VOV4.K’ho- Dùl tàm ală jơnau lơh gơs bơhiàn niam chài pơnrơ is ngan bơh làng bol kòn cau kis bơh yau dùl bă tiah tàm Tây Nguyên dê hơ\ là bơta niam chài brê. Ơm kis rềp mềl mờ rài kis tơl nă cau dê bơh tu\ pa deh, brê là bơta tờm ròng gàr bơta kis, là mè brê bơnơm geh nùs nhơm dờng ơnàng ai pà ai làng bol in phan sa, dà hùc mờ geh bal rài kis nùs nhơm uă ngan.

 Lơh bè lơi nàng làng bol kis gơtùi kơnờm mờ brê, bơh hơ\ geh jơnau gi\t wa\ gàr brê, sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê niam rlau tai gam là jơnau gơ jal mhar ngan gam tơlik tus mờ kờ` pal geh jơnau mblàng hơ. Broă lơh ngan ngồn loh làng tàm càr Kontum.

Ndrờm bè uă [òn làng bol kòn cau ndai tàm càr Kontum dê sơl, [òn Kon Riêng, xã Đăk Choong, kơnhoàl Đăk Glei gơ ơm tàm gùl brê bơnơm dờng. Rơnàng cau kra tàm [òn sùm yal wơl mờ oh kòn, kòn sau in bè do, rài yau brê uă, drim guh bi\c pờ mat sền go\ brê gơ ơm tơn tềng jơng hìu lơh hơđang.

 Ngai hơ\, brê ai pà làng bol in uă ngan bơta, ngan là phan sa, dà hùc drơng tàm rài kis pah ngai. Mơya, neh geh tu\ tơngai làng bol [òn Kon Riêng wơl să wơl mờ brê. Làng bol mus brê ai ù lơh mìr, koh kơl uă ngan chi nàng ai dơm chi lơh hìu gơ in dờng ngan, hơ\ sồng tăc tai mờ cau nàng kơ\p kờ` geh priă jền uă.

Bơh bơta kuơ tềng đap mat, làng bol [òn Kon Riêng đà màl ngan dùl jơnau, dilah ồng mò, mè bèp lơh sùm bè hơ\, rài oh, rài kòn, rài sau tơnơ\ do digơlan geh roh jơh tiah jòi sa. Den tàng bè hơ\, kờp bơh tu\ gơnoar atbồ tiah do hơ\ sồng Mpồl atbồ Tiah prăp gàr brê bơnơm geh is Ngọc Linh lơh broă tơm priă sền gàr brê, jàu brê làng bol [òn lơgar in atbồ mờ sền gàr, den làng bol chờ hờp mờ jơh nùs ngan lơh bal.

 Bi A Luân, kis tàm [òn Kon Riêng, pà gi\t:

“Tơl nă cau geh is kơnòl bơh he dê. Lòt sền sùm, ngòt khi ai sơgràm, koh kơl bè do bè ne. Đơs bal là jơh dùl [òn sùm dùl dơ\ tam ala gơ\p lòt bơh pram halà prao nă cau dùl dơ\. Nàng sền gàr brê niam den he ờ go\ di koh kơl brê, ờ go\ di koh chi ai dơm. Tu\ do ờ gam geh tai cau lơi koh kơl chi ai dơm. Ngui jơh ală tiah lài do he rài yau lơh gam brê kròng ờ go\ geh cau lơi koh kơl aniai”.

Ndrờm bè làng bol [òn Kon Riêng sơl, 170 hìu làng bol kòn cau Jeh Triêng kis tàm [òn Đăk Glêy, xã Đăk Choong, kơnhoàl Đăk Glei, ală nam rềp ndo neh lơh niam ngan broă sền gàr brê. Ndrờm bè ờ go\ geh dùl dơ\ koh kơl aniai brê lơi gơlik geh gơ wèt tus mờ 766 lồ brê mờ làng bol dờp atbồ mờ sền gàr. Bi A Hoàng, Kuang atbồ [òn Đăk Glêy, pà gi\t:

“Tàm [òn Đăk Glêy tam pà jat mpồl. Hìu cau lơi kung drờm geh kơnòl lơm nàng sền gàr. Do là sền gàr [òn lơgar, sền gàr bal jơh ală dùl [òn he. Lòt sền geh tơngai, pah nhai dùl dơ\. Tơnơ\ do geh priă jền den bol a` ndrờm tam pà ring bal ai làng bol in, cau lơi kung geh lơm”.

Mờ bơta lơh ngan jơh nùs lơh geh bơta gơrề pràn kơldang, rềp mềl mờ làng bol tàm tiah do, ngan là tàm ală tiah sar lơgar ngài, tiah làng bol kòn cau bơh broă lơh tơm priă drơng broă sền gàr brê, tu\ do tàm càr Kontum neh geh 175 [òn, 160 mpồl hìu mờ rlau 5 rbô hìu bơnhă, mờ cau dùl nă să is geh jàu atbồ mờ sền gàr brê kơ\ kơl jăp jo\ jòng bal mờ kờp jơh bă brê là mờr 154 rbô lồ brê.

Geh priă bơh brê, làng bol neh sền gàr brê niam rlau. Ồng Lâm Quang Huy, Kuang atbồ Ủy ban Nhân dân xã Đăk Rơ Ông, kơnhoàl Tu Mơ Rông, pà gi\t:

“Tàm drơng broă sền gàr brê, xã neh jàu tus tơl hìu bơnhă in atbồ, sền gàr  jat tơl hìu bơnhă tơn. Bơh hơ\ tơnguh geh nùs nhơm atbồ sền gàr brê. Làng bol geh kơnòl mờ nàng làng bol dờp sa tơn bơh drơng broă sền gàr brê”.

Bơh tu\ càr Kontum lơh broă lơh tơm priă drơng broă sền gàr brê, bal mờ broă brê geh atbồ sền gàr niam rlau, broă lơh do gam pờ tơlik tu\ tơngai dờng gơ wèt tus mờ làng bol. Do digơlan là dùl tàm ală jơnau mblàng hơ ai jơnau lùp lơh bè lơi nàng làng bol gơtùi kis geh kơnờm bơh brê, bơh hơ\ atbồ sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê niam rlau!

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến