VOV4.K’ho-Tơnơ\ rlau 4 nam lơh, “Kes priă sền gàr bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng ờdo ờdă” càr Kontum neh geh uă ngan ală anih lơh broă bal mờ mpồl lơh sa kă bro tàm càr Kontum lơh bal. Bơh kes priă do neh dong kờl uă ngan ală cau neh rlau lơh tìs pin dờn sơr lèt gan jơh ală bơta kal ke mờ kơ\ kơl jăp rài kis rê kis gơrờm bal wơl mờ [òn lơgar, gơ gơs là cau kis niam, geh kuơ ai hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn in.
“Kes priă Sền gàr bơta lơngăp rơndăp tăp sèng ờdo ờdă” càr Kontum crơng gơs nam 2012, bal mờ khà priă bơh sơn rờp là rlau 1 tơmàn bơh ală anih lơh broă, mpồl lơh sa kă bro tàm càr tă pơgồp bal. Kes priă geh lơh kờn dong ală cau lài do neh rlau lơh tìs geh priă nàng bơcri tàm broă lơh sa, kă bro mờ lơh ngan nàng gơ gơs là ală cau niam, kis geh kuơ ai hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn in. Tơnơ\ rlau 4 nam lơh broă, geh 51 nă cau geh càn priă bơh kes priă do (tơl dơ\ càn là 20 tơlak priă) mờ priă cồng pah nhai là 0,3%. Nàng kes priă do ngui geh cồng nha, kuang àng càr Kontum neh crơng gơs dùl mpồl atbồ sền gàr, bal mờ kơnòl broă là dờp, kờp sền bè rài kis bơh tơl nă cau dê mờ dan mờ kes priă sền gàr bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng ờdo ờdă ai càn priă; pơgồp bal mờ ală gah lơh broă, mpồl cau, bơyai lơh bơto broă lơh, bơto yal jơnau gi\t wa\ jak chài kông nghệ, lòt còp sền ală broă lơh sa nàng di tu\ dong kờl khi geh gùng dà bơtàu tơnguh dipal. Tus tu\ do, jơh ală priă càn bơh kes priă do ndrờm geh ngui geh cồng nha. Bi Nguyễn Văn Hiếu, là dùl nă cau geh càn priă do kis tàm [òn 6, xã Đak La, kơnhoàl Đak Hà, càr Kontum, pà gi\t:
“Oh neh lòt tam gơl rài kis mờ geh ai rê hờ [òn lơgar. Mờ bàr mpàng tê soh ờ geh priă nàng bơcri tàm broă lơh sa, kơnờm geh bơta sền gròi dong kờl bơh gơnoar atbồ tiah do dê, kuơmàng là Kes priă sền gàr bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng ờdo ờdă càr Kontum ai càn geh 20 tơlak priă. Oh neh blơi 2 nơm kơnrồ me nàng ròng, tus tu\ do kơnrồ neh deh kòn geh tai 3 nơm kơnrồ tai. Oh chờ hờp ngan mờ kơ\p kờn là priă jền do kung geh tus geh mờ uă cau neh rlau lơh tìs bè oh sơl”.
Dùl nă cau ndai, bi Trần Văn Thắng, deh nam 1963, kis tàm xã Tân Lập, kơnhoàl Kon Braih, càr Kontum là cau geh toh glài mờ tơngklàs jàm lài mờ tơngai pơrgon tàm nam 2009. Rê kis wơl mờ [òn lơgar, rài kis hìu bơnhă kal ke ngan, ùr bơklau bi lòt lơh apah mờ priă lơh geh kung ờ tơl sơl nàng ròng hìu bơnhă geh 5 nă cau. Bơh lùp sền, Kes priă sền gàr bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng ờdo ờdă neh ai hìu bơnhă bi in càn 20 tơlak priă nàng lơh priă bơcri bơtàu tơnguh ròng phan. Kơnờm gi\t lùp bơsram bơta mờng chài mờ nùs nhơm lơh ngan kờn sơrlèt gan rài kis jơgloh r[ah, rlau 2 nam lơh broă tơryang tơryồng, tus tu\ do bi neh geh ală kơnrồ, be, sur me mờ gi\t nđờ rhiang nơm iar. Tu\ do, bi gam lơh ngan lơh broă lơh ròng jơrke. Kờp jơh ală priă lơh geh, kờp bal pah nam bi lơh geh mờr 100 tơlak priă, rài kis hìu bơnhă neh ngai sơlơ tơl ngui tơl sa.
Tàm bơta geh ngan, uă cau tơnơ\ tu\ rê kis wơl mờ [òn lơgar neh gơtìp cau pròc mhàm tờm he mờ ală cau gùt dar tơn tam cah is ờ rờm bal. Bàr pe nă cau tu\ lòt dan broă lơh, khi neh ờ gơtìp ờ cau ai, den tàng broă kis gơrờm bal wơl mờ [òn lơgar gơ wèt mờ ală cau neh rlau lơh tìs là kal ke ngan. Tềng đap bơta geh ngan do, ală kơnă mpồl cau, gah sơnah lơh broă kờn pal bơyai lơh uă broă lơh geh kuơ ngan ngồn, ngai sơlơ dong kờl ală cau neh rlau lơh tìs rê kis gơrờm bal wơl mờ [òn lơgar. Tài bơh khi kờn ngan bơta wa\ wờng bal, sền gròi, dong kờl bơh [òn lơgar mờ hìu bơnhă dê nàng geh tai bơta pin dờn tàm rài kis.
Bơh 4 nam lơh broă, Kes priă sền gàr bơta lơngăp lơngai rơndăp tăp sèng ờdo ờdă càr Kontum geh sền là bơta dong kờl uă ngan bè nùs nhơm mờ phan bơna, neh dong ală cau neh rlau lơh tìs geh tai priă jền nàng rê kis niam wơl mờ [òn lơgar gi\t gơjran sang glài, lơh ngan gơs là cau niam kis geh kuơ ai hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn in.
Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến
Viết bình luận