VOV4.K’ho - Pơlam bơto dròng cing ai ală klao pơnu kòn cau tàm càr Dak Lak neh geh ală gah, mpồl lơh broă geh gơnoar tàm do sền gròi ngan tàm uă nam do, kờ` prăp gàr mờ tơnguh niam bơta chài rơgơi ờs mờng làng bol kòn cau Tây Nguyên in. Mơya, broă lơh do ờ hềt lơh gơs ndrờm bal tàm ală [òn. Bal mờ broă ờ sền gròi bơh làng bol den tàm ờ uă [òn, gơnoar atbồ kung ờ hềt geh broă lơh lơi geh cồng nha tàm broă tơnguh, prăp gàr bơta chài rơgơi cing mồng dê.
Y Mul Êban neh rơlao 20 sơnam, là kuang atbồ đơng lam mpồl ơruh pơnu [òn Tul, mơya ờ hềt tu\ lơi tus mờ mpồl dròng cing [òn dê tài Y Mul ờ hềt bơsram dròng cing. Mpồl ơruh pơnu geh mờr 30 nă cau, pah tu\ geh ală broă lơh mpồl ơruh pơnu den bơdìh mờ nhơl bơlai, coh plai, ală bơyô gam đơs bal ală jơnau đơs crih pa gam geh uă tu\ do. Dròng cing den ờ hềt tu\ lơi geh tàm tơngu me broă lơh mpồl ơruh pơnu dê; tài ờ mìng geh Y Mul mờ ală cau tàm mpồl ơruh pơnu [òn ndrờm ờ g^t dròng cing bè ală cau chài ndai dê. Y Mul Êban đơs: “Oh ờ hềt bơsram dròng cing. Geh dơ\ tàm nam 2009, mpồl ơruh pơnu kơnhoàl bơyai pờ ơdu\ bơsram, mơya du\t ndơl ờ geh bơto. {òn geh bơyai lơh bơto tàm 1 nhai ai ală kơnòm bơsram in mơ”.
{òn Tul kung neh bơyai lơh pờ ơdu\ bơsram dròng cing ai ală kơnòm dềt in geh ală cau chài dròng cing tàm [òn bơto tơn, mơya kung ờ jo\ sơl. Ơdu\ ờ bơto tai tu\ ờ hềt jơh tơngai bơto, den tàng kung gam ờ hềt geh oh lơi geh bơto dròng cing tơl; [òn Tul, tài bè hơ\ den tàng tus tu\ do kung gam ờ hềt geh mpồl dròng cing kơnòm dềt. cau chài dròng cing Y Glong Niê đơs: “Lài do a` kung neh bơto bơh 3 tus 4 mang, mơya a` ờ bài. Ơruh pơnu kờ` bơsram den tus, ờ bài bơsram den rê. Bơyai bơto bè hơ\ là ờ ndrờm bal, ơruh pơnu tu\ do ờ sền gròi tus mờ broă dròng cing. Kòn a` kung bè hơ\ sơl, ờ bài bơsram, khai geh broă lơh is khai dê”.
Hìu nhă cau chài dròng cing Y Glong Niê kung geh cing, mơya bơdìh mờ ồng den ờ geh cau ndai tàm hìu g^t dròng cing. Tài bè hơ\ den tàng tàm ală dơ\ lơh yàng duh khoai hìu nhă, ồng pal hòi jà ală cau chài dờng sơnam tàm [òn tus bal. Ồng Y Thiếp Dhiêng, kuang atbồ [òn Tul pà g^t: tàm [òn tu\ do mìng gam rơlao 10 nơm cing geh ală hìu nhă prăp gàr; mơya geh hìu mìng prăp bè phan bơna, ờ geh cau lơi g^t dròng. Ồng ờ su\k ơm ngan tu\ [òn gam ờ hềt geh mpồl dròng cing kơnòm dềt kờ` dròng bal mờ ală cau dờng ồng wa dê: “Dròng cing tus tu\ do den kơnòm ơruh pơnu ndrờm ờ hoan geh cau g^t dròng cing, mìng geh cau kra, cau dờng mơ. Geh bơto ơruh pơnu ờ bài wă ngan, geh ờ uă cau tu\ neh bơsram den di ờ bài bơsram tai, sơbì ờ lòt bơsram tai, ờ gơboh ngan sơl. Neh bơyai lơh bơh 2 tus 3 dơ\, mơya ờ go\ tơnguh niam sơl. Den tàng tu\ do ờ geh mpồl dròng cing kơnòm dềt lơi. Kung neh kơlôi uă ngan sơl bè broă tơnguh bơtàu bơta chài rơgơi ờs mờng, mơya tus tu\ do kung gam ờ hềt geh gùng dà broă lơh lơi”.
Ồng Trần Thế Hưởng, kuang bàng lơh broă gah chài rơgơi-mpồl bơtiàn ntum Yang Mao pà g^t: kờp bơh nam 2008 den ntum Yang Mao gam 31 bòr cing, tàm hơ\ geh ờ uă bòr cing ờ tơl. Tus tu\ do, ntum gam ờ hềt kờp wơl. Tơngai pa do, gah chài rơgơi kung neh ai tai ntum in 3 bòr cing, geh ngui tàm ală dơ\ lơh yàng [òn lơgar in, mơya kung ờ geh lơh sùm sơl. Tài mìng geh lơh yàng duh khoai dà mbòr geh lơh sùm pah nam mờ geh dong kờl priă bơyai lơh. Tàm ală dơ\ lơh yàng [òn lơgar do kung mìng geh ală cau chài dròng cing neh dờng sơnam dròng cing. Mblàng bè bơta “Kal ke” do tàm ntum Yang Mao, ồng Trần Thế Hưởng pà g^t: “Ală nam lài do kơnhoàl kung geh lơh jăt broă lơh do, mơya cau tàm do den ờ geh tơngai kờ` bơsram, hơ\ là tu\ pờ ơdu\ bơto den geh cau tus bơsram, mơya kờ` geh sùm cau tus bơsram dròng cing den ờ geh tài ală cau do pal lòt lơh broă tai. Dơ\ 2 tai là ờ loh làng bè broă dong kờl. Lơh sa làng bol tàm do den gam tìp uă kal ke, ờ su\k ơm bè broă lơh sa den tàng broă ai uă tơngai tus mờ bơta chài rơgơi ờ uă”.
Chài rơgơi cing mồng gam sơlơ ngai sơlơ roh rui tàm rài kis chài rơgơi làng bol tàm [òn Tul dê kung bè ntum Yang Mao, kơnhoàl Krông Bông, càr Dak Lak. Bơta do di lah ờ gờ` lơh niam wơl di gơlan gam ờ jo\ tai, cing mồng mìng gam geh tàm nùs nhơm làng bol dê mơ.
Cau mblàng Ndong Brawl
Viết bình luận