JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Drim òr 20/5, tàm Hà Nội neh lơh geh dơ\ pơrjum tơnjơh 10 nam mut lơh jat kơrnuat sồ 36 bơh Gah gùng dra\ bal bè broa\ lơh tus mờ cau Việt Nam kis hờ lơgar cau. Ồng Trương Tấn Sang kuang at bồ lơgar neh tus bal mờ đơs lam sồr. Đơs lam sồr dơ\ pơrjum, ồng Trương Tấn Sang đơs la,  broa\  tơnjơh kơrnuat sồ 36 bơh Gah gùng dra\ bal bè broa\ lơh cau Việt Nam kis hờ lơgar cau kờ` sơndio geh bơh tài geh cồng nha mờ  broa\ gam ờ hềt lơh niam, kờ` geh bơr nàng tơlik broa\ lơh kuơ màng mờ broa\ lơh mut lơh tàm tơngai tus. Ồng Trương Tấn Sang đơs tờm: Cau Việt Nam kis hờ lơgar cau la dùl bơnah ờ gơtùi cah is mờ la cau pràn ngan bơh jơi bơtìan dà lơgar. Kờ` bơsong kal ke, kòl yan tàm broa\ mut lơh gùng dà broa\ lơh geh gơ rềng tus chồl guh khà pràn do tàm dơ\ bơt bơtàu mờ sền gàr dà lơgar. Tàm dơ\ pơrjum, ua\ cau ala mat geh kơp kờ` Đảng, Dà lơgar lơh nền  nòn ala\ broa\ lơh bè broa\ lơh bơcri lơh sa, bơta lơh sra\ nggal mut lik tàm lơgar, broa\ lơh blơi hìu ơm, ù tiah mờ ua\ broa\ ndai mờ ngan ngồn la adat  cau geh dờp  tàm  dùl dà lơgar, nàng lơh geh bơta bươn boài  lơh gơ hòi cau Việt Nam kis hờ lơgar cau geh ua\ ta\  pơ gồp  rlau tai tus dà lơgar.

 Pơn jăt tai broă lơh tàm pơrjum dơ\ 7, mho ngai òr 20/5, Gơnuar ala măt dà lơgar iăt ồng Đinh Tiến Dũng kuang atbồ Gah lơh broă priă jền dà lơgar mblàng sră yal sồr Gơnoar ala măt dà lơgar ki\ ring bal tơn jơh ngui kes priă dà lơgar nam 2012; iăt sră mblàng mờ jơnau yal sền sơ wì wơl ală rơndăp broă lơh adăt tàm hơ\ geh: adăt bơyai lơh anih cah rn\a làng bol tam gơl, Adăt bơyai lơh anih gròi sền ai ngui kơrnuat boh lam làng bol tam gơl, adăt tam gơl bơtơl ờ uă bơta bơh adăt gah rơndeh par ngui tàm rài kis làng bol lơgar Việt Nam. Jăt sră yal bơh Gơnoar atbồ lơgar dê, tơn jơh ngui kes priă tă ring bal mờ kes priă dà lơgar nam 2012 neh geh tơl priă jền nàng atbồ dà lơgar, mu\t lơh ală jơnau kờn bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn, sền gàr dà lơgar, sền gàr bơta ngăp lơngai jăt kờp du\ lài geh Gơnoar ala măt dà lơgar lơh nền. Mơya, bơh sền sơ wì wơl, anih duh broă priă jền kes priă bơh Gơnoar ala măt dà lơgar dê sền go\: Tài ờ hềt kờp tơl priă tơm wơl priă dia den tàng ngan ngồn tă kes priă dà lơgar nam 2012 ờ lơh geh bè kờp du\ lài geh Gơnoar ala măt dà lơgar ai tơlik, ờ uă bơnah priă tă kuơmàng ờ lơh geh bè neh kờp du\ lài geh jàu, priă tă ờ hềt geh sùm, kơ\ kơl jăp. Broă lơh atbồ tă dia kung gam geh broă lơh ờ hềt niam, ờ hềt geh broă lơh geh cồng nha nàng bơsong bơta ờ tă dia, ờ gơtùi lùp dồs priă dia mờ dồs priă dia gam ờ hềt tơm uă ir.

Drim òr 20/5, dơ\ pơrjum dơ\ 7, Gơnoar ala mat dà lơgar kơna\ 13 neh mut pơrjum tàm càr lơgar Hà Nội gơ hòi geh bơta sền gròi ngan bơh cau te\ khà bơh ala\ càr tiah tàm gùl lơgar. Ồng Đoàn Minh Long kuang jat jơng at bồ mpồl cau  lơh bao\ càr Khánh Hoà geh gơ lơh di nùs ngan mờ jơnau đơs mut pơrjum bơh ồng Nguyễn Sinh Hùng kuang at bồ  gơnoar ala mat dà lơgar, tàm jơnau geh đơs loh broa\ lơh bơh Dà lơgar  he bè jơnau gơlik geh tàm dà lềng dà lơgar. Broa\ lơgar Lo lơh dra khoàng zờu tàm dà lềng mờ tiah di gơnoar lơh sa bơh Việt Nam mờ bơta sền gròng bơh ala\ ơ hò tam lơh mờ rơndeh par ling klàng la tìs ngan ngồn gơnoar tờm ù tiah dà lơgar Việt Nam. Ồng Đoàn Minh Long đơs:“Ala\  kuang bàng đơng lam  lam bồ bol he neh geh ala\ gùng dà broa\ lơh loh làng ngan. Sền gàr gơnoar di pal, sền gàr ù tiah  kuơ màng dà lơgar, pal ai bơh adat boh lam dunia. Den broa\ do, a` pin dờ` la, ờ mìng bơta  kờ` bal bơh làng bol Việt Nam mờ gam geh bơta kờ`  gal ngan bơh jơh ala\ lơgar tàm dunia”.

Drim ngai òr 20/5, anih duh broă đơng lam Đảng càr Gia Lai bơyai lơh Pơrjum sền wơl 3 nam mu\t lơh Kơrnuat sồr sồ 3 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar dê bè pơn jăt tai lơh pràn broă bơsram mờ lơh jăt ơnà jak Bác Hồ dê. Bơta pơn rơ ngan tơnơ\ 3 nam mu\t lơh Kơrnuat sồr sồ 3 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar dê bè pơn jăt tai lơh pràn dơ\ lam sồr bơsram mờ lơh jăt ơnà jak Bác Hồ dê tàm càr Gia Lai là càr neh pơgồp bal dơ\ lam sồr mờ ală broă lơh geh kuơ ngan ngồn tàm ală anih lơh broă sră pơ àr dà lơgar, mpồl lơh broă ờs mờng. Bơh hơ\ tơlik ală broă rơndăp lơh pràn kơldăng nàng lơh tam gơl pa lơh sră nggal dà lơgar, mu\t lơh tềm pềr, sơndră hoàc hươr, kơr yăn mờ tơn jơh bơta ờ niam, lơh jăt niam wơl kơrnuat boh lam, lơh glài lơh broă, bơta lơh broă mờ tơnguh jơnhoa jơnau gi\t wă lơh broă geh kơnòl, adăt adia mu\t lơh broă lơh dà lơgar tàm mpồl kuang bàng, cau lơh broă sa priă nhai dà lơgar. Bơsram mờ lơh jăt ơnà jak Bác Hồ kung neh gơ rề uă ngan tàm ală rơnàng làng bol tàm càr Gia Lai.

Jat sền jơnau gơlik geh  tàm dà lềng đah mat tơngai lik tàm ala\ ngai do,  mpồl cau lơgar Việt Nam jơi Lo tàm bòn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak kung ờ suk ngan tềng broa\ lơh tràl sơbil ngan bơh lơgar Lo sơ gràm dà lềng mờ tiah lơh sa dà lơgar Việt Nam. Jat mò ồng mờ mè bèp tus ơm kis lơh sa tàm Dak Lak bơh bồ ala\ nam 1950, tu\ do,  ồng Lai Nhục Phí neh geh dùl hìu nha\ mờ 6 na\  kòn, 5 na\ sau, hìu đam niam hàng ơm kis tàm bòn 9, sơnah bòn Tự An, bòn dờng Buôn Ma Thuột. Ồng Phí neh bal mờ hìu nha\ gam git gơp sùm mờ  cau jơi nòi gamơm kis tàm càr Quảng Đông, lơgar Lo. Tơngai rềp do,  klo git lơgar Lo neh lơh dra khoàng zờu tàm dà lềng mờ tiah lơh sa di gơnoar  Việt Nam den ồng kung bè làng bol tàm bòn gơ lơh ờ suk ngan. Ồng Lai Nhục Phí đơs:“A` kis tàm do neh nđờ jơt nam do bloh. Tu\ do, dà lơgar he neh geh tơng klàs rlau 40 nam do, làng bol mìng git lơh broa\ lơh sa lơm, ờ kờ` lơh  roh bơta tam klac git gơp bơh 2 lơgar Việt Nam-Lo he. Tu\ do klo yal mpồl lơh zờu dờng lơgar Lo ai dra khoàng -981 lơh sơgràm dà lềng dà lơgar Việt Nam he. Kơp kờ` dà lơgar geh tam klac bal mờ ala\ lơgar ASEAN mờ dunia, geh bơsong niam jơnau gơbàn. Làng bol he mìng git ngap lơngai, ờ do ờ da\ lơh broa\ sa”.

 Mpồl atbồ ală tiah lơh sa mờ măi moc\ càr Đồng Nai, pa jun yal mờ anih duh broă đơng lam đảng càr, anih duh broă làng bol càr broă rơndăp lơh dong kờl ală mpồl lơh sa kă bro gơtìp hoàc hươr tàm ală ngai 13 mờ 14 nhai 5 pa do. Mùl màl, mpồl atbồ ală tiah lơh sa mờ măi moc\ Đồng Nai dan mờ càr dong kờl priă dia ai ală mpồl lơh sa kă bro gơtìp hoàc hươr in. Bal mờ hơ\, càr Đồng Nai geh dong kờl bè sră nggal bè: lơh sră nggal mhar mờ bươn ngan rlau jơh, dong mpồl lơh sa kă bro lơh geh wơl sră nggal gơ rềng tus priă dia. Dan tơr mù priă dia apah ù nam 2014, ai tơn ai ală mpồl lơh sa kă bro gơtìp hoàc hươr in. Mpồl atbồ kung geh broă rơndăp lơh dong kờl bè sền gròi tă dia phan kă bro mờ lơgar ndai ai ală mpồl lơh sa kă bro gơtìp hòac hươr in.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

Ờ kờ` ngan tềng broa\ tràl sơbil bơh lơgar Lo ơn dra khoàng zờu Hải Dương-981 tàm dà lềng bơh lơgar Việt Nam, ngai 18/5, git nđờ rhiang na\ cau Việt Nam gam ơm kis tàm lơgar Áo neh bơyai lơh lik dra\ tềng đap hìu lơh broa\ ala mat lơgar Lo tàm càr lơgar Viên  dra\ ngan broa\ sơ gràm gơnoar tờm dà lơgar  Việt Nam bơh lơgar Lo, hòi jà Lo sền kuơ adat boh lam dunia, mờ sờr te\ mo cèng rê dra khoàng lik bơdĩh dà lềng Việt Nam. Bal dùl ngai, mpồl cau Việt Nam kis tàm Áo geh tơr gùm tàm mpồl R-Club neh bơyai lơh ta\ pơ gồp geh 1 rbô euro pơyua rê hờ dà lơgar dong kờl  ala\ cau ling kảnh sát dà lềng mờ mpồl cau lơh broa\ sền gàr cau lơh ka Việt Nam gam lơh broa\, sa\ tờm tơn tam dra\ sền gàr dà lềng, bồt dà lềng, kơryan broa\ lơh bơh lơgar sơ gràm aniai gơnoar dà lơgar lơgar he.

Pơrjum kuang atbồ Gah kă bro bơh 12 lơgar tus bal cribơyai Jơnau pơrgon cau lơh broă bal gùt Thái Bình Dương-TPP geh lơh tàm lơgar Singgapore tàm 2 ngai 19 mờ 20 nhai do neh lơh geh bơta gơguh jak tàm broă bơsong ờ uă bơta gơ rềng tus priă dia kă bro phan mờ jòi drà kă bro, mơya ờ hềt lơh geh jơnau ring bal du\t ndơl. Tàm dơ\ pơrjum bău geh lơh tơnơ\ tu\ tơn jơh pơrjum, ồng Tim Groser kuang atbồ Gah kă bro lơgar New Zealand đơs là, dơ\ pơrjum dơ\ do neh lơh geh ală bơta geh kuơ, mơya ală gah kung gam pal pơn jăt tai cribơyai bè ală bơta gơ rềng.

Ngai òr 20/5, ồng Vladimir Putin kuang at bồ lơgar Nga neh tus Thượng Hải, sơnđờm dơ\ tus còp mờ lơh broa\ ngan ngồn mờ lơgar Lo kờ` bơtàu tơngguh broa\ lơh bal kuơ màng bơh 2 gah. Jat rơndap broa\, ồng Putin geh dơ\ cri bơyai broa\ mờ ồng Tập Cận Bình kuang at bồ lơgar Lo.  Bàr kuang at bồ  dà lơgar geh tus bal dơ\ cri bơyai sền gàr ngap lơngai kơnhoàl sơnđan “Broa\ lơh bal mờ ala\ broa\ lơh lơh geh bơta pin dờ` tàm Châu Á” mờ geh sền  dơ\  lam mut lơh tàp ling bal bơh mpồl ling dà lềng Nga-lơgar Lo tàm dà lềng đah mat tơngai lik.

Mpồl tam klăc Châu Âu, ngai òr 20/5 neh ai lơgar Ukraine in càn 100 tơlăc ơ rô, la bơnah priă bơh sơn rờp tàm bơnah priă dong kờl 1 tơmàn 600 tơlăc ơ rô kờn dong lơgar do bơtàu tơnguh wơl lơh sa. Ồng Siim Kallas kuang jăt jơng atbồ anih duh broă Châu Âu gam còp lơgar Ukraine pà gi\t, bơnah priă ai càn pơn jăt tai kờp priă 500 tơlăc ơ rô geh ai càn tàm bàr pe poh tus, tơnơ\ tu\ ală sră nggal gơ rềng tus kơrnuat boh lam tàm lơgar Ukraine geh lơh gơs.

Iran rcang tơngguh broa\ tơlik tac zờu mờ lơgar cau mờ khà mờr 1 tơlak thùng pah ngai tu\ do di lah ala\ lơgar tàm châu Âu kơp kờ` blơi tơn bơh Iran. Ồng Mohsen  Qamkari gơnoar at bồ drơng broa\ dnia bơh mpồl lơh broa\ nhơm zờu dà lơgar Iran ngai òr 20/5 ai git, tu\ do, khà tơlik tac zờu bơh lơgar Iran la hờ đơm 1 tơlak thùng pah ngai, mơya di lah châu Âu kờ`, Iran geh tơngguh khà tơlik tac zờu. Châu Âu ai git go\ ngan zờu bơh Iran la  phan geh pin dờ` mờ khi geh rcang blơi zờu bơh Iran.

 Ală jơnau yal tơngi\t ngan ngồn bơh lơgar Ai Cập dê ngai òr 20/5 yal, rlau 300 rbô nă cau te\ khà lơgar do dê neh tus bal đùh sră jo\ jòng 4 ngai bơh ngai 15-19 pa do, lời ai cau te\ khà tàm lơgar ndai in, tàm dơ\ te\ khà kuang atbồ lơgar. Jăt ală cồng nha kờp sră pồ bơh sơn rờp, ồng Fatah El Sisi cau tơlik măt te\ khà, lài do là Kuang atbồ Gah sền gàr dà lơgar lơgar Ai Cập, dờp geh khà sră pồ uă ngan pơndrờm mờ ồng Hamdeen Sabahy cau tơlik măt te\ khà bơh mpồl đah kiau dê.