Jơnau tơng^t tàm lơgar:

Ngai òr, tàm hìu lơh broă Đảng dà lơgar, ồng Nguyễn Phú Trọng, kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar neh wă ồng Goh Chok Tong, kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar Singapor lài do, mờ là kuang atbồ pơnỳơ să dờng màng lơgar Singapore gam còp lơgar Việt Nam. Ồng Nguyễn Phú trọng neh đơs niam broă ală kuang bàng đơng lam dờng ngan lơgar Singapore bơh tàm ală rài sùm sền gròi mờ ai nùs nhơm kuơ màng ngan lơgar Việt Nam in. Ồng Nguyễn Phú Trọng đơs, lơgar Việt Nam sùm sền kuơ mờ ai lài uă ngan tus mờ broă tơnguh bơtàu lơh broă bal mờ lơgar Singapore; đơs niam, lơgar Singapore sùm là 1 tàm ală lơgar geh broă kă bro-bơcri priă, bơto bơtê mờ bơsram, ai broă lơh bal kuơ màng bơh 2 lơgar sơlơ ngai sơlơ uă, mùl màl, geh cồng nha rơlao tàm ală gah broă lơh, tàm hơ\ geh broă lơh bal bơh 2 Đảng, tìp bal làng bol.

Pơn jăt tai dơ\ lòt lơh broă tàm ală càr Tây Nguyên, mho ngai 22 mờ 23 nhai 9, ồng Trương Tấn Sang, Kuăng ătbồ lơgar mờ mpồl lơh broă dà lơgar neh lòt còp mờ lơh broă tàm càr Kon Tum. Do là càr tiah nhàr lơgar ơm tàm tiah lồi đah tô Tây Nguyên, tơnơ\ rlau 10 nam crơng gơs pa, bu lah lơh geh ờ uă cồng nha mơya, sền bal, càr Kon Tum kung gam là dùl càr rbah sơl, rài kis làng bol dê, ngan là làng bol kòn cau ờ gal kòn bơnus gam kal ke. Mờ bơta dong kờl bơh Dà lơgar dê, càr Kon Tum gam jòi jơh ală broă nàng ngui bơta pràn geh lài tàm càr, lơh mhar khà gơguh tai lơh sa, bơtàu tơnguh rài kis làng bol in. Tàm càr Kon Tum, ồng Trương Tấn Sang neh să tờm lòt sền tàm ntum Sa Loong, kơnhoàl Ngọc Hồi là dùl tàm ală ntum tiah nhàr lơgar geh srơh bơ\t bơtàu [òn lơgar pa niam ngan. Ồng Trương Tấn Sang sồr ală kơnă gơnuar ătbồ gờ` bơsong, mơkung hòi jà làng bol gàr ù lơh sa kờn kơ\ kơl jăp rài kis, ală gah lơh broă kung kờn pal sền gròi tus broă bơto bơtê, lơh sơnơm, rài kis nùs nhơm ai làng bol in, kờ` pơgồp bơnah sền gàr niam ngăp lơngai gùng dră bal mờ rơndăp tăp sèng ờ do ờ dă gùt mpồl bơtiàn tàm tiah nhàr lơgar.

Mho òr, tàm hìu lơh broă Gơnoar atbồ lơgar, ồng Nguyễn Tấn Dũng, kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar neh wă ồng Plokhoi Oleg Anatolievich, kuang atbồ gah sơndră mờ sa kuề sa koà gơwèt kuang atbồ lơgar Nga gam còp mờ lơh broă tàm lơgar Việt Nam. Ồng Nguyễn Tấn Dũng pà g^t, Đảng, Dà lơgar Việt Nam sền gròi ngan tus mờ broă sơndră mờ sa kuề sa koà; ai broă do là kơnòl tòm, lơh sùm, pal lơh ngan, lơh jo\ jòng tàm nùs nhơm lơh ring ală broă lơh, tàm hơ\ geh sền gròi tus broă lơh gơs kơrnoăt, broă lơh, lơh jăt ring niam mờ song dơ pă, do là ală broă geh kuơ màng du\t ndơl. Bal mờ hơ\ là pal lơh glài nền nòn ală cau geh nùs nhơm sa kuề sa koà; tơnguh bơta pràn, lơh geh cồng nha ală anih lơh broă sền gàr adăt boh lam. Ồng Nguyễn Tấn Dũng đơs tai, Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam sùm kờ` mờ ală broă lơh bal bơh gah lùp sền Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam mờ Gah sơndră mờ sa kuề sa koà gơwèt kuang atbồ lơgar Nga dê.

Mho ngai òr, tàm càr Hoà Bình, ồng Nguyễn Xuân Phúc, Kuăng jăt jơng gơs gơnăp gơnuar ătbồ hơđăng rlau jơh dà lơgar neh geh dơ\ lơh broă mờ kuăng bàng đơng lam bồ dờng màng càr Hoà Bình bè broă lơh sa mpồl bơtiàn 9 nhai bồ nam, kơnòl broă ală nhai lồi nam 2014 mờ broă mu\t lơh kơrnuăt sồ 37 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar dê kờ` lơh pràn bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn mờ sền gàr niam ngăp lơngai dà lơgar tiah dòr bơnơm mờ tiah kơh bơnơm đah tô dà lơgar tus nam 2020. Đơs tàm dơ\ lơh broă, ồng Nguyễn Xuân Phúc sồr: Càr Hoà Bình kờ` pal pơn jăt tai mu\t lơh jăt kơrnuăt sồ 01 bơh Gơnuar ătbồ lơgar dê bè ală kơnòl broă mờ broă broă lơh tờm đơng lam mu\t lơh broă rơndăp lơh bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn, tàm hơ\ kờn pal sền ngăc bè ală kơ nòl broă lơh tam gơl pa lơh sră nggal tàm tu\ crơng gơs mờ mu\t lơh rơndăp broă lơh bơcri priă geh ngui ù nàng lơh niam wơl tiah kă bro bơh càr dê. Lơh pràn broă lơh jơnau kờn dà lơgar bơ\t bơtàu [òn lơgar pa gơ jăt bal mờ broă mu\t lơh jăt kơrnuăt dà lơgar 7 kơnă 10 bè lơh broă sa suơn sre, cau lơh broă sa mờ bòn lơgar.

Dan yal ală jơnau tơng^t kuơ màng ndai:

Ngai òr, mpồl đơng lam Đảng càr Dak Nông neh bơyai pơrjum kơrnoăt boh lam nam 2014 kờ` lơh jăt ờ uă sră nggal bơh Dà lơgar mờ càr dê bè ală broă gơrềng bal tus mờ broă wă làng bol mờ bơsong jơnau yal yă; broă sền gàr dà lơgar bè ù tiah mờ ù brê. Pơrjum neh lơh jăt ală tơngu me tòm bơh kơrnoăt sồr sồ 35 ngai 26/5/2014 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar dê bè “Tơnguh broă đơng lam bơh Đảng tus mờ broă wă làng bol mờ bơsong jơnau yal yă”. Kơrnoăt sồr cih loh, ală mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ, mpồl lơh broă tơrgùm đơng lam, lam sồr lơh jăt nền nòn, lơh geh cồng nha ờ uă kơnòl, broă lơh bè: lơh jăt, lơh tơl, nền nòn ală gùng dà broă lơh Đảng neh ai. Đơs tàm pơrjum, ồng Trần Phương, kuang jăt jơng atbồ mpồl đơng lam Đảng càr Dak Nông sồr ală mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ, mpồl cau lơh broă tàm càr lam sồr, yal lơh jăt nền nòn kơrnoăt sồr sồ 35 bơh Gah gùng dră bal dà lơgar dê.

Mho ngai òr, tàm Anih lơh broă Mpồl ơruh pơnu càr Dak Lak, Mpồl lơh broă sùm Mpồl ơruh pơnu càr Dak Lak mờ Mpồl ơruh pơnu Mpồl lơh sa kă bro dờng lơh sa kă bro bal Bìer-ơlak mờ dà hùc lơh jơh tơhìr Sài Gòn neh bơyai lơh dơ\ k^ hơ pơ gồp bal lơh broă nam 2014. Do là dùl tàm ală broă lơh gơ-ơm tàm broă lơh Bìer Sài Gòn mờ [òn lơgar, mờ Bìer Sài Gòn mu\t lơh tàm gùt lơgar, tơngo\ kơnòl bơh mpồl lơh sa kă bro dê tus mờ [òn lơgar tàm nùs nhơm Bìer Sài Gòn tàm sơmbăt tê bal mờ bòn lơgar. Kờp jơh priă tă lơh ală broă lơh sền gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn tàm gùt lơgar là pơgăp 10 tơmàn, tàm hơ\ tàm ală càr Tây Nguyên là 1 tơmàn 300 tơlăk.

Ngai òr, càr Hải Dương neh bơyai lơh jàu khà: “Cau mè Việt Nam khin cha jăk chài” ai 148 nă cau mè geh jàu jăt kơrnoăt sồ 1439 mờ 2150 bơh kuang atbồ lơgar dê. Đơs tàm dơ\ jàu, ồng Nguyễn Mạnh Hiển, kuang atbồ anih duh broă càr Hải Dương neh tơl^k nùs nhơm yal yau uă ngan tềng đăp mờ ală broă lơh dờng màng ală cau mè Việt Nam khin cha jăk chài mờ sồr ală gah, mpồl lơh broă, ală anih lơh sa kă bro pơn jăt tai tơnguh bơhiàn ờs mờng “Hùc dà, kah tô dà” dà lơgar dê, tus bal mờ lơh jăt niam rơlao ală broă “Kis g^t jơnau, g^t adăt”, ròng siam mờ sền gàr ală cau mè Việt Nam khin cha jăk chài, ală cau ling sồt să, cau ling kòp tê jê să, hìu nhă cau ling chơ\t màng, hìu nhă geh màng mờ dà lơgar.

Mu\t lơh jơnau kờn tơr mù khà kơ nòm dềt rơgai ờ tơl pràn, gah lơh sơnơm càr Lai Châu neh crơng gơs mpồl cau lơh broă bal rcăng sơndră rơgai ờ tơl pràn tus tơn tàm bòn lơgar. Ală broă lơh mu\t lơh bơh tơl tu\ tơngai dê ndrờm geh ală jơnau đơs ngan ngồn, bơh hơ\ geh ală broă rơndăp lơh mu\t lơh dipal mờ bơta geh ngan mờ dipal mờ tơl bòn lơgar. Bal mờ hơ\, broă lơh bơh mpồl kuăng bàng lơh sơ nơm, cau lơh broă bal phan sa tơl pràn, khà kờp làng bol mờ ală mpồl cau dê tàm broă lơh rcăng sơndră rơgai ờ tơl pràn kơ nòm dềt geh lơh ngan ngồn tus tơn tơl bòn. Kơ nờm bè hơ\ mờ ală nam rềp ndo, kờp bal pah nam, Lai Châu gơmù 1,1% khà kơ nòm dềt rơgai ờ tơl pràn. Càr Lai Châu lơh ngan tus jơh nam 2015, khà kơnòm dềt rơgai ờ tơl pràn gam 20%.

Jơnau tơng^t dunia:

Drim òr, tàm càr lơgar Pari, lơgar Tây neh bơyai lơh pơrjum “Tìp bal Việt Nam” mờ broă tus bal bơh rơlao 30 anih lơh sa kă bro lơgar Việt Nam mờ di pơgăp 100 anih lơh sa kă bro lơgar Tây. Pơrjum neh pờ tơl^k ală dơ\ cri bơyai kuơ màng mờ mùl màl kờ` chồl pràn broă lơh bal bơh lơgar Việt Nam mờ lơgar geh broă lơh sa lam lài ngan tàm châu Âu dê là lơgar Tây; kuơ màng ngan tàm ală gah lơgar Việt Nam gam kờ` tơnguh bơtàu mờ lơgar Tây geh bơta pràn. Jăt mò Hồ Thị Kim Thoa, kuang jăt jơng atbồ gah kă bro dà lơgar yal, kờ` di pal mờ ală kơrnoăt kă bro bal bơh 2 lơgar mờ uă bơta mờ lơgar Việt Nam gam cri bơyai kờ` tus bal, tàm hơ\ geh kơrnoăt kă bro khăt gơboh bơh lơgar Việt Nam mờ mpồl tam klăc châu Âu (EVFTA) di gơlan geh k^ tàm lồi nam do, geh uă gah lơh sa lơgar Việt Nam gam kờ` tam gơl pa phan lơh broă, lơh geh uă phan lơh sa.

Ngai òr, lơgar Nga đơs lah ală dơ\ đùh bồm mờ rơndeh par bơh lơgar Mỹ dê lam lơh tàm ală anih bơh mpồl Dà lơgar Islam tàm lơgar Syria. Nga đơs là, ală dơ\ đùh bồm mờ rơndeh par do kờn pal geh bơta ring bal bơh gơnuar ătbồ lơgar Syria dê mờ ală dơ\ đùh bồm mờ rơndeh par hơ\ di gơlan lơh tơnguh bơta kal ke rlau tai ai tiah do in. Jơnau yal bơr do geh đơs tơ nơ\ tu\ Mỹ bal mờ ờ uă lơgar Arập ring bal tàm tiah vùng vịnh Persique mu\t lơh ală dơ\ đùm bồm mờ rơndeh par bơh sơn rờp tàm ală pôs đồng bơh Dà lơgar Islam dê tàm Syria. Mỹ pà g^t, geh ờ pơ gồp bal broă rơndăp lơh đùh bồm mờ rơndeh par mờ gơnuar ătbồ tàm lơgar Syria tài bơh lài tus tu\ do, lơgar Mỹ kung gam yă gơnuar ătbồ lơgar Syria ngui phàu crong hoá học tam dră wơl gah dră wơl.

Cau pơlam đơs gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar ndai lơgar Iran ngai òr neh yal, ală gah tus bal dar cri bơyai bơh lơgar Iran mờ mpồl P5 pơgồp mờ 1 tàm New York, lơgar Mỹ gam ờ geh ală jơnau ring bal lơi bè jơnau ai tơl^k pa bơh phương Tây dê bè broă lơh hạt nhân gơtìp tàm kơn dang lơgar Iran dê, tàm hơ\ uă ngan là tu\ tơngai du\t ndơl 1 jơnau ring bal hạt nhân tơl ală bơta gam mờr jơh. Tàm pơrjum khà kuang bàng lơh broă, neh geh uă jơnau ai tơl^k, bơceh pa geh ai tơl^k, mơya tàm broă cri bơyai den ală gah neh pà go\ geh uă jơnau ờ ring bal loh làng. Kal ke uă ngan bơh ală gah gam là broă phương Tây sồr lơgar Iran pal koh broă pơgồp bal ly tâm mờ phan geh ai phan lơh urani, bơta do tus tu\ do lơgar Iran gam dră wơl sùm tu\ đơs là, lơgar do geh gơnoar tơnguh bơtàu hạt nhân tài broă lơh lơngăp lơngai.

Rlau 6 nă làng bol gơtìp chơ\t tu\ dùl nơm rơndeh dờng sơnbồm ơm rềp dùl hìu ỳang bơh cau Shi’ite dê tàm càr lơgar Batda, lơgar Iraq gơ bơrtoh tàm ngai òr. Ală jơnau yal bơh kảnh sát mờ hìu sơ nơm dê pà g^t, bal mờ làng bol chơ\t, gam geh rlau 26 nă cau gơtìp sồt să tàm dơ\ sò tơm pa yal. Uă hìu ràng tăc phan ơm rềp tềng hơ\ gơtìp aniai jơh. Pa do, ndrờm bè ngai lơi kung gơlik geh ală dơ\ lơh bơrtoh bồm tàm càr lơgar Batđa, uă ngan là lơh aniai cau Shi’ite, mpồl cau mờ ală cau geh phàu bơh mpồl đơs tơnguh is là Dà lơgar Islam sền là ỳang ờ di.

Anih yal tơng^t AP, lơgar Mỹ ngai òr yal, ală dơ\ tơrlah ù mờ dà cò uă ngan tài mìu dờng lơh gơl^k geh tàm 2 ngai do neh lơh 28 nă cau chơ\t tàm tiah đah tô măt tơngai l^k lơgar Ấn Độ, Kuang bàng lơgar do yal, mìu, dà cò neh lơh 14 nă cau chơ\t tàm càr Meghalaya, tàm tu\ 14 nă cau ndai chơ\t tàm càr rềp bal Assam, do là tiah geh ờ uă kơnhoàl, tàm hơ\ geh [òn dờng Gauhati gơtìp gơbam dà uă ngan. Ngai òr, mìu neh rơhờit, mơya di gơlan mìu dờng gam geh tai tàm ală ngai tus.