Pơrjum sền gàr lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng drơng bơtàu tơngguh lơh sa- mpồl bơtiàn ală càr Tây Nguyên in tàm nam 2024

1- Ngai 25 nhai 8 nam 2024, tàm ƀòn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng, Thủ tướng ồng Phạm Minh Chính đơng lam Pơrjum sền gàr lơngăp lơngai nàng drơng tàm broă bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn ală càr tàm Tây Nguyên in. Pơrjum tơrgùm cri bơyai bè broă gàr niam bơta lơngăp lơngai nàng lơh pràn broă bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn tàm tiah do dê.

Jơnau đơs pơn dŭt tàm pơrjum, Thủ tướng ồng Phạm Minh Chính đơs nền Tây Nguyên là tiah kwơ màng bè lơh sa, cíñ trị, lơngăp lơngai, sền gàr dà lơgar mờ tiah kis niam dà lơgar dê. Đảng Dà lơgar mờ ală Tổng Ƀí thư tàm ală rài sùm sền gròi, ai uă ngan nùs nhơm niam gơwèt mờ broă bơtàu tơnguh bal mờ kơ̆ kơl jăp tiah Tây Nguyên dê. Thủ tướng Cíñ phủ đơs sùm, bơta tờm ngan là làng bol pal geh rài kis hờm ram; bơta tờm bơh broă sền gàr lơngăp lơngai là rài kis phan bơna, nùs nhơm làng bol geh gơguh sùm.

Thủ tướng ồng Phạm Minh Chính sồr tơrgùm lơh jăt 6 kơnòl broă tờm, gàr kơl jăp lơngăp lơngai tiah Tây Nguyên nàng drơng tàm broă bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn; bơsong bơta ù lơh hìu ơm, ù lơh sa; tơn jơh hìu sèt, hìu ñhăt dà mìu bañ lời cau lơi gơtìp sơrbì is hờ tơnơ̆; bơsong bơta làng bol kis ntrờn; ai geh broă lơh broă sa, dong kờl broă lơh; tam gơl broă lơh ai làng bol jơi bơtiàn ờ gal cau in.

Yal rơndăp ù tiah Tây Nguyên tơngai bơh nam 2021-2030, broă rơndăp lơh  tus nam 2050

2- Ngai 23/6/2024, tàm ƀòn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng, Phó Thủ tướng Cíñ phủ ồng Trần Lưu Quang đơng lam pơrjum Mpồl duh broă đơng lam pơgồp bal tiah Tây Nguyên dơ̆ 3 mờ yal broă rơndăp ù tiah Tiah Tây Nguyên tơngai bơh nam 2021-2030, broă rơndăp lơh tus nam 2050.

Tàm pơrjum, kwang đơng lam bồ 5 càr Tây Nguyên neh yal bơta lơh jat Jơnau lơh nền tàm pơrjum sồ 23 bè bơta bơtàu tơnguh lơh sa- mpồl bơtiàn mờ gàr niam broă sền gàr Dà lơgar, lơngăp lơngai tiah Tây Nguyên tus nam 2030, broă rơndăp lơh tus nam 2045. Ală jơnau đơs đơs là, tơnơ̆ rlau 1 nam lơh jat Jơnau lơh nền tàm pơrjum, bơta gĭt wă bơh ală kấp, ală gah broă, ngan là ală tiah tàm tiah do dê ngai sơlơ geh bơtàu tơnguh; uă bơta gơkòl gơwèt mờ bơtàu tơnguh hời rơ hời geh tă bơsong, bơta ƀuơn, bơta pràn bơh tiah do dê mờ tơl tiah tàm tiah do dê gam geh bơtàu tơnguh; lơh geh uă cồng nha kwơ màng, tơl làm ngan tàm jơh ală gah broă.

Đơs pơndŭt pơrjum, Phó Thủ tướng ồng Trần Lưu Quang sồr tiah Tây Nguyên pơn jat tai sền gàr bơta niam chài, bơhiàn niam chài jơi bơtiàn, gàr kơ̆ bơta tam klăc bal; pơn jat tai tam gơl pa bồ tơngoh kơlôi sơnơng tàm tơngai bơtàu tơnguh. Bal mờ hơ̆ là, sền gròi bơtàu tơnguh gùt lòt tàm tơrbŏ bal, bơtàu tơnguh lòt nhơl jat anih lơh broă; tam pà bal tàm broă gơ hòi gơ jà bơcri priă, lơh geh bơta gơn kơnờm, bơta pin dờn làng bol mờ mpồl bơtiàn. 

Lơh sa mpồl bơtiàn bơh ală càr tàm Tây Nguyên lơh geh ală cồng nha niam tàm nam 2024

3- Nam 2024, ală càr tàm Tây Nguyên lơh geh ală cồng nha niam; uă khà broă gơs bơta niam tàm rùp rài bơ̆t bơtàu lơh sa tàm tiah do; ală broă niam chài, mpồl bơtiàn, sền gàr dà lơgar, lơngăp lơngai mpồl bơtiàn geh gàr kơl jăp. Lam lài là càr Kon Tum, khà gơguh GRDP kờp dŭ geh 8,2% pơn drờm ờ tŭ do nam lài; ơm dơ̆ nggùl tàm rơndăp tăp sèng gơguh lơh sa gùt lơgar dê. Kờp jơh khà phan geh lơh tàm càr geh rơlao 38 rơbô tơmàn đong, priă geh bơh broă tăc phan mờ lơgar bơdìh rơlkao 406 tơlăk dolar Mỹ, gơguh rơlao 13% pơn drờm mờ nam lài. Pơn jăt mờ hơ̆ là càr Dăk Nông, mờ 7 tàm 11 mpồl khà broă geh lơh gơs mờ sơrlèt mờ broă rơndăp geh ai. Kwơ màng, priă geh tơl nă làng bol tàm càr geh rơlao 81 tơlăk đong. Do là dơ̆ gơguh pràn, dong kờl càr Dăk Nông brồ guh ơm dơ̆ 43 tàm 63 càr, ƀòn dờng tàm gùt lơgar dê.

Nam 2024, geh pơnrơ ngan tàm càr Gia Lai là khà hìu rơƀah gơmù rơlao 6% sơrlèt pơn drờm mờ broă rơndăp lơh geh ai. Rề dia geh di pơgăp 5 rơbô 890 tơmàn đong, sơrlèt mờ kờp dŭ Dà lơgar bal mờ Mpồl duh broă làng bol càr jào, gơguh mờr 5,1% pơn drờm mờ nam lài. Tàm tŭ hơ̆, càr Dăk Lăk geh 12 tàm 16 broă jàu lơh geh mờ sơrlèt broă rơndăp lơh. Tàm hơ̆, rề dia kờp dŭ geh 8 rơbô 500 tơmàn đong, GRDP kờp bal dùl nă cau kờp dŭ geh 72 tơlăk 800 rơbô đong, kờp jơh priă geh bơh broă tăc phan mờ lơgar bơdìh geh 1 tơmàn 650 tơlăk dolar Mỹ.

Tơn jơh broă lơh jăt Jơnau lơh nền tàm pơrjum  sồ 18 bơh Mpồl duh broă Đảng Dà lơgar khoă XII dê, ală càr tàm Tây Nguyên lơh pràn mờ broă ring bal ală jơnau neh lơh nền pơn jăt tai tam gơl pa, rơndăp tăp sèng rơndăp mpồl lơh broă bơh ală anih lơh broă cíñ trị dê tơrmù, lơh broă gơtùi mờ geh cồng nha.

Ƀộ Kwang àng lam lơh lơh pà 1 rơbô 200 nơm hìu dong kờl hìu bơnhă rƀah tàm càr Dăk Lăk

 4. Nam 2024, Ƀộ kwang àng lam lơh Ală jơnau neh lơh nền lơh 1 rơbô 200 nơm hìu bơta nđàc pà ală hìu bơnhă rƀah, kal ke, làng bol jơi bơtiàn mờ hìu bơnhă geh sră dong kờl bơh Dà lơgar tàm càr Dăk Lăk dê. Mờ nùs nhơm geh kơnòl bal mờ lơh ngan bơh Kwang àng càr Dăk Lăk mờ gơnoar atbồ tiah do dê, 1 rơbô 200 nơm hìu neh geh lơh sir tàm lồi nhai 7 nam 2024, sơrlèt tŭ tơngai geh ai 3 nhai.

Đại tướng ồng Lương Tam Quang, Ƀộ trưởng Ƀộ Kwang àng đơs nền, 1 rơbô 200 nơm hìu pà hìu bơnhă kal ke tàm càr Dăk Lăk in geh lơh sơr lèt tŭ tơngai geh ai pà gŏ nùs nhơm lơh mhar, geh kơnòl bơh mpồl kwang àng, ală kấp gah broă tàm tiah do dê; bơta lòt bal bơh uă mpồl lơh sa kă bro dê tàm lơh jat kơnòl broă gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn. Jat Ƀộ trưởng Ƀộ Kwang àng ồng Lương Tam Quang, Ƀộ Kwang àng rơ̆p pơn jat tai lơh krơh lam lài tàm lơh jat broă lơh “Jơh gùt lơgar tàm sơm bat tê bal tơn jơh hìu lơh ing, hìu sèt ñhăt dà mìu tàm ù tiah gùt lơgar dê”, nàng ờ gŏ lời cau lơi gơtìp lời wơl bơh ngkời; tă pơgồp ngan ngồn tàm jơnau kờñ tơn jơh 153 rơbô nơm hìu lơh ing, hìu sèt ñhăt dà mìu, tàm làm jơh gùt lơgar, ngan là tàm ală tiah sar lơgar ngài, tàm ală tiah tờm bè lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng, tàm hơ̆ geh tiah Tây Nguyên.

Càr Dăk Lăk bơyai lơh tơnkah 120 nam Ngai crơng gơs càr

5- Ngai 22 nhai 11 nam 2024, tàm ƀlàng dờng Ngai 10 nhai 3, ƀòn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dă Lăk geh bơyai lơh tơnkah 120 nam Ngai crơng gơs càr Dăk Lăk. Neh rơlao 120 nam nam crơng gơs mờ bơtàu tơnguh, tus tŭ do càr Dăk Lăk neh gơs càr gơguh lơh sa tiah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên; lơh sa gơguh đao; priă kờp jơh phan geh lơh bơh broă lơh sa tàm càr lam lài Tây Nguyên dê.

Tus mờ geh jơnau đơs tàm pơrjum, Phó Thủ tướng Duh broă sùm Cíñ phủ ồng Nguyễn Hoà Bình chờ gờm, đơs niam mờ jờng rơ broă lơh ngan, ală cồng nha neh lơh geh bơh Đảng ƀộ, gơnoar atbồ, ling klàng mờ làng bol càr Dăk Lăk neh lơh geh.  Nàng brồ să bơtàu tơnguh kơl jăp, di pal mờ tiah tàm gùl mờ tiah pràn tờm ngan Tây Nguyên dê, càr Dăk Lăk pal pơn jăt tai lơh jăt nền nòn jơnau sồr bơh Dà lơgar, mùl màl jơh ală jơnau kờñ, kơnòl broă geh ai tàm Jơnau lơh nền tàm pơrjum dờng Đảng ală kấp, Jơnau đơs pơn dŭt sồ 67 mờ Jơnau lơh nền sồ 23 bơh Ƀộ Cíñ trị, Jơnau lơh nền sồ 72 bơh Quốk hội mờ Jơnau lơh nền sồ 1747 bơh Thủ tướng Cíñ phủ kĭ broă rơndăp ù tiah càr Dăk Lăk, lơh ngan lơh geh jơnau kờñ tus nam 2050 càr Dăk Lăk “gơs càr geh bơta niam, niam chài krơi is, tơrbŏ bal bơceh lơh, là anih tus kờñ gơboh, pal kis”.

Dơ̆ tơngkah 20 nam ngai crơng gơs wơl càr Dăk Nông mờ dờp rò Gai lòng Lơngăp lơngai is khà 1

6- Ngai 23/03/2024, càr Dăk Nông tơngkah 20 nam ngai crơng gơs wơl càr mờ dờp rò Gai lòng Lơngăp lơngai is khà 1.

Tơnơ̆ 20 nam bơt bơtàu mờ bơtàu tơnguh, càr Dăk Nông lơh geh uă bơta lơh geh kwơ màng mờ tơl làm ngan, lik klàs bơta bơh dùl càr rƀah dê. Khà gơguh lơh sa sùm lơh geh khà jơnhoa, kờp jơh phan bơna lơh geh uă rlau 12 dơ̆; kờp jơh priă bơcri bơtàu tơnguh gùt mpồl bơtiàn uă rlau 20 dơ̆ pơndrờm mờ ngai pa crơng gơs wơl. Tơrgùm lơh niam tiah bơcri priă lơh sa kă bro, broă lơh kwơ màng bơcri priă bơtàu tơnguh phan bơna bơt bơtàu, rơ wah di ală bơta tờm gơguh lơh sa, càr Dăk Nông neh mờ gam là tiah tus gơ hòi gơ jà cau bơcri priă tàm lơgar mờ lơgar ndai dê. Muh mat tiah drà, ƀòn lơgar bơtàu tơnguh uă ngan, dờng niam, cèng bềng bơta pràn kis pa mờ kơ̆p kờñ brồ guh, hơ pơr gon gơs bơta gơn kơnờm gơguh lơh sa pa bơh tiah Tây Nguyên mờ gùt lơgar dê. Tus nam 2030, Dăk Nông lơh ngan gơ gơs càr bơtàu tơnguh bơh tiah Tây Nguyên dê; là tiah tờm lơh sa mờ măi mok ƀô xít - alumin – trà bơh Dà lơgar dê, tiah tờm năng lượng lơh gơlik wơl bơh tiah do dê; bơtàu tơnguh broă lơh sa jat ngui măi mok pa, lơh bal jat ală broă lơh geh kwơ pơgồp bal mờ drà kă bro.

Festival bơkào Dà Làc dơ̆ 10 mờ tơngu me “Bơkào Dà Làc – Jơnau teh kơlñi rùp să”

7- Bơh ngai 5 tus 31 nhai 12 nam 2024 geh bơyai lơh Festival bơkào Dà Làc dơ̆ 10, mờ tơnguh me “Bơkào Dà Làc – Jơnau teh kơlñi niam”.

Dà Làc là ƀòn dờng Festival Bơkào lơgar Việt Nam dê, là lơh chờ krơi is bơh ƀòn dờng tiah kơh bơnơm niam bơnĕ dê, ƀòn dờng bơceh lơh tàm gah gùng đơs crih bơh UNESCO dê mờ là ƀòn dờng gơwèt “Mpồl 5 ƀòn dờng Festival niam bơnĕ ngan cau Á dê”. Festival bơkào Dà Làc pơn jăt tai jờng rơ ală bơta niam bè bơkào mờ broă tam bơkào; ai geh bơta niam nàng bơkào Dà Làc pơgồp bal, lơh geh uă, bơtàu tơnguh bal mờ gah lòt nhơl, bơta niam chài mờ tơrgùm bal mờ ală lơgar dê.

Đơs tàm dơ̆ sơn đờm, Phó Thủ tướng Duh broă sùm Cíñ phủ ồng Nguyễn Hoà Bình đơs niam broă lơh ngan, lơh ngan pràn bal mờ ală cồng nha kwơ màng mờ Đảng ƀộ, gơnoar atbồ bal mờ làng bol ală jơi bơtiàn kis tàm càr Lâm Đồng, ƀòn dờng Dà Làc neh lơh geh tàm ală nam do. Mờ sồr tơnkah tàm tơngai tus, càr pal pơn jăt tai sền gròi tus broă sền gàr tiah kis, sền kwơ tus mờ broă ngui măi mok pa tàm broă lơh sa, rơwah geh, blơi bơh lơgar ndai ală sơntìl bơkào kwơ, geh uă priă, di pal mờ jơnau kờñ tàm drà kă bro dê nàng tơnguh uă bơta pràn tàm pơrlòng mờ bơtàu tơnguh gah bơkào kơl jăp; lam sồr ală broă lơh pơgồp bal, tơrbŏ bal đah ală mpồl lơh sa kă bro mờ cau lơh sa, sền gàr mờ bơtàu tơnguh măt kă bro nàng tơrgùm bal mờ drà kă bro ală lơgar.

Dơ̆ lơh chờ sầu riêng Krông Păc dơ̆ 2 mờ tơngume “Sầu riêng Krông Păc” Bơtàu tơnguh mờ mut gơrờm bal” lơh geh cồng nha niam ngan

8- Dơ̆ lơh chờ Sầu riêng Krông Pách dơ̆ 2 nam 2024 geh tơngume “Sầu riêng Krông Păc: Bơtàu tơnguh mờ mut gơ rờm bal” geh bơyai lơh bơh ngai 31/08 tus 02/09/2024, mờ 12 broă lơh tờm neh lời wơl uă bơta niam ngan mờ làng bol.

Dơ̆ lơh chờ neh wă rò pơgăp 200 rơbô dơ̆ làng bol, năc lòt  nhơl tàm càr mờ bơdìh càr mờ ală lơgar tus bal dơ̆ lơh chờ mờ neh lời wơl bơta niam uă ngan. Dơ̆ lơh chờ kung gơ hòi gơ jà rlau 350 anih ràng tăc phan bơh ală mpồl lơh sa kă bro, Mpồl lơh broă bal, anih lơh sa- kă bro ală bơta phan sầu riêng, phan bơna OCOP mờ broă lơh geh bơh lơh sa suơn sre pơn rơ, phan bơna drơng broă lơh sa suơn sre... tàm càr mờ bơdìh càr, pơgồp bơnah yal tơngĭt phan bơna li la uă, ală bơta plai chi niam bơkah ngan bơh tiah do dê.

Tàm dơ̆ cribơyai bơt bơtàu mờ bơtàu tơnguh tiah tam sầu riêng kơ̆ kơl jăp neh bơyai lơh dơ̆ pơrlòng giă geh cồng nha 3 nơm plai “Pơ ùr Bơtau Sầu riềng” mờ khà priă rlau 2 tơmàn 800 tơlak đong. Jơh ală khà priă do geh ngui nàng lơh broă lơh gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn, bơto pơlam, dong kờl cau lơh broă sa tam sầu riêng tàm kơnhoàl Krông Păc in bè bơta chài tam, sơngka sền gàr sầu riêng nàng kờñ tơnguh uă bơta niam bơkah, bơta kwơ bơh gah phan bơna dê, lơh geh jơnau kờñ tăc phan mờ lơgar ndai.

Uă lơh yàng lơh chờ cèng uă bơta niam chài krơi is ngan ală jơi bơtiàn kis tàm Tây Nguyên

9- Poh Niam chài-lòt nhơl dơ̆ V mờ Pơrlòng dròng cing mồng, tamya xoang ală jơi bơtiàn càr Kon Tum dơ̆ II mờ tơngu me “Lơh niam chài-Sền nàng git ù tiah geh is” geh bơyai lơh bơh ngai 11 tus 14 nhai 12 nam 2024.

Poh Niam chài-Lòt nhơl dơ̆ V mờ Pơrlòng dròng cing mồng, tamya xoang ală jơi bơtiàn ờ gal cau kis tàm càr Kon Tum dơ̆ II, nam 2024 geh rơlao 1 rơbô nă cau chài tus bơh 10 kơnhoàl, ƀòn dờng tàm càr Kon Tum, kơnòm bơsram lơgar Lào, lơgar Campuchia mờ cau chài bơh càr An Giang tus bal. Tàm do neh bơyai lơh uă broă lơh ai geh broă tìp bal bơta niam chài đah ală cau chài, jờng rơ, yal bè bơta niam chài, kòn bơnus càr Kon Tum…

Poh Bơkào chi bơtăng-bơnơm ồs Chư Đang Ya nam 2024 geh Anih duh broă Làng bol càr Gia Lai bơyai lơh bơh ngai 6 tus 12 nhai 11 nam 2024 mờ uă broă lơh niam chài, đơs crih tamya, tàp pràn să jan niam bơnĕ ngan bè: Broă đơs crih tamya “Gùng đơs crih Chi bơtăng- Chư Đang Ya nam 2024”; dròng cing mồng, tamya ờs mờng; ràng tơlik broă tàñ sơ̆, trah rùp, tàñ ồi yau, lơh phan uh, phan teh ờs mờng jơi bơtiàn dê, rùp dơng chi ờs mờng, phan uh, phan teh ờs mờng; ràng tơlik yal phan niam chài krơi is ờs mờng ală jơi bơtiàn ờ gal cau; lơh wơl broă lơh ñô sa chờ gờm kòi pa kòn Bơnhàr; Pơrlòng hào bồ bơnơm Chư Đang Ya mờ tơngu me là toăt jơng mờ hào bơnơm; tơnpar plai ƀluh dờng; pơrlòng Half Marathon 2024 “Pơrlai guh tiah ƀòn Chư Păh-Broă tơrbŏ bal Bơnơm mờ Bơkào”…

Ngai 26 nhai 12, tàm ƀòn dờng Gia Nghĩa, Anih duh broă Làng bol càr Dăk Nông bơyai lơh dờp khà jờng Kông viên địa cất gùt plai ù UNESCO Dăk Nông dơ̆ 2. Geh sơnđan là là “Tiah tờm bơh ală săp ntas”, Kông viên địa cất gùt plai ù UNESCO Dăk Nông neh ai tơngŏ bơngă tàm pang sră rùp phan lời wơl gùt plai ù, pơgồp bal tàm broă jờng rơ ală bơta kwơ ù tiah, niam chài mờ bơta niam chài krơi is bơh ù tiah Tây Nguyên dê.

Duh hồl broă lơh hòi jà kă bro tàm ală tiah tàm tiah Tây Nguyên dê

10 - Nam 2024, tàm ală tiah tàm tiah Tây Nguyên gơlik geh uă broă lơh hòi jà kă bro.

Bơh ngai 6 tus ngai 12/9/2024, Kụk Hòi jà kă bro phan- Ƀộ Lơh sa mờ măi mok mờ Kă bro phan càr Kon tum bơyai lơh Drà Lơh sa mờ măi mok mờ Kă bro phan tiah Tây Nguyên tàm ƀòn dờng Kon Tum, gơ hòi gơ jà 250 anih ràng tăc phan bơh rlau 110 mpồl lơh sa kă bro tàm lơgar mờ lơgar bơdìh yal tơngĭt, yal uă ală phan bơna ƀòn lơgar pa pơn rơ ngan, phan bơna OCOP, phan bơna pơn rơ bơh kơnhoàl ù tiah, ală tiah in.

Ngai 23/08/2024 tàm càr Lâm Đồng geh bơyai lơh pơrjum tàm tơrbŏ bal kă bro mờ bơcri priă đah mpồl lơh sa kă bro Lâm Đồng mờ mpồl lơh sa kă bro ƀòn dờng Hồ Chí Minh, Ală cau ala mat neh cribơyai jơnau yal, jòi gĭt drà kă bro mờ jòi gĭt cau lơh broă bal nàng tàm tơrbŏ bal kă bro-  bơcri priă. Neh geh 12 mpồl lơh sa kă bro, mpồl lơh broă bal bơh càr Lâm Đồng neh kĭ hơ lơh broă bal mờ ală mpồl lơh sa kă bro tàm ƀòn dờng Hồ Chí Minh. Bơh ngai 23 tus ngai 24/09/2024 tàm ƀòn dờng Buôn Ma Thuột, Ngai chờ sơnđờm mut lơh broă tamgơl pa bơceh lơh càr Dăk Lăk nam 2024, mờ uă broă lơh bè: ràng tơlik yal tơngĭt, yal tơngĭt rơndăp broă lơh, phan bơna sơn đờm mut lơh broă, phan bơna OCOP, phan bơna lơh sa mờ măi mok ƀòn lơgar pơn rơ ngan, phan bơna drơng broă lòt nhơl tiah do dê; pơrjum cribơyai sơlơ tơnguh tai mpồl lơh sa kă bro Dăk Lăk sơnđờm mut lơh  broă, tam gơl pa bơceh lơh mờ bơtàu tơnguh kơ̆ kơl jăp.