JƠNAU TƠNGIT TÀM LƠGAR.

Pơrjum dơ\ 7 gơnoar ala mat dà lơgar kơnă 13 ngan ngồn geh mut lơh drim do 20/5. Do là pơrjum gùl nam den tàng gơnoar ala mat dà lơgar geh ai tơngume kuơ màng tàm broă crơng gơs kơrnuat boh lam mờ 21 tàm khà 28 ngai pơrjum, nàng sền sơ wì, ringbal 11 rơndap adat, 3 kơrnuat mờ ai jơnau đơs sơn rờp tus mờ 16 rơndap adat. Bal mờ hơ\, gơnoar ala mat dà lơgar kung sền sơ wì, cri bơyai jơnau yal bơh anih duh broă sùm gơnoar ala mat dà lơgar bè cồng nha sền gròi broă mut lơh gùng dà, broă lơh, kơrnuat boh lam bè tơmù rơbah, tơngai bơh nam 2005 tus nam 2012. kuơ màng, tàm dơ\ pơrjum do, gơnoar ala mat dà lơgar geh lời tu\ tơngai nàng iat ồng Phạm Bình Minh kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar, mơlà kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dà lơgar yal bè ală bơta tàm dà lềng đah mat tơngai lik, broă lơgar Lo ơn tìs dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah geh gơnoar lơh sa bơh lơgar Việt Nam dê, gùng dà broă lơh bơh lơgar Việt Nam dê. mờ bơta do, ồng Nguyễn Hạnh Phúc kuang atbồ cơldu\ lơh broă gơnoar ala mat dà lơgar đơs tờm:“ Jat nùs nhơm sền dờng màng kơrnuat boh lam, gơnuar ala mat dà lơgar Việt Nam geh gùng dà broă lơh bơ song ală tam pìt tàm dà lềng đah mattơngai lik mờ broă lơh ngap lơngai, lơh jat kơrnuat boh lam dunia, tàm hơ\ geh jơnau pơr gon bơh anih duh broă dunia dê bè adat dà lềng nam 1982 mờ sơnua boh lam anih duh broă dunia dê. Bè bơta do, uă kuang ala mat mờ gơnoar ala mat dà lơgar dunia neh geh jơnau đơs tò dong lơgar Việt Nam, tàm hơ\ geh ală kuang ala mat gơnuar ala mat dà lơgar Mỹ. Việt Nam kơp kờn geh tai uă jơnau đơs bơh gơp bơ yô dunia dê nàng sền gàr gơnoar tờm lơgar Việt Nam dê, kung bè sền gàr ngap lơngai, ờ do ờ dă gùng dà lềng tus mờ ală lơgar.

Lài mờ pơrjum dơ\ 7, Gơnoar ala măt dà lơgar kơnă 13, ală kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar neh tìp mờ cau te\ khà tàm uă tiah. Bơh tàm ală dơ\ tìp mờ ală kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar, cau te\ khà geh sền gròi ngan tus mờ tơngu me rài kis mpồl bơtiàn, broă bơ\t bơtàu adăt boh lam mờ broă gơl^k geh tàm dà lềng đah măt tơngai l^k. Ồng Đinh Công Sỹ kuang jăt jơng atbồ mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Sơn La pà g^t: “Bơh tàm dơ\ lòt tìp mờ cau te\ khà tàm tiah kơh bơnơm, bol a` dan geh ală broă dong kờl tus do geh tơl^k pal tơmù ală broă lơh, pleh mờ broă lơh uă ir, ờ ndrờm bal. ală broă lơh pal geh tơl^k bơta pràn làng bol dê, mờ bơta pràn să tòm hơ\ sồng sơlèt mờ rơbah.

Tàm càr Khánh Hòa, cau te\ khà sền gròi ngan tus broă Đảng, dà lơgar, gơnoar atbồ lơgar bơ song bơta gơnoar tờm bồt dà lềng mờ sền gàr rài khat gơ boh ngap lơngai is bơh dà lơgar dê. Ồng Nguyễn Tấn Tuân atbồ mpồl kuang bàng gơnoar ala mat dà lơgar càr Khánh Hòa đơs: Cau te\ khà sền gròi ngan tus broă lơgar Lo ơn tìs dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah dà lềng lơgar Việt Nam dê. Cau te\ khà kung sồr mờ gùng cri bơyai, Đảng, dà lơgar, gơnoar atbồ pal geh jơnau đơs tus mờ ală kuang bàng đơng lam bồ lơgar Lo. Bè đah cau lơh ka, den cau lơh ka kung iang nùs lơh broă, pơnjat tai lòt lơh broă tàm dà lềng, kup phan tàm dà tàm tiah geh gơnoar lơh sa dà lơgar dê mờ gàr kơ\ gơnoar tờm bồt dà lềng tàm 2 bồt là Hoàng Sa mờ Trường Sa.

 Ngai òr 19/5, Anih priă jền gah kă bro Việt Nam (Vietcombank) neh pà loa lam sồr kuơ màng mpồl cảnh sát dà lềng lơgar Việt Nam in geh khà 3 tơmàn priă. Loa do geh pơgồp bal kuơ màng tàm broă tơnguh bơta pràn mpồl cảnh sát dà lềng in tàm broă lơh jăt kơnòl sền gàr gơnoar dà lềng, bồt dà lềng dà lơgar dê. Mờ kờ` lam sồr ală kuang bàng, cau ling cảnh sát dà lềng lơgar Việt Nam kung bè cau ling bal mờ làng bol tàm bồt dà lềng geh bơta pràn tềng đăp mờ kal ke tàm tiah dà lềng, lơh gơs jăk chài kơnòl.

 Tơng kah 124 nam ngai deh Bác Hồ, ngan ngồn lơh jat nam ơruh pơnu lơh broă dong kờl is tài rài kis mpồl bơtiàn, ngai òr 19/5, mpồl cau lơh sơ nơm kơ nòm să càr Dak Lak neh bơyai lơh jờng rơ cau lơh sơ nơm kơ nòm să lơh jat jơnau bơto sồr Bác Hồ dê-lơh broă dong kờl is tài pràn kơldăng să jan mpồl bơtiàn. 30 nă cau lơh sơ nơm kơ nòm să, ala mat 500 nă cau tàm mpồl cau lơh sơ nơm kơ nòm să tàm gùt càr geh jờng rơ dơ\ do là ală y sĩ, bác sĩ, điều dường jak ngan tàm broă kơ lôi sơ nơng jak chài, mờ tus bal ală broă lơh dong kờl is tài rài kis mpồl bơtiàn. Bal mờ hơ\ ală dơ\ lơh broă niam tài pràn kơldăng să jan mpồl bơtiàn bơh ală cau tàm mpồl cau lơh sơ nơm kơ nòm să neh tus mờ làng bol tiah sar lơgar ngài ờ mìng tàm càr Dak Lak mờ gam tus tiah đah tô mat tơngai mut dà lơgar mờ tus lơgar Campuchia. Bác sĩ Y Yuôr Niê kuang jat jơng atbồ gah kham, sơm kòp jal mhar di hìu sơ nơm kơnhòal }ư\ Kui` càr Dak Lak pà git:“ A` pơn ìơ să ngan geh ơm tàm mpồl cau lơh sơ nơm kơ nòm să càr dê, kung bè mpồl cau lơh sơ nơm kơ nòm să kơnhòa }ư\  Kui`. A` là cau kòn cau ơm kis bơh jo\ tàm bòn lơgar, mờ dà đơs kòn cau, a` pơlam làng bol in buơn wă rlau. A` geh lơh ngan bơsram, cih dờp ală bơta git wă bè lơh sơ nơm uă rlau tai, nàng pơnjat tai pơyua ală jơnau tơngit kuơ màng bè sền gròi pràn kơldăng să jan làng bol tiah sar lơgar ngài in. hơ\ là kơ nòl bơh cau lơh bác sĩ dê.”

Tàm nùs nhơm chờ gờm 124 nam ngai deh bồc Bác Hồ, ngai òr 19/5, Gah lơh sa mờ tơnguh bơtàu bòn lơgar càr Dak Nông neh pơgồp bal mờ mpồl ơruh pơnu bal mờ anih duh broă kơnhoàl Dak Song bơyai lam sồr tam chi tềng brê nho  jăt gah gùng 14. Tơnơ\ mờ dơ\ lam sồr, geh rơlao 250 nă ơruh pơnu gơwèt ală mpồl ling mờ ală gah, mpồl lơh broă càr Dak Nông dê bal mờ ală anih lơh broă tàm kơnhoàl Dak Song neh tam 2 rơbô 800 tòm nho tàm ù tiah ơnàng mờr 5 lồ gơwèt brê nho jăt gah gùng 14, tàm ntum Nâm Njang, kơnhoàl Dak Song. Do là brê lài do neh gơtìp làng bol sơgràm ờ di pal pa geh ală anih lơh broă geh gơnoar ai wơl.

 Càr Quảng Bình tu\ do geh mờr 660 rbô lồ brê, tàm hơ\ 560 rbô lồ brê geh is, gam wơl là brê tam buơn ngan gơbàn ồs sa. Nam do, mpồl sền gàr brê càr Quảng Bình bơcri git nđờ rhiăng tơlak priă nàng lơh niam hìu kùh sền gròi brê, pès gùng kơryan ồs, blơi ală bơta phan bè pềs, mra, đèng pil, loa đèng at tê,… nàng ai ală mpồl crùh ồs sa brê in. bal mờ hơ\ kung bơyai lơh bơto pơlam, tơnguh bơta chài atbồ sền gàr brê tus mờ cau tàm mpồl sền gàr brê. Kơ nờm lơh niam broă mblàng yal bè rơcang sơndră ồs sa brê den tàng bơh bồ sơnam tus tu\ do, tàm càr Quảng Bình ờ hềt gơlik geh dơ\ ồs sa brê lơi.

 Kờ` pơgồp bal tàm broă bơsong bơta kă bro kòn bơnus, pơgồp bal jơnau tơng^t, ai ală broă lơh geh cồng nha bè broă sơndră mờ dong kờl ală cau neh gơtìp tăc tàm càr An Giang, càr do neh crơng gơs gùng che điện thoại is, sơndră mờ kă bro kòn bơnus tàm sồ: 1800.8077. Sồ điện thoại do hòi gời ờ sa priă di lah cau lơi hòi tus; lơh broă bơh 7 jơ drim tus 9 jiơ mang ală ngai tàm poh; tơnơ\ mờ 9 jơ mang, ală dơ\ hòi tus geh tơnrê tus anih tòm tàm Hà Nội lơh broă ngai kung bè mang pah ngai. Bơh tàm dơ\ lùp sền càr An Giang dê, bơh nam 2009 tus nam 2013 mờ 4 nhai bồ nam 2014, mpồl ling sền gàr tiah nhàr dà lơgar càr An Giang neh pơgồp bal mờ kuang àng càr Lào Cai kơrian 1 dơ\ tìs, dong klàs 17 nă cau gơtìp pơrlồm tăc tus lơgar Lo, tàm hơ\ geh 2 nă cau dô klàs is.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Nga geh ai geh bơta niam rlau tai nàng dong lơgar Kazakhstan mhar geh mut tàm mpồl kă bro dunia. Hơ\ là jơnau yal bơr bơh ồng Aleksey Uliukaev kuang atbồ gah bơtàu tơnguh lơh sa lơgar Nga tàm dơ\ cribơyai pa do mờ ồng Roberto Azevedo kuang atbồ mpồl kă bro dunia. Ồng Aleksey Uliukaev pà git, Nga geh lơh ngan dong lơgar Kazakhstan tơr gùm tàm 3 bơta tờm hơ\ là, dong lơgar Kazakhstan geh buơn bùai rlau tai tàm kơn hòal châu Á-Thái Bình Dương, tus bal jơh nùs tàm dar cribơyai Doha. Bơh hơ\, chul chồl ală broă lơh ngan lồi dut nàng lơgar Kazakhstan lơh jơh ală bơta pal geh, sră nggal, nàng mhar geh dờp là lơgar geh jơng bơh rài priă jền dờng ngan rlau jơh dunia do jat broă rơndap lơh tàm lồi nam do.

 Dùl nă kuang bàng lơgar Iran ngai òr 19/5 neh đơs là, lơgar Anh mờ lơgar do gam tơnguh ală dơ\ tìp, cri bơyai kờ` lơh niam wơl ală broă lơh bal. Hơ jơnau lùp bơh pang băo “Cau sền gàr” lơgar Anh pa do, ồng Tan-Khơ-e Ra-van-chi kuang jăt jơng atbồ gah cri broă lơh bal mờ lơgar ndai drơng broă ală bơta tàm châu Âu mờ châu Mỹ pà g^t, broă tơnguh wơl ală broă lơh bơh lơgar Iran mờ lơgar Anh gam lơh di pal. Bàr gah kơ\p kờ`, mờ broă lơh niam bè tu\ do, lồi nam do, 2 lơgar geh k^ 1 jơnau ring bal lơh broă bal.

 Anih priă jền bơtàu tơnguh châu Á ngai òr 19/5 pà git, anih priă jền do geh ai lơgar Bangladesh in càn 350 tơlak đôlar nàng dong kờl gah lơh broă dà lơgar mờ lơh broă is 1 nă să bơh lơgar do sơ lơ bơ to bơtê bơt chài lơh broă tus mờ 1 tơlak 250 rbô nă cau lơh broă kơ nòm să. Anih priă jền bơtàu tơnguh châu Á pà git, bơnah priă do geh ngui  1 bơnah tus mờ broă bơcri bơta pràn jak lơh broă bơh gơnoar atbồ lơgar Bangladesh dê. Broă lơh do kờp du\ lài kờp tus 1 tơlam 70 rbô dôlar.

 Kuang bàng lơh broă gah lơh sơnơm lơgar Arập Se-út ngai òr 19/5 neh yal, lơgar do pa geh tai 1 nă cau chơ\t tàm virus lơh kòp tàm gùng tă nhơm Trung Đông gam sơnđan là Mers, ai khà cau chơ\t tài kòp do tus 169 nă bơh tu\ gơl^k geh kòp. Cau gơtìp chơ\t do là 1 nă cau ùr 59 sơnam. Cau do chơ\t tàm 1 hìu sơnơm bòn dờng tiah măt tơngai mu\t Tai-if. Bơdìh mờ lơgar Arập Se-út, 12 lơgar ndai bè Aicập, Jordan, Libanon, Hà Lan, lơgar Arập tơrgùm 1, lơgar Mỹ kung neh dờp geh ală cau gơtìp kòp do. Ală cau do là ală cau neh tus lơgar Arập Se-út.

 Ngai òr nau 18/5, làng bol lơgar Serbia neh bơyai lơh tă pơ gồp àu mpha, phan sa, nàng jun tus ală anih tờm ơm pleh tàm càr lơgar Belgrade tàm tu\ git nđờ rbô nă cau bơh ală tiah gơtìp ngơr băm tài dà ko\ dà cò pal ntrờn tus càr lơgar Belgrade. Mpồl dong kờl sơ nơm tơmba phan bơna lơgar Serbia neh bơyai lơh ală dơ\ dong kờl jal mhar mờ dong kờl sơ nơm tơmba ală cau pal săng hìu đăm nàng ntrờn dô pleh tài dà ko\ dà cò. Mìng is tàm bòn drà gơtìp ngơr bam Obrenovac, geh mờr 4 rbô 500 nă cau pal ntrờn dô pleh. Kuang gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh lơgar Serbia là ồng Aleksandar Vucic kung đơs, do là dơ\ dà ko\ dà cò lơh aniai kơn jơ\ ngan rlau jơh tàm git nđờ nam do. Ală mpồl dong kờl, bal mờ phan dong kờl cai, mai\ bồm dà, mai\ pờ tơlik ồs đèng bơh ală lơgar Nga, Anh, Đức, Áo kung neh geh jun tus ală tiah gơtìp dà lơh aniai.