VOV4.K’ho – Mpồl cau kă bro kơnòm să càr Daklak bơh jo\ là “Hìu ơm bal” bơh uă rơnàng cau lơh sa kă bro tàm càr. Bơdìh mờ broă tam klac kă bro, Mpồl gam là tiah nàng tam pà, bơsram mờng chài, dong kờl bal mờ gơp lơh broă mờ bơtàu tơnguh. Tàm tơngai lơh sa kal ke bè nđờ nam do, mpồl sùm là anih kơl dìng, lơh gơs nùs nhơm kă bro ai ală cau kă bro kơnòm să bơh càr dê. Bơdìh mờ broă lơh sa, kă bro, Mpồl gam sền gròi tus broă bơyai lơh ală broă lơh dong kờl is, sền gròi rài kis cau r[ah mờ ală cau geh sră dong kờl bơh dà lơgar in, lơh broă bal g eh kơ nòm tài tơl niam rài kis mpồl bơtiàn.

Bi Phạm Đông Thanh, kuang atbồ Kong ti TNHH pơndiang phan rơndeh dờng An Phước – Buôn Ma Thuột, càr Daklak pà git, mpồl cau kă bro kơnòm să càr neh geh uă broă lơh ngan ngồn kờ` dong kờl cau tàm mpồl tàm broă bơtàu tơnguh lơh sa mờ mut gơ rờm bal. Mpồl pơgồp bal bơyai lơh ală broă lơh bè tìp mat hìu jà bơcri priă kă bro, yal bơta [uơn bơcri priă tàm ală gah lơh sa; lòt sền bơsram mờng chài broă lơh sa, kă bro tàm ală mpồl lơh sa kă bro tàm lơgar…

Brồ guh bơngă lơh rơbàng tơrbo\ đah gơnoar atbồ dà lơgar mờ ală cau lơh sa kă bro, mpồl lơh sa kă bro, Mpồl kung sùm git ală bơta bơh mpồl lơh sa kă bro dê, ai tơlik càr in ală broă lơh tă bơsong kal ke, tơnguh jơnhua cồng nha broă lơh sa kă bro; dong kờl cau kă bro jòi bơta [uơn nàng bơcri priă, tam klac mờ bơtàu tơnguh…

Bơh ală mờng chài bơsram geh, bơta dong kờl bơh bơyô lơh sa kă bro mờ bơta kờ` gơboh kă bro, tus tu\ do, mpồl lơh sa kă bro pơndiang phan rơndeh dờng An Phước bơh bi Phạm Đông Thanh atbồ neh bơcri priă blơi rlau 80 nơm rơndeh dờng pa, ai geh broă lơh rlau 100 nă cau in, priă lơh geh pah nam rlau 100 tơmàn priă. Do là mpồl lơh sa kă bro lơh jơh niam ngan kơnòl tă dia mờ mut lơh niam broă blơi bảo hiểm xã hội cau lơh broă in. Bi Phạm Đông Thanh yal: “Mpồl cau kă bro kơnòm să den a` pa mut tàm mpồl pa do mơ, tàm tơngai tus bal tàm mpồl den geh git ală jơnau tơnggit ngan ngồn bơh Đảng, dà lơgar dê, bơh gơnoar atbồ tàm [òn lơgar dê. Dơ\ 2 là tàm tu\ tus bal neh bơsram geh mờng chài kă bro bơh ală cau kă bro ndai, bơh hơ\ gơtùi bơ tơl mờ lơh niam broă atbồ ală mpồl lơh sa kă bro ndai niam rlau.”

Là cau kờ` broă lơh sa suơn sre ngui công nghệ cao, bi Đặng Văn Huy, cau tàm Hợp tác xã lơh sa suơn sre Bình Minh tàm xã Chư Suê, kơnhoàl Cư Mgar tus bal Mpồl cau kă bro kơnòm să càr Daklak mờ bơta kơp kờ`, mpồl là rơbàng tơrbo\ nàng geh bơta dong kờl niam rlau bơh gơnoar atbồ, bè dong kờl priă bơcri, bơto bơtê cau lơh broă, blơi phan lơh gơs bơh suơn sre… Bi Đặng Văn Huy đơs: “Tu\ do, tus bal tàm mpồl den cèng bơta tam pà mờng chài, nàng jòi geh anih tơlik tac phan bơh suơn sre in niam rlau, kơp kờ` mpồl cau kă bro do bơt bơtàu gơs dùl mpồl pràn kơldang, bơtàu tơnguh ai jơh dùl mpồl dờng tơnơ\ do in. Ai bè priă bơcri, dilah geh dong kờl den niam, ai dilah ờ gơtùi dờp den pal jun tus [òn lơgar, xã, sơnah [òn nàng khi in geh dong kờl ai càn priă bơcri.”

Bơdìh mờ broă tơrgùm bơtàu tơnguh lơh sa, kă bro, git nđờ jơt nă cau tàm mpồl cau kă bro kơnòm să càr Daklak neh jơh nùs tus bal broă lơh gàr tơl niam rài kis mpồl bơtiàn, kah kơlôi hờ mpồl bơtiàn. Bơh bồ nam 2016 tus tu\ do, rlau 40 nă cau tàm mpồl cau kă bro kơnòm să càr Daklak neh tă pơgồp, dong kờl git nđờ tơmàn priă dong ală tiah, dong làng bol tàm càr mờ bơdìh càr bơsong jơnau gơ lời wơl bơh trồ tiah lơh aniai; dong kờl ală hìu nhă kal ke, hìu nhă r[ah, tus bal ală broă lơh dong kờl bơsram… Ồng Huỳnh Văn Toàn, Kuang atbồ Mpồl cau kă bro kơnòm să càr Daklak là git: “Tềng đap mat là mpồl ala mat oh mi cau kă bro, geh ală broă lơh niam kơlôi sơnơng tus broă lơh mpồl bơtiàn, lơh broă niam dong kờl cau, dong làng bol geh rài kis uă kal ke, làng bol gơtìp dà ko\ dà cò lơh aniai… Bal mờ hơ\, bol a` chồl pràn tam klac bal ală mpồl lơh sa kă bro, sơlơ lòt sền ală broă lơh geh cồng nha nàng geh ală bơta tam pà bal, bơtàu tơnguh bal mờ gơp…”

Kung jat ồng Huỳnh Văn Toàn, Mpồl cau kă bro kơnòm să càr Daklak geh pơnjat tai chồl pràn bơyai lơh ală broă dong kờl mpồl lơh sa kă bro geh jơng tàm mpồl; hòi jà dong kờl ơruh pơnu jòi broă lơh, sơlo tam klac kă bro, tìp mat cribơyai cau kă bro kơnòm să mờ ală lơgar tàm tiah do, ală lơgar rềp bal geh bal gùng nhàr lơgar; bơyai lơh lòt sền, pơrjum hòi jà bơcri priă kă bro mờ mpồl lơh sa kă bro bơdìh mờ tiah do, jòi ală bơta [uơn bơcri priă; crơng gơs ală chi hội cau kă bro tàm [òn lơgar…

                                                                    Cau cih mờ yal tơnggit K’Duẩn