VOV4.K’ho- Tàm jơh ală dơ\ kăc màng, kuơmàng là kăc màng tơngklàs jơi bơtiàn, bơta sền gi\t tu\ tơngai niam, rơcang mpồl cau nàng lòt jat tu\ tơngai niam là ală bơta kuơmàng ngan rlau jơh. Dơ\ ntàu tam lơh ai geh gơnoar atbồ rê mờ tê làng bol tàm Kăc màng Nhai Phàm nam 1945 là dùl cơng tàng ai go\ ngan ngồn bè bơta sơrbăc mhar tàm jơnau gi\t wa\ mờ đơng lam lơh jat tu\ tơngai niam ntàu tam lơh bơh Bác Hồ mờ bơh Đảng he dê.

Kăc màng nhai 8 nam 1945 là bơta pha lin bơh bơta rơcang lài rơcang mpồl cau, bơta chài lơh geh tu\ tơngai niam, lòt jat tu\ tơngai niam, kràn cê jơh nùs lơh broă ai geh bơta pha lin. Dơ\ Ntàu tam lơh dờng nam 1945 là ală tu\ tơngai rơcang lài jo\ jòng tu\ Đảng Cộng sản Việt Nam geh crơng gơs mờ să tờm đơng lam tơn dơ\ tam lơh tơngklàs jơi bơtiàn. Dơ\ ntàu tam lơh do geh lơh mhar tu\ tam lơh dunia dơ\ 2 gơlik geh, ngan là tu\ Hồ Chí Minh, Kuang atbồ atbồ lơgar lài do rê hờ lơgar tờm să tờm đơng lam tơn kăc màng Việt Nam.

Nam 1941, Dà lơgar neh gi\t geh bơta tàm lơgar tam gơl sơrbăc mhar mờ geh jơnau kờn tơngklàs jơi bơtiàn là rlau mờ bơta lơi jơh. Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Sanh, lơh broă tàm Hìu bơsram dờng Khoa học xã hội mờ nhân văn, di Hìu bơsram dờng dà lơgar Hà Nội, đơs bè do.“Tu\ tơngai niam tàm kăc màng nhai 8 hơ\ ngan là bol sò tơm jàn Nhờk pờ tai ờ jai tam lơh mờ mpồl ling ală lơgar. Hơ\ ngan là tu\ tơngai niam geh gơrềng tus jơh ală dơ\ tam lơh tàm Thái Bình Dương.

Mìng geh Đảng Cộng sản Đông Dương ngui geh tu\ tơngai niam hơ\ mờ tam gơl tu\ tơngai niam hơ\ gơ gơs là bơta pal geh nàng ai dơ\ tam lơh kăc màng nhai 8 geh pha lin. Cau jat sền, sền gròi uă mờ sơmờm tu\ tơngai niam hơ\ ngan là Đảng Cộng sản Việt Nam”. Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Sanh đơs bè hơ\.

Gơ wèt mờ Dơ\ Kăc màng Nhai Phàm, tu\ tơngai niam geh dùl bă niam ngan tàm di pơgăp 20 ngai, sơnđờm bơh tu\ Bơtau Nhờk yal bơr pờ tê ờ jai tam lơh tàm ngai 13/8/1945 mờ tơn jơh tu\ ling Mpồl ală lơgar ring bal tus ai jơh phàu crong ling klàng Nhờk tàm ù tiah dà lơgar he tàm ngai 5/9/1945.

Dilah lam lơh dơ\ ntàu tam lơh ai geh gơnoar atbồ tàm gùt lơgar lài mờ ngai 13/8 mờ tơnơ\ ngai 5/9 ndrờm ờ geh tơl pràn lơh geh cồng nha, tài bơh lài mờ ngai 13/8, ling Nhờk gam pràn ngan, làng bol he digơlan gơtìp aniai uă bè màng kis, ai tơnơ\ ngai 5/9, tàm dà lơgar geh uă cau sò tơm. Dơ\ kăc màng Việt Nam geh roh te\ nùs nhơm rơcang lài mờ digơlan geh tìp uă bơta kal ke ndai.

Iat jat jơnau hòi jà bơh Đảng mờ Bác Hồ dê, rlau 20 tơlak nă làng bol tàm gùt lơgar neh dùl nùs bal `ă ntàu tam lơh ai geh gơnoar atbồ kăc màng.

Tàm pơgăp ờ hềt tus nggùl nhai, ală tiah tàm gùt lơgar neh ai geh bơta pha lin. Ồng Dương Trung Quốc là cau kơlôi sơnơng jơnau kah yau, pà gi\t: “Bơh dơ\ ntàu tam lơh tàm Hà Nội, bol he sền go\ mìng tàm pơgăp dùl lơm là Huế, Sài Gòn mờ jơh gùt lơgar neh ai geh gơnoar atbồ. Tơngo\ geh bơta ring bal dùl nùs, mpồl cau neh rơcang lài, bơta đơng lam sơrbăc mhar, ngăc ngar jak chài tàm jơh gùt lơgar jòng, tàm bơta gùng lòt, yal tơngi\t jơnau là kal ke ngan gi\t lơh mơya neh dùl nùs bal ntàu tam lơh. Tơngo\ geh nùs nhơm bơh làng bol mờ bơta đơng lam bơh gah tề lam Việt Minh dê”.

Lơh jat cồng nha neh lơh geh bơh Kăc màng Nhai Phàm dê, Đảng mờ làng bol he gam pơn jat tai broă lơh tam gơl pa mờ ai geh ală cồng nha pal chờ hờp ngan. Cồng nha lơh geh hơ\ là cồng nha bơh bơta bơceh pa bơh Đảng mờ làng bol Việt Nam dê, là bơta tàm pơn jat tai ală jơnau bơsram mờng chài bơh jơnau kah yau tam lơh ai geh bơta lơngăp lơngai is jơi bơtiàn in mờ bơ\t bơtàu dà lơgar 70 nam do kờp bơh ngai kăc màng nhai phàm pha lin.

Bơh lồi ală nam 1980 bơh rài 20 dê, tềng đap bơta tung lơtang bơh ală rài làng bol lơh tờm mpồl bơtiàn dunia dê kung bè bơta tung lơtăng lơh sa mpồl bơtiàn tàm lơgar, Đảng Cộng sản Việt Nam neh khin cha sền tơn tàm bơta geh ngan mờ lơh nền mu\t lơh broă lơh tam gơl pa tơl làm dà lơgar.

Jat Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Nhật, lơh broă tàm Anih kơlôi sơnơng mờ bơtô bơtê Jak chài mpồl bơtiàn, den cồng nha lơh geh bơh rlau 30 nam mu\t lơh broă lơh tam gơl pa tơngo\ gùng dà bơceh pa mờ dipal bơh Đảng mờ làng bol Việt Nam dê:“Tu\ do, bol he gam tàm tu\ tơngai mu\t gơrờm bal mờ dunia jrô ơnàng den tàng bol he pal rơcang lài jơh ală bơta.

Rơcang lài niam den bol he geh kuơ tàm mu\t gơrờm bal. Hơ\ là mờng chài kăc màng nhai 8 neh geh ai bol he in.

Dơ\ bàr là ngui bơta dong kờl bơh dunia dê nàng bơ\t bơtàu mờ sền gàr Dà lơgar mơya pal gàr kơ\ bơta lơngăp is, lơh tờm is mờ tơl làm ù tiah Dà lơgar dê.

Việt Nam pal pơgồp bal ngui bơta pràn jak jơi bơtiàn mờ bơta pràn jak tu\ tơngai, ngui uă ngan rlau jơh bơta pràn đah bơdìh pơgồp bơnah ai Việt Nam bơtàu tơnguh mhar mờ kơ\ kơl jăp”. Phó giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Nhật, đơs bè jơnau bơsram ai geh bơh cồng nha lơh geh bơh Dơ\ kăc màng nhai phàm.

Kăc màng nhai phàm nam 1945, tu\ tơngai dờng màng ngan bơh jơi bơtiàn dê, jơnau dờng màng ngan tàm jơnau kah yau Việt Nam kung gam bè ờs bơta kuơ. Tàm hơ\, broă sền gi\t, dờp gi\t mờ jat ngui tu\ tơngai niam là jơnau bơsram kung gam bè ờs bơta kuơ tàm broă lơh bơ\t bơtàu mờ tam gơl pa dà lơgar tu\ do.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến