VOV4.K’ho – Ngai 09/06, tàm Pơrjum dơ\ 27 Mpồl duh broă đơng pơlam Dunia Broă lơh Kòn bơnus mờ Sinh quyển bơh UNESCO-(ICC MAB), Tiah Sền gàr Sinh quyển Lang Biang neh geh UNESCO dờp là Tiah Sền gàr Sinh quyển Dunia. Do là tiah sền gàr sinh quyển dunia dơ\ 9 tàm lơgar he mờ là tiah sơnrờp tàm Tây Nguyên. 

Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang geh ù tiah ơnàng rlau 275 rbô lồ gơ ơm tàm tiah đah tô càr Lâm Đồng dê, di Tiah đah jum Tây Nguyên.

Tiah do gam sền gàr wơl ală bơta kuơ pơnrơ ngan bè uă ngan chi che ù tiah brê bơnơm mờ phan geh is tàm bơrlu\ bal mờ ală bơhiàn chài rơgơi niam bơne\ ngan bơh Tiah chài rơgơi cing mồng Tây Nguyên dê neh geh UNESCO dờp là phan lời wơl chài rơgơi ờ di mờ phan bơna bơh kòn bơnus gùt plai ù dê.

Tiah Sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang tàm hơ\ geh dùl bă brê kròng dờng ơning ơnàng ngan mờ tiah tờm là Brê dà lơgar Bidoup- Núi Bà, tiah geh đơs là dùl tàm puan tiah tờm geh uă ngan phan kis chi chê brê bơnơm geh is bơh lơgar Việt Nam dê. Ală bơta kuơ phan kis chi che brê bơnơm geh is pơnrơ ngan tàm do kuơmàng ngan mờ gơcèng bơta gùt plai ù. Ală cau jak neh cih dờp tiah do geh 153 bơta chi che phan kis geh is geh cih mat tàm sră pơrhê Việt Nam dê (nam 2007) mờ 154 bơta chi che phan kis geh is geh cih mat tàm Sră cih mat pơrhê IUCN (nam 2010). Anih sền gàr phan brê dunia-WWF kung neh đơs do là tiah ai lài sền gàr sồ 1 ( Tiah SA3) tàm Broă lơh sền gàr ală bơnơm dờng đah jum Trường Sơn bơh lơgar Việt Nam dê.

Tàm do, ală broă lơh ala bơh ală phan kis chi che brê bơnơm geh is gam cèng wơl broă lơh broă sa sùm ai làng bol kis tàm tiah do in bơh broă lơh tơm priă sền gàr brê bơh Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam dê. Geh rlau 8 rbô hìu làng bol geh dờp kuơ bơh broă lơh sền gàr brê tàm Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia, bơh ală broă tă pơgồp bơh khi dê ai broă sền gàr mờ prăp gàr ală bơta kuơ bơh ală phan kis chi che brê bơnơm geh is dê.

Broă Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang geh UNESCO dờp geh dong càr Lâm Đồng pơn jat tai mu\t lơh broă lơh bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp bơh broă jòi ală bơta kuơ bal bơh broă lơh sền gàr brê mờ broă lơh tờm là bơtàu tơnguh nhơl chờ mờ lơh broă drơng ala, pơgồp bơnah bơ\t bơtàu mờ bơtàu tơnguh [òn dờng Dà Làc gơ gơs là tiah tờm nhơl chờ, bơto bơtê, kơlôi sơnơng jak chài bơh gùt lơgar dê mờ là tiah tờm kơlôi sơnơng dunia bè brê tiah duh sùh ìo mờ chul chồl bơtàu tơnguh lơh broă sa sươn sre jat ngui măy mok jak chài pa.

Broă UNESCO dờp Tiah Sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang kung cih dờp bơta tă pơgồp uă ngan bơh Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam dê tàm broă lơh jat jơnau hơ pơrgon dunia mờ Việt Nam neh hơ tus mờ sền gàr uă phan kis chi che brê bơnơm geh is, tam gơl trồ tiah mờ bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp tài Jơnau kờ` rbô nam bơh Anih duh broă dunia sồr lơh.

Broă UNESCO dờp Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang là jơnau niam mơkung là jơnau lòng tus mờ càr Lâm Đồng bal mờ Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam tàm broă sền gàr ală gơnoar broă bơh dùl Tiah sền gàr Sinh quyển cèng bơngă pal mờ dunia.

Nàng lơh jat ală jơnau hơ pơrgon do, Mpồl atbồ Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia geh crơng gơs mờ bơta lơh bal bơh uă gah geh gơrềng mờ lơh broă jat bơta bơto pơlam bơh Anih duh broă kòn bơnus mờ Sinh quyển Việt Nam, gơ wèt Anih duh broă Dà lơgar UNESCO lơgar Việt Nam.

Dùl broă rơndăp lơh atbồ kung geh crơng gơs mờ lơh broă sùm nàng tơlik kơrnoat ală bơta dờng màng gơrềng tus sền gàr mờ bơtàu tơnguh tàm Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia. Dùl rơndăp broă lơh dong kờl măy mok bơh Gơnoar atbồ lơgar Nhờk dê neh geh hơ ai dong Anih duh broă làng bol càr Lâm Đồng tàm broă crơng gơs gùng dà broă lơh atbồ Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia tàm nam 2015.

Bal mờ hơ\ tai, Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang geh tàm tơrbo\ bal mờ ală tiah sền gàr sinh quyển tàm lơgar mờ dunia, kờ` tam yal tơngi\t bal bơta mờng chài sền gàr mờ brồ guh bơta kuơ geh uă phan kis chi che brê bơnơm geh is bơh he dê.

Bơh ală lơh ngan mờ bơta pràn geh is bơh Gơnoar atbồ lơgar Việt Nam mờ bơh làng bol càr Lâm Đồng dê bal mờ bơta dong kờl bơh mpồl bơtiàn dunia dê, Việt Nam pin dờn là Tiah sền gàr Sinh quyển Dunia Lang Biang geh sền gàr mờ bơtàu tơnguh jat broă lơh bơh Broă lơh kòn bơnus mờ Sinh quyển dunia-MAB/UNESCO.

Cau mblàng Lơ Mu K’ Yến