Àng drim gờñ tàm ƀòn Tơ Drăh, sàh Bờ Ngoong, càr Gia Lai, ồng Rôr kòn cau Bơnhàr, sền hờ đah suơn kơphe gam mhoal glòm. Ờ hoan geh cau git là, mờr dùl nam lài, ồng neh geh tŭ gơtìp hòi jà tus bal mờ jơnau sơnđan là “bana Đêga Kon Plông”, do là mpồl geh ală cau pơlơ̆ dră lơh tàm bơta pồn ndơ̆p bơh gah jăt yàng dê nàng lơh tam cah mpồl tam klăc jơi bơtiàn. Ồng Rôr yal, tài jơnau git wă ờ uă, mờ sùm gơtìp cau ờ niam tus bơchồt, mblàng yal jơnau ờ di mờ adăt boh lam, den tàng ồng neh dờn. tơnơ̆ mờ uă dơ̆ geh kwang bàng kwang àng, mặt trận, mpồl lơh broă tus tàm hìu nàng pơlam, mƀlàng yal, hơ̆ sồng ồng rơhời git bè nùs nhơm bơh ală cau ờ niam sơgràm gùng jăt yàng nàng tam dră lơh aniai dà lơgar. Tŭ do ồng iang nùs lơh broă, bơtàu tơnguh lơh sa hìu nhă, rơcang ngăc ờ dờn ală jơnau đơs pơrlồm bơh cau ờ niam dê.
Tơnơ̆ mờ broă tam gơl do là dơ̆ tam dră is sùm, mơya kung lơh geh sùm bơh jơh ală mpồl lơh broă cíñ trị tàm ƀòn lơgar dê. Hơ̆ ờ mìng là tam dră mờ broă lơh tờm, mờ lài jơh là ai geh wơl nùs nhơm pin dờn tàm làng bol.
Tàm uă ƀòn tiah ngài càr Gia Lai dê, rùp rài kwang bàng mặt trận, kwang àng sàh, mpồl cau lơh broă sa suơn sre, mpồl ơuh pơnu… ngai pah ngai tus bal mờ ƀòn lơgar neh gơs bơta mờng. Ală cau do sa bal, ơm bal, lơh broă bal mờ làng bol; iăt jơnau làng bol đơs, bơsong kal ke, lơh geh sùm jơnau mblàng yal nàng làng bol wă loh làng nùs nhơm ờ niam, broă sơgràm bơh ală cau dră wơl dê. Ờ ngòt mờ gùng ngài, uă kwang bàng tàm ƀòn lơgar neh tus tơl hìu làng bol, lơh ngan tus bal pah tŭ geh pơrjum ƀòn, pah tŭ pơrjum thôn nàng mblàng yal. Geh cau pal lam sồr pah nhai, geh tŭ uă nam hơ̆ sồng tam gơl nùs nhơm. Mơya bơh tàm ală jơnau song dơ pă, đềt mềr hơ̆ neh dong kờl làng bol in wă là, kwang bàng tus ờ di nàng rồn bơklơn ha là lơh glài, mờ là nàng gàr lơngăp lơngai ƀòn lơgar in.
Tàm broă tam dră hơ̆, ală kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn geh sền bè anih kơrian kơl jăp ƀòn lơgar dê. Kra ƀòn H’ Mrik, cau geh bơngă pin dờn tàm sàh Biển Hồ, geh làng bol sền bè tờm jê dờng kơl dìng ƀòn lơgar lik bơdìh mờ ală dơ̆ “càl pồt” bơh “Tin lành Đêga” dê bal mờ ală gah jăt yàng ờ ngan geh ală cau ờ niam lơh gơs.
Uă dơ̆, ală cau ờ niam jòi tơl bơta nàng bơchồt, mơya mờ nùs nhơm git wă bal mờ broă neh geh rơcang lài, ồng H’ Mrik ờ mìng ờ dờn mờ gam lơh ngan lam làng bol bañ dờn, bañ iăt jơnau bơh cau ờ niam đơs: “Añ tus bal broă lơh kra ƀòn neh 23 nam do bloh. Añ ờ git wă uă, mơya pal lơh ngan, lơh ngan jơh pràn nàng lơh broă, bal mờ Đảng dong kờl làng bol, lam lài ală broă lơh, nàng tề lam làng bol jăt gùng dà Đảng, Cíñ phủ, nàng geh rài kis hờm ram gơboh gơbài. Jơh ală làng bol tàm ƀòn geh ào soh niam, geh hìu ơm dờng niam mờ geh rơndeh đì lòt lơh broă. Tus tŭ do, làng bol tàm ƀòn mìng dờn Đảng, Dà lơgar, ờ dờn jăt jơnau cau ờ niam đơs, ală cau hơ̆ pơrlồm làng bol, bol añ ờ dờn ờ. Tŭ do, bol añ mìng iang nùs lơh broă, lơh suơn mìr nàng bơtàu tơnguh lơh sa hìu nhă, ƀòn lơgar”.
Ờ mìng là anih kơl dìng nùs nhơm, ală kra ƀòn bè ồng H’ Mrik gam gàr nùs nhơm tam klăc bal tàm mpồl bơtiàn. Tŭ geh hìu nhă gơtìp kal ke, ồng lam làng bol dong kờl bal; tŭ gơtìp tam lah, ồng là cau tus bơsong; lam ơruh pơnu rơcang tàm broă lơh sa, lơh jăt gùng dà broă lơh bơh Đảng, adăt boh lam bơh Dà lơgar dê. Tài rơlao mờ cau lơi jơh, ală cau geh bơngă pin dờn git là, kờñ làng bol ờ dờn jơnau bơh cau ờ niam đơs, den lài jơh ƀòn lơgar pal lơngăp lơngai, rài kis pal hờm ram.
Bơh jơnau git wă hơ̆, ală broă lơh tơrmù rơƀah, bơ̆t bơtàu ƀòn lơgar pa, tơn jơh hìu sèt, bơcri priă lơh ồs đèng, gùng lòt, hìu bơsram, hìu sơnơm… geh gơnoar atbồ ală kấp tàm càr Gia Lai lơh pràn tus tơl ƀòn. Tŭ rài kis lơngăp lơngai, làng bol sơlơ pin dờn mờ Đảng, Dà lơgar den ală jơnau đơs ờ ngan, pơrlồm bơh cau ờ niam rơhời ờ gam geh tai, geh bal tàm ală cau neh geh tŭ gơtìp tìs gùng.
Jăt ồng Rah Lan Chung, Củ tìk Anih duh broă Làng bol càr Gia Lai đơs, càr gam lơh uă broă dong kờl nàng kơrian, dong kờl ală cau neh geh tŭ gơtìp tìs nàng tơn jơh nùs nhơm ƀàs sìl, kis tơrgùm bal mờ mpồl bơtiàn, lơngăp lơngai rài kis: “Tơngai pa do neh hòi tơrgùm geh bơta pràn bơh jơh ală anih lơh broă cíñ trị tus bal nàng bơsong ală broă kal ke bơh ală cau neh geh tŭ jăt mpồl Fulro tŭ neh rê mờ mpồl bơtiàn, bơto bơtê, kơrian, pơlam ală cau do in git. Tàm càr gam lơh broă lơh “Rê mờ nùs nhơm pin dờn – gàr lơngăp lơngai ƀòn lơgar” geh sền niam ngan bè cồng nha, bơta geh mùl màl”.
Tơnơ̆ mờ ală tam gơl lơngăp lơngai tàm ală ƀòn gam geh broă lơh ngan bơh mpồl kwang àng, ling klàng, gam pah ngai sền gàr rài kis lơngăp lơngai ai làng bol in. Ală mpồl do lơh broă bal mờ làng bol nàng bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn, mờ rơcang lài nàng git ală bơta gơlik geh tàm ƀòn lơgar, tam dră mờ ală cau pơlơ̆ dră, ală mpồl jăt yàng ờ ngan. Tŭ geh nùs nhơm nhơm làng bol pin dờn, ală broă tam dră mờ ală mpồl cau pơlơ̆ dră, lơh broă sơgràm gùng jăt yàng nàng tam dră mờ dà lơgar ndrờm geh dờp jơnau kờñ bal pràn kơl dang bơh làng bol dê. Jăt Đại tá Phạm Hữu Trường, Phó Kwang lam bồ Kwang àng càr Gia Lai pà git, uă cau neh geh tŭ gơtìp pơrlồm jăt yàng ờ ngan, tơnơ̆ mờ tŭ neh git loh nùs nhơm tìs bơh mpồl jăt yàng do dê, neh rê mờ ƀòn lơgar, gơs cau tờm tus bal tàm broă tam dră mờ cau ờ niam. “Tàm hơ̆ kwơ màng ngan, bơh broă tam dră neh kơrian geh ờ uă cau tờm gơs mpồl lơh broă niam tàm broă lơh gùt làng bol sền gàr lơngăp lơngai Dà lơgar, lam geh uă cau gơtìp tìs rê wơl pơrjum gah jăt yàng bè ờs, pơgồp bal tàm broă gàr kơl jăp lơngăp lơngai tàm ƀòn lơgar”.
Tŭ ală mpồl gơjrañ kơwềng kung gam jòi tơl bơta nàng lơh aniai, nàng gàr kơ̆ lơngăp lơngai ai ƀòn lơgar in, pal geh broă tus bal dùl nùs nàng tam dră bơh jơh gùt mpồl lơh broă cíñ trị, bơh kra ƀòn, cau geh bơngă pin dờn bal mờ tơl nă làng bol dê. Dùl dơ̆ tam dră ờ kơno săp ntas gar phào mơya geh uă bơta kal ke; ai nùs nhơm song dơ pă nàng kơrian, ai bơta bơtàu tơnguh lơh sa nàng tơnguh nùs nhơm pin dờn, ai nùs nhơm tam klăc bal nàng kơrian nùs nhơm tam cah is. Mờ mùl màl neh ai tơngŏ, tŭ làng bol gŏ loh làng muh măt ngan bơh cau ờ niam, Tŭ Đảng, gơnoar atbồ bal mờ mpồl lơh broă geh gơnoar lơh di nùs làng bol, den ală nùs nhơm tam dră, ală gah jăt yàng ờ ngan bŭ lah dờng pràn bè lơi kung gơtìp kơrian jơh. Tài bơta lơngăp lơngai ƀòn lơgar geh gàr kơl jăp lài jơh bơh broă tam dră tàm nùs nhơm làng bol dê.
Viết bình luận