JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Ơ làng bol mờ gơ\p bơyô, nùs nhơm chờ hờp, gơboh gơbài neh geh tus mờ tơl nă cau tàm tu\ 4 jơ 35 phút mho òr 19/12, ală mpồl dong klàs cau gơtìp rềs àr neh dong klàs geh 12 nă cau lơh broă gơtìp kòl tàm dơ\ tơrlah gùng trồm hìu măy pờ tơl^k ồs đèng tàm càr Lâm Đồng. Broă tơl^k geh 12 nă cau lơh broă l^k bơdìh niam ờ do ờ dă ờ mìng là nùs nhơm gơboh gơbài bơh ală cau pròc mhàm tòm mờ cau là nùs nhơm chờ hờp bơh ală mpồl dong klàs cau gơtìp rềs àr mang mờ ngai neh ai jơh bơta pràn kơl dang să jan tàm 4 ngai lài. Bơta niam geh ai tơl^k di tàm tu\ trồ tiah niam, geh măt tơngai sòl, ală cau gơtìp rềs àr neh gơpừ tài chờ hờp ir. 12 nă cau gơtìp kòl neh geh dong klàs bơh tàm trồm tờ ing đah kiao, geh mpồl ling lơh broă dờp lơh. Trồm gùng do geh bơyai lơh tờ mhar ngan, geh cồng nha mhar rơlao jăt mờ jơnau neh geh ai lài là tài ngui broă lơh “Trồm tàm bràs”-do là 1 broă tờ trồm gùng tàm rài tam lơh. Bè bơta pràn kơl dang să jan ală cau gơtìp rềs àr, mang òr, ồng Nguyễn Bá Huy gơnoar atbồ hìu sơnơm càr Lâm Đồng pà g^t, tu\ do, bơta pràn kơl dang să jan 12 nă cau tàm dơ\ tơrlah trồm gùng hìu măy pờ tơl^k ồs đèng Dà Dờng-Dà Chomo, ntum Lát, kơnhoàl Lạc Dương, càr Lâm Đồng gam tơnguh pràn niam. Tàm khà 12 nă cau do geh sơm tàm hìu sơnơm, den 11 nă cau klao geh bơta pràn kơl dang să jan niam, sào sa bè ờs. Mìng is cau ùr Đặng Thị Hồng Ngọc să jan ờ sô rơlao, den tàng gam ơm sơm tàm gah sơm kòp mhar mờ geh ală cau jăk chài sền gàr nền nòn.

Bulah gam geh dơ\ lơh broă tàm lơgar Thái Lan, tơ nơ\ mờ tu\ klo yal dong klàs geh 12 nă cau gơkòl tàm gùng brong hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng Dà Dờng tàm càr Lâm Đồng, ồng Nguyễn Tấn Dũng, kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hờ đang rlao jơh dà lơgar chờ hờp ngan mờ neh cih sră jờng rơ mpồl dong kờl rềs àr tơ nơ\ mờ tu\ rơndeh par pa mù tus tàm Bangkok tàm mho mang òr 19/12. Tàm sră pơyua, ồng Nguyễn Tấn Dũng cih, do là cồng nha chờ hờp ngan, di mờ bơta kơp kờ` bơh làng bol gùt lơgar dê tàm ală ngai do, neh sền gròi, tam pà, dong kờl. A` jơh nùs jờng rơ ală kuang bàng, cau ling, ală mpồl lơh broă bơh ală gah tus bal dong kờl rềs àr, neh lơh jơh kơ nòl tàm tơngai gờ` ngan rlau jơh, mờ nùs nhơm geh kơ nòl uă, brồ guh bơhiàn niam bơne\ mờ nùs nhơm kờ` cau ndai bè kờ` is să tờm. A` sồr gah lơh sơ nơm dà lơgar, mpồl đơng lam Đảng càr, anih duh broă làng bol càr Lâm Đồng pơn jờng, lùp còp ală cau gơtìp aniai, mơkung đơng lam ală y bác sĩ pơnjat tai ai cau lơh broă, phan bơna, mai\ mok nàng kham, dong kờl sền gròi pràn kơldang să jan ală cau gơtìp aniai in, dong kờl hìu nhă geh rài kis kal ke mhar geh bè ờs wơl.

Mang òr 19/12, ồng Nguyễn Tấn Dũng, kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar bal mờ mpồl kuang bàng ala mat lơgar Việt Nam neh tus càr lơgar Bangkok, lơgar Thái Lan, tus pơrjum dờng tiah dềt Mekong pờ ơnàng dơ\ 5 jăt jơnau jà bơh ồng Prayuth Chan Ocha kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Thái Lan dê. Tus pơrjum dơ\ do, ồng Nguyễn Tấn Dũng pơn jăt tai geh ală jơnau pơgồp bal mùl màl kờ` chồl pràn broă lơh bal tàm do mờ nền nòn tàm broă g^t gơ\p, lơh bơyô bal bơh lơgar Việt Nam mờ ală lơgar tàm tiah dềt Mekong; mờ geh ai ală tơngu me ai lài lơh broă bal di pal mờ gùng dà tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn, tơl niam bơta kuơ lơgar Việt Nam dê, lơh ngan geh broă kờ` bal pràn bơh mpồl bơtiàn dunia tus mờ broă lơh ngan sền gàr, ngui kơljap dà tàm dà dờng Mekong. Ồng Nguyễn Tấn Dũng tus pơrjum dờng tiah dềt Mekong dơ\ 5 tàm càr lơgar Bangkok kung geh pơgồp bal nền nòn jơnau g^t wă mờ pin dờn gùng dră bal mờ ală kuang bàng đơng lam lơgar Thái Lan, mờ tơnguh chồl pràn broă lơh bal kuơ màng bơh lơgar Việt Nam mờ lơgar Thái Lan sơlơ ngai sơlơ mùl màl mờ geh cồng nha.

 Ngai òr 19/12, tàm [òn drà Gia Nghĩa, càr Dak Nông geh bơyai lơh pơrjum tơn jơh broă lơh pơr lòng nam 2014 mpồl pơr lòng mpồl bơyai lơh bơh mpồl đơng lam Đảng 5 càr Tây Nguyên bơh mpồl bơyai lơh mpồl đơng lam Đảng càr Dak Nông bơyai lơh. Đơs tàm dơ\ pơrjum, ồng Nguyễn Ngọc Dũng lơh broă tàm mpồl bơyai lơh dà lơgar cih dờp mờ đơs niam ală broă lơh ngan bơh mpồl bơyai lơh mpồl đơng lam Đảng ală càr Tây Nguyên tàm broă mut lơh kơ nòl, ală srơh pơr lòng nam 2014. Brồ guh cồng nha lơh geh, mpồl bơyai lơh ală càr pal pơnjat tai lơh ngan, bơ song bơta ờ niam mờ lơh jơh niam ală kơ nòl tàm tơngai tus, ngan là cribơyai niam broă bơyai lơh pơrjum Đảng ală kơnă, wèt tus pơr jum Đảng gùt lơgar dơ\ 12. Pơrjum neh pồ mpồl bơyai lơh mpồl đơng lam Đảng càr Dak Nông là mpồl lam lài mpồl pơr lòng 5 càr Tây Nguyên, mơkung pồ ală mpồl bal, cau 1 nă să geh cồng nha jak nàng sồr mpồl bơyai lơh dà lơgar pà sră jờng rơ, bùng bi pơr lòng.

Drim òr 19/12, gah đơng lam ling klàng càr Gia Lai neh bơyai lơh tơng kah 70 nam ngai crơng gơs ling klàng làng bol Việt Nam, 25 nam ngai gùt làng bol sền gàr dà lơgar mờ tìp măt kuang bàng, cau ling neh tus tam lơh tàm càr do bơh ală rài. Tàm dơ\ tìp mat, ală rài kuang bàng, cau ling tàm mpồl ling càr Gia Lai bơh ală rài neh tus chu `àng, pơdơng bơkào tềng anih kah kơlôi Bác Hồ mờ ală jơi bơtiàn kòn cau Tây Nguyên, kah kơlôi broă lơh dờng màng Bác Hồ dê neh crơng gơs mờ bơto ling klàng bơh làng bol gơl^k geh, tài làng bol mờ tam lơh. Pơnyờ să mờ rài jăk chài, kuang bàng, cau ling tàm mpồl ling càr Gia Lai tu\ do gam lơh ngan kờ` pơn jăt ală cồng nha mờ ală rài ồng pàng neh lơh geh.

 Ngai òr 19/12, mpồl đơng lam Đảng càr Dak Lak bơyai lơh pơrjum tơn jơh 10 nam mut lơh jat kơrnuat dà lơgar 7, kơnă 9 bè broă lơh gah jat yàng. Bơh 10 nam mut lơh jat kơrnuat dà lơgar 7, kơnă 9 bè broă lơh gah jat yàng, ală bơta bè broă lơh ală gah jat yàng tàm càr sùm niam, di mờ jơnau bơto sồr tàm gah jat yàng, lơh jat gùng dà, broă lơh, adat boh lam dà lơgar dê. Rài kis làng bol jat yàng ngai sơ lơ geh bơtàu tơnguh niam, bơta gơ rềng bal đah ală gah jat yàng mờ gơnoar atbồ tàm bòn lơgar bơtàu tơnguh niam, lơh geh bơta tam klac bal kòn cau, bal mờ gơp sơmbat tê bal bơt bơtàu mpồl tam klac dờng gùt jơi bơtiàn. Làng bol ală gah jat yàng ngai sơ lơ git wă rlau tàm broă bơt bơtàu rài kis ngac ngar jak chà di mờ bơta niam chài rơ gơi kòn cau, mut lơh niam  jơnau đơs kis àng sơdah jơnau yàng, jơh nùs tus bal ală srơh pơr lòng kờ` gơ boh dà lơgar.

 Ngai òr 19/12, anih lơh sa kă bro 1 nă să lơh is Tuấn Phượng, [òn drà Gia Nghĩa, càr Dak Nông neh pơgồp bal mờ ờ uă hìu lơh sa, kă bro bơyai pà phe mờ ală phan ngui sa ndai ờ sa priă 180 hìu nhă geh rài kis kal ke tàm [òn drà do. Tơl hìu neh geh pà 10 k^ phe bal mờ ală bơta phan bè dà toh, [òk ngòt, sơdàng, [a`, kèo, sơ[ong. Do là 1 tàm ală broă lơh mpồl bơtiàn geh anih lơh sa kă bro bơyai lơh pah nam kờ` dong kờl mờ lam sồr nùs nhơm ală hìu nhă geh rài kis kal ke in kờ` lơh ngan sơlèt tàm rài kis.

 Drim òr 19/12, mpồl y bác sĩ hìu sơnơm Đại học Y dược [òn dờng Hồ Chí Minh bơyai lơh kham mờ pà sơnơm ờ sa priă tus mờ rlau 1 rbô nă làng bol kòn cau rơbah tàm kơn hòal tiah kơh bơ nơm Sơn Tây, càr Quảng Ngãi. Kờp jơh priă dong kờl kham sơm kòp dơ\ do là rlau 150 tơlak. Di tu\ do, mpồl y bác sĩ hìu sơnơm do kung pà sră ma\y sră cih mờ 10 tơlak priă ai kơnòm bơsram sơr lèt gan kal ke bơsram jak tàm hìu bơsram kai 1 Sơn Dung, kơnhòal Sơn Tây, càr Quảng Ngãi.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ala mat ală lơgar tàm mpồl tam klăc châu Âu ngai òr 19/12, neh ring bal gam lời bè ờs khà lơh glài tus mờ lơgar Nga gơrềng tus mờ bơta tàm đah mat tơngai l^k lơgar Ukraine. Tàm pơrjum mpồl tam klăc châu Âu geh bơyai lơh tàm càr lơgar Brussels, lơgar Bỉ geh ồng Donald Tusk kuang atbồ mpồl duh broă châu Âu đơng lam, kuang bàng đơng lam 28 lơgar tàm mpồl tam klăc châu Âu ndrờm tơl^k nùs nhơm tu\ lơi kung kờ` tơmù lơh glài di lah ồng Vladimir Putin kuang atbồ lơgar Nga lơh jăt jơnau ring bal lơngăp lơngai geh mờ lơgar Ukraine bè neh cri bơyai tàm Minsk, lơgar Belarus tàm nhai 9 lài do neh ai.

Lơgar Triều Tiên ngai òr 19/12, geh jơnau đơs đơs lah mpồl ală lơgar geh jơng tàm anih duh broă dunia ringbal kơrnuat lah yă lơh tìs gơnoar kòn bơnus tàm lơgar do mờ sồr ai bơta do yal tus anih cah rơ`a dunia. Kuang ala mat lơgar Triều Tiên tàm anih duh broă dunia đơs là, ala pơle\ tàm lơgar Triều Tiên, den anih duh broă dunia pal lùp khàu bơta lơh tìs gơnoar kòn bơnus tàm ală lơgar đah mattơngai mut plai ù, ngan là gơ rềng tus jơnau yal lơh broă bơh đah jòi jơnau tơngit dơp ndơr lơgar Mỹ pa do bè ală broă lơh pù pờng mờ lùp jơnau jà` bơsak.

Ồng Haider al-Abadi kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Iraq pa hòi jà ală mpồl bơtiàn dunia lơh broă bal nền nòn rơlao tai mờ gơnoar atbồ lơgar Iraq tàm dơ\ tam dră mờ mpồl dà lơgar Islam. Đơs tàm dơ\ pơrjum [ăo bal mờ ồng Abdullah Ensour kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Jordan tàm càr lơgar Bagdad, lơgar Iraq ngai 18/12. Ồng al-Abadi đơs tòm, mpồl bơtiàn dunia pal tơnguh broă lơh bal rơlao tai tàm dơ\ tam dră mờ mpồl dà lơgar Islam gam pơhìn lơgar Iraq kung bè tàm tiah do bu\ lah ală bơta pràn mờ ling lơgar Iraq neh geh tàm tơngai pa do. Ồng Al-Abadi đơs tai, mpồl sền gàr bơta lơngăp lơngai lơgar Iraq kung pa geh uă cồng nha tàm ală dơ\ tam dră mờ mpồl dà lơgar Islam mờ Islamic Stade tàm ờ uă càr, [òn dờng tàm lơgar do.

 Mpồl lơh broă sa phan sa anih duh broă dunia pà git, pơgap 1 tơlak nă cau tàm ală lơgar châu Phi gam tam dră mờ kòp Ebola digơlan mhar gơ ơm tàm bơta ờ geh phan sa tơ nơ\ mờ ală kơrnuat mờ gơnoar atbồ lơgar tơlik pa do. Kòp Ebola gam lơh aniai tàm tiah đah mattơngai mut châu Phi, lơh làng bol tàm 3 lơgar đah mattơngai mut châu Phi la Liberia, Guinea mờ Sierra Leone pơhìn gơtìp ờ tơl phan sa. Kơrnuat kơryan bơh gơnoar atbồ lơgar dê, tàm hơ\ geh til mpồng nhàr lơgar, mut lơh ală broă lơh sền gròi kòp, ờ ai lòt rê uă mờ ờ ai kă bro nàng kơryan bơ tờp kòp kung neh lơh gơbàn tung lơtang tàm mpồl bơtiàn, ờ tơl phan sa mờ lơh khà priă phan sa gơguh kas.

Kờp tus ngai òr 19/12, geh 11 nă cau lơgar Nhờk neh chơ\t tài piar đùh uă tàm tiah đah tô mờ tàm gùl lơgar do. Jăt jơnau tơng^t tàm tiah do yal, ală cau gơtìp chơ\t geh uă ngan là cau dờng sơnam tàm ală tiah Hokkaido mờ tiah Honshu, rềp mờ dà lềng lơgar Nhờk. Bơdìh hơ\ tai, piar dùh uă gam lơh g^t nđờ 10 nă cau sồt să, lơh aniai uă ngan tus mờ gùng lòt tàm lơgar Nhờk, mờ g^t nđờ rơhiang dơ\ par mờ uă dơ\ lòt bơh rơndeh ồs lòt jờl pal ơm ing.