JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

 Pơn jăt tai broă tus còp khà dà lơgar tus lơgar Hàn Quốc, ngai òr 3/10, ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar neh tus còp bòn dờng Busan, tiah đah jum măt tơngai l^k lơgar Hàn Quốc Busan là tiah lơh sa dờng dơ\ 2 lơgar Hàn Quốc dê mờ là [òn dờng geh anih ơhò ơm dờng ngan lơgar Hàn Quốc. Tàm dơ\ wă, kuang atbồ [òn dờng Busan neh tơl^k nùs nhơm chờ hờp tu\ geh wă ồng Nguyễn Phú Trọng mờ đơs là, dơ\ tus còp lơgar Hàn Quốc do bơh ồng Nguyễn Phú Trọng bal mờ kuang bàng dờng màng tàm lơgar Việt Nam là broă lơh kuơ màng chồl pràn rơlao tai broă lơh bal pa bơh lơgar Việt Nam mờ lơgar Hàn Quốc mờ broă lơh bal, tìp bal bơh ală tiah bơh 2 lơgar dê. Tơnơ\ mờ tu\ neh yal tơrgùm bal ờ uă bơta bè lơgar Việt Nam mờ broă lơh bal bơh lơgar Việt Nam mờ lơgar Hàn Quốc kung bè cồng nha bơh dơ\ tus còp tàm tơngai tàm càr lơgar Seoul, ồng Nguyễn Phú Trọng sồr [òn dờng Busan pơn jăt tai chồl pràn, tơnguh cồng nha broă lơh bal mờ bòn dờng Hồ Chí Minh mờ ală tiah ndai tàm lơgar Việt Nam tàm ală gah mờ 2 gah geh bơta buơn, pràn, tàm hơ\ uă ngan là tàm gah lơh sa, kă bro, bơcri priă, nhơl chờ, bơta chài rơgơi, bơto bơtê mờ bơsram….

 Di tơngkah 60 nam ngai tơngklàs càr lơgar (10/10/1954– 10/10/2014), mho òr 3/10, tàm gơlăng kuang atbồ lơgar, ồng Trương Tấn Sang kuang atbồ lơgar tìp mat ala mat mpồl jak chài kah yau Việt Nam, mpồl jat yàng Phờk Việt Nam, bau\ An Ninh thủ đô mờ mpồl lơh sa kă bro Hữu nghị Á- Âu. Do là ală mpồl pơ gồp bal bơyai lơh rơndap broă “ Nùs nhơm Thăng Long – tài ngap lơngai pas sơm”, lơh rùp mòn Thánh Gióng kờ` jờng rơ bơta kuơ chài rơ gơi, bơta pràn Phù Đổng, bơta pràn jơi bơtiàn. Rùp mòn Thánh Gióng kờ` pơyua jơnau pơrya chài rơ gơi, bơta pràn Phù Đổng, tài ngap lơngai, pas sơm, geh bơta kuơ chài rơ gơi, kah yau gùt jơi bơtiàn dê, mơkung jờng rơ bơta kuơ chài rơ gơi Việt Nam 1 bă dipal mờ rài kis tu\ do.

Ngai òr 3/10, ồng Nguyễn Tấn Dũng kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh geh dơ\ lơh broă mờ kuang bàng đơng lam tòm [òn dờng Hải Phòng kờ` sền wơl bè broă tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn 9 nhai bồ nam mờ lơh jăt ală broă lơh, kơnòl broă lơh tàm ală nhai gam tai tàm nam, kờ` lơh geh cồng nha ală khà tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn nam 2014 [òn dờng do dê. Ồng Nguyễn Tấn Dũng pà g^t, Gơnoar atbồ lơgar geh sền gròi, chồl pràn, dong kờl di pal kờ` gờ` lơh gơs ai ngui mờ lơh ndrờm bal ală broă lơh, rơndăp broă lơh kuơ màng tàm bòn dờng là gùng rơndeh  ntoat ra\t Hà Nội-Hải Phòng blàng rơndeh par dunia Cát Bi; anih ơhò ơm dunia Lạch Huyện. Ală broă lơh do geh ai tơl^k broă tơnguh bơtàu pràn tàm lơh sa-mpồl bơtiàn ờ mìng bòn dờng Hải Phòng mờ gam geh ală tiah ndai tàm tiah 3 mum tơnguh bơtàu Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh dê.

 Mho òr 3/10 tàm Hà Nội, ồng Nguyễn Xuân Phúc kuang jat jơng gơs gơnap gơnoar atbồ hơđăng rlao jơh dà lơgar, kuang atbồ mpồl lơh broă tam klac Việt Nam mờ Lào neh đơng lam pơrjum bè broă mut lơh kơnòl tam klac mpồl lơh broă Việt Nam mờ Lào nam 2014. Đơs tàm dơ\ pơrjum, ồng Nguyễn Xuân Phúc đơs tờm, bơta git gơp đah Việt Nam mờ Lào là bơta git gơp lơh broă bal dờng màng, kuơ màng bè tơl gah gùng dră bal, lơh sa , mpồl bơtiàn. Pơrjum dơ\ do sền mờ đơs, kờp sền wơl cồng nha mut lơh ngan ngồn pơrjum dơ\ 36 anih duh broă 2 gơnoar atbồ lơgar Việt Nam mờ Lào tàm ală gah tam klac. Bơh hơ\ rơcang tơngume, rơndap broă mùl màl tàm pơrjum dơ\ 37 bơh anih duh broă 2 gơnoar atbồ lơgar Việt Nam mờ Lào mờr tus.

Ngai òr 3/10, tàm [òn drà Gia Nghĩa, mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala mat dà lơgar càr Dak Nông neh geh dơ\ tìp mờ cau te\ khà gah lơh sơnơm mờ gah sền gàr mpồl bơtiàn càr Dak Nông. Tàm dơ\ tìp, tơnơ\ mờ tu\ neh iăt ala mat mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar yal bè tơngu me di gơlan geh bơyai cri bơyai tàm pơrjum dơ\ 8, Gơnoar ala măt dà lơgar kơnă 13 tus do, tàm hơ\ uă ngan là ală broă gơrềng tus mờ ờ uă bơta tàm adăt tam gơl bè gah lơh sơnơm mờ gah sền gàr mpồl bơtiàn geh ai tơl^k cri bơyai tàm pơrjum tus do, ală cau te\ khà neh tơl^k nùs nhơm ring bal mờ rơndăp broă ală bơta tàm adăt geh ai tơl^k; mờ dan geh ờ uă bơta gơrềng bal tus mờ gah lơh broă do. Tơnơ\ mờ tu\ neh iăt ală jơnau đơs, mpồl kuang bàng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar càr Dak Nông neh hơ geh dờp, iăt, tơrgùm mờ yal tus ală anih lơh broă geh gơnoar bơh dà lơgar tus mờ càr sền wơl, bơsong.

 Ngai òr 3/10, mpồl atbồ rơndap broă rơcang sơndră kòp bơ tờp tiah dà dờng Mêkông tơngai dơ\ 2 càr Dak Lak bơyai lơh pơrjum đơs bè broă lơh mpồl bơtiàn, mblàng yal rơcang sơndră kòp bơ tờp. Pơrjum sền mờ đơs bè bơta kòp bơ tờp 9 nhai do tàm Dak Lak ờ tam gơl, mơya kung gam pơhìn gơbàn wơl, ngan là kòp mprơm gơlik mhàm. Ală kuang bàng tus bal pơrjum neh tă pơ gồp jơnau đơs mờ ai tơlik uă broă lơh sơ lơ rơcang sơndră kòp bơtờp. pal brồ guh rlau tai bơngă  lơh broă bơh cau lơh broă bal gah lơh sơnơm tàm bòn tàm broă mblàng yal, lam sồr làng bol lơh ngan rơcang sơndră kòp bơtờp, ngan là tàm broă cit sơnơm vaccine rơcang sơndră kòp Sởi – Rubella, pleh bơta lời hui\ cau geh cit, yal jơnau tơngit bè bơta kòp bơ tờp tus mờ ală anih yal jơnau tơngit tơl làm, di tu\.

Drim òr 3/10, mpồl đơng lam Đảng bòn dà Ayun Pa, càr Gia Lai neh bơyai pơrjum tơn jơh “5 nam lơh broă broă pơlòng lam sồr chài bơh nam 2009 tus-2014”. Tàm pơrjum, ală kuang bàng neh iăt jơnau yal bè broă lơh jăt broă pơlòng “Lam sồr chài” tàm 5 nam do. Broă lơh do neh pơgồp bal kuơ màng tàm broă lơh jăt ală khà, kơnòl tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn, tơl niam rài kis mpồl bơtiàn, sền gàr bơta lơngăp lơngai dà lơgar tàm do. Bơh broă lơh do, neh geh uă broă lơh “Lam sồr chài” tàm gah lơh sa bè ală broă ròng phan, tam bơsềt, ală broă ngui broă lơh sa pa geh cồng nha uă neh pơgồp bal tàm broă lơh tam gơl rài kis uă hìu tơnguh lơh pas.

 Jat anih yal lài trồ tiah dà lơgar, bơh mang ngai hìng, tài aniai bơh nhơm mrềt mù tus tiah đah jum dà lơgar, tàm ală càr bơh Thanh Hóa tus Hà Tĩnh geh mìu dimơ, mìu sơr. Bơh ngai 6/10, tài aniai pơ gồp bal đah nhơm mrềt mờ mìu `hàc, mìu dimơ mờ mìu sơr tus sơr ngan geh hời rơ hời mù tus ală càr tiah đah tàm gùl lơgar, đah jum tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên. Dơ\ mìu do digơlan jo\ jòng 2, 3 ngai mờ tơr gùm uă tàm ală càr bơh Quảng Bình tus Ninh Thuận mờ khà mìu bơh 100 tus 200 mm, geh tiah dờng rlau. Bơh mang hìng, dà tàm ală dà dờng bơh Thanh Hóa tus Hà Tĩnh gơguh tih, tơ nơ\ hơ\ bơh ngai 6 tus ngai 8/10, tàm ală dà dờng bơh Quảng Bình tus Ninh Thuận mờ Tây Nguyên digơlan gơlik geh 1 dơ\ dà ko\ dà cò. Nàng rơcang sơndră jơnau pơhìn gơlik geh dà cò tàm ală dà dờng, dà croh dềt, tơrlah ù gơlik geh tàm tiah kơh bơ nơm ală càr bơh Nghệ An tus Ninh Thuận mờ kơnhòal Tây Nguyên.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ồng David Cameron kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Anh ngai òr 3/10 neh geh dơ\ tus còp ni sơna lơgar Afghanistan kờ` cri bơyai mờ gơnoar atbồ lơgar pa lơgar do dê. Ồng Cameron là kuang bàng đơng lam phương Tây sơnrờp ngan tus còp lơgar do bơh tu\ ồng Ashraf Ghani guh dờp lơh kuang atbồ lơgar Afghanistan, tơn jơh uă nhai ờ niam tơnơ\ mờ te\ khà tàm lơgar do. Đơs tàm dơ\ tìp mờ ồng Ashraf Ghani, ồng David Cameron đơs tòm, bu\ lah ling lơgar Anh tus tam lơh tàm lơgar Afghanistan geh ru\c rê tàm lồi nam do, mơya lơgar Anh gam bal sùm mờ lơgar Afghanistan tàm broă bơ\t bơtàu mờ tơnguh bơtàu dà lơgar.

 Rơndap broă lơgar Israel dê bè lơh ală bòn ơm kis pa tàm tiah đah mattơngai lik Jêrusalem gam pơhìn tus ngap lơngai tàm Trung Đông mờ pơhìn  lơh aniai tus git gơp đah mpồl tam klac châu Âu mờ Israel. Tàm 1 jơnau yal bơr, mpồl tam klac châu Âu pà git, rơndap broă lơh ală bòn ơm kis pa lơgar Israel dê tàm tiah đah mattơngai lik Jêrusalem là 1 broă lơh lơh gơmù bơta kơp kờ` bơh 1 broă lơh 2 dà lơgar mờ sồr mpồl tam klac châu Âu pal tơlik jơnau lùp bè ală jơnau pơr gon bơh lơgar do dê tàm dơ\ cribơyai ngap lơngai mờ cau Palestin. Jơnau yal bơr đơs tờm, rơnàng tơ nơ\ do, git gơp đah mpồl tam klac châu Âu mờ Israel gơ jat tàm bơta tus bal lơgar Israel dê tàm broă cribơyai ngap lơngai kơ\ kơljap jat 1 broă lơh 2 dà lơgar.

 Ồng Ahmet Davutoglu kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh lơgar Thổ Nhĩ Kỳ pà g^t, lơgar do geh lơh ngan ală bơta lơi kờ` kơrian bòn drà Kobani cau Kurd dê gơtìp mpồl iơh bơsăk dà lơgar Islam sơgràm. Tàm ală ngai pa do, ală cau geh phào tàm mpồl dà lơgar islam gam mờr tus tàm bòn drà do, tơnơ\ mờ tu\ neh geh sền gròi g^t nđờ rơhiang [òn gùt dar bòn drà do. Neh geh 150 rơbô nă cau Kurd tàm lơgar Syria pal dô tus lơgar Thổ Nhĩ Kỳ. Đơs tàm 1 dơ\ lùp bơh cau lơh băo dê, ồng Davutoglu hơ geh lơh ngan sền gàr ală cau Kurd tàm lơgar Syria tềng đăp mờ ală cau iơh bơsăk.

 Mpồl ling kuơ màng lơgar Australia geh ai tus lơgar Iraq kờ` dong kờl dơ\ tam lơh tam dră wơl mpồl dà lơgar Islam gam lơh aniai tàm lơgar do. Do là jơnau yal bơr geh ồng Tony Abbott kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hơđang rlao jơh lơgar Australia tơlik ngai òr 3/10. Đơs tàm 1 dơ\ pơrjum bau\, ồng Abbott pà git, gơnoar atbồ lơgar do neh ai gơnoar ling klàng mut lơh ală dơ\ đùh bồm tàm lơgar Iraq jat jơnau sồr bơh gơnoar atbồ lơgar Iraq. Gơnoar atbồ lơgar Australia kung ai gơnoar ai ală mpồl ling kuơ màng tus tàm Iraq mờ gơnoar dong broă, dong kờl ală mpồl ling lơgar Iraq. Ồng Abbott đơs tờm, mpồl dà lơgar Islam là bơta pơhìn tus mờ Australia kung bè gùt dunia. Den tàng lơgar do pal geh kơ nòl tă pơ gồp bè ling klàng nàng kơryan mpồl sò tơm iơh bơsak ngòt rơ ngơt do.

Ală anih lơh broă gah lơh sơnơm tàm càr Texas, lơgar Mỹ pà g^t, gam sền gròi 100 nă cau di gơlan neh tìp tơn ha là tìp bơh cau ndai mờ cau kòp sơnrờp ngan geh sền go\ kòp ebola tàm lơgar Mỹ. Cau kòp do sơnđan la Thomas Eric Duncan, cau lơgar Liberia, geh sền go\ kòp ebola tàm bòn dờng Dallas, càr Texas ngai 30/9 mờ tu\ do gam jroă ngan. Ồng Barack Obama kuang atbồ lơgar Mỹ hơ geh dong kờl tus tàm khà dà lơgar kờ` kơrian virus kòp ebola gơtòp. Ồng pin dờn tàm mpồl kuang bàng lơh sơnơm kung bè ală broă lơh gơrềng tus gah lơh sơnơm lơgar Mỹ tơl pràn kờ` kơrian kòp ebola.