VOV4. K’ho - Kàl lơh kơphe pa do, kơphe geh sră dờp sền dunia neh geh rlau 50% kơphe lơh geh bơh Việt Nam dê, sơr lèt rlau mờ jơnau kờn mờ Gah Lơh broă sa mờ bơtàu tơnguh bòn lơgar dà lơgar dê sồr. Lơh kơphê geh sră dờp sền, jơh bal mpồl lơh sa kă bro, cau lơh broă sa ndrờm geh kuơ kơ nờm bơh khà priă tăc jơnhoa, ai ală cau blơi kơphê bơh lơgar ndai den geh phan sùm mờ bơta niam phan bơna den geh uă. Do là tềl tơngo\ niam dong gah lơh kơphe bơh Việt Nam dê tơnguh jơnhoa bơngă mờ pràn tàm pơr lòng tàm drà kă bro dunia. Mơya, tàm bơta geh ngan tu\ do, ai go\, dilah pơn jăt tai lơh pràn lơh uă kơphê geh sră dờp sền, gah lơh kơphe digơlan ờ hềt ngan ngồn ai geh bơta kuơ ndrờm bal. Bơta geh ngan do, sồr jơh bal ală anih lơh broă pal sền wơl nàng kơphê Việt Nam bơtàu tơnguh kơ\ kơl jăp, mờ bơne\ bơnài.

            Tu\ do, mpồl lơh  tam kơphe Thắng Lợi, càr Dak Lak gam bal mờ cau tam 1.200 lồ kơphe jat sra\ dờp bơh UTZ Certifed mờ Rain Forest. Ồng Vũ Đình Nội gơnuar jat jơng atbồ  mpồl lơh tam kơphe ai git, phan kơphe tơlik tac mpồl dê sùm geh cồng rlau 300 dolar dùl tấn pơndrờm mờ kơphe ờ geh sra\ dờp, tài bơh ờ gơbàn tơmù gơmù mờ geh pơ gồp bal tai pria\ jờng niam kơphe. 3 bơta bơh sơnrờp geh cồng nha tàm broa\ tam geh kơphe kơljap, hơ\ la pal lơh niam sền gàr sươn chi, atbồ nền nòn bơta lơh sa, mờ pơ gồp jờng nàng pơnjờng cau lơh broa\. Ồng Vũ Đình Nội tam pà bơta mờng:“La he pal lơh niam broa\ lơh sền gàr ờ do ờ da\ nàng lơh geh bơta iang nùs tus mờ cau lơh broa\, taà di lah gơ lơh tung lơtang cau lơi pràn den cau hơ\ pic den geh lơh ờ niam broa\ lơh he dê. Dơ\ 2 la broa\ lơh mblàng lam, tu\ sơnrờp den khi gơ lơh bè bơklơn mut lơh, mơya tơnơ\ hơ\ geh gơ gơs bơta mờng, broa\ do mìng la tơmut he tàm mpồl  tơmut he tàm bơta lơh sa lơm, den gơ geh ờ kan bơta lơi, gơ gơs dùl bơta mờng den lơh broa\ khat gơboh. Tu\ hơ\ khà pria\ ờ gơ guh tàm tu\ bơta kuơ cèng wơl geh jơnhua rlau mờ mpồl geh ta\ ai he in dùl bơta kuơ rlau tus mờ cau lơh broa\”.

            Bal mờ mpồl kơphe Thắng Lợi, broa\ tam kơphe kơljap geh sra\ dờp dunia dê gam geh mut lơh ơnàng tàm Dak Lak kung bè jơh mờ tiah Tây Nguyên. Ala\ bơta kơphe geh dờp go\ ngan la 4C, UTZ, RFA mờ Fairtrade. Tus tu\ do,  kơphe geh sra\ dờp neh tus 1/3 ba\ ù tiah tam kơphe mờ geh tus 58% kờp jơh kơphe geh bơh càr Dak Lak. Kờp bal gùt gah kơphe, kàl nam pa do, kơphe geh dờp dunia geh rlau 50% khà kơphe geh, gờ` 2 nam pơndrờm mờ broa\ lơh bơh Gah lơh broa\ sa mờ bơtàu tơngguh [òn lơgar dà lơgar ai tơlik lơh. Bulah bè hơ\, jat ồng Trịnh Đức Minh kuang jat jơng at bồ mpồl kơphe Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak tam geh kơphe geh sra\ dờp pal slơ ua\ slơ niam, tài bơta mùl màl neh gơlik geh ala\ mpồl lơh sa ka\ bro kan ngan tac kơphe bơh khà kơphe niam do:“Ala\ mpồl lơh sa ka\ bro bơh bol he dê gam geh lơh  bal mờ cau tam kơphe geh sra\ dờp la nàng geh lơh di bơta kờ` mùl bơh drà ka\ bro dunia. Bulah bè hơ\,  broa\ tam ua\ kơphe geh sra\ dờp tàm ala\ nam do do bơh bol he dê neh lòt mhar ir, geh bơta bol he lơh geh ua\ rlau mơya tac ờ hềt gơtùi. Den gah kơphe  ala\ càr kung bè dà lơgar kờ` pal tus nggui bal cri bơyai,  nàng geh gùng bol he lơh kơphe geh sra\ dờp khà lơi nàng gàr niam bơta kơljap”.

            Bal mờ bơta sền nền nòn, tiến sỹ Lê Ngọc Báu kuang at bồ gah jak chài chài rgơi bơta pơlam broa\ lơh sa chi brê Tây Nguyên đơs, bơta kan ngan bơh lơh gơs kơphe geh dờp ờ di la kơrnuat lơh sa mờ ngan la drà ka\ bro tac blơi. Mùl màl tàm Việt Nam kung bè ua\ lơgar ndai tam kơphe, ờ di jơh ala\ bơta geh bơh kơphe geh dờp drờm bươn tac, tài ala\ cau coh,  ma\y kơphe sùm geh bơta kờp du\ is he dê, geh blơi ua\ bơta kơphe, mờ khà pria\ jơnhua lơyah krơi is nàng  lơh geh cồng ua\ ngan. Dilah khà kơphe geh sra\ dờp jơng kah ua\ den geh bal tac mờ pria\ bè ờs, gơlam tus bơta gơbàn  aniai hoàc hươr. Tiến sĩ Lê Ngọc Báu đơs, ala\ mpồl lơh sa ka\ bro kờ` pal geh jơnau nền nòn bè bơta kờ` bơh drà ka\ bro nàng broa\ tam kơphe geh dờp mờ broa\ lơh ua\ di pal. Ồng đơs:“Mùl màl den bơta lơh sa geh dờp mờ bơta tac geh jat geh dờp tu\ lơi kung geh bơta gơ lin go\ ai go\ ngan. Cau tam mờ ala\ mpồl lơh sa ka\ bro mut lơh bol he pal kờ` du\ ala\ kờp du\ mờ yal lài gơ lơh di pal rlau, ờ di pal slơ geh ua\ geh dờp la slơ niam, mờ bol he pal tac geh ua\ phan geh dờp bơta hơ\ hơ\ sồng la bơta kuơ màng rlau”.

                                                                        }au mblàng K’ Brọp.