VOV4.K’ho - Ntum Long Hiệp, kơnhoàl Trà Cú, càr Trà Vinh geh làng bol kòn cau Khmer rlau 83% khà kờp làng bol. Den tàng bè hơ\, broă lơh tơn jơh jơgloh tơr mù rbah mờ bơtàu tơnguh rài kis phan bơna mờ nùs nhơm bơh làng bol dê geh sền là kơnòl broă kuơmàng khà dùl bơh ntum dê. Ală nam do, Mpồl đơng lam Đảng bal mờ Gơnoar atbồ ntum neh tơr gùm uă ngan bơta pràn mờ geh uă ngan broă lơh tàm broă dong kờl làng bol, nàng lơh mhar broă lơh tơr mù rbah, bơtàu tơnguh rài kis làng bol tàm ntum in.

Long Hiệp là ntum mìng lơh sa suơn sre, tiah pôs đồng cách mạng, làng bol kòn cau Khmer geh 83%, mờ là ntum geh khà hìu rơ[ah uă ngan càr Trà Vinh dê. Mờ bơta pràn ờ uă bè hơ\, den tàng broă tơn jơh jơgloh, tơmù rơ[ah geh sền là kơnòl tòm ntum dê bơh uă nam lài do. Mơya, cồng nha kung gam ờ mùl màl uă, kơl jăp, tài jơnau g^t wă làng bol dê bè broă tơn jơh jơgloh, tơmù rơ[ah gam ờ uă. Làng bol, tàm hơ\ uă ngan là ală hìu gơwèt hìu rơ[ah mờng kơ\p gơn tus mờ broă dong kờl bơh dà lơgar, ờ hềt g^t sơlèt tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa mờ tơnguh rài kis. Den tàng, tàm ală nam pa do, ntum neh sền kuơ tàm broă lam sồr kờ` tơl^k geh broă tam gơl jơnau g^t wă làng bol in bè broă tơn jơh jơgloh, tơmù rơ[ah, bơh tu\ hơ\, geh pơlam nùs nhơm tơnguh is tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa hìu nhă. Kung kơnờm mờ hơ\, den tàng broă lơh is kờ` klàs mờ rơ[ah bal mờ broă dong kờl bơh dà lơgar dê sơlơ ngai sơlơ geh uă rơlao. Bi Thạch Lê, kis tàm [òn Trà Sất A, là 1 tàm ală cau klàs mờ rơ[ah pa do pà g^t, kung kơnờm geh gơnoar atbồ tàm do ai lòt bơsram broă tam, sền gàr phan, de tàng bi g^t rơlao kờ` lơh ngan klàs mờ rơ[ah. Bi neh ngui jơh ală ù gùt dar hìu kờ` tam rơpung, hơ\ sồng bù` bơtang, rơpoal kuh. Kơnờm mờ hơ\, tàm rơlao 1 nhai nggùl, bi neh geh bơh 5 tus 7 tơlăk priă. Bơdìh hơ\ tai, ală cau tàm hìu nhă bi gam ngui tơngai ru lòt lơh broă ơpah kờ` geh priă tàm rài kis:“ Tam phan ờ kal ke, rơlao mờ hơ\ tai, broă tam phan pah dơ\ tăc kung geh bơh 10 tus 12 tơlăk priă, geh priă cồng rơlao nggùl dơ\. Di lah tơnhào di tu\ ờ geh mìu den bơh 1 nhai nggùl tus 1 nhai 20 ngai. Geh tai là khà priă tăc geh uă, ờ uă he ờ g^t, mơya geh là geh cau tus blơi tơn tềng hìu”.

Bal mờ hơ\ là chồl pràn broă tam gơl ngui ală broă lơh sa pa tàm broă lơh sa mờ công nghệ pa tàm broă lơh kờ` ơla mờ bơhiàn lơh sa lài do, tơnguh bơta ngăc ngar tàm broă tam, sền gàr phan tam, tơnguh cồng nha. Mờ broă lơh kờ` jàu cau rơ[ah in bơta ngăc ngar kờ` tơnguh is, mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ ntum neh sền kuơ tàm broă bơ\t bơtàu ală broă tơlòng tam phan, ròng phan, ngui ală broă tam phan, tam gơl sơntìl, phan tam, phan ròng di pal mờ ù tiah tàm ntum mờ lam sồr làng bol bơsram broă mờng chài bal tàm broă tơnguh bơtàu lơh sa. Kơnờm mờ hơ\, den tàng geh uă làng bol lơh sa geh cồng nha tàm 1 bă bal ù tiah geh sền gàr ờ gơtùi klàs mờ rơ[ah bè lài do. Bi Kim Thanh, bu\ lah là hìu ờ geh ù lơh sa, mơya tài kơnờm mờ tơriang tơriồng tàm broă lơh sa, bi geh gơnoar atbồ tàm do ai tơl bơta niam kờ` tus bal mờ ală dơ\ pơrjum, bơsram bè broă lơh sa mờ bi geh rơwah ai càn priă mờ sa priă cồng ờ uă 4 tơlăk priă, den tàng bi lơh ngan ơpah ù tam phan ờ jo\ tơngai. Bơh tu\ hơ\, rài kis hìu nhă bi rơhời tơl ngui tơl sa, ờ gam ngòt ờ tơl sa bè lài tai. Ờ mìng bè hơ\, bi gam prăp priă blơi 2 sào ù tam phan. Bi Kim Thanh pà g^t:“Tu\ hơ\ geh dà lơgar ai càn 4 tơlăk priă. Càn geh priă a` chờ hờp ngan mờ rê lơh ngan ngui geh cồng nha. Khà priă do a` blơi sơntìl rơpung kài, rơpung ngan kờ` tam. Tài a` kơlôi tu\ geh dong kờl den he pal lơh bè lơi kờ` ròng kis hìu nhă”.

Kờ` broă tơmù rơ[ah geh cồng nha uă ngan, ntum Long Hiệp gam lơh ngan, ai lơh jăt mhar ală broă dong kờl bơh dà lơgar pah tu\ geh tam pà. Jăt mờ hơ\, neh 3 nam do ntum geh bơcri 34 tơmàn priă kờ` tơnguh bơtàu broă lơh [òn lơgar, tơnguh bơtàu lơh sa. Mìng is broă dong kờl hìu ơm jăt kơrnoăt 67 bơh kuang gơs gơnăp gơnoar atbồ hờđang rlao jơh dà lơgar dê, ntum neh geh rơlao 470 hìu rơ[ah geh dờp mờ khà priă rơlao 4 tơmàn priă.  Kơnờm mờ hơ\, 2 nam do, pah nam ntum tơmù khà hìu rơ[ah geh rơlao 7%, tàm hơ\ ală hìu klàs mờ rơ[ah geh sền là klà mờ rơ[ah kơl jăp.

Mờ broă tus bal uă bơh ală gah, mpồl đơng lam Đảng, gơnoar atbồ tàm ntum, bal mờ broă lơh ngan sơlèt bơh ală hìu nhă, neh pơgồp bal tàm broă tơmù khà hìu rơ[ah tàm ntum Long Hiệp bơh 41% tàm nam 2009 tu\ do gam 29%; ờ gam geh làng bol càn priă rê ngui ờ di pal, cồng nha broă ngui priă ờ uă lơh kal ke tu\ broă lời ing tơngai tơm dồs anih priă jền bè lài do tai. Ồng Lê Phước Vệ kuang atbồ anih duh broă ntum Long Hiệp, kơnhoàl Trà Cú pà g^t:“Jăt kơrnoăt pah nam tơmù 4%, mơya mpồl đơng lam Đảng mờ làng bol lơh ngan tơmù bơh 7 tus 8%. Jăt mờ hơ\, bơh bồ nam, mpồl đơng lam Đảng sồr ală cau geh Đảng dong kờl ală hìu, g^t khà mat cau, broă lơh, bơsram broă lơh, hơ\ sồng broă kờ` priă kờ` lơh bè lơi ai tơl [òn in bơh 8 tus 13 hìu lồi nam klàs mờ rơ[ah”.

Long Hiệp neh mờ gam sơlơ ngai sơlơ tam gơl muh măt [òn lơgar tàm kơnhoàl tiah sar lơgar ngài Trà Cú, càr Trà Vinh dê. Tiah do, bơta chờ, bơta hờm ram gam tus.

                                                                      }au mblàng Ndong Brawl.