JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Pơn jăt tai dơ\ tus còp lơgar Nga, drim òr 27/6, kuang bàng tàm mpồl duh broă kòn cau Gơnoar ala măt dà lơgar geh ồng Ksor Phước kuang atbồ mpồl duh broă kòn cau Gơnoar ala măt dà lơgar lam bồ neh tus còp mờ lơh broă mờ hìu bơsram dờng Kinh tế Quốc dân mờ Hành chính lơgar Nga gơwèt kuang atbồ lơgar. G^t tơngu me dơ\ tus còp mpồl kuang bàng dê mờ broă sền gròi bè ală bơta bè kòn cau lơgar Nga, hìu bơsram dờng do neh jà mò Giáo sư Raushan Kanapyanova bơto tàm gah lơh broă bal kòn cau mờ tam klăc bal dà lơgar neh tus tàm dơ\ tìp măt mờ hơ ală jơnau lùp gơrềng tus mờ broă do. Ală tơngu me tam gơl tàm dơ\ tìp măt neh dong kờl mpồl kuang bàng tàm mpồl duh broă kòn cau Gơnoar ala măt dà lơgar Việt Nam wă rơlao tai uă broă gơrềng bal tus bè kòn cau mờ broă lơh tus mờ cau kòn cau lơgar Nga dê, 1 lơgar tu\ do geh rơlao 170 jơi bơtiàn kòn cau krơi is tàm ală tiah sar lơgar ngài, ơnàng lơgar Nga dê. Ồng Ksor Phước đơs:“A` dan ala măt mpồl ưn ngài ồng Gơnoar jăt jơng atbồ hìu bơsram mờ mò Giáo sư neh ai tơngai lơh broă mờ bol a`, mờ ai bol a` in uă jơnau tơng^t kuơ màng ngan. Bol a` go\ gơlơh bè là cau bơsram geh bơsram 1 jơnau niam ngan, dong kờl bol a` geh tai jơnau g^t wă pa mờ loh làng rơlao là tài bè lơi lơgar Nga geh broă kòn cau, broă ai jơnau kòn cau mờ broă dong kờl kòn cau”.

Mho òr 28/6, ồng Lê Hồng Anh lơh broă sùm tàm mpồl đơng lam Đảng dà lơgar lơh broă mờ mpồl đơng lam Đảng càr Kiên Giang bè bơta mut lơh kơ nòl broă 6 nhai bồ nam mờ broă rơcang tus pơrjum dờng mpồl Đảng càr dơ\ 10. Tơ nơ\ mờ tu\ iat mpồl đơng lam Đảng càr yal, ồng Lê Hồng Anh ring bal mờ jơnau dăn crơng gơs kơn hòal bồt Thổ Châu mờ sồr càr mhar lơh sir sră nggal nàng yal dà lơgar in. Ồng Lê Hồng Anh sồr càr pal sền gròi chồl pràn tam gơl lơh sa jat broă lơh sa suơn sre-lơh sa mờ mai\ mok-broă drơng ala- nhơl chờ, chồl pràn broă tơmù rơbah. Bal mờ hơ\ pal mut lơh niam broă gàr niam rài kis, ngap lơngai ờ do ờ dă mpồl bơtiàn, bơ song niam ală dơ\ lah yă geh gal cau, ờ lời gơlik geh tung lơtăng. Bè broă bơtàu tơnguh bồt Phú Quốc, ồng Lê Hồng Anh đơs:“Mìng is bè broă tơr gùm gơ hòi bơcri priă bơtàu tơnguh bồt Phú Quốc den càr pal đơng lam krà` cê rlau mờ jơh nùs pơ gồp bal mờ ală gah, sơnah lơh broă dà lơgar, lơh sir rơndap broă crơng gơs tiah lơh sa Phú Quốc nàng mhar yal gah gùng dră bal dà lơgar in, pơnjat hơ\ là crơng gơs tiah lơh sa kuơ màng, tiah lơh sa tơ nơ\ do gơs bòn dờng, mơlà bòn dờng gơ wèt càr.”

Ngai òr 27/6, tàm bòn dờng Quy Nhơn, càr Bình Định, mpồl bơyai broă lơh dà lơgar neh bơyai pơrjum tam jàu broă bơ\t bơtàu Đảng ală càr, bòn dờng tiah tàm gùl lơgar-Tây Nguyên 6 nhai bồ nam 2014. Tàm pơrjum, ala măt 13 mpồl đơng lam Đảng càr, bòn dờng tiah tàm gùl lơgar-Tây Nguyên neh tam gơl, tam pà bal ală broă lơh niam, broă lơh di pal tàm broă bơ\t bơtàu Đảng bơh tơl càr dê; mờ ai tơl^k ală broă lơh kờ` lơh geh cồng nha ală gùng dà broă lơh bè broă bơyai bơ\t bơtàu Đảng, pơgồp bal tàm broă lơh geh cồng nha kơnòl gùng dră bal bơh tơl càr dê.

 Drim òr 27/6, tàm bòn dờng Hồ Chí Minh, anih prap ơn phan kuơ kah yau cau ùr tiah đah jum dà lơgar bơyai lơh broă lơh tìp mat “Cau ùr lơh bal sền gàr dà lềng đah mattơngai lik”.  Mờ jơnau đơs “ Cau ùr Việt Nam tàm rài lơi kung jơh nùs kờ` gơ boh dà lơgar”, broă lơh tìp mat kờ` ràng tơlik nùs nhơm bơh ală rơnàng cau ùr bòn dờng dê wèt hờ bồt dà lềng kờ` gơ boh, bơh hơ\ pơ gồp bơnah pơn jờng nùs nhơm kuang bàng, cau ling, ală mpồl gam lơh kơ nòl sền gàr dà lềng đah mattơngai lik, ală cau lơh ka khin cha lơh broă tàm dà lềng. tàm dơ\ tìp mat, ală cau ala mat neh sền bal sră nggal kah yau, rùp bè bồt dà lềng, geh yal ală bơta gơlik geh tàm dà lềng đah mat tơngai lik mờ geh tìp mat mờ ală cau ùr cih jơnau nri\, cih sră bè dà lềng đah mattơngai lik. Broă lơh gam geh bơta tus bal bơh mò Huỳnh Thị Kim Hoa cau tờm ơ hò Đna 90152 gơtìp ơ hò lơgar Lo tơm gơ krăm tàm ngai 26/5 pa do tàm bồt Hoàng Sa mờ jơnau yal bè ală broă lơh jà` bơsak bơh ơ hò lơgar Lo dê mờ bơta khin cha jak chài bơh cau lơh ka dê.

Drim òr 27/6, tàm Hà Nội, gah chài rơgơi-tàp pràn să jan mờ nhơl chờ bòn dờng Hà Nội, hìu chài rơgơi Kim Đồng neh mu\t bơyai lơh ngai chờ hìu nhă Việt Nam nam 2014. Mờ tơngu me “Nùs nhơm gơboh kòn dê”, ngai chờ kờ` ai tơl^k blàng nhơl niam ală hìu nhă, kuơ màng ngan là mờ ală kơnòm dềt. Ngai chờ hìu nhă Việt Nam là 1 broă lơh chài rơgơi kờ` pơn jờng ală bơta niam bơh bơta chài rơgơi hìu nhă Việt Nam dê, pơn jờng nùs nhơm gơboh bal bơh ală cau mè, cau bèp mờ bơta niam bơh ală oh kòn tus mờ mò, ồng, mè, bèp.

Tơngkah ngai hìu nhă lơgar VN ngai 28/6, drim òr 27/6, Gah chài rơ gơi tàp pràn să jan mờ nhơl chờ, pơ gồp bal mờ mpồl ala mat cau lơh broă sa priă nhai dà lơgar càr Dak Lak bơyai lơh pơr lòng hìu nhă gơ boh gơ bài dơ\ 3 nam 2014. tus bal pơr lòng là ală hìu nhă jak ngan neh geh sac rơ wah bơh ală dar pơr lòng kơnă kơnhòal. Do là ală hìu nhă geh ală cồng nha pơn rơ ngan tàm srơh bơt bơtàu hìu nhă ngac ngar jak chài tàm bòn lơgar, là broă lơh geh kuơ ngan ngồn, ai go\ bơta sền gròi bơh ală kơnă, ală gah broă lơh, wèt tus jơnau kờ` bơt bơtàu hìu nhă gơ boh gơ bài, mơkung là anih nhơl geh kuơ ngan, nàng ală hìu nhă in tìp mat, cri bơyai mờng chài tàm broă ròng siăm, bơto bơtê oh kòn, bơt bơtàu hìu nhă ngac ngar jak chài, ngan là hìu nhă ngap lơngai tơl nă cau dê.

Ngai òr 27/6, mpồl ơruh pơnu bal mờ mpồl cau lơh sa càr Dak Nông neh pơgồp bal mờ ală anih lơh sa kă bro dong kờl mờ băo Tuổi trẻ bơyai broă lơh “Pơgồp bơta pràn tus mờ cau lơh sa ai kòn lòt bơsram”. Broă lơh “Pơgồp bơta pràn tus mờ cau lơh sa ai kòn lòt bơsram” neh pà priă mờ priă càn 60 hìu làng bol geh rài kis rơbah geh kòn bơsram jăk tàm kơnhoàl Cư\ Ju\t mờ Krông Nô mờ khà priă rơlao 1 tơmàn 100 tơlăk priă. Tàm hơ\, tơl nă kơnòm bơsram geh pà 1 tơlăk priă; tơl hìu geh càn 15 tơlăk priă mờ sa priă cồng tàm 2 nam kờ` tơnguh bơtàu ròng phan. Mờ pà 3 tơlăk priă tàm 1 hìu kờ` blơi phan sa phan ròng in. broă lơh do gam bơyai bơto pơlam broă rơwah phan ròng mờ broă ròng phan kờ` dong kờl ală broă ròng phan geh cồng nha uă. Ồng Lê Thế Chữ gơnoar jăt jơng atbồ băo Tuổi trẻ pà g^t, do là broă lơh mpồl bơtiàn geh kuơ màng ngan bal mờ làng bol klàs mờ rơbah, sòl pơn đàng nùs nhơm kơ\p kờ` lòt bơsram oh kòn cau lơh broă sa in.

Uă bă ù lơh sa suơn sre tàm càr Kon Tum gam gơtìp aniai mờ pơhìn gơtìp aniai tài tờm chi mai dương. Hòn dờng mhar, mơya kal ke ngan nàng gơtùi kơryan, tờm chu mai dương gam lơh gơbàn uă ngan kal ke cau lơh broă sa in, geh tu\ geh bă ù pal săng tơn. Bă ù tàm càr Kon Tum gơtìp tờm chi mai dương hòn aniai uă ngan rlau jơh di bă ù gơtìp ngơr băm bơh 2 hìu mai\ pờ tơlik ồs đèng là Yaly mờ Plei Krông. Pơnrơ bè tàm ală ntum Yaly, Sa Bình kơnhòal Sa Thầy; Hà Mòn, Đak Mar kơn hòal Đak Hà; Sa Bình, kơnhòal Đak Tô, K’ roong bòn dờng Kon Tum. Broă tờm chi mai dương hòn uă, kơryan jơh ală bơta chi che tàm bòn lơgar, lơh aniai tus bă ù lơh sa gam lơh ờ niam ngan tus broă lơh sa làng bol dê.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Gơnoar atbồ lơgar Philippin gam sền wơl kờ` dră wơl di pal bè broă lơh gơl^k geh bơchồt pa bơh lơgar Lo dê. Tàm tu\ ală lơgar tàm dunia tơl^k nùs nhơm ờ su\k ơm bè broă gơl^k geh kal ke tàm dà lềng đah măt tơngai l^k, mờ yă broă lơh lơgar Lo dê là pơhìn tus mờ bơta niam tàm Đông Nam Á mờ khăt gơboh gùng lòt dà dà lềng tiah do dê. Gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Philippin đơs, broă lơh bơh lơgar Lo dê là ờ gơtùi dờp ngan. Jơnau yal bơh haj cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Philippin đơs tòm, pang sră rùp ù tiah pa 10 gơl lơgar Lo cih tàm dà lềng đah măt tơngai l^k là sơgràm ờ di pal, lơh ờ di mờ adăt boh lam dunia dê mờ tìs uă ngan tus mờ kơrnoăt hơ bal anih duh broă dunia dê bè adăt dà lềng nam 1982 mờ lơgar Lo là 1 lơgar tus bal. Ồng Charles Jose, cau pơlam đơs gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Philippin đơs loh “Do là broă sơgràm bơh lơgar Lo dê mờ là bơta tòm lơh gơl^k geh kal ke tàm dà lềng đah măt tơngai l^k”.

 Gah yal jơnau tơngut AP ngai òr nau 26/6 pơlam jơnau đơs bơh 1 nă kuang bàng lơgar Mỹ dê pà git, Mỹ sồr Lo lơh wơl ală dơ\ cribơyai bè sền gàr ngap lơngai tàm internet, neh gơtìp ơm ing tơ nơ\ mờ tu\ Mỹ yă 5 nă sỹ quan ling klàng lơgar Lo mờ jơnau lah yă sò tơm tàm internet pơle\ tàm lơgar do tàm nhai 5 pa do. Jat ồng Daniel Russel kuang dong broă kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Mỹ, den Mỹ geh chul chồl lơgar Lo lơh wơl broă lơh bơh mpồl sền gàr ngap lơngai tàm internet, tu\ kuang bàng dờng màng 2 lơgar tus bal cribơyai sền gàr ngap lơngai mờ lơh sa geh bơyai lơh tàm Bắc Kinh tàm lồi nhai 7 tus do.

Anih yal tơng^t Itartas, lơgar Nga tơl^k 1 jơnau yal bơh 1 nă kuang bàng dờng châu Âu pà g^t, tàm pơrjum dờng mpồl tam klăc châu Âu gam geh bơyai lơh tàm Brucsel, lơgar Bỉ, kuang bàng đơng lam mpồl tam klăc châu Âu di gơlan geh ờ ngui jơnau lơh glài tus mờ lơgar Nga. Jơnau tơng^t đơs la, phương Tây ờ hềt kờp tus broă ngui jơnau lơh glài tai tus mờ lơgar Nga là tài mpồl tam klăc châu Âu neh go\ ală broă lơh geh niam, tàm hơ\ geh broă Gơnoar ala măt dà lơgar Nga tơl^k wơl broă ngui mpồl ling tus tàm lơgar Ukraine mờ tus bal cri bơyai dờng bơh lơgar Nga mờ lơgar Ukraine.

Ồng Barack Obama kuang atbồ lơgar Mỹ pa sồr gơnoar ala mat dà lơgar do ki\ kơrnuat tă 1 bơnah priă kờp tus 500 tơlak dôlar nàng bơto bơtê mờ blơi phàu crong dimơ ai mpồl dră wơl tàm lơgar Syria in. Tàm 1 jơnau yal bơr, cơldu\ lơh broă kuang atbồ lơgar Mỹ đơs loh, bơnah priă do kờ` lơh ngan dong làng bol lơgar Syria sền gàr is să tờm, gàr ngap lơngai ală tiah di gơnoar sền gròi bơh mpồl dră wơl dê, mut lơh ală broă drơng ala tàm rài kis, sơndră wơl ală jơnau pơhìn sò tơm iơh bơsak mờ dong kờl tus ală broă lơh cribơyai mờ gơnoar atbồ lơgar Syria.

 Broă ală mpồl cau jăt yàng Islam dră wơl pờ ơnàng ală dơ\ sơgràm ù tiah tàm lơgar Irăc neh lơh geh bal lơgar Syria mờ Iran tus bal. Broă tam lơh gơl^k geh kal ke lơh lơgar Iraq gơtìp tam lơh is jơi bơtiàn kòn cau, mờ tơnguh broă rồn bơklơn sơlơ dờng tus mờ ồng Nuri Al-Maliki kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh lơgar Iraq mờ ală jơnau hòi jà bơh tàm lơgar mờ lơgar bơdìh bè broă crơng gơs gơnoar atbồ lơgar tam klăc. Geh tu\, cau jăt yàng Islam jơi Shiite gam đơs là, broă ồng Maliki tơn jơh at gơnoar là broă pal geh lơh kờ` tơn jơh ală broă tam cah is cau jăt yàng tàm lơgar do.

Rlau 200 nă cau neh gơtìp kup tài pin gơ rềng tus dơ\ sò tơm rơndeh par PK 756 bơh gah gùng rơndeh par PIA lơgar Pakistan tàm blàng rơndeh par dunia Peshawar lơh 1 nă cau ùr chơt mờ uă cau ndai gơtìp sồt să. Kảnh sát lơgar Pakistan neh rề ơnàng mơ broă jòi kup cau tờm mut lơh dơ\ sò tơm tàm gùt bòn dờng Peshawar. Mpồl Taliban geh pin là cau tờm mut lơh dơ\ sò tơm do.