VOV4.K’ho- Đậu khuôn (Dà yoan là đậu phụ halà đậu khuôn) geh lơh bơh khuah nành, là phan sa geh sa sùm tàm ală dơ\ sàu sa pah ngai. Mơya, tài bơh hàm hà priă cồng, cau lơh gơlik neh tàm bơrlu\ bal tai mờ thạch cao nàng lơh tơnguh bơta gơklac, lơh kơn jơ\ tai mờ lơh kră đậu khuông. Broă lơh do geh lơh aniai tus bơta pràn kơldang să jan cau ngui sa dê.

Bi ùr Lê Thị Uyên Thu, kis tàm gùng Nay Der, [òn dờng Pleiku, pà gi\t: là cau jat yàng Phờk, sùm sa ală phan sa wèr puăc ka, den tàng uă nam do, phan sa hìu bơnhă bi dê sùm geh phan sa lơh bơh đậu khuông. Mơya, tơngai rềp ndo, bi sền go\, đậu khuôn geh ràng tăc tàm drà geh ală bơta krơi is ngan, ờ geh bơta [ô mùl go\ bơh lài bơh khuah nành dê. Bi ùr Lê Thị Uyên Thu, đơs bè do:

“Hìu bơnhă a` ngui sa uă ngan phan sa lơh bơh đậu khuôn, ngan là bồ nhai mờ ngai àng ndar me. Tàm ngai bè ờs, nàng bơtơl tai đạm bơh biăp khuah ai ală oh kòn in, a` kung ngui uă phan bơna lơh bơh khuah nành. Tu\ do lòt drà, a` sền go\ đậu khuông ờ go\ di lơ bơn bè lài do tai, mờ gơ kră rlau. A` kung kơlôi rơcang ngòt sơl là cau tàm bơrlu\ bal tai phan ndai nàng lơh đậu khuông in kră. Mơya, a` kung ờ hềt jòi geh anih kă bro geh bơngă pin dờn sơl”.

Jat bi Nguyễn Bá Đại, cau tờm anih lơh đậu khuôn bơkah mờ kloh niam Bắc Ninh tàm gùng Cách Mạng Tháng Tám, [òn dờng Pleiku, càr Gialai, dilah đậu khuôn geh klơm niam tàm kơldung nilông mờ kră den digơlan là cau tàm bơrlu\ uă tai mờ thạch cao. Tài bơh broă lơh đậu khuôn mờ tê ờs mờng bơh yau, đậu khuông ờ go\ di pơ\t mờ snồp dà khuah nành kơ\t, den tàng bè hơ\ gơ [ô bơkah, lơbơn mờ [ươn ngan bơcah. Mờ broă lơh do, cau tờm anih lơh mìng ngui geh 2/3 bơnah dà toh khuah bơh sơn rờp lơm. Bi Nguyễn Bá Đại, đơs:

“He măy gơ, he tơnduh dà toh khuah nành, hơ\ sồng he ai dà kơ\t sràt bơh gơ dê, klài gơ in kơ\t wơl den hơ\ sồng păt te\ dà, mờ mơl tàm kơldung. Bơta kơ\t bơh gơ dê geh pơgăp bơh 60 tus 70% lơm. Bơta mùl go\ bơh gơ dê là lơbơn, [ô bơkah, geh bơta [ô bơh khuah nành dê, sa gơlơh pơl hi\c ngan”.

Bi Đại pà gi\t tai, đậu khuôn geh tàm bơrlu\ bal mờ thạch cao geh bơta kơ\t jơh uă ngan gơ wèt mờ jơh ală bơnah dà toh khuah nành bơh sơn rờp. Den tàng bè hơ\, bơnah phan bơna lơh geh uă rlau uă ngan, mờ đậu khuông kung gơ kră rlau. Ală cau lơh sa ờ geh nùs nhơm, hàm hà sa uă priă cồng geh bơrlu\ bal tai uă thạch cao tàm ală tu\ lơh kơ\t dà toh khuah nành.

Jat bác sĩ Bùi Bích Đào, Kuang atbồ Gah phan sa bơkah tơl pràn di Hìu sơnơm dờng càr Gialai, pà gi\t: khà protein geh tàm khuah nành là uă ngan rlau jơh bè đạm lơh geh bơh khuah mờ biăp, gơ niam ngan ai kòn bơnus in. Mơya, dilah tàm bơrlu\ thạch cao tàm đậu khuông, gơ geh lơh aniai tus bơta pràn kơldang să jan. Dơ\ dùl là să jan ờ gơtùi ngui sa tài bơh thạch cao ờ go\ di là phan sa, ờ gơ lề tàm dà. Dơ\ bàr là gơ geh uă kim loại kơn jơ\, tu\ geh uă tàm să jan den là khih ngan. Đậu khuôn geh thạch cao den digơlan lơh gơtìp ờ niam gùng lơh lề phan sa, halà khih phan sa tơnơ\ tu\ sa tơn. Dilah ngui sa jo\ jòng ir, thạch cao geh kuar tàm gùng mhàm pròc kòn, lơh să jan ờ gơtùi sa geh phan sa bơkah tơl pràn, mờ lơh gơtìp ờ pràn klờm, ờ pràn leh, digơlan là lơh gơklăc lu\ tàm leh.

Nàng pleh gơtìp blơi đậu khuông geh bơrlu\ bal mờ thạch cao khih jơlai, cau ngui sa pal sền ngac, sac rwah ală phan sa kloh niam. Bơta đậu khuôn geh thạch cao den sùm là kră, mhar gơtìp tam gơl dà mờ gơbàn pàl rơmi\t tu\ lời jo\ đah bơdìh, ờ geh bơta [ô sràt mờ bơta [ô thồm mùl go\ bơh khuah nành dê. Den tàng bè hơ\, cau tăc sùm sền nền ngan phan bơna tàm kơldung nilông. Bác sĩ Bùi Bích Đào, bơto yal lài:

“Đậu khuôn ờ go\ bơrlu\ bal mờ thạch cao, he ìa tàm tê sền go\ đậu khuôn lơbơn ngan mờ [ươn ngan bơcah; tu\ sa, gơlơh [ô bơkah mùl go\ ngan bơh khuah nành dê. Đậu khuôn geh bơrlu\ bal mờ thạch cao bơh sơn rờp là gơ bò rlau, mơya tu\ lời bơdìh jo\ den là gơbàn pàl rơmi\t rlau mờ đậu khuông bè ờs. Đậu khuôn kră mơya sa ờ go\ sền go\ bơta bơkah bơh khuah nành dê. Dơ\ bàr là đậu khuôn bè ờs lời đah bơdìh là [ươn ngan gơtìp sràt. Mơya đậu khuôn geh thạch cao ờ gam tai bơta [ô mùl go\ bơh khuah nành dê tai. Den tàng bè hơ\, ală cau lòt drà blơi phan tru\ gơm phan sa hìu bơnhă in pal blơi tàm ală anih lơi mờ he neh gi\t, pin dờn halà anih lơh gơlik mờ he sền go\ neh geh pà sră cơng tàng. Dơ\ bàr tai niam ngan rlau jơh là ờ go\ di blơi đậu khuôn cau neh chàng lài, tài bơh đậu khuôn neh chàng lài là kal ke ngan đal gi\t gơ”.

Cau cih mờ yal tơngi\t- Lơ Mu K’ Yến