JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Mho òr 30/5, Gơnoar ala măt dà lơgar lơh broă tàm hìu pơrjum dờng, pờ tê ring bal kơrnoăt bè broă bơ\t bơtàu adăt boh lam, kơrnoăt sồr mờ ai jơnau đơs tàm rơndăp broă adăt sền gàr tiah kis tam gơl. Gơnoar ala măt dà lơgar neh cri bơyai bè rơndăp broă adăt sền gàr tiah kis tam gơl. Do là rơndăp broă adăt neh geh yal mờ Gơnoar ala măt dà lơgar tàm pơrjum dơ\ 6 lài do. Bơh tàm dơ\ cri bơyai, geh uă kuang bàng ring bal mờ broă lơh, tơngu me bơh rơndăp broă. Bu\ lah bè hơ\, geh ờ uă tơngu me gam geh jơnau đơs ờ ring bal geh ală kuang bàng tơrgùm pơgồp jơnau đơs bè: broă ai khà tiah kis, broă blơi phan sìô siă bơh lơgar bơdìh, broă tus bal bơh mpồl bơtiàn tàm broă sền gàr tiah kis, kơnòl bơh ală anih lơh broă sền gàr, sền gàr tiah kis tàm broă blơi phan bơh lơgar bơdìh, broă tăc phan mờ lơgar bơdìh…

 Pơnjat tai bơt bơtàu rùp să Việt Nam ờ do ờ dă, rềp mềr, geh cồng nha, hơ\ là jơnau đơs đơng lam bơh ồng Vũ Đức Đam kuang jat jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar tàm dơ\ pơrjum mpồl đơng lam dà lơgar bè nhơl chờ, pơrjum dơ\ 1 nam 2014 geh bơyai lơh mho òr 30/5 tàm Hà Nội. Tềng đăp bơta gơlik geh kal ke tàm dà lềng đah mattơngai lik, mpồl đơng lam dà lơgar bè nhơl chờ neh đơng lam gah nhơl chờ chồl pràn broă mblàng yal, rơcang bơt bơtàu rơndap broă atbồ rềs àr tàm broă lơh nhơl chờ, mơkung bơt bơtàu rơndap broă rề ơnàng broă nhơl chờ dunia, chồl pràn ală broă lơh hòi jà nhơl chờ tàm dà lơgar, sơ lơ tă bơ song kal ke tus mờ mpồl lơh sa kă bro nhơl chờ in, gàr niam gơnoar kuơ dipal, gàr niam ờ do ờ dă cau nac nhơl chờ in. Tàm dơ\ pơrjum, ồng Nguyễn Hữu Thọ kuang atbồ mpồl nhơl chờ Việt Nam geh jơnau đơs:“ Dùl đah mờ lơgar Lo, bol he pal ai geh ală bơta bè ờs bè nhơl chờ tus mờ khi. Dơ\ 2 là di tu\ do pal hòi jà nùs nhơm kờ` gơ boh dà lơgar nàng làng bol tus bal tàm bơtàu tơnguh nhơl chờ mờ broă gàr niam rài kis gơguh jak, sền gàr ngap lơngai, ờ do ờ dă. ờ uă drà kă bro kuơ màng, bơta pràn bol dê kung pal pơnjat tai geh cribơyai nàng chul chồl bơtàu tơnguh. Broă rơcang lài bol he dê kung là bơta geh gơ rềng kuơ màng ngan.”

Đơs đơng lam pơrjum, ồng Vũ Đức Đam kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar đơs tờm, tàm bơta kal ke bè lơh sa mờ ală bơta gơlik geh kal ke tàm dunia, gah nhơl chờ pal lơh ngan nàng lơh geh ală khà neh ai tơlik..

 Ngai òr 30/5, Ală ơhò sền gàr cau lơh ka Việt Nam neh tus rềp mờ dra khoàng jờu Hải Dương-981 lơgar Lo di pơgăp 2,8 hải lý rềp rơlao jăt mờ ngai 29/5 lài do kờ` lơh jăt kơnòl di pal mờ adăt boh lam mờ sồr lơgar Lo tơl^k dra khoàng jờu bal mờ ală ơhò l^k bơdìh tiah geh gơnoar lơh sa mờ dà lềng lơgar Việt Nam dê. Tàm broă lơh jăt kơnòl di pal mờ adăt boh lam kờ` sền gàr gơnoar ù tiah, bơdìh mờ broă tơl niam ai ală ơhò lơh ka làng bol lơgar Việt Nam lơh ka tàm tiah lơh ka ờs mờng, mpồl sền gàr cau lơh ka Việt Nam kung tơnguh nùs nhơm rơcang lài tềng đăp mờ broă ơhò lơh ka lơgar Lo tơm ơhò sền gàr cau lơh ka Việt Nam, mờ kờ` đơs bu la ơhò sền gàr cau lơh ka Việt Nam sò tơm ơhò lơh ka lơgar Lo

 Dră wơl broă lơgar Lo tràl sơbil ơn dra khoàng Hải Dương 981 tàm tiah geh gơnoar lơh sa mờ tiah dà lềng lơgar Việt Nam dê, cau kơ nòm să càr Ninh Thuận gam bơyai lơh uă broă lơh ngan ngồn mờ geh kuơ. Ală ngai do, ală dơ\ pơrjum mblàng lam, yal ală bơta gơlik geh tàm dà lềng đah mat tơngai lik, lam lơh srơh tă pơ gồp kes priă tài Trường Sa, Hoàng Sa kờ` gơ boh, dơ\ pơr lòng bơceh jơnau đơs crih tamya bè bồt dà lềng dà lơgar Việt Nam...neh gơ hòi git nđờ rbô nă ơruh pơnu càr Ninh Thuận tus bal. Kuơ màng, broă lơh dong kờl cảnh sát dà lềng, kuang bàng sền gàr cau lơh ka gam lơh kơ nòl tàm dà lềng, bồt bơlàu mờ uă broă lơh krơi is neh geh mpồl ơruh pơnu càr lam lơh mờ neh mhar lơh geh bơta gơ rềng pràn ngan. Tàm ală dơ\ pơrjum mpồl ơruh pơnu, bơdìh mờ broă cribơyai mờng chài lơh broă, ală gơp bơ yô  kơ nòm să đơs bal jơnau đơs crih “Dà lơgar hòi mat he” bè kờ` tơngkah, chul chồl plai nùs Việt Nam tu\ lơi kung sùm rơcang lài tài dà lơgar.

Mho òr 30/5, tàm Hà Nội, Gah lơh broă-cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar neh bơyai tìp măt 55 ala măt kơnòm dềt geh rài kis kal ke gùt lơgar dơ\ 7. Đơs tàm dơ\ tìp măt, mò Phạm Thị Hải Chuyền kuang atbồ gah lơh broă-cau ling sồt să mờ mpồl bơtiàn dà lơgar pà g^t: do là 1 tàm ală broă lơh bal tàm ală broă geh bơyai lơh di tàm nhai lơh broă tài kơnòm dềt nam 2014, mờ kơ\p kờ` ală gah, mpồl lơh broă, ală hìu nhă bal mờ gùt mpồl bơtiàn pal ai kơnòm dềt in broă sền gròi kuơ màng, uă ngan là ală kơnòm dềt geh rài kis kal ke.

Sền gàr, sền gròi mờ bơto bơtê kơ nòm dềt là 1 tàm ală broă lơh sùm geh ală kơnă, ală gah broă lơh, ală mpồl cau tàm càr Dak Nông sền gròi mut lơh, kờ` lơh geh anih niam nàng ală oh geh bơsram sră, nhơl `o\ mờ dờng pràn tơl làm. Gơtùi đơs, tơl kơnă, gah broă lơh, mpồl bal ndrờm geh ală broă lơh krơi is tàm broă sền gàr, sền gròi mờ bơto bơtê kơ nòm dềt. Mơya jơh ală ndrờm kờ` dong ală oh geh dờng pràn tơl làm, gơs là ală cau gơ lòng sồr, kơ nòm bơsram jak, ngan là kơ nòm dềt geh rài kis kal ke, buơn gơtìp aniai.

Ngai òr 30/5, tàm hìu bơsram kai 1 Nguyễn Bỉnh Khiêm, [òn dờng Pleiku, càr Gia Lai, mpồl đơng lam broă lơh kàl rơlô bơkang [òn dờng Pleiku neh bơyai mu\t lơh broă lơh kàl rơlô bơkang nam 2014 ai ơruh pơnu, kơnòm pa tào mờ kơnòm dềt, kơnòm bơsram 23 ntum, sơnah [òn tàm [òn dờng do in, bơyai pà priă bơsram ai ală kơnòm bơsram geh rài kis rơ[ah, bơsram jăk. Mờ uăt ơngu me broă lơh, bal mờ broă bơkiar bal uă broă lơh tàm mpồl bơtiàn bè: bơyai coh plai ơruh pơnu, kơnòm pa tào, broă lơh poh niam tơlir; bơyai broă lơh ơruh pơnu lơh broă nùs nhơm; pơlòng tam ya; chu `àng kah yal yau ală cau ling chơ\t màng; broă pơgồp bơta pràn tàm kàl pơlòng mu\t bơsram tàm hìu bơsram dờng. broă lơh kàl rơlô bơkang [òn dờng Pleiku nam 2014 di gơlan geh ai tơl^k tiah niam nhơl chờ, [làng nhơl niam kờ` tơnguh jơnau g^t wă bè mpồl bơtiàn, tàp bơta niam tàm rài kis ai ală ơruh pơnu, kơnòm pa tào, kơnòm bơsram in, mờ tơmù ală bơta tìs di gơlan gơl^k geh tàm ală dơ\ rơlô bơkang.

 Pa do, cơldu\ ala mat Embden, Drishaus and Epping Consulting GmbH Châu Á Thái Bình Dương  hòi pơ gồp bal là EDE Consulting tàm càr Dak Lak neh bơyai lơh pơrjum bè sơndră mờ tam gơl trồ tiah tàm broă tam kơphe kơ\ kơljap. Geh git, pơrjum do gơ ơm tàm tơngume bơh rơndap broă “ Tam kơphe kơ\ kơljap nàng sơndră mờ tam gơl trồ tiah bơh EDE Consulting tàm càr Dak Lak mut lơh. Rơndap broă geh mut lơh bơh nhai 8 nam 2012 tàm ntum Quảng Tiến kơnhòal }ư\ Mgar, càr Dak Lak kờ` dong kờl bơta chài dong làng bol tam kơphe sơndră mờ tam gơl trồ tiah, pơ gồp bơnah tơnguh bơta pràn bơtàu tơnguh wơl, gơ rờm mờ atbồ aniai tàm broă tam kơphe, wèt tus broă tam kơphe kơ\ kơljap tàm kơnhòal.

 Drim òr 30/5, Anih duh broă càr Bình Dương neh bơyai pơrjum sền wơl bè bơta aniai hoàc huơr bơh ală anih lơh sa kă bro tàm càr do tàm ală dơ\ bơchồt cau lơh broă l^k dră, chu hìu lơh sa kă bro tàm bồ nhai 5 lài do. Tàm pơrjum, ồng Lê Thanh Cung kuang atbồ anih duh broă càr Bình Dương neh đơs: càr geh mhar lơh gơs broă lùp sền, sền gròi di pal khà hoàc huơr bơh ală anih lơh sa kă bro kờ` ală anih lơh sa kă bro sền gàr tơm jăt broă lơh bal; dong kờl mờ ai tơl bơta niam uă ngan nàng anih lơh sa kă bro gơtìp aniai tàm bơta lài do mhar tơnguh wơl broă lơh sa.

JƠNAU TƠNGIT DUNIA.

 Tàm jơnau đơs mang òr 30/5, tàm pơrjum sền gàr bơta lơngăp lơngai châu Á gam geh bơyai lơh tàm lơgar Singapore, ồng Shinzo Abe kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh lơgar Nhờk neh yă ală broă lơh is gơl^k geh bơta kal ke lơgar Lo dê, mờ kờ` bal mờ ală broă lơh lơgar Việt Nam mờ lơgar Philippines dê. Tềng đăp mờ broă bơchồt gơl^k geh sùm bơh lơgar Lo dê tàm dà lềng đah măt tơngai l^k mờ dà lềng Hoa Đông, ồng Shinzo Abe đơs tòm tus mờ bơta kuơ màng bơh broă lơh jăt adăt boh lam dunia  dê mờ ai tơl^k 3 kơrnoăt bơsong kal ke. Ồng Shinzo Abe yă mờ sồr lơagr Lo pal tơmù nùs nhơm tu\ ồng đơs là, tu\ do là tu\ ală lơgar gơrềng bal pal hơ bal pràn ngan ba` lơh jăt ală broă lơh is kờ` lơh tam gơl bơta bè ờs. Ồng Shinzo Abe kung hơ geh dong kờl ală lơgar tàm mpồl ASEAN tàm broă lơh ngan sền gàr bơta lơngăp lơngai tàm dà lềng, mờ tàm kơl wàng trồ, kung bè tơnguh broă khăt gơboh gùng lòt tàm dà lềng mờ gùng par tàm kơl wàng trồ tàm dà lềng, mờ kơ\p kờ` 1 kơrnoăt broă lơh geh mu\t ngui mùl màl tàm dà lềng đah măt tơngai l^k, geh gờ` mpồl ASEAN mờ lơgar Lo bơ\t bơtàu gơs.

 Mho òr 30/5, pơr jum kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai dơ\ 17  srơh ờ tam klac neh tơn jơh tàm càr lơgar Algiers, lơgar Algieria mờ broă ringbal sră nggal lồi dut. Bal mờ hơ\, pơrjum kung ringbal jơnau yal bơr Algiers  bè sơ lơ tam klac tài ngap lơngai mờ pas sơm, jơnau yal bơr săng sơbì hạt nhân, jơnau yal bơr bè công nghệ yal tơngit mờ mblàng jơnau mờ jơnau yal bơr bè bơta cau Palestin. tềng đăp ală bơta lòng gùng dră bal, mpồl bơtiàn, lơh sa, priă jền, tiah ơm kis gam lơh aniai tus ală lơgar geh jơng tàm mpồl, pơrjum đơs tờm, pơnjat tai kơ\ nùs jat ală kơrnuat kuơ màng bơh srơh mờ adat boh lam dunia dê, tàm hơ\ geh sền dờng màng ngap lơngai is, gơnuar tờm, tơl làm ù tiah, ờ tus bal tàm broă dơlam is lơgar ndai dê, ờ ngui halà pơhìn ngui phàu crong tam lơh, bơ song tam pìt tam phà mờ  ală broă lơh mùl màl tàm uă gah bơh rài kis dunia dê nàng di mờ broă lơh bơh ală lơgar geh jơng dê.

 Ồng Sergei Lavrov kuang atbồ gah cri cri bơyai  broa\ lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Nga ngai òr 30/5 neh pơn drờm bơta ờ niam tàm lơgar Ukraine mờ bơta ờ niam tàm Trung Đông bal mờ châu Phi. Ồng Sergei Lavrov kung hòi jà ală gah tàm lơgar Ukraine cri bơyai mờ ờ geh ai ală bơta lơi: “Tu\ do, bơta ờ niam tàm lơgar Ukraine neh mờr ndrờm mờ bơta ờ niam tàm tiah đah tô châu Phi, Trung Đông, Iraq mờ Libya, gơl^k geh bơh tơnơ\ mờ broă tam gơl kơrnoăt tàm ală tiah do. Bơta kuơ màng tu\ do là he pal jòi gơl^k broă kơrian bơta ờ niam tàm lơgar Ukraine mờ kờ` lơh gơs bơta do, ală gah tàm lơgar Ukraine pal pleh mờ tam lơh mờ bơyai cri bơyai bal mờ ờ geh ai ală bơta lơi.

 Gơnoar atbồ lơgar Philippines ngai òr  30/5, mblàng kơrnuat ờ cau lơh broă lơgar do tus lơgar Libya. Jat jơnau yal bơh ồng Rosalinda Baldoz kuang atbồ gah lơh broă lơgar Philippines, kơrnuat mut ngui kơrnuat kơryan do tơnơ\ mờ tu\ Libya đơs lài bơta tung lơtăng khà 3 tàm 1 ngai lài hơ\. Den tàng gơnoar atbồ lơgar Philippines hòi jà làng bol pal lik te\ bơh lơgar Libi. Tàm tu\ kuơ màng, gơnoar atbồ lơgar Philippines geh mut lơh broă ai rê hờ lơgar tờm nàng ală cau lơh broă lơgar do tàm Libya geh rê hờ lơgar. Jat khà kờp bơh gơnoar atbồ lơgar Philippines dê, khà cau lơh broă lơgar do gam lơh broă tàm Libya neh gơguh rlau 400 rbô nă bơh nam 2013 mờ khà do la rlau 280 rbô nă tàm nam 2012.

 Mho òr 30/5, bơnơm ồs Sang-yang tàm càr đah măt tơngai mu\t Nusatenggara, lơgar Indonesia bruh ồs pràn, lơh ală làng bol tàm tiah gùt dar pal ntrờn. Bơnơm ồs do `hoa rơlao 1 rơbô 800 thơ\k bruh ală nhu\ duh `hoa rơlao 3 rơbô kơi sồ tàm kơl wàng trồ. Ală làng bol kis gùt dar bơnơm ồs do neh geh yal ntrờn bơh drim do 30/5, tơnơ\ mờ tu\ bơnơm ồs geh uă bơta tơngo\  bruh ồs wơl.