JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Ngai òr 15/8, tàm bòn dờng Đà Nẵng, gah lơh sa dà lơgar, gah đơng lam tam pà tiah jăt gah dà lềng tàm gùl lơgar, mpồl đơng lam Đảng anih lơh sa kă bro dà lơgar, jơdu\ lơh sa kă bro mờ măy mo\k Việt Nam neh pơgồp bal bơyai lơh “Pơrjum lơh sa tiah tàm gùl lơgar”. Ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rơlao jơh dà lơgar neh tus mờ đơng lam dơ\ pơrjum. Tàm pơrjum do, geh uă jơnau đơs la, 9 càr jăt gah dà lềng tiah tàm gùl lơgar ờ hềt geh broă pơgồp bal kơl jăp; càr lơi kung bơcri priă lơh tiah lơh sa mờ măy mo\k, lơh blàng rơndeh par, lơh anih ơhò dà lềng ơm. Đơs tàm dơ\ đơng lam tàm pơrjum lơh sa tiah tàm gùl lơgar, ồng Nguyễn Xuân Phúc neh sồr ală kuang bàng tơrgùm cri bơyai ờ uă tơngu me kuơ màng kờ` tiah tàm gùl lơgar di pal mờ broă tơnguh bơtàu tàm tơngai pa. Ồng Nguyễn Xuân Phúc đơs:“Cri bơyai bè broă bơto cau lơh broă kờ` di pal mờ broă tơnguh bơtàu, tàm hơ\ uă ngan là mpồl cau lơh broă gah khà niam. Do là broă kal ke mờ mhar ngan bơh tiah do dê pal geh sền gròi ngan mờ ai tơl^k là 1 tàm ală broă lơh lài ngan, là broă lơh pràn mờ tiah do pal lơh jăt. G^t loh gơnoar, broă tus bal bơh ală gơnoar atbồ ală gah lơh broă, ală anih lơh sa kă bro tàm tiah cau 1 nă să lơh is, ală mpồl tơnguh bơtàu bal, tàm tơngu me hơ\ geh bơ\t bơtàu mờ lơh jăt ală broă lơh song dơpa\, loh làng”.

Ngai òr 15/8, ồng Nguyễn Thiện Nhân kuang atbồ anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam neh tus còp, sền bơta lơh broă, kă bro, broă mut lơh bơta dong kờl tus mờ cau lơh broă tàm mpồl lơh sa kă bro Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên tàm tiah lơh sa mờ mai\ mok Yên Bình, kơnhòal Phổ Yên, càr Thái Nguyên. Ồng Nguyễn Thiện Nhân kơp kờ` tàm tơngai tus, mpồl lơh sa kă bro Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên pơnjat tai brồ guh ală cồng nha lơh geh, ală jơnau bơceh pa nàng Samsung Thái Nguyên gơs là mpồl lơh sa lam lài tàm ală mpồl lơh sa kă bro tàm lơgar Việt Nam, ờ mìng sền gròi tus broă lơh sa, mờ gam sền gròi tus rài kis cau lơh broă tàm ală mpồl lơh sa kă bro geh priă bơcri lơgar ndai tàm lơgar Việt Nam. Ồng kung sồr càr Thái Nguyên bơtàu tơnguh phan bơna ală tiah lơh sa mờ mai\ mok Yên Bình mờ Điểm Thụy, lơh sir nàng dong kờl ală mpồl lơh sa kă bro bơcri rơndap broă drơng tus mpồl lơh sa mờ mai\ mok dờng màng bơh Samsung dê.

Tàm dơ\ bơyai lơh ràng tơl^k drà dunia kă bro-nhơl chờ mờ bơcri priă lơh sa đah măt tơngai l^k-đah măt tơngai mu\t-Đà Nẵng nam 2014, mho òr 15/8, anih duh broă bòn dờng Đà Nẵng mờ hìu bơsram Mekong neh bơyai lơh pơrjum cri bơyai mpồl ASEAN nam 2015 mờ broă gơrềng bal mờ broă lơh sa tàm mpồl jăt gah lơh sa đah măt tơngai l^k-đah măt tơngai mu\t. Broă lơh sa đah măt tơngai l^k-đah măt tơngai mu\t là broă bơceh kờ` chồl pràn tơnguh bơtàu mờ tơrgùm bal lơh sa bơh 4 lơgar là Việt Nam, Lào, Thái Lan mờ Myanmar. Tơnơ\ mờ 8 nam mùl màl geh ngui, broă lơh sa đah măt tơngai l^k-đah măt tơngai mu\t neh ai tơl^k bơta buơn tus broă kă bro, pơn diang phan, ai bơta niam ală lơgar in tìp bal niam rơlao mờ ală phan geh is, hòi jà bơcri priă; broă lơh gơs ală tiah lơh sa tàm ală lơgar geh aiphan kă bro ală lơgar pờ ơnàng anih kă bro tàm tiah đah jum châu Á mờ tiah đah măt tơngai mu\t châu Á dê.

Ngai òr 15/8, tàm bòn dờng Bảo Lộc càr Lâm Đồng, mpồl lơh sa dờng chah phan kuơ tàm ù lơgar Việt Nam neh bơyai lơh pơrjum sền wơl 1 nam lơh gơlik mờ kă bro Alumin-hyđroxit trà bơh rơndap broă Bôxit-trà Lâm Đồng. Bơh tu\ geh khà phan tơlik tac hờ lơgar cau dơ\ sơn rờp tàm gùl nam 2013, tus jơh nhai 7 pa do, hìu mai\ Alumin Tân Rai neh tơlik tac hờ lơgar cau rlau 411 rbô tấn Alumin. Kuang đơng lam bồ mpồl lơh sa dờng mờ mai\ mok chah phan kuơ tàm ù lơgar Việt Nam pà git, mpồl neh cribơyai kă bro Alumin lơh gơlik bơh rơndap broă tàm càr Lâm Đồng mờ uă lơgar tàm dunia mờ Thụy Sĩ, Hàn Quốc, Singapore, Lo, Hồng Kông…Mìng is drà kă bro tàm lơgar, mpồl lơh sa dờng mờ mai\ mok chah phan kuơ tàm ù lơgar Việt Nam neh ki\ sră pơrgon tac Alumin mờ trà tus mờ 18 lơgar, mờ neh crơng gơs 1 ròt anih tac mờ khà phan tac rlau 100 tấn pah nhai. Tàm 7 nhai bồ nam 2014, neh tac geh rlau 1 rbô tấn Alumin mờ 3 rbô 600 tấn trà.

 Ngai òr 15/8, gah Thông tin mờ Truyền thông dà lơgar, mpồl dơng kờl sơnơm sơm ba phan bơna Việt Nam, anih pờ tơl^k jơnau đơs Việt Nam mờ anih sơnđio rùp Việt Nam neh pơgồp bal lơh geh tơngu me “Tơrbo\ bal mờ dà lềng đah măt tơngai l^k” mờ pà ală phan yal tơng^t ai ală ơhò, plung cau lơh ka càr Quảng Ninh in. Tàm dơ\ pơrjum, mpồl bơyai lơh neh pà càr Quảng Ninh in 25 nơm phan Seagateway ai ơhò, plung cau lơh ka in. Do là phan geh sền go\ gùng lòt, hòi điện thoại; mờ geh bal phan pleh mờ tam tơm tàm ơhò mờ g^t ală jơnau bơh ală ơhò gùt dar.

 Jơ\t nam mut lơh broă lơh dờp lơh oh mi đah mpồl lơh sa kă bro phơng sih Bình Điền mờ bòn Ea Na, ntum Ea Na, kơnhòal Krông Ana, càr Dak Lak, mpồl lơh sa kă bro neh dong kờl tơn rlau 4 tơmàn priă nàng bòn Ea Na lơh ală broă lơh ồs đèng, hìu bơsram, hìu chài rơgơi, bơcri git nđờ rhiăng tấn phơng sih tơm lơyài ờ kờp priă cồng, dong làng bol geh tai bơta nàng sơngka sền gàr kơphe. cồng nha ngan rlau jơh là broă dong kờl bơto pơlam tơnguh bơta chài lơh broă sa làng bol tàm bòn in, tu\ mpồl lơh sa kă bro sùm bơyai lơh ală ơdu\ bơto pơlam tàm suơn chi, pah nhai sồr cau chài tus bơto pơlam bơta chài sơngka sền gàr kơphe, mơkung crơng gơs mpồl pơlam broă lơh sa, dong bơto bơtê ờ uă oh kòn tàm bòn gơs là mpồl tờm bè bơta chài lơh sa suơn sre, tus dong làng bol hời rơ hời tam gơl bơhiàn lơh broă sa.

 Tàm tu\ 4 jơ mho ngai 14/8, mpồl lơh broă geh 9 nă kuang bàng sền gàr brê tàm anih lơh sa kă bro bal brê tam Rừng Xanh, 2 nă kuang àng mờ 2 nă kuang bàng tàm mpồl đơng lam ling klàng ntum Cư\ Kbang neh lòt sền gròi tàm tiah brê 215 gơwèt ntum Cư\ Kbang, kơnhoàl Ea Su\p, càr Dak Lak. Mpồl cau do neh go\ 30 nơm rơndeh lơ-òr geh lơh kờ` pơn diang chi kơ`ao, mơya tài mpồl lơh broă ờ gal cau, den tàng mìng geh ku\p 2 nơm rơndeh. Ală cau ờ bài tus tàm hìu lơh broă anih lơh sa kă bro kờ` bơsong mờ neh dô, den tàng mpồl lơh broă neh măy 2 nơm rơndeh do rê. Tu\ rê tus tềng tiah croh dà Ea Khal, ni sơna geh rơlao 70 nă cau đì tàm bơh 25 tus 30 nơm rơndeh Honda tus bal mờ pềs, gai sò tơm mpồl cau lơh broă. Bi Phạm Văn Hiển, 50 sơnam, kuang bàng sền gàr brê anih lơh sa kă bro bal brê Rừng Xanh gơtìp chơ\t yơh tơn, ală cau ndai neh dô. Ồng Nguyễn Trọng Hải gơnoar jăt jơng atbồ anih lơh sa kă bro brê Rừng Xanh pà g^t, bơdìh mờ broă lơh mpồl kuang bàng, ală cau do gam kơ`ao 2 nơm điện thoại  attê, pờng bơcah 5 nơm rơndeh Honda, tơnơ\ mờ hơ\ tus pờng tơrlah hìu sền gàr brê anih lơh sa kă bro do. Kuang bàng kơnhoàl Ea Su\p gam jòi nàng ku\p ală cau do.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ngai òr 15/8, tàm càr lơgar Brucsel, lơgar Bỉ, neh bơyai 1 dơ\ pơrjum kuơ màng bơh kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh ală lơgar tàm mpồpl tam klăc châu Âu, kờ` cri bơyai bè dơ\ ờ niam tàm lơgar Ukraine mờ bơta tàm lơgar Iraq. Tàm hơ\, geh 1 tơngu me tòm geh uă kuang bàng đơng lam châu Âu sền gròi ngan tu\ do là broă lơgar Nga ngui ală broă lơh glài kờ` di tàm gah lơh sa suơn sre phương Tây tàm poh lài kờ` sal tê wơl ală broă lơh glài bơh mpồl tam klăc châu Âu. Ală broă lơh glài bơh lơgar Nga gam lơh ờ niam uă ngan tus mờ broă lơh sa ală lơgar tàm mpồl tam klăc châu Âu. Lài mờ pơrjum, geh uă kuang bàng đơng lam ală lơgar tàm mpồl tam klăc châu Âu neh hòi jà mpồl tam klăc châu Âu pal sền wơl bè ală broă lơh glài bơh mpồl do dê tus mờ lơgar Nga.

Lơgar Nga ngai òr 15/8 yă lơgar Ukraine kơryan mpồl rơndeh pơndiang phan dong kờl tus tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine. Gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Nga pà git, geh jơnau yal tơngit đơs là, mpồl ling lơgar Ukraine gam geh rơndap broă sơn mền kờ` lơh tơrlah gơl gùng lòt mờ digơlan geh sò tơm tu\ mpồl rơndeh lòt gan. Nga pà git, neh ringbal tơl bơta mờ lơgar Ukraine mờ mpồl rơndeh neh rơcang pơndiang phan dong kờl tus tiah đah mattơngai lik lơgar Ukraine. Jat jơnau yal bơh gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Nga, broă lơh ling klàng bơh lơgar Ukraine dê loh làng là kờ` kơryan gùng lòt pơndiang phan dong kờl cau, mờ jat bơta ringbal lài hơ\ đah Nga mờ Ukraine là ai gơnoar mpồl rơndeh lòt bơh tiah nhàr lơgar Nga mờ Ukraine tus Lugansk. Jơnau yal bơr kung đơs tờm, ală cau ơm tơ nơ\ broă lơh do geh pal kong kơ nòl tềng đăp ală jơnau gơ  aniai kơn jơ\ ngan.

 Tơnơ\ mờ tu\ geh pồ lơh kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Iraq ơla ồng Al Maliki, ồng Haider al-Abadi ngai òr 15/8 neh hòi jà làng bol lơgar Iraq tam klăc kờ` tam dră mờ ală kal ke ngòt rơngơ\t tềng đăp măt. Tàm 1 jơnau yal, ồng al-Abadi pà g^t, ồng geh ờ ai tơl^k ală jơnau hơ ờ mùl màl, mơya hòi jà làng bol lơgar Iraq tus bal, tàm broă tơnguh bơta pràn dà lơgar dê, tềng đăp mờ ală bơta pơhìn tus bơh broă tam lơh is jơi bơtiàn kòn cau. Ồng al-Abadi kung yal lài, broă tềng đăp măt lơgar Iraq dê gam uă kal ke.

 Tàm jơnau đơs ngai òr 15/8, kuang atbồ mpồl bác sĩ ờ geh nhàr lơgar là mò Joanne Liu đơs la, digơlan pal roh 6 nhai nàng gơtùi sền gròi kòp Ebola, là kòp neh lơh rlau 1 rbô nă cau chơt tàm tiah đah mattơngai mut châu Phi. Mò đơs bơta kòp bơ tờp tàm tiah đah mat tơngai mut châu Phi ndrờm bè rài tam lơh, mờ bơta rơ ngòt mờ bơta gơ lời wơl tàm tơl nă cau tiah do. Mò Joanne liu kung hòi jà bơngă đơng lam bồ jơh nùs rlau bơh mpồl lơh sơ nơm dunia dê tàm broă sơndră kòp Ebola.

 Gơnoar atbồ lơgar Nhờk gam tơl^k rơndăp broă dong kờl 1 tơlăk 500 rơbô đôlar Mỹ ai ală lơgar đah măt tơngai mu\t châu Phi in kờ` sơndră mờ kòp tài virus Ebola gơtòp. Jơnau yal do pa geh ồng Yoshihide Suga  kuang at bồ cơldu\ lơh broa\ Gơnoar atbồ lơgar ai tơl^k tàm ngai òr 15/8, tàm 1 dơ\ pơrjum băo tàm càr lơgar Tokyo, lơgar Nhờk. Khà priă dong kờl do geh tam pà bơh mpồl lơh sơnơm dunia, anih duh broă mpồl dong kờl sơnơm sơm ba phan bơna dunia mờ ală mpồl lơh broă dunia ndai. Mờ kes priă do geh ngui kờ` blơi sơnơm gơsơ\t kòp, ào, mpha sền gàr ală cau lơh broă gah lơh sơnơm gam sơm kòp ală cau gơtìp kòp tài virus Ebola in.