VOV4.K’ho – Tơngai lài, bơta gơ hòi bơcri priă tàm càr Dak Lak geh ờ huan ai go\ ngan, tàm tu\ hơ\, ờ uă mpồl lơh sa kă bro geh crơng gơs pa den tơmù khà mpồl lơh sa kă bro geh crơng gơs, den khà mpồl lơh sa kă bro pal sang lơh broă, ờ lơh broă tai sơlơ gơguh pah nam. Bal mờ ală bơta gè gơmù lơh sa, phan bơna kal ke… den dùl bơta dờng ngan tus bơh broă ờ song dơpă, lir wir tàm broă mut lơh ală bơta sră nggal geh lơh gah lơh sa kă bro tàm càr geh uă gơbàn ờ niam:
Bồ nam 2013, Mpồl lơh sa kă bro lơh gơlik kơphe Việt Trung pơyua sră nggal dan ơpah ù lơh hìu mai\ tàm Mpồl lơh sa mờ mai\ mok Tân An, [òn dờng Buôn Ma Thuột, càr Dak Lak. Lài mờ hơ\ dùl nam, mpồl lơh sa kă bro neh lơh sră dan lơh sră cơng tàng kloh niam ờ do ờ dă phan sa. Mơya bơta mờ mpồl lơh sa kă bro dờp geh tơnơ\ 3 nam kơ lôi rơcang lơh sră pơàr là sră nggal pơlam mut lơh wơl bơh sơnrờp ală sră nggal pal geh. Ồng Lê Việt, kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro Việt Trung yal: “ Pa do, hơ\sồng ai bol a` in git, mut ngui jat tơngit pa là bol a` ơm tàm [òn dờng den tàng ờ geh tơl bơta nàng lơh broă. Mơya, dilah pà git lài mờ do 2 nam, den bol a` ờ geh bơta lơi pal ờ suk, tài neh tong tơl sră pơàr mơya khi gam đơs là bol a` ờ tơl bơta do, ờ tơl bơta ne. Bơh sơnrờp, dilah geh nùs nhơm kờ` dong bol a` den bơta do [uơn [uài ngan, mơya khi sùm lơh kwi kuơ, ngai do đơs là ờ bơta do, ngai hìng đơs ờ tơl bơta ne, ngai ndai den đơs ờ tơl bơta krơi…”
Kung ơm tàm bơta kơp gơn, Rơndap broă lơh anih tờm bơto bơtê broă nhơl chờ hìu nac bơh Mpồl lơh sa kă bro bơcri nhơl chờ mờ kă bro Đam San neh gơbàn lơỳai sùm bơh nam 2012. Kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro là ồng Lê Hoàng Cơ pà git, tu\ càr ringbal geh bă tiah nàng bơcri priă, den rơndap broă kung gam gơkòl tài ờ ơm tàm rơndap broă ai wơl ù bơh Anih duh broă làng bol [òn dờng Buôn Ma Thuột dê, ồng đơs: “ Mpồl lơh sa kă bro neh rơcang wil tơl jơh, mơya tàm 2 nam do, đah Gah phan geh is mờ tiah ơm kis mờ Gah bơt bơtàu càr ờ ringbal geh bă ù nàng lơh. Tơnơ\ 2 nam đal git bă tiah den bol a` ơpah mơ Anih tờm khà ù mut lơh rơndap broă tơm wơl priă ai ù, tu\ do neh lơh jơh ală sră pơrgon, mìng kơp geh kơrnuat ai wơl ù là bol a` tơm priă mơ; mơya ờ git tu\ lơi den hơ\sồng geh rơndap broă ai wơl ù nàng mpồl lơh sa kă bro bol a` geh mut lơh.”
Ờ mìng ală rơndap broă kơp sră nggal bơcri priă gơtìp kòl yan, mờ uă rơndap broă neh lơh gơs bơh jo\ kung gơtìp uă ngan kal ke tài sră nggal lơh broă. Mùl màl, uă rơndap broă drơng mpồl bơtiàn bè lơh sơnơm, bơto bơtê broă lơh, neh sùm gơtìp lơh gơbàn kal ke tàm tơngai pa do, tu\ càr tam gơl khà tơmù, ờ sa priă ơpah ù, geh tu\ ai tai priă ngui ù, priă tơm ai ù. Ồng Trương Quang Lương, kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro Yến Ngân, là cau tờm bơcri lơh hìu bơsram ơdu\ bơh sơnrờp dunia, [òn dờng Buôn Ma Thuột pà git, hìu bơsram neh mut ngui bơh nam 2009 bal mờ rlau 500 nă kơnòm bơsram pah nam, tu\ do kung gam kòl bè sră nggal, ồng pà git: “ Broă dờp git hìu bơsram neh geh tơl ală khà mpồl bơtiàn: Kơrnuat sồ 1466 bơh Gơnoar atbồ lơgar dê geh cih là gơwèt mờ [òn dờng, [òn drà den hìu bơsram geh rlau 100 nă kơnòm bơsram rlau hơđang, khà ơnàng ngui là 8 thơk kơre tàm dùl nă oh là tơl khà; den đah tă dia neh tơlik sră nggal sồr bol a` pal lơh sră cơng tàng là drơng mpồl bơtiàn broă bơto bơsram, bè hơ\ pal geh dùl nơm sră ai gơnoar ndai làh ờ. Dilah sră ai gơnoar ndai den dan mờ ală gah, mpồl lơh broă pơlam bol a` in lơh sră lài mờ tu\ mut lơh mờ mut ngui.”
Mờ broă mut lơh sră nggal lơh broă ờ ringbal, ờ loh làng, den tu\ tam chi kung neh tus ngai pic lai, hơ\ là tus broă lơh ki\ kơrnuat ală rơndap broă neh lơh gơs, mpồl lơh sa kă bro tàm Dak Lak kung gam pơnjat tai gơtìp hoàc huơr. Tu\ do, càr Dak Lak kung gam dồs ală mpồl lơh sa kă bro git nđờ rbô tơmàn priă, mơya broă lơh sră nggal lồi dut den lơỳai ngan, bơh nam do tus nam tơ nơ\. Ồng Phan Quốc Huy, kuang atbồ mpồl lơh sa kă bro Anh Minh pà git, bơnah broă lơh sồ 1, gùng rơndeh sồ 1 mờ mpồl lơh sa kă bro dờp lơh, neh lơh gơs mờ neh jơh tơngai sền gàr bơh jo\, mơya tus tu\ do kung ờ hềt geh càr tơm priă jơh. Ồng pà git: “ Bol a` neh geh tơl sră nggal, mờ nhai 8 nam 2012 neh geh sră nggal bơh đah sền gròi tă priă dà lơgar kờp jơh priă bơcri là 53 tơmàn 804 tơlak priă. Bơta do ndrờm mờ broă, mut lơh ală broă lơh kờp sền gam wơl là bơh ală gah, mpồl dê ờ di là bơh cau tờm mut lơh tai. Dilah bè càr đơs là, lơỳai kờp sền ờ hềt tơm priă, den dilah sùm lơh lơyaì broă kờp sền, uă mpồl lơh sa kă bro gơtìp kal ke. Do là broă lơh ờ di ngan bơh gah kờp sền càr dê, lơh gơbàn hoàc huơr uă ngan mpồl lơh sa kă bro in.”
Pah nam, Anih duh broă làng bol càr Dak Lak mờ ală gah, mpồl lơh broă ndrờm bơyai lơh cribơyai mờ ală mpồl lơh sa kă bro nàng jòi broă tă bơsong kòl yank al ke tus mờ ală rơndap broă bơcri priă tàm càr. Mơya, gam uă broă gơlik geh mùl màl bơh uă dơ\ cribơyai kung ờ gơtùi bơsong jơh. Dak Lak neh mờ gam ringbal ală broă lơh nàng hòi jà tơr gùm bơta pràn bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn. Mơya bơta ờ loh làng, kwi kuơ tàm broă mut lơh sră nggal kung là ală kòl yan dờng ngan tus mờ broă lơh bơh ală mpồl lơh sa kă bro dê. Mờ hơ\ kung là kòl yan tus mờ bơta bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtìan càr dê.
Cau cih mờ yal tơngit K’ Duẩn.
Viết bình luận