JƠNAU TƠNGGIT TÀM LƠGAR.

Mho òr 16/5, tàm Hà Nội, gah gùng dră bal dà lơgar neh bơyai pơrjum tìp măt ală kuang bàng đơng lam Đảng, Dà lơgar neh ơm ờ lơh broă tai tiah đah tô dà lơgar kờ` yal bè broă gơl^k geh tàm lơgar, mờ dunia bal mờ broă đơng lam bơh Đảng, Dà lơgar dê tàm ală gah lơh sa-mpồl bơtiàn, sền gàr lơngăp lơngai dà lơgar, lơh broă bal mờ lơgar bơdìh tàm tơngai do. Tàm pơrjum, ală kuang bàng neh iăt jơnau yal cồng nha pơrjum dà lơgar dơ\ 9, kơnă 11; broă lơgar Lo ai dra khoàng jờu Hải Dương-981 ờ di pal tàm dà lềng, tiah geh gơnoar lơh sa lơgar Việt Nam dê mờ gùng dà, broă tam dră lơgar Việt Nam; bal mờ broă lơh sa-mpồl bơtiàn 4 nhai bồ nam 2014 mờ rơndăp broă kơnòl 6 nhai lồi nam 2014. Ồng Nguyễn Phú Trọng kuang atbồ đơng lam Đảng dà lơgar neh cri bơyai, lơh loh tai ờ uă tơngu me tàm pơrjum dà lơgar dơ\ 9 pa do; bè broă tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn, sền gàr lơngăp lơngai dà lơgar; tơl^k broă lơh ngan gùt Đảng, gùt ling klàng, gùt làng bol tàm broă sền gàr kơl jăp bơta lơngă lơngai, gơnoar tòm ù tiah, sền gàr Đảng, Dà lơgar, làng bol mờ rài do, sền gàr bơta kuơ dà lơgar, jơi bơtiàn; sền gàr niam bơta ring niam gùng dră bal mờ bơta lơngăp lơngai kờ` tơnguh bơtàu dà lơgar mhar mờ kơl jăp.

 Ngai òr 16/5, mpồl đơng lam dà lơgar broă lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa bơh nam 2010 tus nam 2020 bơyai lơh pơrjum sền wơl 3 nam mut lơh broă lơh tơngai bơh  nam 2010 tus nam 2014 mờ cribơyai ală broă mut lơh kơ nòl nam 2015. Tàm dơ\ pơrjum, ală kuang bàng ndrờm ring bal mờ jơnau yal bơh mpồl đơng lam dà lơgar broă lơh bơt bơtàu bòn lơgar pa mờ dờp git, broă mut lơh broă lơh là kơ nòl gùng dră bal, mpồl bơtìan mờ lơh sa kuơ màng bơh bòn lơgar dê. Tơ nơ\ 3 nam mut lơh, cồng nha pơn rơ ngan rlau jơh bơh broă lơh dê là bơta git wă bơh jơh ală kuang bàng, làng bol bè bơt bơtàu bòn lơgar pa tam gơl loh làng ngan, bơta lơh tờm tàm bòn lơgar geh bơtàu tơnguh, phan bơna bòn lơgar bơtàu tơnguh niam, pơ gồp bơnah tam gơl muh mat bòn lơgar.

 Drim òr 16/5, ồng Trần Đại Quang kuang atbồ gah kuang àng dà lơgar neh geh dơ\ lơh broă tàm càr Bình Dương bè broă mhar lơh geh ring niam bơta lơngăp lơngai tàm càr do, tơnguh wơl broă lơh sa kă bro ală anih lơh sa kă bro tàm dơlam mờ bơdìh ală tiah lơh sa mờ măy mo\k. Đơs tàm dơ\ lơh broă, ồng Trần Đại Quang neh sồr càr Bình Dương pal kah tai broă tơnguh sền gròi ală broă gơl^k geh, di tu\ go\ mờ bơsong nền nòn ală cau tìs mờ adăt boh lam, chồl pràn broă lam sồr làng bol lơh jăt adăt boh lam, kờ` drơng niam tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa-mpồl bơtiàn.

 Đah lơgar Lo neh tơnguh tai khà ơhò sền gàr dra khoàng Hải Dương 981 gam ơn tìs tàm dà lềng lơgar Việt Nam dê tus 126 nơm ơ hò. Pơn drờm mờ ngai òr nau 15/5, khà ơ hò bơh lơgar Lo dê neh gơguh tai 27 nơm tàm tiah do. Hơ\ là jơnau tơngit geh đah sền gàr cau lơh ka, di gah lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar yal mho òr 16/5. Bơta kuơ màng là ngai òr 16/5, ală ơ hò lơgar Lo dê neh tơm lài ơ hò lơh ka bơh cau lơgar Việt Nam dê tu\ gam ntrờn mut rềp dra khoàng Hải Dương 981 nàng lơh ka. Ală ơ hò lơh jat kơrnuat boh lam lơgar Việt Nam dê kung gam sùm ơm rềp, dong kờl ală ơ hò lơh ka mờ cau lơh ka lơgar Việt Nam, gàr niam ờ do ờ dă tus mờ kòn bơnus mờ ơ hò lơh broă tàm ală tiah tras ka ờs mờng gùt dar tiah ơn dra khoàng Hải Dương 981 bơh lơgar Lo dê gam ơn tìs tàm dà lềng lơgar Việt Nam dê.

Tềng đăp mờ broă lơgar Lo ai dra khoàng jờu Hải Dương-981 ờ di pal tàm tiah geh gơnoar lơh sa mờ dà lềng lơgar Việt Nam dê, gah tề lam gùng dră bal càr Quảng Ngãi kờ` bal mờ ală mpồl lơh broă bal tơl^k nùs nhơm dră wơl bè broă sơgràm bơh lơgar Lo dê. Mờ wèt tus mờ gùt mpồl bơtiàn tơl^k nùs nhơm gơboh mờ dà lơgar mờ ală broă lơh mùl màl. Tus tu\ do, gah tề lam gùng dră bal càr Quảng Ngãi neh dờp rơlao 130 tơlăk priă bơh ală mpồl lơh broă, cau 1 nă să is kờ` dong kờl ală mpồl cau sền gàr dà lơgar tàm tiah dà lềng Trường Sa, Hoàng Sa lơgar Việt Nam mờ dong kờl 50 tơlăk priă ai mpồl cảnh sát dà lềng tiah 2 in.

 Tơng kah 124 nam ngai deh Bác Hồ ( 19/5/1890-19/5/2014), drim òr 16/5, mpồl ala mat cau lơh broă bòn dờng Hồ Chí Minh bơyai lơh pơrjum tơn jơh mờ jờng rơ cau 1 nă să geh pơn rơ jak bơh 3 nam mut lơh jat kơrnuat sồr sồ 3 bơh gah gùng dră bal dà lơgar dê bè pơnjat tai chồl pràn broă bơsram mờ lơh jat ơnà jak Bác Hồ. Tàm 3 nam do, neh geh 53 mpồl ala mat cau lơh broă kơnă hơđăng mờ rlau 6 rbô 800 mpồl ala mat cau lơh broă bòn lơgar tàm bòn dờng Hồ Chí Minh bơyai lơh mờr 4 rbô 500 dơ\ lam sồr bè bơta kuơ bơh broă bơsram mờ lơh jat ơnà jak Bác Hồ tus mờ cau lơh broă sa priă nhai dà lơgar. Broă bơsram mờ lơh jat ơnà jak Bác Hồ geh ai tơng go\ loh làng ngan jat 5 khà tơl là tềm pềr, rơcang lài, tam klac, tam pà bal, geh kơ nòl. Bơh hơ\ neh geh rlau 3 rbô 400 broă lơh, phan bơna pa, lơh gơs rlau 2 rbô 600 jơnau bơceh lơh broă, lơh gơlik cồng nha mờ tềm pềr rlau 211 tơmàn priă.

 Ngai òr 16/5, mpồl đơng lam Đảng, Gơnoar atbồ mờ làng bol ală kòn cau càr Gia Lai neh bơyai dờp ies mờ tơ\p 55 nơm  bồc ntìng cau ling chơ\t màng lơgar Việt Nam chơ\t phi să tàm lơgar Campuchia tàm blàng tơ\p bồc cau ling chơ\t màng kơnhoàl Đức Cơ. Tàm ală nam do, càr Gia Lai neh jòi rồ tơrgùm geh mờr 1 rơbô 300 nơm  bồc ntìng cau ling chơ\t màng lơgar Việt Nam chơ\t phi să tàm lơgar Campuchia cèng rê hờ lơgar tòm. Mìng is tàm kàl prang nam 2013-2014, mpồl jòi rồ [ồc cau ling chơ\t màng gơwèt gah đơng lam ling klàng càr Gia Lai neh rồ tơrgùm geh 55 nơm bồc ntìng tàm 3 càr Preah Vihear, Stung Treng mờ Rattanakiri, lơgar Campuchia.

 Ngai òr 16/5, tàm kơnhòal Hướng Hóa, càr Quảng Trị, Mpồl tiah ơm kis tiah drà mờ tiah lơh sa mờ mai\ mok đah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên pơ gồp bal mờ anih tờm tiah ơm kis tiah drà kơnhòal Hướng Hóa neh bơyai lơh pơrjum “ Tiah ơm kis tiah drà mờ tiah lơh sa mờ mai\ mok tiah đah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên nam 2014. tàm ală nam do, ală mpồl tiah ơm kis tiah đah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên neh lam sồr uă bơta bơcri phan bơna, mai\ mok, lơh ală broă lơh niam tiah ơm kis. Pah nam, gùt tiah đah tàm gùl lơgar mờ Tây Nguyên khòm tơr gùm, bơ song rlau 1 tơlak tấn sồ siă kơldăng. Khà khòm tơr gùm, bơ song sồ siă tàm ală tiah drà kờp bal geh bơh 70 tus 90% khà sồ siă gơlik geh. Tàm dơ\ pơrjum, ală kuang ala mat kung neh yal nùs nhơm he dê, dră wơl broă lơgar Lo ơn tìs dra khoàng tàm tiah dà lềng lơgar Việt Nam. Mơ kung lam lơh tă pơ gồp dong kờl mpồl sền gàr cau lơh sa, cảnh sát dà lềng lơgar Việt Nam gam lơh kơnòl broă tàm dà lềng Hoàng Sa, lơgar Việt Nam dê.

JƠNAU TƠNGGIT DUNIA.

 Ngai òr 16/5, ồng Phạm Bình Minh kuang jăt jơng gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh dà lơgar, mờ là kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh neh geh ală dơ\ cri bơyai mờ điện thoại mờ ală kuang atbồ gah cri bơyai broă lơh bal mờ lơgar bơdìh, lơgar Indonesia, lơgar Singgapore mờ lơgar Nga. Tàm ală dơ\ cri bơyai, ồng Phạm Bình Minh neh yal ală broă gơl^k geh pa bè dra khoàng jờu Hải Dương-981, kuơ màng ngan là broă lơgar Lo neh ai khà ơhò, tàm hơ\ geh bal ơhò ling klàng mờ ơhò sền gàr geh phào ồs tus tàm tiah dà lềng mờ là tiah geh gơnoar lơh sa lơgar Việt Nam dê mờ đơs, lơgar Việt Nam lơh ngan sồr lơgar Lo ru\c dra khoàng jờu mờ ală ơhò l^k bơdìh tiah dà lềng lơgar Việt Nam. Ồng Phạm Bình Minh kung yal, ală broă lơh ngan lơgar Việt Nam dê tàm broă kờ` tơmù kal ke tu\ do.

 Gah yal jơnau tơngit lơgar Myanmar ngai òr 16/5 yal, ồng U Thein Sein kuang atbồ lơgar Myanmar hòi jà tam gơl sơnua boh lam mờ bơyai lơh te\ khà mờr tus tàm nam 2015. Đơs tàm 1 broă lơh tàm Mandalay, ồng U Thein Sein đơs tờm, broă tam gơl sơnua boh lam mờ bơyai lơh ală dơ\ te\ khà khat gơ boh mờ ringbal là ală bơta tàm dơlam is bơh lơgar Myanmar dê, geh mut lơh tàm tơngume kơrnuat boh lam mờ ờ lơh aniai tus gơnuar tờm dà lơgar. Tu\ đơs tus broă lơh ngan gàr niam ală bơta tàm dà lơgar, ală dơ\ cribơyai ngap lơngai mờ ală mpồl geh phàu, ală rơndap broă bơtàu tơnguh bòn lơgar mờ broă tơn jơh jơ gloh tơmù rơbah, ồng U Thein Sein neh đơs loh ờ uă cồng nha neh lơh geh, mơya kung dờp gam uă kal ke mờ bơta lòng.

 Anih cah rơ`a sơnoa boh lam lơgar Ukraine ngai òr 16/5 neh yal, lơgar do geh bơyai te\ khà kuang atbồ lơgar tàm ngai 25/5 tus mờ kuang atbồ lơgar geh pồ geh at gơnoar tàm 5 nam. Tu\ do, anih duh broă te\ khà lơgar Ukraine neh ai kơrnoăt tơl^k măt te\ khà 20 nă cau. Tàm hơ\ geh 9 nă kuang bàng geh ală đảng tàm Gơnoar ala măt dà lơgar pồ, bè mò Yulia Timoshenco kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờ đang rơlao jơh lài do đảng Đất Mẹ geh ồng Batkivshchyna, ồng Anatoliy Hrytsenko đảng Công Dân mờ gam tai la ală kuang bàng krơi is.

 Ồng John Kerry kuang atbồ gah cri bơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Mỹ mờ ồng William Hague kuang atbồ gah cri bơyai broă mờ lơgar ndai lơgar Anh pà git, Mỹ mờ mpồl tam klac châu Âu geh rồn bơ klơn ală broă lơh glài lơh sa pràn rlau tai tus mờ lơgar Nga dilah Nga lơh aniai tus dơ\ te\ khà kuang atbồ lơgar tàm lơgar Ukraine tàm poh tus. Bàr nă kuang bàng do ngai òr 16/5 pơrjum tàm London lơgar Anh, cri bơyai bè tung lơtăng tàm lơgar Ukraine bal mờ ală kuang atbồ gah cribơyai broă mờ lơgar ndai ală lơgar Tây, Italia mờ Đức. Jat ồng Hague, Mpồl tam klac châu Âu mờ Mỹ gam rơcang ală broă lơh glài lơh sa dờng ngan pơle\ tàm lơgar Nga dilah Nga tus is tàm dơ\ te\ khà kuang atbồ lơgar Ukraine digơlan geh bơyai lơh tàm ngai 25 nhai do.

 Bơcri priă tơn bơh lơgar Nhờk tus lơgar Lo tàm 4 nhai bồ nam do neh gơmù mờr nggùl jăt mờ tu\ do nam lài. Tàm 4 nhai bồ nam 2014, bơcri priă tơn bơh lơgar Nhờk tus lơgar Lo mìng geh 1 tơmàn 600 tơlăk đôlar, gơmù 46,8%. Lơgar Nhờk neh gơmù hờ đơm jăt mờ lơgar Singapore mờ lơgar Hàn Quốc tàm khà ală anih lơh sa kă bro lơgar bơdìh bơcri priă tàm lơgar Lo. Bơdìh hơ\ tai, ală bơta geh nùs nhơm kă bro bè priă cau lơh broă tàm lơgar Lo tơnguh mờ priă nhân dân tệ tơnguh khà priă, broă lơh bal bơh lơgar Nhờk mờ lơgar Lo gơtìp ờ niam geh sền là ală bơta tòm lơh khà priă bơcri bơh lơgar Nhờk tus tàm lơgar Lo gơmù.