Ngac ngar, sùm jơh nùs dong kờl cau rƀah kal ke là jơnau đơs bơh uă cua tàm ƀòn Kram, xã Ea Tiêu, kơnhoàl Cư Kuiñ, càr Dăk Lăk dê tŭ đơs bè mò H’Bliăk Niê (mat mờng hòi là mè Bơ̆ng). Lài do là Phó Củ tịc Ủy ƀan Ñân zân kơnhoàl Cư Kuiñ, tŭ jơh sơnam rê rlô lơh broă, mò H’Bliăk Niê geh làng bol pin dờn pồ lơh cau geh bơngă pin dờn bơh ƀòn Kram dê. Mò jơh nùs tus bal broă lơh tơrña gơ rờm bal tàm ƀòn lơgar, pơgồp bơnah sơlơ lơh kơ̆ kơljap nùs nhơm tacm klac bal ƀòn lơgar. Mò đơs: “Añ sùm lòt bal mờ ală cau atbồ thôn lam sồr làng bol tryăng tryồng lơh broă bơtàu tơnguh lơh sa. Git bơta chài sơngka sền gàr tờm kau su, kơphe, ròng kơnrồ, ròng sur nàng geh priă jền, ròng oh kòn lòt bơsram tus gùng tus dà. Bè hơ̆ den hơ̆ sồng geh tơngai tơnơ̆ do niam bơnĕ. Dơ̆ 2 là añ pơgồp bal bơta pràn mờ xã, thôn, ƀòn nting tơngkah làng bol sền gàr bơta niam chài kòn cau he dê bè cing mồng, ală broă lơh chờ, lơh yàng kòn cau he dê pal lơh wơl nàng kòn sau in git bè bơta niam chài krơi is kòn cau he dê”.
Tus tŭ do, xã Ea Tiêu neh tơl khà ƀòn lơgar pa. Priă lơh geh kờp bal tàm dùl nă cau tàm nam 2022 geh mờr 45 tơlak đông. Phan bơna geh tă priă lơh, gùng lòt ală thôn geh lơh kơ̆ kơljap. Gùt xã geh 14 hìu pơrjum tàm thôn mờ 7 hìu pơrjum tàm ƀòn. Gơtùi geh cồng nha do, bal mờ ală kâp gơnoar atbồ, mpồl bal bơh kơnhoàl tus xã gam geh bơta pơgồp bơnah bơh mò H’Bliăk Niê dê sùm lơh niam broă lơh mblàng yal nàng làng bol in git jơnau kờñ, bơta kuơmàng bơh broă bơt bơtàu ƀòn lơgar pa. Bulah bè hơ̆, bơta mờ mò H’Bliăk Niê gam kơlôi rơcang là bơta niam chài kòn cau gam rơhời gơtìp roh huĭ: “Añ gŏ ală kal ke bè rài kis tŭ do krơi mờ rài yau, tŭ do rài kis phan bơna bơtàu tơnguh, wil tơl rlau, mơya uă cau huĭ bơta niam chài mờ rài mò pàng lời wơl. Bơdìh mờ bơta lơh ngan lơh sa gam ờ hềt kơ̆ kơljap, kung gam ờ uă cau geh nùs nhơm kơp gơn bơh dà lơgar. Añ lơh ngan hòi jà nàng làng bol tryăng tryồng lơh broă, ờ kơp gơn tàm bơta dong kờl cau ndai dê”.
Là cau git wă adat boh lam, geh mờng chài tàm broă lơh mpồl bơtiàn uă nam, tŭ rê wơl mờ ƀòn lơgar, mò H’Bliăk Niê sùm tơngkah làng bol lơh jat gùng dà bơh Đảng, dà lơgar dê. Mò sùm tơngkah làng bol bañ iat bol ờ niam bơ chồt, hòi jà, pal sùm tam klac bal, kờñ gơboh dong kờl bal mờ gơp tơn jơh jơgloh, tơrmù rƀah: “Añ kơp kờñ ƀòn lơgar he dê bơtàu tơnguh, jơh rƀah, brồ guh tàm rài kis, kòn sau bơsram tus gùng tus dà. Hòi jà làng bol bañ đòm, bañ iat jơnau bol ờ niam bơ chồt dră wơl Đảng dà lơgar, sùm kis mờ lơh broă jat adat boh lam.Tàm ƀòn do sùm tryăng tryồng, tam klac bal mờ gơp bơt bơtàu ƀòn he dê pas sơm, niam bơnĕ rlau”.
Ồng Hà Huy Quang, Phó Ƀan Zân tộk càr Dăk Lăk pà git, ală cau ùr geh bơngă pin dờn tàm mpồl bơtiàn pơgồp bơnah uă ngan tàm broă bơt bơtàu lơh sa- mpồl bơtiàn tàm ƀòn jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau. Jơnau đơs bơh ală cau geh bơngă pin dờn dê geh kuơ rlau, nàng làng bol in đòm, pin dờn rlau, iat rlau nàng lơh jat niam srơh làng bol tàm kâp hơ đơm kung bè bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn tiah làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau, ngai sơlơ niam rlau, geh cồng nha rlau: “Tŭ do, mpồl cau geh bơngă pin dờn là cau ùr tàm tiah jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tàm càr geh khà ờ huan uă, mơya gơ wèt mờ bơta krơi is bơh làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tiah Tây Nguyên dê jat jơi mè den dà đơs, gơnoar broă, bơta kuơ bơh cau ùr geh bơngă pin dờn dê là dờmg màng ngan, ngan là tàm broă bơto bơtê kòn sau, jơi nòi, hìu bơnhă, sền gàr mờ prap gàr ală bơta niam chài kòn cau dê. Mờ broă bơt bơtàu, bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn, bơt bơtàu rài kis niam chài, den dà đơs, akhar cih tàm làng bol ală jơi bơtiàn kòn cau là kuơmàng ngan”.
Mờ bơta tă pơgồp ai ƀòn lơgar in, mò H’Bliăk Niê pơn iờ să ngan geh Ƀan Zân tộk càr Dăk Lăk jàu pà Ƀằng khen là cau geh bơngă pin dờn geh cồng nha jak ngan tàm broă lơh mblàng yal, hòi jà làng bol tiah jơi bơtiàn kòn cau dùl êt nă cau tus bal bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn, sền gàr ring lơngai, sền gàr bơta niam chài mờ tam klac jơi bơtiàn kòn cau.
Viết bình luận