VOV4.K’ho - Nam 2005, mpồl jak chài, bơto bơtê mờ bơsram mờ chài rgơi anih duh broa\ dunia UNESCO neh ngan ngồn cih mat cing mồng Tây Nguyên geh mut tàm bơta sra\ ngal chài rgơi ờ di phan bơna mờ geh yal  mờ bơr bơh kòn bơnus dê. Do  la jơnau chờ neh  dong kờl tai bơta pràn tus ala\ cau chài Tây Nguyên sùm ờ suk tàm nùs nhơm broa\ lơh sền gàr, bơtàu tơngguh bơta bơhìan niam gam gơbàn pơhìn roh hoàc rhời. Di tàm bơta mut tàm nam pa, bol a` geh dơ\ geh tìp ờ ua\ cau chài pơnrơ ngan tàm càr Lâm Đồng gam ngai mang lơh ngan nàng mpòng ntas cing mồng bơh Tây Nguyên sùm mpong ntas sùm.

5 nam pa do, pah tu\ nam pa tus, ntum Bảo Thuận, kơnhoàl Di Linh, càr Lâm Đồng neh nggồr sùm săp ntas dròng cing gờm nam pa, gờm broă lơh sa. Hơ\ là bơta niam chài rơgơi bơhiàn neh geh bơh lài kòn cau K’ Ho kis tàm ù tiah đah jum Tây Nguyên dê. Mơya, neh geh rơlao 10 nam lài mờ hơ\, săp ntas dròng cing sùm geh tàm nùs nhơm, poăc să làng bol kòn cau kis tàm do gơlơh bè ờ geh. Ờ su\k ơm, moăt jrùng tềng đăp mờ bơhiàn kuơ màng bơh mò pàng, ồng pàng lời wơl di gơlan gơtìp roh, ồng K’Bọt, kis tàm [òn Kalà Tô Kriềng neh uă nam jòi, kơlôi sơnơng, hơ\ sồng lơh kờ` săp ntas dròng cing neh geh bơh lài [òn dê geh wơl mờ broă ờ ơdu\ bơto dròng cing oh kòn in.

Bơh tàm broă lơh ngan bơh sơnrờp ồng K’ Bọt dê, tus tu\ do, gùt kơnhoàl Di Linh neh geh mờr 500 nă oh mi kòn cau K’ Ho g^t ndròng ală bơta cing. Lài ngan neh lơh gơs broă lơh is mpồl dròng cing tàm ală [òn. Ồng K’ Bọt chờ hờp đơs:“Là 1 nă cau chài dròng cing, a` kờ` ngan mờ broă dròng cing kòn cau dê, den tàng tu\ lơi kung ai tơngai kờ` bơto dròng cing ală oh kòn in, lơh ngan kờ` ba` gơtìp roh bơhiàn chài rơgơi do bơh mò pàng lời wơl. A` kơ\p kờ` oh kòn tơnơ\ do pal prăp gàr sùm bơhiàn niam chài do”.

Kung bè ồng K’ Bọt, ồng K’ Lèn, kis tàm ntum Hiệp An, kơnhoàl Đức Trọng neh gơs là cau geh gơnoar tòm, lam sồr kung bè bơto ală oh kòn in tàm broă dròng cing krơi is [òn lơgar dê. Bu\ lah mìng rơ\p mu\t lơh geh 2 nam, mơya mpồl dròng cing làng bol kòn cau K’ Ho kis tàm ntum Hiệp An kung geh sền là neh uă ngan, geh gơnoar atbồ kơnhoàl, càr pin dờn mờ geh ai sùm dròng tàm ală dơ\ chờ dờng, tàm hơ\ uă ngan là ală dơ\ tìp bal bơta chài rơgơi geh bơyai lơh tàm càr Lâm Đồng. Jơnau kờ` đơs ngan là, tàm 24 nă cau tàm mpồl dròng cing do ndrờm gam kơnòm lơm, mơya nùs nhơm kờ` gơboh mờ dròng cing geh uă ngan, den tàng tus bal sùm tàm broă tàp dròng cing kờ` pơgồp bal tàm broă prăp gàr ală bơta niam, bơta kuơ chài rơgơi ờs mờng kòn cau dê. Bu\ lah bè hơ\, ồng K’Lèn gam đơs là, kờ` tơl niam tàm broă prăp gàr ală bơta niam bơhiàn chài rơgơi ờs mờng kòn cau K’Ho tàm tiah do dê, pal geh broă tus bal bơh mpồl bơtiàn, tàm hơ\ geh bal broă sền gròi, bơcri priă bơh dà lơgar là pal geh ngan. Ồng K’Lèn đơs tai:“Bơdìh mờ broă lơh ngan bơh ală oh mi bol a` dê, den kờ` ngan geh broă lơh bal, tàm hơ\ uă ngan là ală gah, mpồl lơh broă gah chài rơgơi. Tài tàm tu\ do, đơs ngan bơta chài rơgơi cing, mồng làng bol dê neh gơtìp ờ geh tai. Geh broă lơh bal hơ\ den hơ\ sồng chồl pràn geh broă lam sồr, hơ\ sồng geh tơnguh jơnau g^t wă mờ lơh ngan hơ\ sồng prăp gàr bơhiàn niam hơ\. Bơdìh hơ\ tai, kung kờ` ngan geh broă tìp bal mờ ală [òn làng bol kòn cau K’Ho ndai kờ` bol a` bơsram bal tai, pal bơyai lơh sùm ală dơ\ dròng cing tàm càr dê. Jăt mờ hơ\, ală oh kòn hơ\ sồng go\ mờ pal kờ` g^t, kờ` pal bơsram bal mờ ală mpồl ndai kờ` prăp gàr”.

Mờ làng bol Tây Nguyên đơs bal, làng bol kòn cau K’ Ho tàm càr Lâm Đồng đơs is, cing, mồng mờ bơta chài rơgơi cing, mồng là kuơ màng ngan, geh tàm ală dơ\ bơyai lơh chài rơgơi, nhơl chờ dờng. Rùp rài ală cau tamya gùt dar gơnru ồs, tềng drăp tơrnờm, tàm săp ntas dròng cing mpong săp sùm gùt brê bơnơm, neh lơh ù tiah Tây Nguyên 1 bơta niam chài rơgơi niam bơne\ ngan. Den tàng, cing, mồng neh pơgồp bal tàm broă lơh gơs ală jơnau yal yau, ală jơnau nr^ geh uă bơta chài rơgơi krơi is tàm tiah brê bơnơm Tây Nguyên dê.

Jăt mờ ồng K’ Brềm, kis tàm kơnhoàl Bảo Lâm-do là cau neh đềt mềr mờ broă jòi bal mờ bơto wơl oh kòn in g^t bè bơta kuơ màng chài rơgơi cing, mồng dê, geh 1 bơta mùl màl moăt jrùng ngan là tàm ală nam do, săp dròng ntas cing, mồng neh sơlơ ngai sơlơ ờ uă ntas mpong tơn tàm [òn. Broă lơh ngan bơh ồng dê mờ 25 nă cau chài dròng cing ndai tàm càr bu\ lah gam kal ke, glar bòl, mơya geh pơgồp bal tàm bơta prăp gàr mờ tơnguh niam ală bơta chài rơgơi cing, mồng là 1 tàm ală broă lơh geh kuơ màng ngan tàm rài kis ală cau do dê. Ồng K’ Brềm đơs:“Tàm [òn, he pal g^t dròng cing, prăp cing nền nòn, ba` tăc mờ bơto pơlam tus mờ rài tơnơ\ do in. tu\ do, he pal lơh bè lơi kờ` kơnòm in geh bơsram dròng cing, bơsram đơs jơnau pơn đik ba` dil, pleh ngài mờ bơta ờ niam tàm mpồl bơtiàn, bơ`ul `ô sùm, a` kung đơs tus mờ ală kra [òn, dan mờ anih duh broă ntum ai pờ ơdu\ bơsram dròng cing. Tu\ do, a` kung gam bơto ală kơnòm tàm hìu bơsram kòn cau dròng cing, 1 poh bơh 1 tus 2 dơ\. Sơnrờp ngan he kung kal ke, tài kơnòm pa tào tu\ do ờ g^t cing, mồng, mìng g^t ală phan đơs crih pa, g^t ală jơnau đơs crih rock, rap…mơya tu\ neh g^t dròng cing, mồng den bol khi go\ geh bơta niam bơh cing, mồng dê sơl”.

Gơtùi đơs, bơta chài rơgơi mờ săp ntas dròng cing, mồng geh tơl^k bơh tàm broă bơceh pa bơta chài rơgơi tàm bơta pràn, bơta chài bơh ală jơi bơtiàn kòn cau Tây Nguyên dê đơs bal, kòn cau K’Ho tàm càr Lâm Đồng đơs is. Ală broă lơh ngan, gơboh kờ` is bơh ală cau chài neh pơgồp bal tàm broă prăp gàr ală bơta chài rơgơi cing, mồng neh geh UNESCO dờp là bơta chài rơgơi ờ di phan bơna mờ pơlam kòn bơnus dê…

                                                         }au mblàng Ndong Brawl.