JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mang òr 2/6, Tàm gơlăng kuang atbồ lơgar, ồng Trương Tấn Sang  kuang at bồ lơgar, neh wă mò Penny Pritzker kuang atbồ gah kă bro lơgar Mỹ mờ ală kuang bàng ala mat mpồl duh broă kă bro lơgar Mỹ-mpồl ASEAN gam còp mờ lơh broă tàm lơgar he. Ồng Trương Tấn Sang kơp kờ` 2 lơgar Việt Nam mờ Mỹ chồl pràn mut lơh niam tơngume jơnau yal bơr bal bơh ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar he mờ ồng Barack Obama kuang atbồ lơgar Mỹ neh ky\\ tàm nhai 7 nam 2013, tàm hơ\ geh ală jơnau ringbal bè tam klac lơh sa, kă bro, bơcri priă, pơ gồp bơnah lơh git gơp 2 lơgar ngai sơ lơ bơtàu tơnguh pràn, jrô ơnàng rlau, tài bơta kuơ bơh 2 lơgar, tài ngap lơngai mờ kơ\ kơljap tàm kơnhòal châu Á-Thái Bình Dương.

Jăt broă pơrjum, rơndăp broă adăt bơyai broă lơh anih cah rơ`a làng bol tam gơl neh geh kuang bàng ala măt tàm Gơnoar ala măt dà lơgar cri bơyai tàm hìu pơrjum dờng tàm dơ\ lơh broă mho òr 2/6. Dùl tàm ală bơta pal kah ngan bơh rơndăp broă adăt dơ\ do dê là tơnguh tai 1 khà krơi is tàm gah lơh broă adăt boh lam, broă cah r`a, lùp tìs, tơl ring niam làng bol in. Jăt ồng Nguyễn Đình Quyền kuang jăt jơng atbồ anih duh broă adăt boh lam Gơnoar ala măt dà lơgar yal, broă lơh wơl adăt bơyai broă lơh anih cah rơ`a làng bol dơ\ do là tơl niam bơta krơi is mờ mìng lơh jăt adăt boh lam bơh ală anih lơh broă tàm gah lơh broă adăt boh lam. Ồng Nguyễn Đình Quyền đơs là: tàm lơgar he, kơrnoăt bơh gah gùng dră bal dà lơgar geh ai broă bơyai broă lơh anih cah rơ`a jăt tiah, tơl^k is mpồl lơh broă sră nggal. Den tàng, adăt bơyai broă lơh anih cah rơ`a làng bol tam gơl dơ\ do bơyai jăt 4 gah cah r`a, lơh tìs, tam cah is l^k bơdìh ală mpồl lơh broă sră nggal.

 Mho òr 2/6, tàm Hà Nội, bi Nguyễn Đắc Vinh kuang atbồ đơng lam dơ\ 1 mpồl ơruh pơnu Cộng sản Hồ Chí Minh dà lơgar neh geh dơ\ wă mpồl kuang ala mat dờng màng mpồl ơruh pơnu Cộng Sản Lê nin bơh bi Dolgachev  Anatoli Nikolayevich kuang atbồ dơ\ 1 mpồl ơruh pơnu Cộng Sản Lê Nin lam bồ gam geh dơ\ tus còp mờ lơh broă tàm lơgar Việt Nam. Bi Nguyễn Đắc Vinh ràng tơlik nùs nhơm chờ hờp geh wă rò mpồl kuang ala mat dờng màng mpồl ơruh pơnu Cộng Sản Lê nin còp mờ lơh broă tàm Việt Nam. Bi Nguyễn Đắc Vinh sồr 2  gah pal sơ lơ mblàng yal, bơto bơtê ơruh pơnu 2 lơgar bè bơta git gơp lơh broă bal niam bơne\, bơh hơ\ brồ guh ală nùs nhơm niam bơne\ đah 2 Đảng, 2 jơi bơtiàn, rề ơnàng rlau tai ală broă lơh tam klac bal đah ơruh pơnu, kơ nòm dềt 2 lơgar.

 Ồng Vũ Văn Ninh kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar pa jàu gah lơh broă-cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar mhar bơtơl jơnau bơto sồr broă dong kờl cau lơh broă pal ơm lơh broă tàm ală anih lơh sa kă bro gơtìp hoàc huơr tài ală broă lơh tìs mờ adăt boh lam lơh gơl^k tàm ờ uă tiah. Mùl màl, cau geh dong kờl là cau lơh broă pal ơm ờ lơh broă tai bơh ngai 12/5/2014 tus tàm tu\ anih lơh sa kă bro lơh broă wơl lài mờ ngai 1/7/2014 Khà priă dong kờl là khà priă nhai ơm ờ lơh broă tài anih lơh sa kă bro bal mờ cau lơh broă (Ha la ala măt cau lơh broă) ring bal ndrờm bal tơngai cau lơh broă pal ơm lơh broă, mơya ờ uă rơlao mờ khà ờ uă ngan tàm do dê geh Gơnoar atbồ lơgar ai tơl^k. Bè broă dong kờl anih lơh sa kă bro, anih lơh sa kă bro ờ pal tơm priă cồng tài tơm priă nhai lơyaì tus mờ khà priă nhai, nhai 4 mờ ală ngai neh lơh broă tàm nhai 5/2014 cau lơh broă dê. Khà priă nhai ơm ờ lơh broă tơm cau lơh broă in geh tơmu\t bal tàm khà priă geh tơmù tu\ neh g^t priă geh, mờ tă dia priă nhai geh anih lơh sa kă bro dê.

Jat jơnau yal mhar bơh gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar dê, bùi thi môn Ngữ Văn drim òr 2/6, geh rlau 900 rbô nă cau tus bal pơr lòng, geh 99,75% pơn drờm mờ khà cau cih mat dăn pơr lòng. Dơ\ pơr lòng môn Vật Lý geh rlau 430 rbô nă cau tus bal pơr lòng, geh 99,90% pơn drờm mờ khà cau cih mat pơr lòng. Dơ\ pơr lòng môn Lịch Sử geh rlau 100 rbô nă cau tus bal pơr lòng, geh 99,50% pơn drờm mờ khà cau cih mat pơr lòng. Tàm ală bùi pơr lòng, kơrnuat pơr lòng geh lơh jat niam, kơrnuat hìu bơsram pơr lòng mờ kơrnuat cơldu\ pơr lòng geh mut lơh krà` cê. Ală cau lơh tìs kơrnuat pơr lòng bơh cau tus bal pơr lòng mờ kuang bàng sền pơr lòng neh di tu\ geh sền go\ mờ gơtìp lơh glài, gàr niam bơta song dơpă bơh dơ\ pơr lòng dê. Jat gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar, ngai pơr lòng dơ\ 1 bơh dơ\ pơr lòng jơh bơsram kai 3 nam do geh bơyai lơh niam, ờ do ờ dă, di mờ kơrnuat pơr lòng.

 Tàm ală càr Tây Nguyên, bu\ lah trồ tiah ờ niam, geh mìu dờng bơh nggùl [ùi mho, mơya ngai pơlòng sơnrờp ngan geh bơyai lơh nền nòn, ờ do ờ dă. Dơ\ pơlòng jơh bơsram kai bơsram 3 nam do, gùt càr Dak Nông geh 5 rơbô 758 nă kơnòm bơsram dan pơlòng, tàm hơ\ geh 5 rơbô 277 nă kơnòm bơsram kai 3, 481 nă kơnòm bơsram, bơsram tàm gah bơto bơtê sùm. Dơ\ pơlòng geh bơyai lơh tàm 23 mpồl pơlòng, tàm hơ\ geh 7 mpồl pơlòng pơgồp bal mờ 251 jơdu\ pơlòng. Mho òr, môn pơlòng rơwah is lài ngan là môn Vật lý geh 2 rơbô 330 nă kơnòm bơsram dan pơlòng, gùt càr mìng geh 4 nă kơnòm bơsram ờ tus pơlòng. Bè tơngu me pơlòng môn Vật lý, oh Trịnh Đức Thắng, bơsram tàm hìu bơsram kai 3 Chu Văn An, bòn drà Gia Nghĩa, càr Dak Nông đơs:“Đơs ngan, tơngu me pơlòng ờ kal ke ir, mìng geh 1 jơnau kal ke, den tàng kờ` geh uă điểm den ờ hềt geh, mơya mờ bơta ngăc ngar oh dê den kung geh bơh 8 tus 9 điểm. Tàm ngai pơlòng do, den oh neh rơcang bơh lài, den tàng geh cồng nha niam tus mờ oh dê”.

Den tàm càr Dak Lak, geh rơlao 11 rơbô 200 nă kơnòm bơsram dan pơlòng môn Vật lý, geh 19 nă kơnòm sơbì pơlòng tàm 2 gah bơsram kai 3 mờ bơsram bơto sùm, tàm hơ\ geh 3 nă oh gơtìp kòp. 28 nă kơnòm bơsram, bơsram tàm gah bơto sùm geh prăp điểm bơh nam lài. Môn pơlòng do kung geh bơyai lơh niam ờ do ờ dă, nền nòn tàm ală mpồl bơyai pơlòng; ờ geh kơnòm bơsram lơi tìs mờ kơrnuat pơlòng.

Ngai do 3/6, ală cau tus bal pơr lòng jơh bơsram kai 3 nam 2014 pơnjat tai pơr lòng ngai dơ\ 2. Tàm bùi drim, ală cau pơr lòng môn pal geh là Tóan, tơngai lơh jơnau pơr lòng la 120 phút, geh lơh jat jơnau cih. Bùi mho geh 2 dơ\ pơr lòng môn sac rơ wah is là Hóa học, tơngai lơh jơnau pơr lòng là 60 phút, jat broă lơh trắc nghiệm mờ môn Địa lý, tơngai lơh jơnau pơr lòng 90 phút, pơr lòng cih jơnau. Tài gah bơto bơtê mờ bơsram dà lơgar ai gơnuar cau pơr lòng in geh sac rơ wah is môn pơr lòng  den tàng khà cau tus bal pơr lòng 2 môn Hóa học mờ Địa lý geh bơta gơ lin, tàm hơ\ uă mpồl duh broă pơr lòng mìng geh 2, 3 nă cau pơr lòng môn Địa lý.

Jăt anih duh broă càr Dak Lak yal, broă tăc phan mờ lơgar bơdìh càr do dê gam tìp kal ke. Geh ờ uă bơta phan geh lơh bơh tàm broă lơh sa suơn sre tòm bè kơphe, tiêu, cao su, tào, bùm ndrờm kal ke tàm broă tăc, phan prăp ing gam uă. Khà tăc phan mờ lơgar bơdìh bơh bồ nam tus tu\ do mìng rơ\p geh 290 tơlăk dolar, ờ ndrờm mờ 40% khà rơndăp broă. Bơh ală kal ke tàm broă lơh sa neh lơh gơrềng bal tus mờ khà tă dia kes priă tàm càr Dak Lak dê, tus tu\ do mìng rơ\p geh tă rơlao 1 rơbô 500 tơmàn priă, ờ ndrờm mờ 40% jăt mờ rơndăp broă gùt nam. Ồng Ngô Việt Hồng gơnoar jăt jơng atbồ gah tă dia càr Dak Lak pà g^t, kờ` bơsong kal ke do, gah tă dia càr Dak Lak geh lơh ờ uă broă lơh pràn, nền nòn tàm tơngai tus.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Dùl mpồl kuang bàng lơgar Hàn Quốc ngai òr 2/6, neh tus gah cri bơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Mỹ tàm càr lơgar Washington nàng tus bal dơ\ pơrjum 2 lơgar Mỹ mờ Hàn Quốc nàng cri bơyai bè ală bơta gơ rềng tus lơgar Triều Tiên. Tus bal dơ\ tìp mat geh ồng Glyn Davies kuang dong broă lơgar Mỹ dê bè broă lơh lơgar Triều Tiên mờ ồng Hwang Joon Kook kuang dong broă lơgar Hàn Quốc bè ngap lơngai mờ ală bơta ngap lơngai tàm bồt Triều Tiên. Jat gah cribơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Mỹ, dơ\ tus còp bơh kuang dong broă lơgar Hàn Quốc dê neh ai go\ bơta tam klac bal pràn ngan đah Mỹ mờ Hàn Quốc, kung bè broă lơh ngan bơh Mỹ dê tàm broă ờ geh hạt nhân tàm bồt Triều Tiên.

Anih duh broă châu Âu ngai òr 2/6 pà g^t, kuang bàng đơng lam 2 mpồl lơh nhơm jờu dờng lơgar Nga mờ lơgar Ukraine là Gazprom mờ Naftogaz geh pơn jăt tai ală dơ\ cri bơyai bè broă lơh nhơm chu tàm 2, 3 ngai tus. Jơnau yal do geh ai tơl^k tơnơ\ mờ dơ\ tìp 3 gah bơh ala măt mpồl tam klăc châu Âu, lơgar Nga mờ lơgar Ukraine tàm càr lơgar Brucsel, lơgar Bỉ. Tàm ală dơ\ tìp, 2 gah neh ring bal tàm tơngai geh cri bơyai, ală gah tơmù khà nhơm chu, kung bè lơgar Ukraine ờ pal tơm lài priă nhơm chu nhai 6 mờ ală gah geh ờ ai ală broă tàm kơn dang tus mờ anih cah rơ`a dunia.

 Tàm dơ\ hơ jơnau lùp bơh cau ai tơngit jơnau đơs anih sơn io rùp dà lơgar Lo dê pa do, ồng Najip Razak kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlau jơh lơgar Malaysia đơs là, đah Malaysia mờ Lo gam geh ală bơta ringbal gơ rềng tus bơta tàm dà lềng đah mattơngai lik, pal gàr niam ngap lơngai mờ kơ\ kơljap tàm tiah do, pal bơ song ală bơta ờ ringbal jat kơrnuat boh lam, lài ngan ală gah pal lơh jat jơnau yal bơr bè broă lơh bơh ală gah tàm dà lềng đah mattơngai lik, ồng Najip Razak đơs tờm, Lo kung neh ki\ jơnau yal bơr do. Malaysia dră wơl broă ngui phàu crong tam lơh halà geh ală broă lơh lơh gơguh kal ke, kơp kờ` ală gah gơtùi jòi geh broă rơndap lơh bơ song jat broă cribơyai ngap lơngai.

 Jơnau yal bơh mpồl dong broă mpồl tam klăc ală lơgar Đông Nam Á (ASEAN) pà g^t, 2 kơrnoăt pa tàm broă lơh glài cau tìs tàm internet là ală mpồl lơh broă kuang bàng dờng mpồl ASEAN bè tìs internet mờ tam dră mờ sò tơm iơh bơsăk neh geh crơng gơs tàm pơrjum kuang bàng dờng mpồl ASEAM dê bè tìs gơl^k geh tàm ală lơgar pa do geh bơyai lơh tàm lơgar Singapore. Pơrjum kuang bàng dờng mpồl ASEAN bè tìs tàm ală lơgar ring bal bè broă pơhìn bơh cau tìs tàm internet tàm mpồl dê, broă pal geh jơnau hơ bal mpồl ASEAN dê tàm broă bơsong ală kal ke tàm bơta lơngăp lơngai ờ di bè ờs gam gơl^k geh do dê mờ lơh gơs broă lơh mpồl ASEAN bè broă tam dră mờ cau tìs internet mờ broă kờ` tơnguh broă lơh bal tàm mpồl bè bơ\t bơtàu bơta pràn mờ bơto bơtê, lơh jăt adăt boh lam, kơrnoăt bè ală broă tàm adat boh lam, tam gơl jơnau tơng^t mờ lơh broă bal bơdìh mờ mpồl.

 Ngai òr 2/6, gơnoar atbồ lơgar tam klac jơi bơtìan cau Palestin neh yal bơr guh at gơnoar broă tềng đăp ồng Mahmoud Abbas kuang atbồ cau Palestin tàm bòn dờng Ramallah tàm tiah đah mattơngai mut. Đơs tàm dơ\ yal bơr guh at gơnoar broă, ồng Mahmoud Abbas pà git, gơnoar atbồ lơgar pa geh mut lơh ală jơnau pơr gon neh geh gơnoar atbồ lài hơ\ bơh cau Palestin dê ai tơlik kung bè ală jơnau ring bal geh mpồl tơng klàs cau Palestin ring bal.