. Broă tơnguh bơtàu pa mpồl G20 geh bal broă lơh niam wơl broă lơh sa dờng, mơya bơ\t bơtàu wơl di pal tus tơl lơgar dê; tơnguh broă bơcri priă geh bơta niam tàm broă bơ\t bơtàu broă lơh; koh tơmù bơta kal ke tàm broă kă bro; chồl pràn broă pơlòng mờ tơnguh ai broă lơh. Bơdìh hơ\ tai, ală kuang bàng đơng lam dunia kung cri bơyai bè broă tơnguh wơl lơh sa bè lơh niam wơl ală kơrnoăt priă jền, lơh pa broă tă dia…

Kuang atbồ lơgar Ai Cập geh ờ tus bal pơrjum dờng màng châu Phi - Thổ Nhĩ Kỳ geh bơyai lơh tàm lơgar Guinea bơh ngai 19 tus ngai 21 nhai do. Jat ờ uă jơnau yal tơngit tàm lơgar Ai Cập, lơgar do digơlan mìng sồr ala mat gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar lơgar do dê tus bal pơrjum dờng màng tam klac bal Thổ Nhĩ Kỳ mờ châu Phi kờ` tam dră mờ ală broă lơh bơh lơgar Thổ Nhĩ Kỳ dê digơlan lơh aniai tus bơta kuơ lơgar Ai Cập dê tàm dơ\ pơrjum. Tàm tu\ hơ\, gah yal jơnau tơngit Anadolu lơgar Thổ Nhĩ Kỳ dê pà git, jơnau kờ` bơh dơ\ pơrjum dờng màng tam klac Thổ Nhĩ Kỳ mờ châu Phi mờr tus là kờ` cribơyai bè 1 rơndap broă lơh châu Phi - Thổ Nhĩ Kỳ bơh nam 2015 tus nam 2018 tàm ală gah lơh sa mờ mai\ mok, năng lượng mờ kă bro.

 Gah lơngăp lơngai mờ adăt boh lam lơgar Hà Lan ngai òr 14/11 neh yal, 1 jơnau ring bal neh geh bơh lơgar Hà Lan mờ lơgar Ukraine gơrềng tus mờ broă ntrờn ală phan bơcah rơndeh par Boe-ing 777 geh mat sơnđan MH17 bơh gah rơndeh par lơgar Malaysia gơtìp gơdùh tàm tiah đah măt tơngai l^k lơgar Ukraine tàm ngai 17/7 lài do. Broă ntrờn geh lơh gờ` ngan di lah geh, mờ broă pơgồp bal bơh ală anih lơh broă dong kờl tàm do. Jơnau ring bal do geh tềng đăp mờ broă sền gròi bơh mpồl lơh broă lơngăp lơngai mờ lơh broă bal châu Âu. Tàm ngai do, 1 mpồl cau jăk chài bơtơl geh bơh [òn dờng Kharkov tus càr Donesk kờ` dong kờl bè broă lơh.

Dùl anih duh broă lùp khàu bơh anih duh broă dunia dê ngai òr 14/11 lah yă mpồl dà lơgar Islam neh lơh gơbàn bơta ngòt ngan tàm lơgar Syria tu\ mut lơh 1 ròt ală broă lơh tìs jà` bơsak sơn dră wơl kòn bơnus mờ tìs iơh tam lơh. Anih duh broă kung sồr ai ală cau lam bồ mpồl do dê cah rơ`a tàm anih cah rơ`a lơh glài kup màng dunia. Jơnau yal neh ai\ go\ rùp ngòt rơ ngơt bè rài kis tàm uă tiah tàm lơgar Syria tài ală cau kờ` tam lơh jà` bơsak do sền gròi, tàm hơ\ geh ală dơ\ gơ sơt aniai, koh ngko, pù pơng, pơlam tàp ling kòn se, lơh dri bic bài mờ rồn bơ klơn geh bun. Sră nggal do đơs tờm ală cau atbồ mpồl dà lơgar Islam neh tìs iơh tam lơh mờ tìs iơh sơndră wơl kòn bơnus tu\ sò tơm làng bol ờ geh bơta pràn nàng tam dră wơl.

 Mpồl lơh sơnơm dunia ngai òr 14/11 neh yal jơnau yal pa ngan pà g^t, virus kòp ebola neh lơh chơ\t 5 rơbô 177 nă cau tàm khà 14 rơbô 413 nă cau gơtìp kòp. Jăt mờ ală cau jăk chài gah lơh sơnơm tàm dunia yal, bu\ lah kòp neh gơmù tàm ờ uă tiah, mơya Gơnoar atbồ ală lơgar gam tơnguh ală broă sơndră kung bè pơn jăt tai lam sồr tơnguh jơnau g^t wă làng bol dê.