JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Di tơnkah ngai dunia kơnòm dềt ngai 1/6, ngai 29/5, tàm gơlang kuang atbồ lơgar, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar neh geh dơ\ tìp măt 55 nă kơnòm dềt geh rài kis kal ke pơnrơ jăk tus bơh 11 càr, [òn dờng tàm gùt lơgar di tàm dơ\ tus còp càr lơgar Hà Nội mờ tus bal dơ\ pơn jờng. Boh bơr mờ ală kơnòm dềt, ồng Trương Tấn Sang tơl^k nùs nhơm chờ hờp ngan tu\ tìp măt mờ mpồl ala măt ală kơnòm dềt geh pơnrơ jăk, kơnòm bơsram geh rài kis kal ke sơlèt mờ rài kis, bơsram jăk di tàm ngai dunia kơnòm dềt 1/6. Ồng Trương Tấn Sang pơn jờng ală cồng nha mờ ală kơnòm dềt neh geh, bu\ lah kal ke, mơya kung gam lơh ngan sơlèt mờ gơs là ală kơnòm dềt geh pơnrơ jăk. Ồng Trương Tấn Sang đơs, Đảng, Dà lơgar sùm geh uă broă sền gròi dờng màng tus mờ ală kơnòm dềt, kuơ màng ngan là ală kơnòm dềt geh rài kis kal ke. Sền ngềr tềng đăp mờ bơta pràn bơh ală oh dê, ồng Trương Tấn Sang nting sồr, ală oh kơ\ nùs lơh ngan bơsram jăk kờ` geh jăt mờ jơnau kơ\p kờ` ală oh dê, tềng gah ală oh sùm geh bal gùt mpồl bơtiàn dong kờl bal.

Tàm bơta chờ hờp bơh Ngai dunia kơnòm dềt, ngai òr, 1/6, ală kơnòm bơsram kòn cau tàm tiah sar tiah ngài bơh càr Dak Lak dê geh tai ală bi tàm mpồl lơh broă nùs nhơm niam Goàng tê kờn gơboh tus còp, pà phan mờ lam nhơl ală jơnau nhơl, lơh đơs crih tam ya chờ hờp ngan. Bơh àng drim gờ` tơn, mpồl lơh broă nùs nhơm niam Goàng tê kờn gơboh bơh bòn dờng Buôn Ma Thuột neh lòt gùng jòng rlau 40 kơi sồ mờ rơndeh măi, nàng tus mờ ală kơnòm rbah, tàm tiah pôs đồng ka] màng Dur Kman, kơnhòal Krông Ana, càr Dak Lak dê. Tàm do, rlau 300 nă kơnòm bơsram, jơh ală ndrờm là kơnòm bơsram kòn cau Rơđê lơm, bơh Hìu bơ srăm Kai I Y Ngông neh tus bal nhơl ală jơnau nhơl bơh yau, lơh đơs crih tam ya, sền ală bi lơh lèu mờ dờp phan jờng. Oh H’ Sa Êban, kòn cau Rơđê, bơsram ơdu\ 4, đơs:“Oh neh lơh ngan tàm nam bơsram pa do, mờ oh neh lơh geh sră jờng rơ kơnòm bơsram jak. Ngai do, oh tus bal broă lơh bơh Ngai dunia kơnòm dềt, oh geh dờp phan pà bơh ală bi tàm broă lơh Goàng tê kờn gơboh dê, oh gơlơh chờ hờp ngan, tu\ geh ală pơgru mờ ală bi lam lơh broă lơh Ngai Dunia kơnòm dềt ai hìu bơsram in, geh sền lơh lèu den oh kờ` ngan mờ chờ hờp ngan”.

Ngai do 2/6, rơlao 910 rơbô nă kơnòm bơsram ơdu\ 12 tàm gùt lơgar mu\t tàm kàl pơlòng jơh bơsram kai bơsram 3 nam bơsram 2014. Bùi drim, ală kơnòm bơsram pơlòng môn Ngữ văn, tơngai lơh jơnau pơlòng 120 phút jăt broă cih jơnau pơlòng. Bùi mho pơlòng 2 môn rơwah is là môn Vật lý mờ Lịch sử geh bơyai lơh tàm 2 dơ\ pơlòng, tàm hơ\ môn Vật lý pơlòng jăt trăc nghiệm mờ rơlao 437 rơbô nă kơnòm bơsram dan pơlòng mờ môn Lịch sử pơlòng jăt broă cih jơnau pơlòng geh mờr 105 rơbô nă kơnòm dan pơlòng. Dơ\ pơlòng jơh bơsram kai bơsram 3 nam do geh uă bơta tam gơl pa jă mờ ală nam lài do, tàm hơ\ bơta tam gơl pa kuơ màng ngan là bơdìh mờ 2 môn pơlòng pal lơh là môn Ngữ văn mờ Toán, den ală kơnòm bơsram geh rơlao 2 môn tàm khà 6 môn là Vật lý, Hoá học, Sinh Học, Lịch sử, Địa lý mờ môn dà đơs lơgar bơdìh. Den tàng, khà kơnòm bơsram tus pơlòng ală môn rơwah is geh tơngai pơlòng kung tơmù kờ` di pal mờ ală broă bơyai pơlòng 2 môn geh bơyai lơh tàm 1 bùi.

 Dơ\ pơr lòng jơh bơsram kai III tàm càr Gia Lai nam do, geh lơh tàm 42 anih pơr lòng tàm 17 kơnhòal, bòn drà mờ bòn dờng mờ mờr 570 cơldu\ pơr lòng mờ rlau 13 rbô 100 nă kơnòm tus pơr lòng. Tàm hơ\, geh mờr 3 rbô nă kơnòm bơsram tus pơr lòng là cau kòn cau, 1.300 nă kơnòm bơsram tus bal pơr lòng là kơnòm bơsram gah bơto bơtê sùm. Geh rlau 2100 nă kuang bàng cau pơgru lơh kơnòl broă tàm ală anih sền pơrlòng, mờ geh pơgăp 400 nă cau tus bal lơh broă tàm Mpồl ai điểm pơr lòng. Jăt kơrnuat bơh dơ\ pơrlòng jơh bơsram kai III nam do, tàm Gia Lai geh 10 nă kơnòm bơsram kue\t kơlte geh ờ duh pal pơr lòng. Tàm hơ\, geh 3 nă kơnòm bơsram geh săp khà là kơnòm bơsram jak, 7 nă geh săp khà là bơsram di mơ. Pal sền ngăc ngan, là kờn pơn jờng, lơh geh tơl ală bơta niam ai ală kơnòm bơ srăm rbah mờ kơnòm bơsram kòn cau in tàm dơ\ pơr lòng jơh bơsram kai III nam do, geh 14 tàm 17 kơnhòal tàm càr Gia Lai neh tă kes priă dong kờl tơl nă oh pơgăp 200 rbô đong.

 Tơnơ\ mờ 1 ngai nggùl lơh broă song dơpa\ ring niam mờ geh kơnòl uă, ngai òr 1/6, mpồl duh broă pơlòng cih [ăo dà lơgar dơ\ 8 nam 2013 neh lơh gơs broă ai khà ală jơnau pơlòng cih [ăo dar du\t ndơl. Geh 39 nă cau tàm mpồl duh broă ai khà pơlòng cih [ăo dà lơgar dơ\ 8 neh ai 183 jơnau pơlòng tàm nùs nhơm nền nòn, song dơpa\ ring niam mờ geh kơnòl uă. Tàm khà 183 jơnau pơlòng mu\t dar pơlòng du\t ndơl, mpồl duh broă ai khà pơlòng neh rơwah geh 8 khà A, 27 khà B, 41 khà C mờ 38 khà pơn jờng. Do la nam jơnau pơlòng geh khà A uă ngan bơh lài tus tu\ do. Dơ\ tơnjơh mờ jàu khà pơlòng cih [ăo dà lơgar dơ\ 8 nam 2013 geh lơh di tàm dơ\ tơnkah ngai lơh [ăo ka] màng Việt Nam ngai 21/6 tus do.

Drim ngai òr 1/6, tàm ntum An Hải, kơnhòal Lý Sơn, càr Quảng Ngãi, Mpồl lơh sa kă bro dờng lơh sa kă bro bal sền gàr rềs àr Bảo Long tàm bòn dờng Hồ Chí Minh pơgồp bal mờ Anih duh broă gah tề lam gùng dră bal dà lơgar Việt Nam càr Quảng Ngãi mờ Mpồl ơruh pơnu càr Quảng Ngãi neh bơyai lơh broă lơh Tơrgùm bal pràn dùl nùs bal mờ làng bol lơh ka bồt Lý Sơn lòt lơh ka tàm dà lềng. Broă lơh do geh pà mpồl ala măt mpồl cau lơh ka 2 ntum An Vĩnh mờ An Hải in 200 tơlăc priă nàng dong làng bol lơh ka gơtìp rềs àr tàm Hoàng Sa mờ Trường Sa; pà 45 bơnah phan, kờp priă tơl bơnah là 5 tơlăc ai hìu bơnhă ală làng bol lơh ka rbah, làng bol lơh ka gơtìp chơ\t tài rềs àr tàm dà lềng. Bal mờ hơ\ tai, Mpồl lơh sa kă bro dờng lơh sa kă bro bal Bảo Long kung lòt còp mờ pà 5 bơnah phan kờp priă 20 tơlăc ai hìu bơnhă 4 nă làng bol lơh ka pa gơtìp ơhò lơh ka lơgar Lo tơm gơkram tu\ gam lơh ka tàm tiah dà lềng Hòang Sa, lơgar Việt Nam dê.

Jăt jơnau yal bơh đah sền gàr cau lơh ka dà lơgar dê, Gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu [òn lơgar dà lơgar yal tàm lồi jơ mho òr 1/6, tiah dra khoàng jờu Hải Dương-981 lơgar Lo ờ di pal tàm tiah geh gơnoar lơh sa mờ dà lềng lơgar Việt Nam ờ ơm 1 bă jăt mờ ngai 31/5. Bu\ lah bè hơ\, tu\ do kung gam ờ hềt g^t geh bơta lơi tài dra khoàng jờu do ờ ơm 1 bă tiah. Jăt broă sền gròi bơh mpồl sền gàr cau lơh ka Việt Nam dê, ngai òr 1/6, lơgar Lo neh ai 120 nơm ơhò, tàm hơ\ geh bơh 38 tus 40 nơm ơhò sền gròi dà lềng, bơh 25 tus 30 ơhò pơn diang phan mờ ơhò hoài phan bơh 40 tus 45 nơm ơhò lơh ka mờ 4 nơm ơhò ling klàng, bal mờ 1 nơm rơndeh par tam lơh par gùt dar tiah dra khoàng jờu Hải Dương-981 `hoa di pơgăp 1 rơbô thơ\k. Ală ơhò lơh broă di pal lơgar Việt Nam gam tơnguh sùm broă tam dră bal mờ bơta dră wơl pràn ngan kờ` sồr lơgar Lo tơl^k dra khoàng jờu Hải Dương-981 ờ di pal l^k bơdìh tiah geh gơnoar lơh sa mờ dà lềng lơgar Việt Nam dê.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Pơrjum dờng bè broă sền gàr bơta lơngăp lơngai châu Á, gam sơnđan là cri bơyai Shangri-la-do là dơ\ cri bơyai bè bơta lơngăp lơngai dờng ngan tàm tiah do dê, ngai òr 1/6 neh tơn jơh 3 ngai lơh broă tàm lơgar Singapor. Uă tơngu me gơrềng tus bơta lơngăp lơngai tàm tiah do geh ai tơl^k kờ` cri bơyai, mơya gơtùi đơs là, bơta kal ke tàm dà lềng đah măt tơngai l^k gơrềng tus mờ ală broă lơh is, ờ di pal mờ adăt boh lam dunia lơgar Lo dê uă tơngai geh ai tàm ală dơ\ cri bơyai. Mpồl kuang bàng lơgar Lo tus pơrjum cri bơyai do neh dră wơl ală jơnau yă bơh kuang bàng lơgar Nhờk mờ lơgar Mỹ, mờ ờ dờp broă lơgar do geh ală broă lơh bơchồt tàm dà lềng đah măt tơngai l^k. Kuang lam bồ mpồl kuang bàng lơgar Lo đơs là, jơnau đơs bơh ồng Shinzo Abe kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rơlao jơh lơgar Nhờk mờ ồng Chuck Hagel kuang atbồ gah sền gàr dà lơgar Mỹ neh lơh ồng ờ su\k ơm ngan. Cau lam bồ mpồl kuang bàng lơgar Lo tus cri bơyai tàm Shangri-la gơlơh bè ờ geh bơta lơi mờ đơs là, “Lơgar Lo ờ tu\ lơi geh broă lơh lơh gơtìp kal ke tềng đăp mờ broă gơrềng tus gơnoar ù tiah dà lơgar, ală gơnoar gùng lòt tàm dà lềng mờ bơta kuơ. Lơgar Lo pal geh broă sơndră tơnơ\ mờ tu\ ală lơgar ndai lơh gơl^k geh bơta ờ niam”.

 Ngai òr 1/6, anih tờm lùp sền mpồl bơtiàn lơgar Thái Lan yal cồng nha lùp mpồl bơtiàn ai go\, rlau 91% khà cau geh lùp đơs tờm kờn ngan pal geh dùl dơ\ tam gơl pa gùng dră bal tàm lơgar do. Ală cau geh lùp đơs là, ală bơta roh bơta ngăp lơngai tàm lơgar Thái Lan tàm tơngai pa do là tài ală bơta tàm gơjra` bè gùng dră bal tàm mpồl bơtiàn lơh gơlik. Den tàng bè hơ\, bơta kờ` ngan rlau jơh tu\ do là tam gơl pa gùng dră bal.

 Ngai òr 1/6, pơrjum dơ\ 2 ală kuang bàng đơng lam gơwèt anih duh broă, broă lơh bal mờ lơgar bơdìh Gơnoar ala măt dà lơgar bơh ală lơgar g^t gơ\p, lơh bơyô mờ lơgar Syria mu\t pơrjum tàm càr lơgar Teheran, lơgar Iran. Ala măt 25 lơgar neh tus bal pơrjum. Do là jơnau bơceh pa lơgar Iran dê kờ` jòi 1 broă geh bơta lơngăp lơngai tus mờ broă tam lơh is tàm lơgar Syria tu\ do mờ bơ\t bơtàu wơl bơta lơngăp lơngai, ờ do ờ dă dà lơgar dê neh geh sền là geh tề lam mpồl tam dră mờ lơgar Israel tàm tiah do dê.

 Ồng Benjamin Netanyahu kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Israel, ngai òr 1/6 hòi jà mpồl bơtiàn dunia ờ dờp gơnoar atbồ lơgar tam klăc bal jơi bơtiàn bơh cau Palestin dê tàm hơ\ geh Srơh Islam Hamas. Ồng Benjamin Netanyahu kung đơs lài geh lơh glài lơh sa tus mờ gơnoar atbồ lơgar tam klăc bal jơi bơtiàn tàm Palestin, mùl kung là jơnau tờm lơh lơgar Israel ơm dơ\ ]ri bơyai broă ngăp lơngai Trung Đông mờ Palestin. Israel kung gam sền srơh Islam Hamas tàm Palestin là sò tơm iơh bơsak. Tàm sùm uă nam do, Israel neh wàng se kơryan dòr bơ nơm Gaza, bơh Hamas gròi sền. Broă srơh Fatah mờ srơh Islam Hamas tàm Palestin lơh geh jơnau ring bal crơng gơs gơnoar atbồ lơgar gơrờm bal jơi bơtiàn tàm nhai lài, kung lơh ]ri bơyai ngăp lơngai Trung Đông bơh lơgar Mỹ lơh ngan lơh kòn gùng gơtìp ờ geh cồng nha.

 Dùl mpồl kuang bàng bơh mpồl lơh broă sền gàr bơta lơngăp lơngai châu Âu gam cri bơyai mờ ờ uă mpồl geh phàu kờ` l^k tam cah is tiah đah măt tơngai l^k lơgar Ukraine bè broă tơl^k khăt gơboh 2 mpồl kuang bàng sền gròi mpồl do dê neh gơtìp ku\p tàm uă ngan do. Geh uă mpồl sền gròi neh gơtìp ku\p tàm tiah đah măt tơngai l^k lơgar Ukraine tu\ gam lơh broă sền gròi bơta ờ niam tàm tiah do. Tu\ do, mpồl sền gàr bơta lơngăp lơngai châu Âu geh mờr 300 nă kuang bàng lơh broă tàm gùt lơgar Ukraine.