VOV4.K’ho - Mờ bă ù ơnàng rlau 40 rbô lồ, Kontum là càr geh bă ù tam bùm blàng uă ngan rlau jơh pơn drờm mờ ală càr tàm Tây Nguyên. Bơta chi tam do kung là phan lơh geh priă jền kuơ màng bơh git nđờ jơt rbô hìu nhă r[ah mờ hìu nhă ndrờm bè cau r[ah tàm [òn lơgar. Mơya nam do tài broă tac bòk bùm blàng hờ lơgar ndai gơtìp kal ke den tàng ală mpồl lơh sa kă bro blơi bùm blàng mờ khà priă lơyah ngan lơh cau tam bùm blàng ờ geh priă cồng mờ digơlan ờ geh priă sa tềp:

Bulah gam tàm tơngai tờm nhai tơnhàu dê, mơya 6 hìu mai\ lơh gơlik bòk bùm blàng tàm ală kơnhoàl:Ngọc Hồi, Đak Tô, Đak Hà mờ Sa Thầy tàm càr Kontum ndrờm lơh broă ing lơm. Khà priă blơi bùm blàng ris bơh ală hìu mai\ mìng bơh 1 rbô 200 đông tus rlau 1 rbô 300 đông tàm dùl ki\, lơyah ngan rlau jơh tàm pơgap 2 nam do. Ồng Huỳnh Nam Giang, Phó kuang atbồ Kong ti lơh bòk bùm blàng Tây Nguyên – Đak Hà pà git: Jơnau lơh gơbàn broă mpồl lơh sa kă bro pal lơh broă ing lơm mờ blơi bùm blàng mờ khà priă lơyah là tài bơh broă tac bòk bùm blàng tus lơgar Lo, drà kă bro blơi tờm ngan ndrờm bè gơtìp ơm ing. Ồng đơs: “Nam do đah lơgar Thái Lan tơnhàu geh uă, bal mờ hơ\ khi tam jat công nghệ cao, priă jền bơcri tam bùm blàng lơyah den tàng khi tac bùm blàng mờ khà priă ờ kas, den tàng Việt Nam he kung pal tac ờ kas sơl. Tu\ do, khà priă bòk tơ ngời đah lơgar Lo lơyah ngan. Ală hìu mai\ sùm ai bòk bùm blàng he dê nàng lơh phan lơh gơs, ai bòk tơngời nàng ala. Tu\ do, hìu mai\ he blơi bùm blàng uă ngan uă ngan là blơi nàng kờ` làng bol geh priă sa tềp, nàng khi in geh anih tac, ai he den tu\ do ờ gơtùi lơh gơlik phan.”

Dùl kàl lơh bùm blàng moat jrùm tai mờ làng bol Kontum

Mờ khà priă blơi bùm blàng bơh 6 hìu mai\ dê mìng bơh 1 rbô 200 đông tus 1 rbô 300 đông tàm dùl ki\ bè tu\ do, cau tam bùm blàng tàm càr Kontum ngan là gơtìp hoàc huơr halà pal lơh is nàng geh cồng đau. Ồng Lê Anh Cường, ơm tàm [òn Đak B’rông, xã Chư H’reng, [òn dờng Kontum pà git, hìu nhă bơcri tam 5 sàu bùm blàng, tơnhàu geh rlau 14 tấn bùm, mìng tac cau kă bro in mờ khà priă 900 đông tàm dùl ki\. Kờp jơh priă bơcri, phơng sih, sơngka sền gàr mờ priă ơpah cau dus bùm den mìng tơl priă bơcri mơ. Bulah ờ geh cồng dùl đông lơi tơ nơ\ dùl nam lơh broă glar bòl mơya ồng Lê Anh Cường kung gam đơs là, hìu nhă ồng gam bơtuah rlau mờ uă hìu nhă ndai tàm [òn. Ồng đơs: “Mùl màl geh ală hìu tac ờ gơtùi tài khi tam tàm ù kơh. Priă ơpah cau dus, priă pơndiang rê kung neh jơh rlau gùl tơn.”

Tơnhàu ờ mìng ờ tơl wơl priă bơcri tài bùm blàng gơmù khà priă, làng bol tam bùm blàng tàm càr Kontum gam pal kong hoàc huơr rlau 1 dơ\, 2 dơ\ tài ờ geh rơndeh pơndiang den tàng gơtìp cau kă bro bơ klơn khà priă. Tàm ală kơn hoàl ngài hìu mai\ bè Kon Plông, Tu Mrong, Đak Glei, làng bol mìng tac bùm blàng mờ khà priă bơh 800 tus 1 rbô tàm dùl ki\, geh tu\ geh ală tiah gùng lòt kal ke mìng tac geh bơh 500 tus 700 đông tàm dùl ki\. Tềng đap bơta bùm blàng gơmù khà priă, geh uă cau lơh broă sa ờ gơ dan tơnhàu. Ồng Hoàng Nghĩa Trí, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân kơnhoàl Đak Hà, là tiah geh rlau 4 rbô lồ bùm blàng pà git: “Priă bơcri tus tu\ tơnhàu mìng ơm wơl tàm khà di mờ priă bơcri bơh sơn rờp, ờ geh dùl đông priă cồng lơi, den tàng làng bol kung kal ke ngan, ngan là tàm Đak Hà, tiah tam bùm blàng mờ uă ngan là làng bol kòn cau. Khà priă bè do den tu\ do dilah cau ờ tơnhàu den rài kis khi gơbàn kal ke mơya tơnhàu nàng tac den làng bol kung ờ huan kờ` tài ờ geh cồng.”

Hìu mai\ prap bềng bòk bùm ờ gơtùi tac

Là phan lơh geh priă jền kuơ màng bơh git nđờ jơt rbô hìu nhă r[ah mờ hìu nhă ndrờm bè cau r[ah tàm càr Kontum, broă nam do bùm blàng gơmù khà priă gam lơh rài kis làng bol dê gơtìp kal ke. Bal mờ broă làng bol ờ geh priă sa tềp, gơ noar atbồ ală tiah bơh càr Kontum dê kung gam ală bơta ờ suk ndai dờng rlau, hơ\ là bơta ală cau sơ mờm tu\ làng bol gơtìp kal ke nàng tă priă ai càn kờp priă cồng uă, halà tă priă blơi lài phan lơh gơs bơh suơn sre mờ khà priă lơyah ngan; hơ\ sồng ală bơta ờ niam bè ntung kơ`au, koh kơl chi brê tìs mờ kơrnuat boh lam ngan là gơlik geh. Ồng Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chư H’reng, [òn dờng Kontum pà git: “Ờ suk uă bơta, kuơ màng tàm do geh ală [òn làng bol kòn cau bal mờ cau yoan, ală [òn gơ wèt uă ngan tàm broă lơh sa suơn sre. Phan lơh gơs bơh suơn sre gơmù khà priă lơh aniai tus rài kis bơh làng bol dê là uă ngan. Bơta do lơh gơlik geh uă bơta, pơn yơu ală broă tìs tàm mpồl bơtìan kung gơlik geh. Xã kung ờ suk ngan.”

Geh đal git là chi tam cau r[ah dê, di mờ bơta chài lơh broă bơh làng bol dê, ngan là làng bol kòn cau, tàm ală nam do, bă ù tam bùm blàng tàm càr Kontum ngai sơlơ geh rề ơnàng. Tu\ do, bơdìh mờ rlau 40 rbô lồ bùm blàng gam geh tu\ do, càr gam lơh ngan tam gơl bă sre sùm ờ geh dà nàng tam bùm blàng. Mơya tềng đap bơta gam pal kong tai ală kàl lơh bùm blàng moat jrùm, den ngan là làng bol ờ huan kờ` tam bùm blàng tai.

        Cau cih mờ yal tơnggit K’Duẩn