VOV4.K’ho - Pah nam, tu\ ală dơ\ mìu bồ kàl tus, làng bol kòn cau Mnông bơyai lơh yàng mpồng [òn, mờ nùs nhơm kơ\p kờ` ală yàng mìu, yàng càl, yàng mìu càl dờng, yàng kòp tê jê să ba` lơh aniai ală cau tàm [òn.

Mờ săp ntas mpong ừng, 1 bơta phan geh lơh mờ ù geh rùp ndrờm bè kơl wờk, ồng kra [òn hòi jà làng bol [òn lơgar rơcang lơh yàng. Cau lơh yàng là ồng K’ Măng, ồng ai mhàm sur klài bal mờ ơlăk, tah 3 sơnề mhàm sur sring tàm 1 nơm gai, tồt tềng gah drăp tơrnờm hơ\ sồng răc dan mờ ală yàng cèng geh phan tam in hòn gơs niam, ai ală oh kòn tàm [òn in geh hờm ram mờ gơboh gơbài: “Jơnau duh khoai hòi jà ală yàng a` ndrờm hòi jơh, tơnơ\ mờ hơ\ là bơto sồr tàm broă kis, lơh sa bè lơi, hơ\ sồng sồr ală [òn tàm do pal tam klăc bal, lơh jăt ală cau jăk chài, yă ală broă lơh tìs, broă lơh ờ niam”.

Ală phan duh mpồng [òn geh phe bò, jrào, geh tơl hìu tă bal. Dùl nha sa neh pih lài cùr, 1 sơnề plai cau, 3 nơm mbar klơm mờ nha prìt, 3 nai plai prìt lir neh gơm sin, 3 nai bùm lô neh gơm sin, 3 gao tào tơl gao geh 3 gơl kồ, 4 nơm jrềng tồt tềng bồ 4 gơl chi tồt lơh `jrong, 1 drăp tơrnờm. Kuơ màng ngan, broă duh khoai mpồng [òn pal geh 1 nơm chah klơm mờ đềs geh kra [òn tă bơh tàm bơnhă mờ tê kiao; 1 nơm rùp klìu, 1 nơm rùp bla rơwas bal mờ ngke rơmìs geh ơn tơn wèt hờ mpồng [òn. Lo\ Nguyễn Thị Nga, kuang bàng lơh broă tàm anih chài rơgơi càr Dak Nông mblàng: “Rài kis pin dờn kòn cau Mnông dê, den ală klìu, rơwas mờ rơmìs là rùp rài bè bơta pràn. Kòn cau Mnông gơboh kờ` ngan den tàng ai ală bơta rùp phan do ơn tàm dơ\ lơh yàng mpồng [òn. Làng bol ngui rùp do ơn tềng đăp mpồng [òn kờ` ală bơta cà ràk ha là yàng kòp tê jê să tu\ sền go\ den ngòt mờ dô tàm tiah ndai, ờ khin mu\t lơh aniai làng bol. Chah geh pùt mờ đềs geh sơnđan là yàng lòt jun, tơbo\ bal bơh kòn bơnus mờ ală yàng, cèng ală phan duh khoai kòn bơnus dê bơdơng ală yàng mờ kơ\p kờ` ală yàng ai geh bơta bơtoah, bơta pas sơm mờ rài kis lơngăp lơngai [òn lơgar in”.

Bơyai lơh ală broă tềng mpồng [òn gơs, kòn cau Mnông lời ală phan duh khoai tơn tềng hơ\. Ồng K’ Măng mblàng: “Phan sa he lời tềng hơ\ tơn kờ` yàng bal mờ cà ràk in sa. Tàm hìu he neh geh tơl ală bơta phan sa bloh, geh tơl poăc, geh tơl pròc kờ` wă năc bloh. Ală phan hơ\ là phan duh khoai, ờ gơtùi sa”.

Tơnơ\ mờ dơ\ lơh yàng tềng mpồng [òn, ồng kra [òn bal mờ ală cau tòm hìu ai dà tơrnờm klài bal mờ mhàm sur cèng tàm hìu kờ` duh khoai yàng tềng mpang hìu, yàng hìu bềp, yàng gàr hìu, yàng gàr kòi, dan mờ ală yàng gàr oh kòn, ba` ai ală yàng iơh mu\t lơh ờ niam ha là lơh aniai cau tàm hìu. Jăt jơnau lo\ Nguyễn Thị Nga yal, làng bol ai mhàm sur klài bal mờ tơrnờm là kờ` iơm cà ràk iơh bơsăk: “Klài tơrnờm mờ mhàm sur kờ` pih tềng rơkàng hìu ha là pit tềng tòm gơnơng di lah geh, pih tàm ală phan ngui bè cing, drăp, bơnhă, ha là ală phan ngui tàm hìu là kờ` ală yàng ờ niam iơh bơsăk, cà ràk ờ khin mu\t tàm hìu”.

Kra [òn pơn jăt tai lơh yàng dò kòng ală cau in, do là broă lơh kờ` ală cau năc bơh ngài tus, bal mờ ală cau tàm hìu hă, tàm [òn lơgar sùm pràn kơl dang mờ gơboh gơbài. Mờ jơnau “Cau năc tus tàm [òn bè oh kòn tàm hìu nhă tòm”, kòn cau Mnông ờ tam cah cau ùr ha là cau klao, cau pas ha là cau rơ[ah, cau jăt yàng ha là ờ jăt yàng, cau năc tus tàm [òn ndrờm geh làng bol wă niam bơne\ lơm. Ală kòng tê geh lơh mờ lơngô bơh să tòm kra [òn tơndò ală cau in. Lo\ Nguyễn Thị Nga đơs là, ală kòng do neh geh răc dan, den tàng geh uă ngan bơta bơtoah: “Ală dơ\ lơh yàng kòn cau Mnông ndrờm geh tơndò kòng do lơm. Gơwèt mờ kòn cau Mnông, kòng tê do geh bơtoah ngan. Cau dờp kòng tê den geh kra [òn răc dan kờ` ba` gơbàn kòp tê jê să, tìp uă bơta bơtoah tàm rài kis”.

Tơn jơh lơh yàng, ală ùr ơruh, klao pơnu đơs crih tamya, dròng cing nggồr nggàc ngan bal. cau lơi kung ndrờm đơs, `o\ nhơl chờ hờp bal lơm mờ nùs nhơm pin dờn tus 1 kàl lơh sa geh tơnhào uă, 1 nam geh rài kis hờm ram mờ gơboh gơbài.

                     Cau cih mờ yal tơng^t Ndong Brawl