VOV4.K’ho - Sùm tàm poh lài, tàm ala\ càr tiah rbơt kơh mờ kềng dà lềng đah tô dà lơgar neh gơlik geh mìu dờng. Tàm ờ ua\ tiah di càr Quảng Ninh mờ [òn dờng Hải Phòng, mìu geh đơs la dờng ngan tàm 40 nam do, lơh ua\ cau chơt mờ cau ờ jòi go\ bồc, lơh gơ ngơr ua\ hìu đam mờ ua\ phan bơna phan tam, lơh aniai  ngan tus mờ rài kis bơh làng bol. Ala\ bơta gơbàn do ai go\,  nhai mìu nhàc nam do geh ai go\ ua\ ngan bơta nisơna. Bol a` dan trơ gùm geh bơta mìu nhàc nàng làng bol tàm Tây Nguyên git loh mờ geh ala\ broa\ lơh rcang lài kờ` ngan.

Mìu dờng ngan gơlik geh tàm càr Quảng Ninh. Tàm kơnhoàl bồt Cô Tô, Cửa Ông neh gơlik geh mìu dờng ngan lơh gơ ngơr bam  tàm dơlam ala\ [òn dờng: Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, ala\ [òn drà: Đông Triều Vân Đồn, Hoành Bồ. Mìu dờng dà cò neh lơh rlau 20 na\ cau chơt mờ jòi ờ go\ bồt, rlau 2 rbô nơm hìu làng bol gơbàn aniai bơh gơ ngơr dà, ờ ua\ gùng lòt gơbàn gơ ngơr jrô, lơh tơrlah, koh gơl, [òn làng bol gơbàn gơ cah is, geh gơbàn aniai ngan tus rài kis,  lơh broa\ sa bơh ua\ ngan hìu nha\ làng bol. Mìu dờng geh bal dà lềng tih neh lơh gơ  kòl gùng lòt tàm dà lềng, lơh jơh cau nac tàm kơnhoàl bồt Cô Tô gơbàn gơ kòl.

Mìu nhàc dờng ngan tàm 40 nam do tàm Quảng Ninh

Tàm Hải Phòng, bơh mìu dờng, ua\ tiah tàm kơnhoàl bồt Cát Hải gơbàn gơ ngơr jrô dà bơh 1 thơt tus 12 thơt. Gùng lòt gơbàn ờ gơtùi lòt jơh, broa\ dong kờl làng bol drờm  pal geh ngui plung den tàng gơbàn kal ke ngan, mìng gơtùi ntrờn cau, ua\ ngan phan bơna gơbàn dà cò pơrdô jơh.

Dơ\ mìu dờng dà cò jo\ jòng neh lơh pria\ ala\ phan sa tàm Quảng Ninh mờ Hải Phòng gơguh pràn, ngan la biap. Tàm hơ\,  biap lơ puơn gơ guh kas pria\ ngan, bơh 3 rbô tus 6 rbô dùl cap. Ai tus  cau ngui sa, pria\ dùl cap biap lơ puơn gơ guh  bơh 10 rbô tus 15 rbô, geh lơh aniai  dờng ngan tus rài kis làng bol.

Mpồl ling klàng dong kờl làng bol tàm Quảng Ninh.

Pơnjat tơnơ\ mờ Quảng Ninh mờ Hải Phòng, mìu dờng geh gơ rề tus ala\ càr tiah rbơt kơh mờ tiah kơh bơnơm đah tô. Mìu dờng neh gơlik geh ngai 29/7 tàm càr Lạng Sơn, bal mờ khà dà mìu bơh hờ bồ tô mù tus geh lơh ua\ tiah ngan gơbàn gơ  ngơr bam is, ua\ ba\ ù tam biap,  phan sa,  gùng lòt, hìu ơm,  broa\ lơh gơbàn aniai tơrlah jơh…Tàm hơ\, [òn drà Đồng Mỏ la dùl tàm ala\ anih gơbàn aniai kơnjơ\ ngan. Tus lồi poh lài,  hìu ròng kơnòm dềt [òn drà Đồng Mỏ gam gơ ngơr bam tàm dà tih.

Bơh gơbàn bơh mìu dà tih dà, ua\ ngan ala\ tiah làng bol ơm kis tàm [òn drà Đồng Mỏ mờ ala\ ntum rềp bal di kơnhoàl Chi Lăng, Lạng Sơn neh gơbàn chơt đèng, tơl broa\ ơm kis ngui sa drờm gơbàn aniai. Dơ\ dà cò neh lơh dùl na\ cau gơbàn chơt, git nđờ jơt nơm hìu làng bol gơbàn  dà cò pơrdô. Ngan ngồn, ua\ gơl gùng lòt tờm mut tàm [òn drà neh gơbàn tơrlah kơnjơ\ ngan.

Tàm càr Bắc Giang, mìu dờng  sùm tàm ala\ ngai do neh lơh dà cò, dà tih tàm ờ ua\ kơnhoàl bè Yên Thế, Sơn Động… Tàm ntum Vân Sơn, Sơn Động, dà cò neh lơh gơ bồr rlau 7 lồ kòi sre kềng gah dà  dờng, gùng mut tàm [òn tàm [òn Khả, Nà Hin, Khe Ríp gơ ngơr jrô tàm dà, lơh koh gơl gùng lòt tàm ua\ jiơ. Dà ko\ dà cò neh lơh 6 gùng lòt gan dà croh tàm ntum Đồng Tiến, kơnhoàl Yên Thế gơbàn kơryan, lơh gơ ngơr bam 45 hìu nha\ làng bol,  lơh tơrlah ờ ua\ hìu um, hìu ja\ brê, cò pơrdô mờr 10 lồ kòi, tơngời mờ ua\ phan bơna bơh làng bol. Ala\ [òn lơgar neh trơ gùm mpồl cau dong mhar ntrờn làng bol, ala\ hìu nha\ tàm tiah ngòt rngơt tus tiah ờ do ờ da\, mơ kung geh ai ala\ mpồl tus sền ala\ broa\ lơhtờm dờng mờ geh ai cau ơm gah ngai bè mang.

Ua\ mpồl chah tàm Quảng Ninh gơbàn gơ ngơr bam tàm dà

Tàm càr Hoà Bình, mìu dờng kung neh lơh tơrlah gơl taluy gùt dar bơnơm Ông Tượng lòt gan ala\ gùng dờng sồ 6, bơh tổ 5 tus tổ 3, sơnah [òn Phương Lâm, [òn dờng Hoà Bình, càr Hoà Bình. Gùng lòt bơh Đồng Bàng-Suối Nhúng (Di kơi sồ 5 mờ 500) gơbàn tơrlah taluy đah đang di 50 khối ù lu\,  tàm kơi sồ 5 mờ 900 (Đồng Bàng-Phúc Sạn-Tân Mai) gơbàn tơrlah tu\ taluy đah đang di 30 khối ù lu\ lơh gơ kòl gùng lòt. Kuang atbồ anih duh broa\ làng bol càr Hoà Bình neh tơlik kơrnuat mờ sra\ sồr jơh ala\ [òn lơgar pal nhap nhar tus sền wơl jơh ala\ anih gơbàn gơ ngơr dà mờ tơrlah nàng geh đơs lài mờ làng bol mờ ala\ rơndeh rơndồ geh lơh lài geh phan bơna lòt gùng. Ala\ cau tờm bơcri mờ ala\ cau tờm tơnau dà pal mut lơh ala\ broa\ lơh gàr niam ala\ tơnau, dà bơt, dà dơng.

Tơnơ\ Quảng Ninh, kơnhoàl Cát Hải, Hải Phòng gơbàn dà cò ngơr bam dà

Jat anih tờm yal tơnggit lài bè trồ tiah dà ia dà lơgar,  tus ngai do (3/8), ala\ càr đah tô  mờ đah tô tàm gùl lơgar geh mìu di mơ, mìu dờng ơnàng, geh tiah geh mìu dờng ngan, geh mìu bơh 100 -300 mm. Den tàng, ala\ càr tiah kơ bơnơm đah tô kờ` pal geh rcang lài sơndra\ dà cò, dà tih, tơrlah ù. Mpồl lam sồr dà lơgar bè rcang sơndra\ trồ tiah aniai, anih duh broa\ dà lơgar geh jòi dong cau gơbàn rềs àr đơs do la dơ\ mìu dờng dà ko\ dà cò dờng,  jo\ jòng, gơlik geh  ơnàng, gơbàn kal ke mờ neh geh sra\ pơyua tus ala\ gah, sơnah mờ ala\ càr, [òn dờng tiah đah tô dà lơgar, tiah tàm gùl lơgar, mut lơh mhar mo ala\ broa\ lơh rcang sơndra\,  sơndra\  gơbàn aniai bơh mìu dà cò, dong làng bol ala\ tiah gam gơbàn aniai bơh trồ tiah dê.

                                                          Cau mblàng K’ Brọp.